1 Α.Α.Δ. (Ε) 28 ΜαρτΙου, 1989 [ΣΤΥ ΛΙΑΝΙΔΗΣ. Δ.] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡθΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡθΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗ.Σ ΤΗ.Σ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙ KlΛAI ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964, και ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝΠΟΙΝΙΚΗ ΥΠΟθΕΣΗ ΑΡ. 23069/87, ΓΙΑ ΆΔΕΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙ ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ MANDAMUS ΚΑΙ CERTIORARI, και ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ ΛΕ ΜΕΣΟΥ (ΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ) ΜΕ ΗΜΕΡΟΜΗ ΝΙΑ 24 ΜΑΡΤΙΟΥ 1989 ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΥΠΟθΕΣΗ ΑΡ. 23069/87. (Αίτηση Αρ. 40/89). Προνομιακά διατάγματα-CertίοrαrΥI Μαndamus--Ά.δεια για καταχώριση αιτήσεως για έκδοσή των-Γενικ6ς Εισαγγελέας-Η διαφορά μεταξύ της περιπτώσεως, όπου αιτών είναι ο Γενικ6ς Εισαγγελέας, απ6 την περίπτωση, όπου αιτών είναι άλλο πρ6σωπο-Ανάλυση Αγγλικής vo- 5 μολογίας. Atξεις και Φράσεις-"Νομικ6 ερώτημα" στο άρθρο 148
(1)του Περί Ποι νικής Δικοvoμίας Ν6μου, Κεφ. 155-Περιλα.μβάνει ζήτημα εφαρμογής νόμου σε αναντίλεκτα γεγον6τα, ζήτημα ερμηνείας και οριοθέτησης σκοπού νόμου, ζήτημα λανθασμέVΤΙς ασκήσεως διακριτικής εξουσίας 10 και ζήτημα ασκήσεως διακριτικής εξουσίας με βάση λανθασμένες νο μικές αρχές. Ο Γενικός Εισαγγελέας ζήτησε από τΟ' κακουργιΟ'δικείΟ' Λεμεσού να αναβάλει την εκδίκαση των κατηγορούμενων ενώπιόν του για φόνο εκ προμελέτης, μέχρις ότου εκδικαστεί πΟ'ι νική έφεση, την Ο'πΟ'ίαν είχε 15 καταχωρίσει πρώην συγκατηγορούμενος των δύΟ' κατηγορούμενων. ΤΟ' 97 ΓενιΧός Εισαπελέας (1'8') ίδιο κακουργιοδικείο, με διαφορετική σύνθεση, εΙχε προηγουμένως διευθετήσει, ώστε η δίκη του εν λόγω συγκατηγορούμενου προηγηθεί ττις δίκης των δύο 6λλ.ων κατηγορούμενων, με σκοπό ο πρώτος να κα ταθέσει στη δίκη των δευτέρων ως μάρτυρας κατηγορίας. Το κακουρ γιοδικείο απέρριψε την αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα με αιτιολογία ότι η αναβολή επ' αόριστο θα είχε ως αποτέλεσμα παραβίαση των συ 5 νταγματικών δικαιωμάτων των δύο κατηγορούμενων να δικαστούν εντός ευλόγου χρόνου (Σύνταγμα, Άρθρο 30). Μετά την απόρριΨτι ττις αιτήσεως για αναβολή, ο Γενικός Εισαγγελέας υπέβαλε αίτηση για επιφύλαξη δύο σημείων για γνωμοδότηση από το Ανώτατο Δικαστή- 1Ο ρω σύμφωνα με το άρθρο 148
