(1919)17 Noεμβρi.otι. 1989 [ΠIΚJn:. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥ ΛΟΣ. ΧΑΤΖΠΤΣΑΙΊΆΡΗΣ. Δ.Δ.] Α.ΝΤΩΝΗΣ ΦΛAfKOΦAΣ, ν. ΑΤΑΛΕΖΑ ΛΤΔ., EqMίβ).τrrτις. (Πολιτική ΌΕιμση Αρ. '7841). Πολιτική Δικονομία-Αποπληρωμή εξ αποφάσεων χρέους με μηvιαίες δόσεις-Ο Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ.6, Mtρoς !Χ-Η διαδικαUΙα έρεvwς σχετικά με τα μtσα του εξ αποφάσεως oφειλtrη 5 tiwt αwκριτικού χαρακτήρα-Η οικονομικη ευχέρεια του oφειλtrη σvvaρtάται άμεσα με τι.ς aνάY"Eς του f.δι.ov χαι nις oικoγtvειάς του για αξιοπρεπή διαβΙωση. (στιΥαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μ6ρφωση παιδιών. και εtr.("έρEια για οικονομική διακΙνηση του oφειλt τη)-Μετά την διαπιοτωση nις οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής κα- 1Ο θoρWΜΌς του ΠQ(J(}(j της δόσεως επαφ(,εται στη διακριτική εvx4!εια του φ,ιπόδικov Δι.κα~. Συντάξεις και ωφελήμαtα-O Περί Συντάξεων Νόμος, Κεφ. 311, Άeθρo 12-Αποπληρωμή χρέους συvταξιo~oυ εξ αποφάσεως oφειλtτη με δόσεις-Το Άρθρο 12 δεν περιορίζει την ευχέρεια του αρμoδtoυ ΔικασπιρΙΟυ να εκδώσει διάταγμα βάσει του Άρθρου 91 του Περ' Πολιτι- 15 κής Δι.κovoμlaς Νόμου, Κεφ. 6. Οι νομικές αρχές, που το Ανώτατο ΔLκαστήριο εφάρμοσε σtην προ κειμένη περίπτωση, προκύπτουν από τα ·πιο πά.νω περιληπτικά ση μaώματα. Το άλλο θέμα, που εξέτασε το Δικαστήριο, ~ταν·xατά. πόσο 20 μπορούσε να επέμβει στο εύρημα τουπρωτοδΙκου Δικαστηρl.o'U ότι μ εφεσεWνν δεν πληρώνει ενοίκιο στην θνγα.τέρα του, στο σπ~τι της οποwς μένει. Το σπίτι αυτό ανήκε κάποτε στον ιδιο τον εφεσεωντα, ο οποίος το δώρησε στην θuyατέρα του. Παρά το όtL η μαρτυρLα του εφεσεLovtα στο σημεΙΟ αυτό ήταν αναντtλεχtη, εν ΤO'iπoις δε σιrντQέxE' λόγος επεμβάσεως του EφετεΙOU. Η ι;fιeση απορρΙΠΤεται με το 10. Εξόδων εις βάρος του .utlovra. 686 25 Ι Α-Α.Δ. (Ε) Kokoni v. loann:it.fr::s
(1963)2 C.L.R. 468; Ro/αndis. Loucα & SoterJades Ltd. V. Koutsiou
(1970)1 C.L.R. 25; ChrySQSIOΠΙOU v. λlhanassiou
(1981)1 C.L.R.
- 5 Έφεση. Έφεση ωτό τον εναγόμενο κατά της ωτ6φασης τον Επαρ χιακού ΔικαστηρWυ Λεμεσού (ΠαρπαρΙνος, Προσ. ΕΔ.) που 1Ο δόθηκε στις 28 ΦεβρouαρΙου, 1989 (Αρ. Αγωγής 4612/85) με την οποία διατάχθηκε να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του ανερχόμενο σε ί 150 με μηνιαίες δόσεις. Μ Ιωάννου, ΎW τον Εφεσεί.οντα. Στ.· Κ. Στυλιανού, για την Εφεσίβλητη. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η απόφαση του ΔικαστηρΙου εκδίδεται από τον Δικαστή Γ. Μ. Πική. 15 ΠΙΚΗΣ, Δ.: ΔΕν κρίνουμε αναγκαίο να καλέσουμε τον δικηγόρο τον εφεσίβλητου να απαντήσει στην έφεση του Αντώ νη Φλαγκοφά. Η έφεση στρtφεται εναντίον απόφασης του Επαρχιακού 20 ΔικαστηρΙΟυ Λεμ.εσού, με την οποία ο εφεσείων διατάχθηκε να αποπληρώσει εξ αποφάσεως χρέος του, ανερχόμενο σε f:150 πλέον τόκοι και έξοδα, με μηνιαίες δόσεις {
- Η δια ταγή εκδόθηκε βάσει των διατάξεων του Μέρους ΙΧ του Περί Πολιτικής Δικοwμίας Νόμου ΚΕΦ. 6 - με τις οποίες πα ρέχεται δικαιοδοσία σε αρμόδιο δικαστήριο να διατάξει μετά 25 την εξέταση του χρεώστη ως προς τα μέσα του, την αποπλη- 687 Πιχής Δ. Φ1αΥχοφάς Τ. AταJ.t~cσ Λτδ.
