CASES DECIDED BY THE SUPREME COURT OF CYPRUS ON APPEAL AND IN ITS ORIGINAL JURISDICTION Cyprus Law Reports Volume 2 (Criminal) 9 Ιανουαρίου, 1989 (ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΠΙΚΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ/οταί) ΣΩΚΡΑΤΗΣΣΩΚΡΑΤΟΥΣ,. Εφεσείων, ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινική ΕφεσηΑρ. 5071). Αμελής οδήγηση — Τι είναι αμέλεια — Προς ποίον οφείλεται το καθήκον φροντίδας — Το κριτήριον είναι αντικειμενικό, δη λαδή ο μέσος προσεκτικός οδηγός — Διασταύρωση νύκτα αυτοκινητόδρομου τετραπλής κατευθύνσεως από την διαχω ριστική λωρίδα από σημείονδεξιάτηςκατευθύνσεως του εφεσείοντος προςλεωφορείονσταθμευμένον στον βραχίονα του δρόμου στην άλλη πλευρά — Εύρημα ότι δενμπορούσε ναε ξακριβωθεί ορατότητα εφεσείοντα — Εύρημα ότι ενόψει πα ρουσίας λεωφορείου οεφεσείωνελάττωσε την ταχύτητα του 1 Σωκράτουςν.Αστυνομίας
(1989)από 55σε50μίλια τηνώρα, ενώτοεπιτρεπόμενο όριοήταν60 μίλια — Σύγκρουση με πεζό — Η παρουσία λεωφορείου δεν δικαιολογεί συμπέρασμα ότι η παρουσία του πεζού μπορού σενα προβλεφθεί— Ακύρωση καταδίκης. Ταγεγονότατηςυποθέσεωςαυτήςσκιαγραφούνται ικανόποιητικά στην πιο πάνωπεριληπτική σημείωση. 5 Ηέφεση γίνεται δεκτή. Αναφερόμενες αποφάσεις: Donoghuev. Stevenson [1932]A.C. 562; Vakanasv. ThomaandAnother
(1982)1 C.L.R. 530; 10 AdamisandAnotherv. Heracleous
(1982)1 C.L.R. 746; PolycarpouandAnotherv.Adamou
(1988)1 C.L.R. 727; Triftaridesv. Police
(1968)2C.L.R. 140; Charalambousv. Police
(1982)2C.L.R. 134; 1 5 Neophytouv. Police
(1983)2C.L.R.136. Έφεση. Έφεση εναντίον καταδίκης από τον Σωκράτη Σωκρά τους,που βρέθηκεένοχος στις 14Νοεμβρίου, 1988από τ οΕ παρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στη Ποινική Υπόθεση με αρ. 13947/87 για αμελές οδήγημα κατά παράβαση των άρ- 20 θρων 8και 19τ ο υ Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων καιΤρο- . χαίας Κινήσεως Νόμου,1972(86/72)και καταδικάστηκε από τον προσωρινό Ε.Δ. Παρπαρίνο, σε £75.- πρόστιμο και σε στέρηση άδειας οδηγούγια τρείς μήνες. θ. Ιαχχννίδης, Π. Αιβέρας και Κ. Λοή (Κα), για τον εφεσείοντα. 25 Α. Μ. Αγγελίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρα τίας γ ι α την εφεσίβλητη. ΜΑΛΑΧΤΟΣ Δ.: Την απόφαση τ ο υ Δικαστηρίου θαεκδόσει ο αδελφός Δικαστής κ. Πίκης. ΠΙΚΗΣ Δ.: Ο Σωκράτης Σωκράτους εφεσιΒάλλει την καταδίκητουαπό το Επαρχκχκό ΔικαστήριοΛευκωσίας για αμελές οδήγημα κατά παράβαση των προνοιών των άρθρων 8 και 19του Περί Μηχονοκινήτων Οχημάτων και 2 30 2Α.Α.Δ. Σωκράτουςν.Αστυνομίας ΠικήςΛ Τροχαίας Κινήσεως Νόμου (86/72)για τον λόγο ότι τ α ευρή ματα του Δικαστηρίου, όπωςπαρατίθενται στην απόφαση δε δικαιολογούν τ ο συμπέρασμα της αμέλειας στο οποίο έχει καταλήξειτ ο Δικαστήριο. 5 Την αμέλειατ ο υ κατηγορουμένου συνθέτει,σύμφωνα με την απόφαση τ ο υ πρωτόδικου Δικαστηρίου, η παράλειψη του εφεσείοντα να λάβει πρόσθετα μέτρα για αποτροπή της συγκρούσεως με τον τταραττονούμενο. Κατά τ ο χρόνο που επεσυνέβη τ ο ατύχημα ο εφεσείοντας οδηγούσε τ ο 10 αυτοκίνητο τ ο υ κατά μήκος της υπεραστικής οδού Λευκωσίας-Λεμεσού και ο παραπονούμενος διεσταύρωνε πεζός τον ίδιο δρόμο από τ α δεξιάπρος τ α αριστερά, προφανώς για να συνενωθεί με τη γυναίκα τ ο υ η οποία, όπως και ο ίδιος, ήσαν επιβάτες λεωφορείου που ήταν σταθμευμένο 15 στο βραχίονατου δρόμου (hard shoulder). Η υπεραστική οδόςΛευκωσίας -Λεμεσού είναι τετραπλής κατευθύνσεως με δυο λωρίδες για τη χρήση των αυτοκινη τιστών σε κάθε πλευρά. Το δυστύχημα έγινε μετά τ η δύση τ ο υ ήλιου. Ούτε υπήρχε άλλος φωτισμός εκτός από τ α 20 φ ώ τ α των διερχομένων οχημάτων. Παρά τ ο εύρημα τ ο υ Δικαστηρίου ότι δε μπορούσε να καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα για την ο ρ α τ ό τ η τ α που είχε ο οδηγός και ιδιαίτερα,την ευχέρεια να προσέξει την παρουσία τ ο υ παράπονουμένου στο δρόμο πριν από 25 