(1)του Κεφ. 155. Το κακουργιοδικείο απέρριψε και την αίτηση αυτή με την αιτιολογία ότι δεν εγείρει νομικά ερωτΤlματα. Με βάση τα πιο πάνω γεγονότα και τις νομικές αρχές που διέπουν την παροχή αδείας για καταχώριση αιτήσεως για έκδοση προνομιακών διαταγμάτων Certiorari και Mandamus, το Ανώτατο Δι- 15 καστ'ήριο έδωσε στο Γενικό Εισαγγελέα άδεια να καταχωρίσει αίτηση Certiorari για ακύρωση της αποφάσεως, με την οποίαν είχε απορριφθεί το αίτημα για αναβολ'ή της δίκης και έκδοση Mandamus, με το οποίο να διατάσσεταΙ.. το Κακουργιοδικείον να επιφυλάξει τα δύο ερωττιματα, που αφορούσαν την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας να ανα- 20 βάλει τη δίκη, για yνωμoδόt1}O'Tl από το Ανώτατο Δικαστ'ήριο. Άδεια για καταχώριση αιτήσεως για έκ&xπιCertiorari και Mαndαmus. Α ναφερόμενες Υποθέσεις: 25 Rex ν. Clace, 98 E.R. 288; King v. Eaton, 100 E.R. 49; Rex ν. Amendt [Ι9Ι5] 2 Κ.Β. 276; Attorney-General ν. Christou, 1962 C.L.R. 129; Εχ Pαrte Papadopoullos
(1968)1 C.L.R.496; Εχ Pαrιε Mαroulleti
(1970)1 C.L.R. 75; 1" re Azinαs
(1980)1 C.L.R.466; 98 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) Τενιχός Εισαγγελέας In re Kakos
(1984)1 C.L.R. 876; In re P.~αras
(1985)1 C.L.R. 561; In re Argyrides
(1987)1 C.L.R.23; Edwαrds (Inspector ofTαxes) Υ. Bαirstow and Another [1955] 3 ΑΙΙ E.R. 5 48; lnstrumatic Ltd. Υ. Supαbrase Ltd. [1969] 2 ΑΙΙ E.R. 131; Stylianides v. Paschαlides
(1985)1 C.L.R. 49. Αίτηση. 10 Αίτηση από το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για άδεια να καταχωρίσει αίτηση για ένταλμα certioraή για πα ραπομπή και ακύρωση της απόφασης του κακουργιοδικείου Λεμεσού στην ποινική υπόθεση Αρ. 23069/87 τιμερ. 24.3.1989 και ένταλμα της φύσεως mandamus που να διατάσσει το Κα κουργιοδικείο να επιφυλάξει νομικά ερωτήματα στην πιο 15 πάνω υπόθεση: Γλ. Χ" Πέτρου, για τον αιτητή. ΣΤΥ ΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ. ανέγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Με την αίτηση αυτή ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ζητά άδεια για καταχώριση αίτησης για ένταλμα της φύσεως 20 certiorari για παραπομπή στο Ανώτατο Δικαστήριο και ακύ ρωση της απόφασης του Κακουργιοδικείου Λεμεσού (που συ νεδριάζει στη Λευκωσία), με ημερομηνία 24 Μαρτίου, 1989, και άδεια για καταχώριση αιτήσεως για ένταλμα της φύσεως mandamus με το οποίο να διατάττεται το ίδιο Κακουργιοδι 25 κείο να επιφυλάξει στην Ποινική Υπόθεση Αρ. 23069/87 για γνωμάτευση του Ανωτάτου Δικαστηρίου τα ακόλσυθα. νομικά ερωτήματα: "
(1)Κατά πόσον, υπό το φως της ορθής ερμηνείας της 99 Σ't'vλιαvίδης Δ. rεV'Χός Εισαγγελέας
(1989)φράσεως 'εντός ευλόγου χρόνου' στο Άρθρο 30.2 του Συ ντάγματος (και της αντίστοιχης φράσεως 'within a reasonable time' στο Άρθρο 6.1 της Ευρωπα'ίκής Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων), και της ορθής ερμηνείας του άρθρου 48 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, ήτο ολωσδιόλου συνταγματικά και νομικά ανεπίτρε πτο για το Κακουργιοδικείο Λεμεσού (που συνεδριάζει στη Λευκωσία) να αρνηθεί, στις 21 Μαρτίου 1989, να ανα βάλει την ακρόαση της παρούσας (αρ. 23069/87) μέχρι μετά την έκβαση της Ποινικής Έφεσης αρ. 5118, ή τουλά χιστο μέχρι να γίνει γνωστή η ημερομηνία ακρόασης της 10 εν λόγω Έφεσης.