(1989)ρωμή του χρέους με δόσεις. Η κατάθεση του χρεώστη ήταν ουσιαστικά η μόνη μαρτυ ρία η οποία έτεινε να ρΙψει φως στα μέσα που διαθέτει τις ανάγκες και υποχρεώσεις του ιδΙΟυ και της συζύγου του με την οποία διαμένουν στο Κοιλάνι. Η μόνη άλλη μαρτυρΙα 5 που δόθηκε από υπάλληλο των εφεσ(βλητων, βασιζόταν όπως αποκαλύφθηκε στην αντεξέταση της μάρτυρος, σε εξ ακοής μαρτυρία, η oπoLα έπρεπε να αγνοηθεΙ και όπως φαΙνεται πράγματι αγνοήθηκε γιατΙ δεν γΙνεται καμιά αναφορά σ' αυτή στην απόφαση. 10 Ο εφεσείων εΙ ναι άτομο προχωρημένης ηλικίας, 76 χρόνων και αποζεί από τη σύνταξή του που κατά τον χρόνο της εξέ τάσης του ανερχόταν σε ί98 τον μήνα. Όπως κατέθεσε, το ποσό αΊΠό μετά δυσκολίας αρκεί για την ικανοποίηση των βασικών αναγκών του ηλικιωμένου ζεύγους .. Η σημαντικότε- 15 ρη δαπάνη που πρ~ει να αντιμετωπισθεί εΙναι το ενοΙκιο για την εξασφάλιση κατοικίας για τη διαμονή τους ανερχό μενη σε ί60 μηνιαίως. Η κατοικία την οποία τώρα ενοικιάζει ανήκε σε προγενέστερο χρόνο στον εφεσείοντα. Τη δώρισε στη θυγατέρα του η οπο(.α είναι η σημερινή ιδιοκτήτριά της. 20 Αμφισβητήθηκε ο ισχυρισμός του ότι πληρώνει οποιοδήποτε ενοίκιο στη θυγατέρα του. Όπως είπε στο δικαστήριο δεν εκδί δονται αποδείξεις για την πληρωμή του ενοικίου ούτε ο εφε σείων ήταν σε θέση να παρουσιάσει οποιοδήποτε άλλο απο δεικτικό στοιχείο που να υποστηρίζει τη θέση του ότι 25 πράγματι πληρώνει το ενοίκιο που καθόρισε ή οποιοδήποτε ενοίκιο στην κόρη του. Όχι μόνο το σπίτι στο οποίο στιμερα κατοικεί το είχε δωρΙσει στη θυγατέρα του αλλά όπως απεκάλυψε και ποσό f:1,500 το οποίο είχε εισπράξει το δώρισε στα παιδιά του αποστερώντας τον εαυτό του από την ευχέρεια να 30 εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του σε τρίτους. Η έφεση στρέφεται κυρίως εναντίον του ευρήματος του Πρωτόδικου ΔικαστηρLoυ με το οποΙΟ απορρίφθηκε ο ισχυρι σμός για την καταβολή ενοικίου ως αναληθής. Οι άλλες ανά- γκες του εφεσείοντα εκτός από την πληρωμή ενοικίου αποτι- 688 35 1 Α-Α.Δ. (Ε) ΦΙαΥχοφά, τ. Aιαlέ~ Αι
- ΠΙΚ"" Δ. μούνται σύμφωνα με την κατάθεση του σε [58 περίπου τον μήνα. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα εισηγήθηκε ότι το εύρημα του Δικαστηρίου με το οποίο απορρίφθηκε η εκδοχή του γω την πληρωμή ενοικίου είναι αυθαίρετο ενόψεΙ'της απουσίας 5 οποιασδήποτε άλλης μαρτυρίας η οποία να avtL1CρoύσεL τον ισχυρισμό αmό. Πρέπει να επισημάνουμε ότι η δωδικασLα που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του ΚΕΦ. 6 έχει ουσιαστικά ανακριτικό χαρα 10 κτήρα και αποβλέπει στην παροχή ευχέρειας στο Δικαστήρι.