(19.9) 29 ΣtπtεμβQίoυ. 1989 [Α. AOIWY. Π. ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΠΑΠΑ· ΔΟΠΟΥ ΛΟΣ, ΝΙΚΗΤ ΑΙ, ΑΡΊΈΜΙΔ.ΗΣ, ΔΔ.] ΛΑΙΚΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΤΡΑΙ1ΕΖΑ ΛΤΔ., Εφεσείονιες - Καθ' ων η αίτηστι, και ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ AlTHΣH ΤΟΥ θΕΟΧΑΡΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ CERTlORARI' (110λιτική Έφεση Αρ. 7863). Πολιτική Δικονομία-Φυλάκιση οφειλέτη ΕΚ δικαστικής αποφάσεως για παράλειΨτι πληρωμής μΗVιαίων δόσεων αποπληρωμτίς του εξ αποφά σεως χρtovς σύμqxQVα με δικαστικ6 διάΤσΥμα-Ο Περί Πολιτικής Δι κονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Άρθρο 82- Ένορκος Δήλωση προς υποστή ριξη της ένστατης του οφειλέτη εvανιίoν της αιτήσεως για φυλάκισή του περιέχουσα ισχυρισμό ότι ο oφειλtτης δεν είχε τα μtσα να πληρώ σει-Δήλωση δικηγόρου του oφειλtτη, με την οποίαν μεταδόθηκε τε 5 λείως διαφορετική εικ6να-ΔιαταΥή φυλακίσεως oφειλtτη-Qρθά ΕΚ- ~. Η Εφεσείουσα Τράπεζα επέτυχε απόφαση εναντίον του εφεσίβλη 10 του για ποσό ;(
- - πλέον τόκους, πλέον έξοδα. Σε μεταγενέστερο στάδιο η Εφεσείουσα τράπεζα ζήτησε διάταγμα για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις. Το Δικαστήριο δι.έταξε τους δύο εξ απο φάσεως οφειλέτες να πληρώνουν !35.- τον μήνα. Επειδή δεν υπήρξε συμμόρφωση με το διάταγμα αυτό, η εφωείovσα Τράπεζα κατεχώρισε 15 αίτηση, που υποστηριζόταν από ένορκο δήλωση, σύμφωνα με την οποία οι εξ αποφάσεως οφειλέτες δεν είχαν περιουσία υποκείμενη σε κατάσχεση, αλλά, μετά την έκδοση του διατάγματος για τις δόσεις, ερ γάζονταν και είχαν αρκετά εισοδήματα για να πληρώσουν. Στην ένορ κο δήλωση, που κατεχώρισε ο εφWίβλητoς για υποστήριξη της ένστα σής του, ο εφεσίβλητος αρνήθηκε ότι ήταν σε θέση να πληρώσει ta σχετικά ποσά. Όμως, κατά την μέρα ακροάσεως της αιτήσεως ο δικη γόρος του εφω(βλητου δήλωσε στο Δικαστήριο τα ακολούθα: ''Ο καθ' ου η αίτηση 2 (εφεσίβλητος) επλήρωσε ένα ποσό, είναι εγ- 556 20 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λα·ίιιcfι TQdn:Et;a Υ. ΧαQαΙαμn:Ιδη Υυητής και περιμένει' πως θα εξοφλήσει η καθ' ης η αΙτηστι
- θα πλη· ρώσει, αλλά χρειάζεταΙ, χρόνο 4 μηνών". Εν σvνεχεια το Επαρχι.ακό Δικαστήρο διέταξε την φυλάκιση του εφεΟΙβλητου για περί.οδο 60 ημερών, εκτός εάν πλήρωνε το οφειλόμε νο ποσό εντός 90 ημερών. 5 Πολύ αργότερα ο εφεσιβλητος καταχώρισε αίτηση για έκδοση certiorari (αφού πρώτα βtβαια πήρε την σχετική άδεια) για ακύρωση της διαταΥ{ις φυλακίσεως. Ο Δικαστής του Ανωτάτου ΔικαστηρΙΟυ, που εκδίκασε πρωτόδικα την υπόθεση, ακύρωσε την εν λόγω διαταγή 10 του ΔικαστηρΙου. Ως αποτέλεσμα η τράπεζα καταχώρισε την παρούσα έφεση. ΤΟ Ανώτατο Δικαστήριο, αποδεχόμενο την έφεση, αποφάσισε κατά πλειoψ1Jφια* (ί) Η δήλωση του δικηγόρου του εφεσίβλητου έδιδε την εικόνα της 15 παραδοχής της οφειλής, της ικανότητας του εφεσίβλητου να πληρώ σει, της αναβολής της πληρωμής με την ελπtδα ότι θα επλήρωνε η πρω τοφειλέτιδα, μι,ά αναμονή φυσική για κάθε εγγυητή, και την διαβεβαΙ ωση ότι θα πληρώσει, αλλά λόγω ασφαλώς του ότι οι οφειλόμενες δόσεις είχαν σuμπoσωθεί σε σεβαστό ποσό, ο εφεσιβλητος χρει.αζόταν 4 μήνες για να πληρώσει. Η δήλωστι αυτή έδιδε σαφή εντ'ύπωmι ότι 20 όλοι οι ιοχιιρισμοί, που περιείχοντο στην ένορκο δήλωση, που υπεστή ριζε την ένσταση, εγκαταλείφθηκαν.
(2)Με βάση τα πιο πάνω ο Επαρχιακός Δικαστής εξέδωσε το διά ταγμα, αιτιολογώντας το με τον δέοντα τρόπο: και τούτο γιατί δεν ήταν ενώπιόν του μόνο η δήλωση του δικηγόρου, αλλά και η ένορκη 25 δήλωση που υπεστήριζε την αίτηση της τράπεζας, και που στην ουσία έμεινε αναντίλεχτη. μετά την εν λόγω δήλωση του δικηγόρου.
(3)Αναμφψολα μπορούσε να εκδοθεί διάταγμα φυλακl.σεως. όπως άλλωστε μπορεΙ κατηγορούμενος να καταδικασθεί σε φυλάκιση μετά από παραδοχή ενοχής. Η έφεση fΠιτρlπεται. >Ι< Με την απόφαση της πλειoψηφ€ας διαφώνησε ο ΔικασnJς .Σnιλιανιδης. 557
(1989)Α vαφερόμενες αποφάσεις: Rolandίs, Loucα & Soteriades ν. Koutsiou
(1970)1 C.L.R. 25; R. ν. Senate of University of Aston, Εχ Pαrte Roffey and Another [1969] 2 AHE.R. 964; Ιπ re Chαralαmbous
(1985)1 C.L.R. 746; 5 Kαyιtαπ; ν. Makris, 3 R.S.C.C. 143; Stonor ν. Fowle. 13 A.C. 20; Buckley ν. Crawford (1893}1 Q.B.D. 105; Ιπ re Jαmes Edgome. Εχ pαrΙε Jame Edgome [1902] 2 Κ.Β. 403; Nesom ν. Metcαrfe [1921] 1 Κ.Β. 400; 10 Ιπ re Brαmblevale Ltd /1970] Ch. 128; Sαvings αnd lπνestmnt Bαnk ν. Gasco (Νο 2) (1988] 1 ΑI1 E.R. 975; Pαpαdopoullos ν. Republic
(1980)2 C.L.R. 10; Chαritonos αΜ Others ν. ΤΜ Republic
(1971)2 C.L.R. 40; Young ν. J. L. Young Manufαcturing Company (1900] 2 Ch. 753; 15 SeraphimBrothers ν. Jαcquet Freres. χιν C.L.R. 119; Ιπ re α JudgmentDebtor. 51 T.L.R. 524; Adαmou y.loannides
(1963)2 C.L.R.