(2). Κατά πόσον ήτο ολωσδιόλου νομικά ανεπίτρεπτο για το Κακουργιοδικείο Λεμεσού (που συνεδριάζει στη Λευκωσία) να αρνηθεί, στις 21 Μαρτίου 1989, να αναβά λει την ακρόαση της παρούσας υπόθεσης (αρ. 23069/87) μέχρι μετά την έκβαση της Ποινικής Έφεσης αρ. 5118, και 15 έτσι κατ' ουσία να ματαιώσει τη διευθέτηση που αποφασί στηκε από το ίδιο το Κακουργιοδικείο, έστω με διαφορετι- κή σύνθεση, στις 28 Σεπτεμβρίου 1988, για χωριστές δίκες 20 πρώτα του κατηγορούμενου, και τώρα εφεσείοντα στην Ποινική Έφεση αρ. 5118, Παναγιώτη Καυκαρή, και μετά των δύο άλλων κατηγορούμενων, Χαράλαμπου Αεροπόρου και Ανδρέα Αεροπόρου, έτσι που ο κατηγορούμενος στην πρώτη δίκη να κληθεί ως μάρτυρας κατηγορίας στη 25 δεύτερη δίκη." Το Ανώτατο Δικαστήριο, με βάση το Άρθρο 155.4 του Συ ντάγματος σε συνδυασμό με τα Άρθρα 3 και 9 του περί Απο νομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλα ι Διατάξεις) Νόμου του 1964 (Αρ. 33/64), έχει αποκλειστική δικαιοδοσία να εκδίδει εντάλ- 30 ματα της φύσεως του habeas corpus, mandamus, prohibition, quo waπanto και ceniorari. Τα εντάλματα certiorari και mandamus απευθύνονται προς κατώτερα Δικαστήρια: Στη Δημοκρατία της Κύπρου, από της Ανεξαρτησίας, το Κακουργιοδικείο, με βάση το Άρθρο 152.1 100 35 1 Α.Α.Δ. (Ε) Γε"ΙΧός ΕισαΥΥελέας Σι"λια"ίδης Δ. του Συντάγματος, είναι κατώτερο Δικαστήριο το οποίο ιδρύ θηκε με τον περί Δικαστηρίων Νόμο του 1960 (Αρ. 14/60). 5 Δεν έγιναν διαδικαστικοί κανονισμοί με βάση τους οποίους να ασκείται αυτή η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου τούτου. Το Δικαστήριο όμως καθιέρωσε πρακτική ανάλογη με εκείνη που εφαρμόζεται στην Αγγλία. Δεν μπορεί να κατα χωρισθεί αίτηση για την έκδοση ενταλμάτων certiorari, rnandarnus, ή prohibition, εκτός εάν δοθεί άδεια από το Δικα στήριο. 10 Στην Αγγλία η άδεια αυτή ήταν απαραίτητη για κάθε ιδιώτη αιτητή. Ο Γενικός Εισαγγελέας όμως δεν χρειαζόταν άδεια για το προνομιακό ένταλμα ceniorari - (Rex ν. Clace, 98 E.R., 288, The King ν. Eaton, 100 E.R. 49, Rex ν. Amendt [1915] 2 ΚΒ. 276). 15 20 25 30 Στην υπόθεση Rex ν. Amendt (ανωτέρω), ο Αρχιδικαστής Lord Rea.ding είπε τα ακόλουθα στις σελ. 280 και 281: "In order Ιο understand the Ροίηι ίι is necessary to keep clearly ίη rnind the difference between the right of the Αιtoτ ney-General Ιο a writ of certiorari and that of an ordinary rnember of the pub1ic or any person other than the AttorneyGeneral. The Attomey-General οη behalf of the Crown can issue his fiat for an application Ιο be made, and when he has issued his fiat, ίι is taken to a judge of the King's Bench Division, who usually makes the order by initialling the fiat which is presented to him, and υροη that the Crown Office issues the writ of certiorari. The effect of that writ is Ιο comrnand that the order complained of be brought before the j.udges of the King's Bench Division. Any person other than the AttomeyGeneral who wishes ιο obtain a writ of ceniorari must apply, ίη the first instance, for a rule nisi, and then, when the matter comes before the Coun, strictly speaking the person to whom ίι is directed shows cause, ηοΙ against the quashing of the order which ίι is asked shal1 be brought up, but against the issuing of the writ .... When the Attomey-General applies, as Ι 101 Σ"vλιανίlιης Δ. rενιχός Εισαγγελέας