ο μετά την διεξαγωγή της αναγκαLας έρευνας σχετικά με τα μέσα του χρεώστη να αποφχσίσει κατά πόσο εΙναι σε θέση να αποπληρώσει με δόσεις το χρέος του. Η οικονομική ευχέρεω για την αποπληρωμή εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις, μετά τον προσδιορισμό των μέσων του χρεώστη, συναρτάται 15 άμεσα με τις ανάγκες του xρ~ώστη και της οικογένειάς του για αξιοπρεπή διαβΙωση. Αmές περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικο γένειας καθώς και τη μόρφωση των παιδιών και κάποω ευ χέρεια γω την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη. 20 Δεν έχει τεθεί κανένα στοιχείο ενώπιόν μας που να δικαιολογεί επέμβαση στο εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ως προς τη μη πληρωμή ενοικίου. Όχι μόνο το εύρημα αυτό ήταν εύλογο αλλά μπορεί να λεχθεί υπό το φως των σχέσεων ενοι κιαστή και ιδιοκτήτη και της έλλειψης οποιωνδήποτε άλλων 25 στοιχείων που να καταμαρτυρούν την ύπαρξη συμβατικής σχέσης μεταξύ τους ότι ήταν αναπόφε'UκΤo. Οι άλλες βασικές ανάγκες το" ζεύγους καθορίστηκαν από τον ίδιο τον εφεσείο ντα σε ί
- Όπως ορθά παρατηρεί το πρωτόδικο Δικαστήρι.ο 30 πρέπει να αφεθεί και κάποιο περιθώριο στον εφεσείοντα γω την αντιμετώπιση έκτακτων δαπανών τις οπο(.ες ζεύγος της ηλικίας του εφεσείοντα και της συζύγου του μπορεί να παρα στεί ανάγκη να αντιμετωπίσουν. Αφού διαπιστωθεί μετά • Βλέπε μnαξ'ύ άλλων. Kokonί v. loannides
(1963)2 C.L.R. 468 RolandΊS. LoucQ &: Soterίades Lιd v. KOιιJsiou
(1970)1 C.L.R. 25, Chrysostof7lOu v, Athanassiou
(1981)1 C.L,R. 669, 689 Πιχής Δ. .1αyxoφά~ 'f. Ατα1έtα Ατ&.
(1919)από συνεκτίμηση των πόρων και των αναγκών του χρεώστη, ότι ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις ο επακριβής καθορισμός του ποσού επαφf.εται στη δια κριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Στην προκεί μενη περίπτωση δεν συντρέχει κανένας λόγος που να δικαιο- 5 λογεί την επέμβαση του Εφετείου με την πρωτόδικη απόφαση. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα στην επιχειρηματολογ{.α του προς υποστήριξη της έφεσης επικαλέστηκε και τις πρόνοιες του άρθρου 12 του Περί Συντάξεως Νόμου - ΚΕΦ. 311- που 10 απαγορεύει την εκχώρηση και τη μεταβίβαση των συντάξεων δημοσίων υπαλλήλων εκτός για τους σκοπούς που καθορίζονται στη νομοθεσία και που δεν περιλαμβάνουν την αποπλη ρωμή ιδιωτικού χρέους. Υποδείξαμε κατά τη συζήτηση της έφεσης στον κ. Ιωάννου ότι οι πρόνοιες του ΚΕΦ. 311 αφο- 15 ρούν συντάξεις δημοσίων υπαλλήλων ενώ η σύνταξη του εφε σειόντα προήρχετο σύμqxoνα με όλες ΤLς ενδείξεLς από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Άσχετα από τη διαπίστωση αυτή διευκρινίζεται ότι οι διατάξεις του άρθρου 12 δεν πε ριορίζουν την ευχέρεια αρμόδιου Δικαστηρίου να εκδώσει διάταγμα βάσει του άρθρου 91 του ΚΕΦ. 6. Διάταγμα για αποπληρωμή χρέους με δόσεις δεν συνεπάγεται ούτε την ΕΚ 20 χώρηση ούτε τη μεταβίβαση της σύνταξης. Καταλήγουμε ότι η έφεση πρέπει να απορριφθεί και απορρίπτεται. 25 Δεν αποκρύπτουμε την ανησυχία μας για την αύξηση του οφειλόμενου, ποσού με την προσθήκη εξόδων. Το αποτέλεσμα της έφεσης μας επιβάλλει όπως ασκήσουμε τη διακριτική μας ευχέρεια για την έκδοση διαταγής για την πληρωμή των εξό- δων από τον εφεσείοντα εκτός αν δεν εγείρεται απαίτηση για τα έξοδα εκ μέρους του εφεσιβλητου. 30 Στυ).ιανον: Ζητώ μόνο τα μισά έξοδα της έφεσης. ΔικαστήQΙΟ: Η έφεση απορρίπτεται. Ο εφεσεΙων θα πλη ρώσει το 1/2 των εξόδων του εφεσίβλητου. Έφεση απορρίπτεται. 690 35