- Έφεση. Έφεση από τον αιτητή εναντίον της απόφασης Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Κσύρρης Δ.) που δόθηκε στις 12 Απριλίου. 1989 (Αριθμός Αίτησης 5/89) με την οποία εξέδω- 558 20 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λα'ίχή ΤQά",εζα v. ΧαQ«lαμπίδη σε Διάταγμα Certiorarί και ακύρωσε την απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ημερομηνίας 29 Απρι λίου, 1987 στην Αγωγή Αρ. 184/83 για φυλάκιση του εφεσί βλητου με βάση το Άρθρο 82 του περί Πολιτικής Δικονομίας 5 Νόμου, Κεφ.
- Ν. Παπαευσταθίου με Μ. Ηλιάδη, για τους εφεσείοντες καθ' ων η αίτηση. Α. EVΤVΧίoυ, για τον εφεσίβλητο. Α. ΛΟΙΖΟΥ Π: Με την απόφαση που θα αναγνώσω συμ- 10 φωνούν όλοι οι Δικαστές εκτός του Δικαστή κ. Στυλιανίδη, ο οποίος θα δώσει δική του απόφαση. 15 Η εφεσείουσα Τράπεζα, που θα αναφέρεται στη συνέχεια σαν η Τράπεζα, είναι ο εξ αποφάσεως δανειστής του εφεσί βλητου μετά την απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας στην αγωγή 184/83 που εκδόθηκε στις 13 Ιουνίου 1983 εναντίον της rαλάτειας Αναστασιάδου ως πρωτοφειλέ τιδας και του εφεσίβλητου ως εγγυητή για ποσό ί550 πλέον 20 τόκους προς 9% από τις 3 Μαίου 1982 και f104.25 σ. έξοδα. Ύστερα από αίτηση της Τράπεζας οι δυο εξ αποφάσεως οφειλέτες διατάχθηκαν από το Δικαστήριο στις 26 Φεβρουα ρίου 1985 σε διαδικασία αίτησης πληρωμής με δόσεις να κα ταβάλλουν στην Τράπεζα ποσό f
- - το μήνα από την 1 Απριλίου 1985 μέχρις εξοφλήσεως και επιπλέον να πληρώ σουν το ποσό των f
- 1~ σ. ως έξοδα της αίτησης. 25 Στις 29 Απριλίου 1987 μετά από αίτηση της Τράπεζας ο εφεσίβλητος καταδικάστηκε σε φυλάκιση 60 ημερών εκτός αν πλήρωνε το ποσό των ί630πλέον Β5 έξοδα μέσα σε 90 μέρες από την ημέρα της απόφασης. Το σχετικό πρακτικό του Δικα στηρίου είναι ως εξής: 30 "29.4.87 Αίτηση φυλακίσεως ημερ. 14.2.87 559 Α. Aoiζov Π. ΛαΊχή ΤQάπεζα v. ΧαQαΙαμπί6η
(1989)Δια αιτητήν: κ. Ν. Παπαευσταθίου μετά του κ. Κυρια καιωύλου. Καθ' ου η αίτηση αρ. 1 παρών γι αυτόν ο κ. Αργυριάδης για κ. Α. Ευτυχίου. κ. Αργυριάδης: Ο καθ' ου η αίτηση αρ. 2 επλήρωσε ένα ποσό, είναι εγγυητής και περιμένει πως θα εξοφλήσει η καθ' ής η αίτηση αρ. 2 θα πληρώσει αλλά χρειάζεται χρόνο 5 4 μηνών. Δικαστήριο: Εκ της προσαχθείσης μαρτυρίας είμαι ικα νoπoιημtνoς ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις αι αναφερόμεναι εις το μέρος νιιι του Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6 εν συνδυασμώ με τας ειδικάς προνοίας του Μέρους ΙΧ του ιδίου Νόμου δια την φυλάκισιν του καθ' ου η αίτησις αρ. 2. (Ίδετε μεταξύ άλλων την υπόθεσιν Ρο λάνδης, Αουκά & Σωτηριάδης Α τδ. ν. Ανδρέα Κούτσιου 10 15
(1970)1 C.L.R. 25). Ως εκ τούτου υπό τας περιστάσεις δια τάσσεται η φυλάκισις του καθ' ου αρ. 2 διά περίοδο 60 ημερών εκτός εάν ούτος πληρώσει το ποσό των f,
- πλέον β. - έξοδα της παρούσης αιτήσεως εντός 90 ημερών ωτό σήμερα". 20 Εν τω μεταξύ η πρωτοφειλέτιδα Γαλάτεια Αναστασιάδου απέθανε και στις 3 Νοεμβρίου 1987, χορηγήθηκαν έγγραφα διαχειρίσεως σε διαχειριστή. Στην ένορκο δήλωση που συνόδευε την αίτηση φυλακίσεως περιείχετο ο ισχυρισμός ότι οι εναγόμενοι καθυστερούσαν 25 ωτό 1 ΜαΤου 1985 μέχρι 1 Δεκεμβρίου 1986 την πληρωμή 18 δόσεων, δηλαδή το ποσό των f:
- Ο' πλέον έξοδα' και επι πρόσθετα ότι οι εναγόμενοι εστερούντο περιουσίας υποκείμενης σε κατάσχεση, αλλά από της' διαταγής του ΔικαστηρίQυ δια πληρωμή του χρέους των δια μηνιαίων δόσεων εργάζονταν και είχαν αρκετά εισοδήματα για να πληρώσουν αλλά αρνήθηκαν ή αμέλησαν να συμμορφωθούν προς τη διαταγή του Δικαστηρίου. 560 30 1 Α,Α,Δ, (Ε) Λα'ίΗΤι ΤQάπεζα v. ΧαQαΙαμπίδη Α, Λο1'ζο" n, Στην ένορκο δήλωση που κατεχώρισε ο εφεσίβλητος προς υποστήριξη της ένστασης του αρνήθηκε την ακρίβεια του οφειλομένου ποσού ισχυριζόμενος ότι το αξιούμενο ποσό είναι υπερβολικό και αναληθές ενόψει του γεγονότος ότι σε 5 διάφορες ημερομηνίες είχε πληρώσει διάφορα' ~φά συμπο σούμενα σε ;(365.15 σ. θέτοντας τους αιτητές σε αυατηρή από δειξη του οφειλομένου ποσού. Σε δεύτερη συμπληρωματική ένορκο δήλωση δήλωνε πως ήτο συνταξιούχος ηλικίας 74 ετών και έπαιρνε από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων 10 ;(
- - περίπου το μήνα και ότι όποτε μπορούσε εργαζόταν σαν μεσίτης και ότι λόγω της προχωρημένης ηλικίας και της καταστάσεως της υγείας του δεν μπορούσε να εργάζεται τα 15 κτικά. Γι' αυτό δεν είχε τη δυνατότητα να κερδίζει αξιόλογο εισόδημα εκτός από τη σύνταξή του και ότι για να συντηρεί ται με τη γυναίκα του τους βοηθούσε η κόρη του. Στις 28 Δεκεμβρίου 1988 μετά από αίτηση του εφεσίβλη του ο δικαστής του Δικαστηρίου τούτου έδωσε άδεια καταχώ ρισης αίτησης για έκδοση διατάγματος certiorari η οποία και καταχωρίσθηκε και στην οπ<?ία εκδόθηκε η επίδικη απόφαση 20 εναντίον της οποίας κατεχωρίσθηκε η έφεση αυτή και που προσβάλλεται για τους τρεις πιο κάτω λόγους: "
- Το Σεβαστό Πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο ενήργησε καθ' υπέρ 25 βαση και/ή κατάχρηση εξουσίας κατά την έκδοση του δια τάγματος φυλακίσεως.