(1989)have already said, the proceeding iS not the same; he gets the WΉι of certiorari as of ήght by virtue of his position as Attor- ney-General acting οη behalf of the Crown, that is, ίη these matters, as the appointed representative and custodian of the public interest. It is ίη that connection and ίη that capacity that he obtains that ήghι If, ίn the course of his duties, he has proceedings brought to his attention, which he thinks ίη the public interest should be brought before the King's Bench Division and quashed, ίι is his duty Ιο issue his fiat οη behalf of the Crown, and so bήng the order before the King's Bench Division. Then follows the argument, when the document is before the Court, and the Court ascertains what the order is which is complained of, and the Court decides, after heaήηg the argument, whether οτ not the order shall be quashed." Τα γεγονότα, όπως φαίνονται από την αίτηση και την ένορκο δήλωση που καταχωρίσθηκε, είναι: 5 10 15 Στις 15 Μαρτίου, 1989, το πιο πάνω Κακουργιοδικείο επι λήφθηκε της Ποινικής Υπόθεσης 23069/87, στην οποία οι Χαράλαμπος Αεροπόρος και Ανδρέας Αεροπόρος κατηγο ρούνται για φόνο εκ προμελέτης και κατοχή εκρηκτικών υλών. Οι κατηγορούμενοι αρνήθηκαν ενοχή και η υπόθεση 20 αναβλήθηκε σης 21 Μαρτίου, 1989. Στις 21 Μαρτίου, 1989, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημο κρατίας ζήτησε αναβολή της ακρόασης της υπόθεσης μέχρι μετά την έκβαση της Ποινικής Έφεσης Αρ. 5118 που καταχώ 25 ρισε ο Παναγιώτης Αγαπίου Παναγή, άλλως Καυκαρής, συγ κατηγορούμενος των κατηγορουμένων που δικάστηκε χωρι στά στην ίδια ποινική υπόθεση και καταδικάστηκε στις 9 Μαρτίου, 1989, από διαφορετική σύνθεση του ιδίου Κακουρ γιοδικείου, το οποίο είχε αποφασίσει να γίνουν χωριστές δίκες - πρώτα του Καυκαρή και μετά των άλλων δύο κατηγο ρουμένων Χαράλαμπου Αεροπόρου και Ανδρέα Αεροπόρου έτσι που ο κατηγορούμενος στην πρώτη δίκη να κληθεί μάρ τυρας κατηγορίας στη δεύτερη δίκη. 102 30 1 Α.Α.Δ. (Ε) rενΙΧός ΕισαΥΥελέας Στυλιανίδης Δ. Ο λόγος που πρόβαλε ο Γενικός Εισαγγελέας για υποστή ριξη της αίτησής του για αναβολή ήταν ότι η μαρτυρία του Καυκαρή ήταν αναγκαίο και ουσιώδες μέρος της υπόθεσης της Κατηγορίας και για να εξασφαλιστεί η μαρτυρία αιπή θα 5 πρέπει να προηγηθεί ή έκβαση της Έφεσης του Καυκαρή ενα ντίον της καταδίκης του. Το Κακουργιοδικείο την ίδια ημέρα απόρριψε την αίτηση για αναβολή με απόφασή του, στην οποία ανάφερε ότι κατά ληξε στο συμπέρασμα να μη δώσει αναβολή αφού έλαβε 10 υπόψη ότι η αιτούμενη αναβολή είναι ακαθόριστης χρονικής διάρκειας που επηρεάζει τη θέση των κατηγορουμένων, οι οποίοι, με βάση το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος δικαιούνται "δημοσίας ακροαματικής διαδικασίας εντός ευλόγου χρό νου". 15 Στις 23 Μαρτίου, 1989, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημο κρατίας ζήτησε από το Κακουργιοδικείο να παραπέμψει τα πιο πάνω νομικά ερωτήματα στο Ανώτατο Δικαστήριο για γνωμάτευση, σύμφωνα με το Άρθρο 148