τ ο ατύχημα, κατέληξεοε καταδικαστική ετυμηγορία. Λόγο για την καταδίκη απετέλεσεηπαρουσία των σταθμευμένων λεωφορείων στο βραχίονα τ ο υ δρόμου σε συνάρτηση με τ α προφυλακτικά μέτρα,που πήρε ο οδηγόςγια την αποφυγή πιθανών κινδύνων. Το μόνο προληπτικό μέτρο,όπως είναι 30 παραδεκτό, που πήρε ο εφεσείοντας,ενόψειτης παρουσίας των σταθμευμένων οχημάτων στα αριστερά έξω από τ η λωρίδα πλεύσεως, ήταν να ελαττώσει την τ α χ ύ τ η τ α τ ο υ από 55 σε 50 μίλια την ώρα. Το επιτρεπτό όριο ταχύτητας στην υπεραστική οδό είναι 100χλμ. την ώ ρ α που αντιστοι35 χεί με60περίπου μίλια την ώρα. Είναι πρόδηλο ότι ο Δικαστής έχει συσχετίσει την αμέλεια με αόριστο καθήκο τ ο υ οδηγού προς τ ο υ ς επιβάτες τ ο υ λεωφορείου, και όχι μετ α συγκεκριμένα καθήκοντα και την παράλειψη, αν σημειώθηκε, εκπληρώσεως τους προς τ ο 40 θύμα τ ο υ ατυχήματος, τον παράπονουμενο. 3 ΠικήςΑ. Σωκράτουςν.Αστυνομίας
(1989)Η παρουσία σταθμευμένων οχημάτων στο βραχίονα τ ο υ δρόμου δεδικαιολογούσε κ α τ ά λογική πρόβλεψη την εκδή λωση συμπεριφοράς ανάλογης με εκείνη τ ο υ παραπονούμενου, δηλαδή το ενδεχόμενο επιβάτης τ ο υ λεωφορείου να διασχίσει τ ο δρόμο και μάλιστα από αντίθετη κατεύθυνση 5 από εκείνη που ήταν σταθμευμένα τ α λεωφορεία. Η πράξη του παραπονουμένου ήταν πράξη άκρας αδιαφορίαςγια την ασφάλεια τ ο υ . Ηπαρουσία τ ο υ στο δρόμο δε μπορούσε λογικά να προβλεφθεί ή να αναμένεται. Μόνο στην περί πτωση που ο οδηγός αντιλαμβανόταν την παρουσία τ ο υ 10 στο δρόμο και παρέλειπε να λάβει αποτρεπτικά μέτρα λογικά αναγκαία γ ι α αντιμετώπιση τ ο υ απρόβλεπτου συμ βάντοςθ αμπορούσε να αποδοθείποινικήευθύνηο' αυτόν. Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως τ ο υ καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια 15 άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν τ ο δρόμο. Το καθήκο φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθεπρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επη ρεασθεί από τις πράξεις τ ο υ οδηγού' τον γείτονα, όπως επι γραμματικά αναφέρεται στην απόφαση τ ο υ Λόρδου Atkin 20 στην υπόθεση Donoghue v. Stevenson [1932] A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τ α ίδια στο αστικό* και ποινικό δίκαιο** ό,τι διαφέρει είναι τ ο βάρος της αποδείξεως. Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκο προς κάθε ένα 25 που είναιλογικάδυνατό να επηρεασθείαπό τιςπράξεις τ ο υ οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί (α) η φύση τ ο υ καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη τ ο υ κ α τ ά πόσο ο οδηγός τ ο έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο γιατ η διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενι κό, και μέτροοπροσεκτικός και όχι οτέλειοςοδηγός.Τέλος, • (Βλ.μεταξύ άλλων, ΒΛΚΑΝΑΣ ν. ΘΩΜΑ Λ ΑΛΛΟΥ (19Β2) 1 Α.Α.Δ. 530.ΛΔΛΜΗΣ& ΑΛΛΟΣ ν. ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ
(1982)1 Α.Α.Δ. 746.ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ & ΑΛΛΟΣ ν. ΑΔΑΜΟΥ (19β8)1 Λ.ΛΑ. 727, ·· [Βλ.μεταξύ άλλων, ΤΡΙΦΤΑΡΙΔΗΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
(1968)2 Α.Δ.Δ., 140.ΧΑΡΑ ΛΑΜΠΟΥΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
(1982)2 Α.Α.Δ. 134. ΝΕΟΦΥΤΟΥ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ <19Β3)2Λ.Δ.Δ. 1361 4 30 2Α.Α.Δ. Σωκράτους ν.Αστυνομίας ΠικήςΔ. η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τ η λογική συνέπεια. Το συμπέρασμα του Δικαστηρίου ότι ο οδηγός ήταν αμε λής δεν συνδέεται με παράλειψη εκπληρώσεως οποιουδή5 ποτέ καθήκοντος προς τον παραπονούμενο. Ούτε ήταν δυνατό να τεκμηριωθεί τέτοιο συμπέρασμα ενόψει τ ο υ ευρήματος του Δικαστηρίου ότι ο οδηγός δεν είχετην ευχέ ρεια να προσέξει την ύπαρξη του παραπονουμενου στο δρόμο. 10 Η έφεση γίνεται δεκτή. Η καταδίκη ακυρώνεται όπως και η διαταγή για την πληρωμή των εξόδων της δίκης. Η Έφεση γίνεται δεκτή. 5