- Το Σεβαστό Πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι κατά την διαδικασία ενώπιον του Επαρχιακού ΔικασΤTJρίου δεν υπήρξε συμμόρφωση με το άρθρο 82 του κεφαλαίου
- 30
- Γενικώς τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε το Σεβαστό Πρωτόδικο Δικαστήριο δεν εδικαίολογούντο υπό της ενώπιόν του υπάρχουσας μαρτυρίας και πραγματικών γεγονότων της υποθέσεως". 561 Α. Λo'iζO" Π. (1'.') Το άρθρο 82 του περΙ Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6 σε όση έκταση είναι σχετικό στην παρούσα έφεση προνοεί: "
- Οσάκις, κατόπιν εξετάσεως υπό του Δικαστηρίου περί της ικανότητος του εκ δικαστικής αποφάσεως ή του διατάγματος οφειλόμενον ποσόν, φανή εις το Δικαστή- 5 ριον ότι ο πιστωτής δεν ηδυνήθη να επιτύχη ικανοποίησιν της υπερ αυτού δικαστικής αποφάσεως διά πωλήσεως της ιδιοκτησίας του οφειλέτου χρέους ή δια κατασχέσεως ιδιο κτησίας εις χεΙρας τρίτου' και (α) ότι ο οφειλέτης χρέους έχει τότε ή έσχε μετά την έκ- 10 δοσιν της δικαστικής αποφάσεως ή του διατάγματος επαρκείς πόρους δια να πληρώση τα χρήματα άτινα διετάχθη να πληρώση, ή μέρος αυτών όπερ παραμένει εισέτι απλή ρωτον, και ότι ούτος αρνείται ή αμελεί να πληρώσει ταύτα συμφώνως προς την δικαστικήν απόφασιν ή το διάταγμα' 15 η (β) ..................................................................................... . το Δικαστήριον δύναται, τη αιτήσει του πιστωτού, να φUλακίση τον οφειλέτην χρέους .. 20 Το ερώτημα που τέθηκε ενώπιόν μας είναι, στην ουσία, κατά πόσο από τα στοιχεία που είχε ενώπιόν του ο Δικαστής συμπεριλαμβανομένης και της δήλωσης του δικηγόρου του εφεσίβλητου που περιέχεται στο πρακτικό του Δικαστηρίου της 29 Απριλίου 1987, προέβη στη δέουσα έρευνα για να 25 φανεί ότι ο οφειλέτης είχε, πρώτο, επαρκείς πόρους για να πληρώσει τα χρήματα που διατάχθηκε να πληρώσει ή το μέρος αυτού Που παρέμεινε aπλήρωτo και, δεύτερο, κατά πόσο αρνήθηκε ή αμέλησε να το πληρώσει σύμφωνα με το δ~άταγμα. Το θέμα της έκτασης του χρέους εγκαταλείφθηκε και δεν έχει εγερθεί ενώπιόν μας έτσι το στοιχεΙΟ αυτό που βγαίνει από την πιο πάνω νομοθετική διάταξη δεν ήταν επί- 562 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λα'ίχή Τtά:n:εζα Υ. Χαtα).αμ:n:ί6η Α. Aott;01! Π. δικο θέμα. Ήταν η θέση του ευπαίδευτου δικηγόρου του εφεσίβλητου ότι ο δικαστής δεν έπρεπε να ικανοποιηθεί από τη δήλωση του δικηγόρου, αλλά θα έπρεπε να ακούσει μαρτυρία και εν 5 πάση περιπτώσει η δήλωση αυτή καθ' εαυτή δεν- ~oρoύσε να ικανοποιήσει τα στοιχεία που προβλέπονται στο άρθρο 82 και που έπρεπε να ικανοποιηθούν πριν ο δικαστής εκδώσει διάταγμα φυλάκισης. Ήταν η θέση του ότι μια και στην συ μπληρωματική ένορκη δήλωση του εφεσίβλητου υπήρχε ισχυ 10 ρισμός ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο αδυνατούσε να πληρώσει, το Δικαστήριο είχε υποχρέωση να προχωρήσει να διερευνήσει την ικανότητά του να πληρώσει το οφειλόμενο ποσό πριν διατάξει τη φυλάκισή του σύμφωνα με την έννοια του άρ θρου
- 15 Από την άλλη μεριά οι εφεσείοντες ισχυρίζονται ότι υπήρ χαν αρκετά στοιχεία που κατά νόμο μπορούσαν να ικανο ποιήσουν το Δικασrήριo να εκδώσει το επίδικο διάταγμα φυ λάκισης. Είναι φανερό από την δήλωση του δικηγόρου του εφεσί 20 βλητου που έγινε σrην παρουσία του ότι αυτός παραδέχετο ότι επλήρωσε ένα ποσό, και ότι ως εγγυητής επερίμενε πως θα εξοφλήσει η πρωτοφειλέτιδα το εξ αποφάσεως χρέος της. Με άλλα λόγια μια και δεν συμμορφώθηκε εκεί γη, θα επλή ρωνε ο εφεσίβλητος αλλά χρειαζόταν πίστωση χρόνου 4 25 μηνών. Ήταν φανερό ότι η δήλωση του ευπαίδευτου δικηγόρου του εφεσίβλητου έδιδε την είκονα της παραδοχής της οφει λής, της ικανότητας να πληρώσει, της αναβολής της πληρω- . 30 μής με την ελπίδα ότι θα επλήρωνε η πρωτοφειλέτιδα, μια αναμονή φυσική για κάθε εγγυητή, και η διαβεβαίωση ότι θα πληρώσει, αλλά λόγω ασφαλώς του ότι οι οφειλόμενες δόσεις στο σύνολο είχαν γίνει ένα σεβαστό ποσό χρειαζόταν τέσσε ρις μήνες. Η δήλωση αυτή έδιδε την σαφή εντύπωση ότι εγκα ταλείποντο όλοι οι ισχυρισμοί που περιείχοντο στις ένορκες 563 Α. Λoiζo" Π. δηλώσεις που καταχωρίσθ11Καν προς υποστήριξη της ένστα σης στην έκδοση του διατάγματος φυλάκισης. ft' αυτό και ο Δικαστής προέβηκε στην έκδοοη του διατάγματος αιτιολογώ ντας το με το δεόντα τρόπο' και τούτο γιατί δεν ήταν μόνο ενώπιον του δικαστή η δήλωση του δικηγόρου του εφεσιβλητου, αλλά και η ένορκη δήλωση που έγινε από μέρους της Τράπεζας προς υποστήρι.ξη της αίτησής της για φυλάκιση, που έμενε με τον τρόπο αυτό αναντίλεκτη. Αναμφίβολα θα μπορούσε να εκδοθεί διάταγμα φυλακίσεως όπως μπορεί να διαταχθεί φυλάκιση μετά από παραδοχή ενός κατηγορούμε- 5 10 νου. Ενδεικτικό της μη αμφισβλήτησης της αίτησης εκείνης και των γεγονότων που περιείχε και της εγκατάλειψης της ενστά σεως είναι το γεγονός ότι η αίτηση για άδεια για καταχώριση αίτησης για έκδοση διατάγματος certiorari έγινε τον Δεκέμ βριο του