(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, που προνοεί ότι: 20 "148. -
(1)Δικαστήριον ασκούν ποινικήν διακαιοδοσίαν δύναται, και τη αιτήσει του Γενικού Εισαγγελέως της Δη μοκρατως δέον, να επιφυλάξη διά γνωμοδότησιν υπό του Ανωτάτου Δικαστηρίου νομικόν ζήτημα εγειρόμενον διαρ κούσης της δίκης oWΥΔήπoτε προσώπου." 25 Το Κακουργιοδικείο με απόφασή του, ημερομηνίας 24 Μαρτίου, 1989, απόρριψε την αίτηση για παραπομπή των ερωτημάτων αυτών. Στην Απόφασή του το Κακουργιοδικείο είπε ότι αρνήθηκε την αναβολή ασκώντας τη δίακριτική του εξουσω σε συνάρτηση με το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος και 30 ότι, και αν ακόμα τα θέματα για τα οποω ζητείται η παρα πομπή είναι νομικά, αυτά δεν θα κρίνουν αποφασιστικά τη μελλοντική πορεία της υπόθεσης. Για την παραχώρηση της θεραπείας που ζητείται, δηλαδή την άδεια για καταχώριση αίτησης για τα εντάλματα 103 ΣτυλιανΙδης Δ. Γενικός Εισαγγελέας
(1989)certiorari και mandamus, είναι αρκετό να δημιουργηθεί, από το υλικό που ο αιτητής παρουσιάζει στο Δικαστήριο, εκ πρώτης όψεως υπόθεση και/ή συζητήσιμο θέμα - (Βλ., μεταξύ άλλων, The Attorney-Genaral v. Panayiotis Christou, 1962 C.L.R. 129, σελ. 134, Costas Papadopoullos (Εχ Parte)
(1968)1 C.L.R. 496, Εχ Parte Loucia Kyriacou Chri.'ltou Maroulleti
(1970)1 C.L.R. 75, ln re Azinas
(1980)1 C.L.R. 466, ln re Kαkos
(1984)1 C.L.R. 876,ln re Psαrαs
(1985)1 C.L.R. 561 και ln re Argyride.'I
(1987)1 C.L.R. 23). Το Άρθρο 148 της Ποινικής Δικονομίας προβλέπει για πα 5 10 ραπομπή για γνωμάτευση από το Ανώτατο Δικαστήριο νομι κών ερωτημάτων. Δεν έχει δοθεί πλήρης και εξαντλητικός ορισμός της φράσης "νομικό ερώτημα". Συμπεριλαμβάνει όμως ζητήματα ερμηνείας και οριοθέτησης του σκοπού του νόμου και λανθασμένη άσκηση της διακριτικής εξουσίας ή άσκηση διακριτικής εξουσίας με βάση λανθασμένες νομικές αρχές. (Βλ. Edwards (lnspector ΟΙ Taxes), v. Bairstow and A.nother [1955] 3 ΑΠ E.R. 48, lnstrumatic, Ltd. v. Supabrase, Ltd. [1969] 2 ΑΙΙ E.R. 131, Stylianides v. Paschalίdes
(1985)1 C.L.R. 49, στις σελ. 53, 54.) 15 20 Με βάση τις πιο πάνω αρχές και το υλικό που παρουσιά στηκε από τον αιτητή, το Δικαστήριο ικανοποιείται ότι η ζη τούμενη άδεια πρέπει να δοθεί. Δίδεται άδεια στον αι τητή να καταχωρίσει αΙ τηση με κλήση για εντάλματα certiorari και mandamus, όπως οι αιτού- 25 μενες θεραπείες, μέσα σε UΙ;τά μέρες από σήμερα. Η πιο πάνω αίτηση να επιδοθεί στους κατηγορουμένους και το γραφείο επίδοσης του δικηγόρου τους. Διατάσσεται να σταματήσει η περαιτέρω εκδίκαση της Ποινικής Υπόθεσης 23069/87 μέχρι την απόφαση του Ανωτά- 30 του Δικαστηρίου στην αίτηση για εντάλματα certiorari και mandamus. Αντίγραφο του Διατάγματος αυτού να δοθεί στο Κακουρ γιοδικείο Λεμεσού ΠΟυ συνεδριάζει στη Λευκωσία. Διάταγμα ως ανωτέρω. 104 35