- Δικαιολογώντας στην ένορκη δήλωσή του για 15 την αίτηση για έκδοση διατάγματος certiorari την καθυστέ- ρηση της λήψης αυτού του δικαστικού μέτρου, ο εφεσίβλητος ανάφερε ότι ανέμενε ότι η πρωτοφειλέτιδα είχε αναλάβει να πληρώσει το οφειλόμενο ποσό, αλλά απέθανε στις 11 Σε πτεμβρίου, 1987 και κατόπιν η διαχειρίστρια της περιουσίας 20 ανέλαβε να εξοφλήσει. Η αίτηση όμως για certioraή κατα χωρίσθηκε ένα χρόνο αργότερα και όλα αυτά δείχνουν ότι η έκδοση του διατάγματος φυλάκισης αυτού καθ' εαυτού, δεν επροκάλεσε στον εφεσιβλητο ή το δικηγόρο του την άμεση 25 αντίδραση με τη λήψη διαδικαστικών μέτρων όπως θα ανεμέ νετο, αν δεν ήταν έτσι τα πράγματα. Παρόλον που είχε εγερθεί ενώπιον .του δικαστή πρωτόδικα στην αίτηση για certiorari, το θέμα της καθυστέρησης της αίτησης αυτής, είναι γεγονός ότι δεν αποτελεί λόγω εφέσεως. Δεδομένου όμως ότι 30 καταλήγουμε στο αποτέλεσμα ότι επιτυγχάνει η έφεση πάνω στην ουσία, δεν θα θέλαμε να ασχοληθούμε με το σημαντικό θέμα της καθυστέρησης που θα μπορούσε να ήταν μοιραίο για την τύχη της αίτησης αν δεν εδίδοντο από ένα αίτητη ικα νοποιητικοί λόγοι για την αδράνεια του για μέγα χρονικό διάστημα. 564 35 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λα"ίιcή τοσεζα v. ΧαοαΙαμπίδη Α. Λο1:ζοtl D. Για τους πω πάνω λόγους η έφεση επιτυγχάνει. Υπό τις περιστάσεις όμως δεν κάμνουμε oπoιαδipτoτε δια ταγή για έξοδα. ΣΊΎΛΙΑΝΙΔΗΣ Δ: Η πάρούσα έφεση στρέφεται εναντίον 5 Απόφασης Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου με την οποία εξέδωσε Διάταγμα Certiorari και ακύρωσε την ωτόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, ημερομηνίας 29 Απρι λίου, 1987, στην Αγωγή Αρ. 184/83, για φυλάκιση του θεοχά ρη Χαραλαμπίδη - εφεσίβλητου με βάση το Άρθρο 82 του 10 περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6 ('Ό Νόμος"). Στις 13 Ιουνίου, 1983, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκω σίας εξέδωσε απόφαση υπέρ της εφεσείουσας τράπεζας (ο "πιστωτής") εναντίον της Γαλάτειας Αναστασιάδου (πρωτο φειλέτιδας) και του εφεσίβλήτου (ο "χρεώστης") για ποσό 15 L550.- με τόκο 9% από 3 ΜαΤου, 1982, και ί104.25 έξοδα. Ο χρεώστης ήταν εγγυητής στην οφειλή με βάση την οποία εκ δόθηκε η απόφαση. 20 Στις 26 Φεβρουαρίου, 1985, σε αίτηση του πιστωτή για εξέταση των χρεωστών αναφορικά με τα μέσα τους για την πληρωμή του χρέους, το Δικαστήριο διάταξε την πληρωμή του χρέους με μηνιαίες δόσεις ωτό ;(
- - η καθεμιά. Η πρώτη δόση ήταν πληρωτέα την 1η Απριλίου,
- 25 30 Στις 14 ΦεβρουαρΙου, 1987, ο πισταιτής καταχώρισε αίτη ση, με την οποία ζήτησε τη φυλάκιση των χρεωστών για περίοδο όχι μεγαλύτερη από 12 μήνες, ή μέχρι πληρωμής των μηνιαίων δόσεων δυνάμει του Διατάγματος της 26ης Φε βρουαρΙου,
- Η αΙτηση βασίζεται στο Άρθρο 82 του Νόμου και τους περί Πολιτικής Δικονομίας θεσμούς, Διάτα ξη
- Ο χρεώστης καταχώρισε ένσταση και δύο ένόρκες δηλώσεις, ημερομηνΙας 23 ΜαρτΙου, 1·987 και 29 Απριλίου,
- Στις 29 Απριλίου, 1987, ύστερα από δήλωση του δικηγό- 565 Στυλιανί.δης Δ. Λάίχή T~πεζα Υ. XαoαλαμπLδη
(1989)ρου του χρεώστη, στην οποία θα γίνει αναφορά πιο κάτω, το Επαρχιακό Δικαστήριο εξέδωσε την πιο κάτω Απόφαση:"Εκ της προσαχθείσης μαρτυριας είμαι ικανοποιημένος ότι πληρούνται αι προϋποθέσεις αι αναφερόμεναι εις το μέρος νιιι του Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6 5 εν συνδυασμώ με τας ειδικάς προνοίας του Μέρους ΙΧ του ιδίου Νόμου διά την φυλάκισιν του καθ' ου η αίτησις αρ.2 ('Ιδετε μεταξύ άλλων την υπόθεσιν PoλάVΔης, Αουκά & Σωτηριάδης Ατδ. Υ. ΑΥδρέα Κούτσιου
(1970)1 C.L.R. 25). Ως εκ τούτου υπό τας περιστάσεις διατάσσεται η φυ- 10 λάκισις του καθ' ου η αίτηση αρ. 2 διά περίοδο 60 ημερών εκτός εάν ούτος πληρώσει το ποσό των ί630.- πλέον f45.έξοδα της παρούσης αιτήσεως εντός 90 ημερών από σήμερα." Ο χρεώστης, ύστερα από άδεια Δικαστή, που δόθηκε στην αίτηση 205/88, ζήτησε την έκδοση διατάγματος Certiorarί για 15 την προσαγωγή από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στο Ανώτατο Δικαστήριο του φακέλου της Αγωγής Αρ. 184/ 83 για την ακύρωση και/ή παραμερισμό της πιο πάνω από φασης της 29ης Απριλίου, 1987 και του Εντάλματος Φυλάκισης Αρ. 39714/87 που εκδόθηκε για την εκτέλεσή της. Ζήτησε 20 περαιτέρω έκδοση διατάγματος Prohίbition. Ο πρωτόδικος Δικαστής αποφάσισε ότι υπήρχε πλάνη νόμου πρόδηλη στο πρακτικό του Δικαστηρίου και ότι ο Δι καστής του Επαρχιακού Δικαστηρίου ενήργησε με υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσιας στην έκδοση της απόφασης για φυ λάκιση του χρεώστη. Δεν υπήρξε συμμόρφωση με τις πρό 25 νοιες του Άρθρου 82, γιατί ο Δικαστής του Επαρχιακού Δι καστηρίου εξέδωσε τη Διαταγή Φυλάκισης του χρεώστη χωρίς να προβεί σε έρευνα για να ικανοποιηθεί ότι ο χρεώστης είχε επαρκή μέσα να πληριίννει τις μηνιαίες δόσεις και αρνήθηκε ή 30 αμέλησε. Βασίστηκε μόνο σε δήλωση που έγινε την ημέρα της ακρόασης της αίτησης φυλάκισης. Για τους πιο πάνω λόγους εξέδωσε το Διάταγμα Certiorarί και ακύρωσε την επίδικη απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου. 566 35 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λα'ίχή Τοάπεζα Υ. Χαοα;'αμπΙδη Σ'f\!;'ιανίδης Δ. Οι λόγοι της έφεσης είναι :- "
- Το Σεβαστό Πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο ενήργησε καθ' υπέρ βαση και/ή κατά κατάχρηση εξουσίας κατά την έκδοση ΤO'\J 5 διατάγματος φυλακίσεως..
- Το Σεβαστό Πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι κατά την διαδικασία ενώπιον του Eπαρχ~ακO"I:' Δικαστηρίου δεν υπήρξε συμμόρφωση με το άρθρο 82 ταυ κεφαλαίου
- 10
- Γεν~κώς τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε το Σεβαστό Πρωτόδικο Δικαστήριο δεν εδ~καιoλoγoύντo υπό της ενώπιόν του υπαρχούσης μαρτυρίας και πραγματικών γεγονότων της υποθέσεως". Η ΕΠιχειρηματολογία των δικηγόρων περιστράφηκε γύρω 15 από την ερμηνεία και εφαρμογή του Άρθρου 82 του Νόμου κα~ τα περιστατικά της υπ<?θεσης. . Ο δικηγόρος του πιστωτή υπόβαλε ότι το Δικαστήριο κά μνει την έρευνα για τα μέσα του χρεώστη όταν εξετάζέι την ικανότητα του χρεώστη να πληρώσει το χρέος του με βάση το 20 Μέρος ΙΧ του Νόμου. Στην αίτηση για φυλάκιση δε χρειάζε ται οποιαδήποτε έρευνα για τα μέσα του χρεώστηt αλλά ο χρεώστης έχει το βάρος να αποδείξει νόμιμη δικαιολογία για την παράλειψη και/ή άρνησή του γα πληρώσει τις δόσεις. 25 Αναφέρθηκε στην υπόθεση Rolandis, Louca & Soteria.des Ltd. v. Andrea.s Koutsiou
(1970)1 C.L.R. 25. Διαζευκτικά ισχυρί στηκε ότι η δήλωση του δικηγόρου του χρεώστη στις 29 Απρι λίου, 1989, στο Επαρχιακό Δικαστήριο ικανοποιεί την ΠΡΟ'ϋ πόθεση του Νόμου. Ο δικηγόρος του χρεώστη εισηγήθηκε ότι η πρόνοια του 30 Άρθρου 82 είναι τιμωρητικής φύσης ότι πρέπει να αποδει χθεί στο Δικαστήριο ότι ο χρεώστης έχει ή είχε' μετά την έκδο ση της διαταγής για μηνιαίες πληρωμές αρκεΤά χρήματα για 567 Σ~"lιανΙδης Δ. ΛαΊκή ΤQάπεζα Υ. ΧαQαΙαμπίδη
(1989)να πληρώσει τις δόσεις πόυ διατάχτηκαν, αλλά αρνείται ή αμελεί να πληρώσει. Ο πιστωτής είχε το βάρος της απόδει ξης. Η ένορκος δήλωση που καταχωρίστηκε για υποστήριξη της αΙ τησης φυλάκισης δεν ήταν επαρκής. Εν πάση περιπτω σει ο χρεώστης με την ένορκο δήλωση της 29ης Απριλίου,
- αρνήθηκε τους ισχυρισμούς γεγονότων του πιστωτή και 5 ως εκ τούτου υπήρξαν συγκρουόμενοι ισχυρισμοί στις ένορ κες δηλώσεις και δεν υπήρχε απόδειξη ενώπιον του Δικαστη ρίου, γιατί ο πιστωτής δεν προσκόμισε την αναγκαία μαρτυ ρία. Το θέμα άπτεται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της προσωπικής ελευθερίας του ατόμου και πρέπει ο Νόμος να ερμηνεύεται αυστηρά. Όπου υπάρχει αμβιφολία ο ερμηνευ 10 τής και εφαρμοστής του Νόμου πρέπει να αποκλίνει υπέρ του χρεώστη. Τελικά υποστήριξε ότι ορθά ο Δικαστής του Δικα στηρίου τούτου έκρινε ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση με το 15 Άρθρο 82 και ότι η Απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου εκδόθηκε με πρόδηλη πλάνη περί το νόμο και υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσίας. Ο δικηγόρος του πιστωτή επιχειρηματολόγησε ότι η αίτηση για έκδοση διατάγματος certiorari καταχωρίστηκε ύστερα 20 από μακρά καθυστέρηση και ως τούτου η διακριτική εξοΟΟία του Δικαστηρίου έπρεπε να ασκηθεί εναντίον του χρεώστη. Ο δικηγόρος του χρεώστη, από την άλλη, υποστήριξε ότι το θέμα της καθυστέρησης δεν εγείρεται στην έφεση και ότι υπήρξε εύλογη δικαιολογία για την καθυστέρηση στην καταχώριση της αίτησης για certiorari. 25 Οι λόγοι έφεσης έχουν αναφερθεί νerbatim ανωτέρω. Κα νένας από τους λόγους δεν εγείρει το θέμα της καθυστέρησης. Είναι πάγια νομολογημένο ότι αιτήσεις για έκδοση προνο μιακών διαταγματων πρέπει να καταχωρίζονται το ταχύτερο δυνατό. Αδικαιολόγητη καθυστέρηση λαμβάνεται υπόψη σο 30 βαρά στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστη ρίου - (R. v. Senate οΙ the University οΙ Aston, Ex-paπe Roffey and Another [1969] 2 ΑΙΙ E.R.
- In re Chara1ambous
(1985)1 C.L.R. 746). 568 35 Ι Α.Α.Δ. (Ε) Λα'ίΧ" TO••Ita Υ. Xαια1αΙUΙ;1.611 Στ,,1,ανΙΙικ Δ. Οι προθεσμίες που ορίζουν οι Αγγλικοί Δικαστικοί θε σμοί δεν ισχύουν στην Κύπρο, γιατί και οι ίδιοι οι θεσμοί δεν ισχύουν, παρόλο ότι ακολουθείται ανάλογη πρακτική και διαδικασία. 5 Ο Νόμος θεσπίστηκε το 1885 - Αρ. 10/
- Οι πρόνοιες του Μερούς ΥΗΙ - "Εκτέλεση με Φυλάκιση" (Executίon by ImpΉSonment) - και το Μέρος ΙΧ -"Εξέταση Τo1J εξ Αποφά 10 σεως Χρεώστη" είχαν αντίστροφη σειρά στον αρχικό Νόμο (Βλ. Cyprus Gazette 4 Απριλίου, 1885, σελ. 605). Οι πρόνοιες για εξέταση περιέχονται στα Άρθρα 25-30 και για την εκτέ λεση με φυλάκιση στα Άρθρα 71-
- Στα Νομοθετήματα της Κύπρου 1878-1906 "Συνηρμοσμέ να Συνωδά ταις Διατάξεσι του περί Ανατυπώσεως των Νο μοθετημάτων Νόμου Τo1J 1905, υπό των δννάμει 'του ρηθέντος 15 Νόμου Επιτροπών, Σερ Ιωσήφ Τουρνέρ Χάτσινσον και Στάν λΕU Φίσιερ", οι σχετικές πρόνοιες τέθηκαν στη σημερινή τους θέση στο Νόμο. Το Μέρος ΥΗ! είναι ''Εκτέλεσις διό Προσωπικής Κρατήσε ως" και το μέρος ΙΧ "Εξέτασις του εξ Αποφάσεως Οφειλέ 20 του". Οι πρόνοιες αυτές έχουν εισαχθεί από την Αγγλία. Το Άρθρο 82 βασίζεται ή!και έχει λεκτικό παρόμοιο με το Άρθρο 5 του περί Οφειλετών Νόμου του
- Για την εποχή του ο Νόμος αυτός ήταν ένα βήμα στην ορθή κατεύθυνση της προ 25 στασίας του ανθρώπου, γιατί κατάργησε τη σύλληψη και φυ λάκιση για παράλειψη πληρωμής ποσού χρημάτων, εκτός στις περιορισμένες περιπτώσεις που αναφέρονται στο Νόμο και για το σκοπό που προβλέπεται. Σύμφωνα με το ΚοινοδΙκαιο, πριν από τον περί Οφειλε 30 τών Νόμο του 1869, η φυλάκιση χρεώστη εχρησιμοποιείτο ως μέσο εκτέλεσης απόφασης για πληρωμή χρημάτων και εφαρ μόζετο με την κράτηση του προσώπου του χρεώσrη ως ασφά λεια για το χρέος και όχι για καταφρόνηση του ΔικαστηρΙ01J. 569 ΣτυΙιανί6ης Δ. Λα·ίχή ΤQάnεζα Υ. ΧαQαΙαμnί.6η
(1989)Σύμφωνα με το Δικαστήριο της Επιεικείας - (The Court of Chancery), η κράτηση του προσώπου του χρεώστη γινόταν για την εφαρμογή της εκτέλεσης της διαταγής πληρωμής χρη μάτων. Δεν ήταν ικανοποίηση του χρέους, αλλά ένα βήμα στη διαδικασία της έκδοσης διατάγματος κατάσχεσης της περιου- 5 σίας του προσώπου το οποίο εκρατείτο στη φυλακή. Κατά το Κοινοδίκαιο, επίσης, απόφαση για πληρωμή χρέ- ους μπορούσε να εκτελεστεί με τη φυλάκιση ως διαζευκτικός τρόπος εκτέλεσης προς την κατάσχεση της περιουσίας του χρεώστη. Εάν εγίνετο επιλογή του μέρους της φυλάκισης, το 10 δικαίωμα της εκτέλεσης εναντίον της περιουσίας δεν υφίστα- το - (Hal.sbury's Laws of England, 3rd Edition, Volume 8, σελ. 22). Το Άρθρο 82 του Νόμου στο Αγγλικό πρωτότυπό του - δεν υπάρχει ακόμα επίσημη μετάφραση στα Ελληνικά - έχει:- "82.Where υροη any inνestigation by the Court respecting the ability of a judgment deb10r 10 pay the amount due under a judgment or order ίι appears Ιο the Court that the credi10r has been unable 10 obtain satisfaction of his judgment by the sale of the deb1Or's property or by attachment of property ίη the hand of some third party: and (
- a)that the deb10r then has or since the making of the judgment or order has had sufficient means 10 pay the money directed 10 be paid by him or some part thereof which still remains unpaid, and that he refuses or neglects 10 pay ίι according Ιο the judgment or order; or (
- b)that he has made or suffered Ιο be made any gift, deliν ery, or transfer of any property, or charged, remoνed or concealed any property and has thereby preνented the credi10r from obtaining payment of the judgment debt or any part thereof, the Court may οη the application of the credi10r commit the 570 15 20 25 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) . Λα·...ιcίι TQάsιeta Υ. Xat«AaΜSΙL6tI ΣΙVΙLανΙ6ης Δ. debtor to ρήsoη for any tenn not exceeding twelve months, οτ υηιΗ the payment of the sum due, subject to the provisions hereinafter contained; but may at any subsequent time order his release οη the request of the creditor." 5 10 15 Οι πρόνοιες του Άρθρου λήφθηκαν από το Άρθρο 5 τοο Αγγλικού περί Οφειλετών Νόμου (Debtors' Αά) 1869 και το ουσιώδες μέρος του έχει το ιδιο λεκτικό, με τη διαφορά ότι ο Αγγλικός Νόμος προβλέπει έξι εβδομάδες φυλάκιση, ενώ ο Κύπριος Νομοθέτης προνόησε ένα χρόνο. ποο προβλέπεται στο Άρθρο 4 τοο Aγγλι"ιWύ Νόμου για άλλους σκοπούς. Φuλάκιση είναι στέρηση της ελευθερίας τοο ατόμου. Το δι καίωμα της προσωρι της ελευθερίας κατοχυρώνεται από το Άρθρο 11 του Σνντάγματος και το Άρθρο 5 της Eυρωπα'Cκής Σύμβασης Ανθρωπί νων Δικαιωμάτων, η οποία μετά την κύ ρωσή της με το Νόμο 39/62 έχει αυξημένη ισχύ στη νομική τάξη της Δημοκρατίας. Τόσο στο Σύνταγμα, όσο και στη Σύμ βαση υπάρχει περιοριστικός και εξαντλητικός αριθμός περι πτώσεων στις οποίες μπορεί να επιβληθεί στέρηση της προ σωπικής ελευθερίας του ατόμου. Τα ουσιώδη μέρη για τους 20 σκοπούς της παρούσας υπόθεσης των δύο κειμένων στην Ελ- λ ηνική του Σνντάγματος και στη μια από τις δυο αυθεντικές γλώσσες - την Αγγλική - της Σύμβασης έχουν:- "11.1. Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας και προ σωπικής ασφαλείας. 25 2. Ουδείς στερείται της ελευθερίας αυτού, ειμή ότε και όπως ο νόμος ορίζη εις τα περιπτώσεις: (α) .................................................................................... (β) συλλήψεως ή κρατήσεως ατόμou λόγω μη συμμορ φώσεως προς νόμιμον διαταγήν δικαστηρίO'U." 30 "5.1. Everyone has the ήght to liberty and security of person. Νο one shall be deprived of his liberty save ίη the follow571 . ΣτυΙιανίδης Δ.
(1989)ing cases and ίη accordance with a procedure prescribcd by law a. b. the lawful auest οτ detention of a person for noncompliance with the lawful order of a court οτ ίη order to secure the fulfilment of any obligation prescribed by law;" 5 Για τη στέρηση της ελευθερίας του πολίτη, η οποία είναι ένα από τα βασικά και αναπαλλοτρίωτα δικαιώματά του, πρέπει να προϋπάρξει νόμιμη δικαστική διαταγή και μη συμ μόρφωση προς αυτή. Πρέπει δε να ακολουθηθεί η διαδικασία που προβλέπεται από το Νόμο. Ο Νόμος όμως δεν πρέπει να 10 είναι αντίθετος ή ασύμφωνος με οποιαδήποτε διάταξη του Συντάγματος ή της Σύμβασης. Ο σκοπός του Άρθρου 82 δεν είναι η είσπραξη του εξ αποφάσεως χρέους. 15 Στην υπόθεση Panayiotis Kayttani and Emilios Makris, 3 R.S.C.C. 143, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο αποφά σισε ότι τα Άρθρα 82,83,84 και 85 του Νόμου δεν είναι αντι συνταγματικά αναφορικά με το Άρθρο 11, γιατί περιορίζεται η εφαρμογή τους σε περιπτώσεις εκ προθέσεως αποφυγής 20 (wilful evasion) από τον εξ αποφάσεως χρεώστη να πληρώqει τη δόση που διέταξε νόμιμα το Δικαστήριο και ότι η εσκεμμένη αποφυγή του χρεώστη να πληρώσει ισοδυναμεί με μη συμ μόρφωση σε νόμιμη διαταγή του Δικαστηρίου, με το νόημα της παραγράφου 2 του Άρθρου 11 του Συντάγματος. 25 Η πρακτική που ακολουθείται είναι: Πρώτα γίνεται η έρευνα, με βάση το Μέρος ΙΧ, αναφορικά με τα μέσα του χρεώστη να πληρώσει με δόσεις και η έκδοση διαταγής για μηνιαίες ή περιοδικές πληρωμές. Το Μέρος νπ! και το Άρθρο 82 έχει εφαρμογή σε κατοπινό στάδιο. Η πρόνοια του Άρθρου 82 είναι τιμωρητικής φύσης και ο σκοπός της, παρόλο ότι περιγράφεται ως τρόπος εκτέλεσης απόφασης, δεν 572 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λαϊκή TQιXrcEtu Υ. ΧαQαλαμπΙδη ΣτυλιανΙδης Δ. είναι η είσπραξη του χρέους, γιατί με τη φυλάκιση ο χρεώ στης δεν απαλλάττεται της οφειλής, αλλά η αποτελεσματικό τητα της δικαιοσύνης. Είναι θέμα δημόσιας πολιτικής και τάξης. Η ανυπακοή στις δικαστικές αποφάσεις δεν παραμέ- 5 νει ατιμώρητη - (Stonor v. Fowle, 13 Αρρ. Cas. 20). Το διάστημα φυλάκισης εκδίδεται για πράξη του παρελθό ντος. Η μη συμμόρφωση είναι αστική καταφρόνηση του Δι καστηρίου. Έχει το χαρακτήρα ποινικού αδικτιματος και η δικαιοδοσία για φυλάκιση ασκείται για την τιμωρία ανέντι- 10 μου ή ανυπάκουου οφειλέτη - (Buckley v. Crawford [1893] 1 Q.B.D. 1
(5). re James Edgome, ex parte James Edgome [1902] 2 Κ.Β. 403, στις σελ. 410-411 ο Vaugham Williams L.J. είπε:Στην υπόθεση Ιπ 15 20 25 "The exception is put ίη a different section because ίι is a section which deals with the power of the Court to commit a debtor to prison for non-payment of a judgment debt; and when one looks at the conditions under which such an order is allowed to be made, ίι is perfectly plain that they can only be made when there is a contumacious debtor who has the means, οτ has had the means, ιο pay the debt, and his conduct is ίη the nature of contempt. This imprisonment is for fixed time ηοι exceeding six weeks, and is a punishment for the contempt, and the suffering of that imprisonment ίη πο way discharges the debt ... " Για την άσκηση της εξουσίας φυλάκισης του χρεώστη από το Δικαστήριο πρέπει να υπάρξει μαρτυρία που να αποδει κνυει ότι ο χρεώστης έχει το χρόνο της καταχώρισης της αίτη σης, ή είχε από το χρόνο της διαταγής πληρωμής δόσης τα 30 μέσα να πληρώσει τη δόση ή μέρος αυτής. Στην υπόθεση Nesom v. Metcalfe [1921] 1 Κ.Β. 400, απο φασίστηκε ότι πρέπει να αποδειχτεί με άμεση μαρτυρία ότι ο χρέωστης είχε τα μέσα να πληρώσει τη δόση και δεν την πλή- 573 ΣτvΙιανΙδης Δ. ρι:οοε. Στις σελ. 407-408 ο Δικαστής McCardίe ε(.πε:- "The result of the decisions, particularly Reg. v. Brompton County Court Judge, is that the question to be detennined, where an instalment order has been made, is whether the debtor, at the time of the application Ιο commit him, has, or has had since the date of the insta1ment order, the means to pay the amount he was bound ιο pay under that order. That is the true principle ιο apply. Ιι is clear that ίη this case the country coun judge did not apply ίι, and upon that ground the prohibition should go". 5 10 Και παρακάτω συνέχισε:- "Such a requirement is ίη my ορίηίοη essential if the language of s. 5 is to be observed - namely, that the jurisdiction to commit can be exercised only where ίι is proved Ιο the satisfaction of the Court that the person making default either has or has had the means to pay the sum ίη respect of which the order was made. That means that evidence of a reasonably direct character is required before this punishment for ηοη payment of debt can be imposed: see C.hard v. Jerνis". Ο δικηγόρος του πιστωτή αναφέρθηκε στην Απόφαση 15 20 Ro18l1dis, Louca. & Soteria.des Ltd. Υ. Andrea.s Koutsiou (ανωτέρω). Ανεξάρτητα από τα γεγονότα της υπόθεσης ElJtili- θηκε στη σελ. 29 ως γενική αρχή:- "ln a proceeding for the examination of the debtor regarding his means, for the purposes of an instalments order ίη satisfaction of the judgment-debt, all the necessary material must be placed before the Coun Ιο enable the Judge dealing with the matter, to decide whether an instalment's order should be made at al1; and if yes, ίη what amount. Ιι is at that stage that the Court, taking all necessary matters into consideration, will detennine the judgment-creditor's application for such an order. Once made, the order must be complied with unless the respondent can show sufficient legal justification for his failure 574 25 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λα'ίχή Τοάπεζα Υ. Χαοαλαμπίδη Στ\ιλιανίδης Δ. to comply". Οι τελευταίες δύο γραμμές δεν είναι σύμφωνες, ούτε με 5 το γράμμα, ούτε με το πνεύμα του Άρθρου 82 και είναι αντί θετες με εκατό χρονών νομολογία των Αγγλικών Δικαστηρίων πάνω στο ίδιο ζήτημα. Το βάρος της απόδειξης έχει ο αιτητής, ο οποίος πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, ότι ο χρεώστης την ημέρα της αίτησης για φυλάκιση έχει ή όταν η κάθε δόση γινόταν πλη 1Ο ρωτέα είχε και/ή έκτοτε είχε τα μέσα να πληρώσει και παρέλειψε ή αρνήθηκε και εσκεμμένα απόφυγε να συμμορφωθεί με τη νόμιμη διαταγή του Δικαστηρίου. Παρακοή διαταγής σε αστική διαδικασία είναι αστική κα ταφρόνηση. Παρόλο ότι είναι αστική καταφρόνηση (civίl contempt) 15 και όχι ποινική καταφρόνηση Δικαστηρίου (criminal contempt), έχει αποφασιστεί ότι το βάρος της απόδειξης σε υποθέσεις αστικής καταφρόνησης του Δικαστηρίου, που έχει ο αιτητής, είναι πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και δεν ικανοποιείται το βάρος της απόδειξης με την απλή πιθανολό- 20 γηση (preponderance of evidence or probabilities). Στην υπόθεση In re Bramblevale Ltd. [1970] Ch. 128, στη σελ. 137 ο Lord Denning M.R. είπε:'Ά contempt of court is an offence of a cήmίnal character. Α man be sent to Ρήsοn for ίι Ιι must be satίsfactοήlΥ proved. 25 Το use the time-honoured phrase, ίι must be proved beyond reasonable doubt. Ιι is ηοΙ proved by showing that, when the man was asked about ίι, he told lies". Και ο Winn L.J. είπε στην ίδια σελίδα:"Ι agree, and rest my decision οη the simple ground, Η" 30 that unless the guilt of the appe]]ant was proved with such stήctness of proof as is consistent with the test 'beyond rea- '575 sonable doubt', Of, as my Lord has more than.once pu.t it, consistent with such standard as the court. with its responsibility, regards as consistent with the gravity of the charge . a test which Ι personally prefer - the decision that the shou1d be imprisoned for contempt of court cannot be sustained". 5 (Βλ., επΙσης, SavJngs and Investment Bank v. Gasco (Νο. 2) [1988] 1 All E.R. 975). πρέπει να υποδειχτεί ότι με το Άρθρο 12.4 του Συντάγ· ματος, που πρέπει να ερμηνεύεται με τον ίδιο τρόπο όπως το Άρθρο 6
(2)της Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο χρε ώστης, ο οποίος αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης, δικαιούται στο τεκμήριο της αθωότητας και ως εκ τούτου θεωρείται αθώος ώσπου να αποδειχτεί ένοχος σύμφωνα με το Νόμο. Οποιαδήποτε αμφLβoλLα στη διαδικασία κάτω από το Άρθρο 82 είναι προς όφελος του χρεώστη. Όπως ένας κατηγορούμε· νος, έτσι και ένας χρεώστης στη διαδικασLα αυτή δικαιούται 10 15 στο ευεργέτημα της αμφιβολίας, που αποτελεί την αναπό σπαστη σννέπεια του τεκμηρίου της αθωότητας στην απόδει ξη της ενοχής του, που προνοείται ρητά από το Άρθρο 82 (βλ., μεταξύ άλλων, Pαpαdopou//os v. Republic
(1980)2 C.L.R. 10 και Adαmos Chαritonos αnd Others ν. The Republic
(1971)2 C.L.R.40, 70). 20 Ενώπιον του Δικαστηρίου υπήρχε ένορκος δήλωση :tης Αγάθης Στυλιανού υπαλλήλου του πιστωτή. Η πρώτη παρά γραφος αναφέρεται στη γνώση της δννάμει εγγράφων και ότι είναι εξουσιοδοτημένη να κάμει την ένορκο δήλωση. Η 25 δεύτερη παράγραφος αναφέρεται στην αρχική απόφαση του Δικαστηρίου για το χρέος. Η τρίτη παράγραφος στη διαταγή για μηνιαίες πληρωμές. Η τέταρτη παράγραφος αναφέρει ότι: "Οι Εναγόμενοι καθυστερούν μέχρι σήμερον την πληρω μήν 18 δόσεων από 1.5.1985 - 1.12.1986" και η ουσιώσης πα· ράγραφος 5 έχει:- "
- Εξ όσων γνωρίζω και πιστεύω οι εναγόμενοι ... έχουν αρκετά εισοδήματα διά να πληρώσουν αλλ' αρνού- 576 30 vι;αι Τι!και παραμελούν να συμμoρφωθO'Uν προς την διατα -Υή του Δικαστηρίου". Η Διάταξη
- θεσμός
- προβλέπει στο Αγγλικό αυθεvι;ι κό κείμενο. γιατί δεν υπάρχει επίσημη Ελληνική μετάφρα- 5 ση:- "
- Affidavits shall be confined ιο such facts as the witness is able of his own knowledge 10 prove, bU1 οη interlocutory applications aπ affidavit, may contain statements of informaιίοη aπd belief, with the sources and grounds thereof'. 10 Η αίτηση φυλάκισης με βάση το Άρθρο 82 δεν εWΑι ενδιάμεση αίτηση. (Βλέπε για ενδιάμεσες αιτήσεις την υπόθεση Savmgs and Investment Bank Υ. Gasco (Νο. 2) (ανωτέρω». Ως εκ τούτου η ένορκος δήλωση έπρεπε να περιορίζεται στα γεγονότα τα οποία η δηλούσα εγνώριζε η ίδια. Η μαρτυρία 15 πρέπει να είναι άμεση για να μπορεί το Δικαστήριο να στε ρήσει την ελευθερία ενός πολίτη. Και αν ακόμα ήταν δεκτή η ένορκος δήλωση με βάση τη Δ. 39, θ.2, παρατηρώ ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση με την πρόνοια του θεσμού. 20 Στην υπόθεση Young v. J. L. Young Manufacturing Company [1900] 2 Ch. 753, ο Lord Alverstone, C.J., είπε:- 25 "ln my ορίηίοη the so-called evidence οη 'information and belief ought ηοι ιο be looked at at a11, ηοι only unless the Court can ascertain the source of the information and belief, but also unless the deponent's statement is cοποborated by some one who speaks from his own knowledge". Ο Righby, L.J., είπε στη σελ. 755 της ίδιας υπόθεσης:- 30 "Now, eνery affidavit of that kind is utterly ίπeguΙar, and, ίη my ορίηίοη, the only way 10 bήng about a change ίη that irregular practice is for the J udge, ίη eνery case of this kind, 10 giνe a direction that the costs of the affidaνit. so far as ίι relates to mere matters of information or belief, shall be paid by the 577 ΣτυΙιανΙδιις Δ.
(1989)person responsible for the affidavit. Αι any rate, speaking for myself, Ι should be ready ιο give such a direction ίη any such case ... Ι never pay the slightest attention myself to affidavits of that kind, whether they be used οη interlocutory applications or οη final ones, because the rule is perfectly general - that, when a deponent makes a statement οη his information and belief, he must state the ground of that information and belief'. 5 (Βλ. Seraphim Brothers v. Jacquet Freres, ΧΙΥ C.L.R. 119). Ο χρεώστης στην ένορκο δήλωσή του αρνήθηκε ότι είχε μέσα να πληρώσει. Απεναντίας ισχυρίστηκε ότι δεν μπορού- 10 σε να συντηρηθεί αυτός και η γυναίκα του και βοηθούνταν από την κόρη τους. Παραμένει μόνο η δήλωση του δικηγόρου του στις 29 Απριλίου, 1987:"κ. Αργυριάδης: Ο καθ' ου η αίτηση αρ. 2 επλήρωσε ένα ποσό, είναι εγγυητής και περιμένει πως θα εξοφλήσει η καθ' ης η αίτησις αρ. 2. Θα πληρώσει αλλά χρειάζεται χρόνο 4 μηνών". 15 Η δήλωση αυτή απέχει πολύ από του να είναι ικανοποιη τική μαρτυρία για απόδειξη πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο οφειλέτης είχε την ημέρα της καταχώρισης της αί- 20 τησης για φυλάκιση, ή είχε από την ημέρα που κάθε δόση γινόταν πληρωτέα τα μέσα να πληρώσει και αρνήθηκε ή πα ράλειψε να πληρώσει. Όπως είπε και ο Winn, L.J., στην υπό θεση ln re BramblevaJe Ltd. , (ανωτέρω), δε νομίζω ότι υπάρχει μαρτυρία η οποία μπορούσε να δικαιολογήσει οποιοδήποτε Δικαστήριο ότι η κατηγορία - και σε εκείνη την 25 υπόθεση επρόκειτο για αστική καταφρόνηση Δικαστηρίου αποδείχθηκε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Το Επαρχιακό Δικαστήριο ενήργησε χωρίς μαρτυρία ενώ- πιόν του, που να αποδεικνύει την ενοχή του χρεώστη. Δεν έκαμε καμμιά έρευνα για τα μέσα του χρεώστη. Δεν υπάρχει τίποτε στη δήλωση του χρεώστη που να αναφέρεται στην ύπαρξη μέσων σε οποιοδήποτε ουσιώδη χρόνο πληρωμής των 578 J 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Λα'ίκή Τιuεtα v. Χαια1αμπΙ611 Σ-r,,1ιανΙ611ς Δ. δόσεων. ύστερα βεβαιως από ικανοποίηση των οικογενεια κών τσυ αναγκών. Στην υπόθεση In re a Judgment Debtor, 51 T.L.R. 524, στη σελ. 525 οι Δικαστές εΙΠαν:- 5 10 15 20 25 30 35 "The Act merely gives the Court juήsdίctίοη ιο punish the debtor by committa1 for fai1ing ίη the present or ίη the past to apply avai1able means ιο meet the insta1ment or instalments ίη aπear. His default did ηοι consist ίη his failure Ιο pay the ίη stalment; his default consisted ίη his failure to apply ίη payment of the instalment means which he had available for the purpose. The section does ηοι aim at punishing Ροι'ertΥ, or at punishing a man for incurήng lίabi1ities recklessly or improvidently, and ίι ought, of course, ηοι Ιο be used for that purpose. Ιι aims at punishing a dishonest use for other purposes of funds which as man has or has had avai1able towards paying what he has been ordered to pay (see observations of Lord Halsbury, L.C., ίη Stonor ν. Fowle: 4 The Times L.R. aφ. 109; 13 Αρρ. Cas. at ρ. 24, and those of Lord Bramwell at ρρ. 111 and 28). Accordingly, before making a committal order ίι is essential (see the observation of Lord Herschell ίη Stonor ν. Fowle, 4 The Tίmes L.R. at ρ. 111; 13 Αρρ. Cas, at ρ. 30) that the Court should satisfy itself that, ίη respect of the sums for which the committal order is 10 issue, ίι can truly be said that since the respective due dates the debtor has had the means of paying them available, but has neglected Ιο use those means for the purpose of paying them. Ιι is obvious that ~he debtor's future prospects of payment have ηο bearing οη this question. The mateήaΙ thing Ιο ascertain, ίη the very comήlon case of a sa1ary earner or wage earner with ηο other means, is the total surplus, over the Ρeήοd which has elapsed since the due date . of the instalments ίη auear, of his salary οτ wages over the sum reasonably required ιο provide for the maintenance of the debtor and of those dependent οη him. The sum for which the committal issues must ηοι exceed that surplus". 579 Στυλιανίδης Δ. Λα'ίχή ΤQάπεζα Υ. ΧαQαλαμπίδη
(1989)Τις οικογενειακές ανάγκες τις εξετάζει το Δικαστήριο στην κάθε περίπτωση ανάλογα με τις αντιλήψεις της κάθε πε ριόδου. Σήμερα, παραδεΙγματος χάριν, η μόρφωση των παι διών θεωρεΙται ουσιώδες και επάναγκες έξοδο της οικογέ νειας, ενώ πριν 26 χρόνια, στην υπόθεση Anestos Adαmou v. Xenophon loαnnίdes,
(1963)2 C.L.R. 468, κρίθηκε ότι αυτό 5 ήταν απαράδεκτο και επουσιώδες. Μεταγενέστερες πράξεις ή παραλείψεις, μετά την έκδοση της επιδικης διαταγής του Επαρχιακού Δικαστηρίου, δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Για τους πιο πάνω λόγους θα απέρριπτα την έφεση. Έφεση επιτυγχάνει κατά πλειοψηφ{,α χωρίς έξοδα. 580 1Ο