(1989)1989January 23 (MALACHTOS PIKIS PAPADOPOULOS.JJ ) AMINAHMAD ^BDEL-RAHMAN AZZEH, Appellant, ν REPUBL.C, Respondent (CnmmalAppeal No 5046) Sentence — Office-breakingcontrarytosections 291, 294(a)and255 of the Cnmmal Code, Cap 155— £24000 stolen and never recovered — 23 other similaroffences takeninto consideration — Appellant ayoung man of 19— 4years' impnsonment -—Neither manifestlyexcessive nor wronginpnnciple 5 The decisionofthiscasewasissuedbymajonty* Thereasonswhy the appeal was dismissed sufficiently appear from the above headnote Appeal dismissed 10 Casesreferred to Philhppou ν TheRepublic
(1983)2 CLR 245, Demetnou andAnother ν TheRepublic
(1988)2 C LR 175, Antoniades ν ThePolice
(1968)2CLR 21 loannou andAnother ν ThePolice {1986)2C LR 149, Sawtdesv TheRepublic {1988) 2CLR 51, Kakouns ν ThePolice {1973) 8ό S C 887 Appeal against conviction. Appeal against conviction by Amin Ahmad Abdel-Rahman Azzeh who was convicted on the 3rd October, 1988at the Assize Court of Nicosia (Cnmmal Case No 27247/88) on one count of *Puds, J dissenting 14 15 2 C.L.H. 5 A s n h v. B«p«bUc theoffence of office breaking contrary tosections 291,294(
- a)and 255 of the Criminal Code, Cap. 154 and was sentenced by Artemis, P.D.C., G. Nicolaou, S.D.J, and Photiou, D.J. to four years' imprisonment. Af. Christodoulou,for the appellant. R. Petridou (Mrs), Counsel of the Republic B, for the respondent. MALACHTOS J.: Inthisappeal tnereis no unanimity and each one of us willgivehis own judgment. 10 MALACHTOS J.: The appellant was convicted and sentenced tofour years' imprisonment by theAssizeCourt of Nicosia under sections 291, 294(
- a)and 255 of the Criminal Code, Cap. 154, uponhisown plea ofguilty.Today before usheappeals against his sentence on the ground that the sentence was manifestly 15 excessive. TheAssizeCourt,after taking intoconsideration thefacts of the case as exposed before them by the Prosecution, and what was said inmitigation by hisCounsel, and inparticular, hisyoung age, he is only 19 years of age, the fact that he is a first offender, the 20 gravityoftheoffence, theamountof about24 thousandpoundsin cash, which was stolen and not recovered, as it was spent in cabarets and other recreation centres and, furthermore, that twenty-three similar offences weretaken intoconsideration which were committed during a period of about one month,sentenced 25 theappellant,asIhave already said,tofouryears' imprisonment. Having considered the arguments of Counsel today before us and the principles as regards sentence, I find thatthe sentence of four years' imprisonment is neither manifestly excessive nor wrong inprinciple.Forthesereasons,Iwould dismisstheappeal. 30 PAPADOPOULOSJ.: I agree with thePresidentof thisCourt. I have nothing useful to add. I do not think that the sentence imposed on the appellant by the Assize Court was manifestly excessive orwrong in principle. ΠΙΚΗΣ Δ.: To Κακουργιοδικείο Λευκωσίας καταδίκασε 35 τον Amin Ahmad Abdel σε φυλάκισητεσσάρων χρόνων μετά την παραδοχή του στο αδίκημα της διαρρήξεωςγραφείου, αδίκημαπ ο υεπισύρειποινήφυλακίσεωςεπτάχρόνων (Βλ. Αρθ. 291, 294 (α)και 255 τ ο υ Ποινικού Κώδικα -ΚΕΦ. 154). Με αίτηση του κατηγορουμένου λήφθηκαν υ π ό ψ η στην 40 επιμέτρηση της ποινής αριθμός αδικημάτων για διάρρηξη 15 Piki·J. Axzehv. Repabllc
(1989)και κλοπή. To μεγαλύτερο μέρος των κλαπέντων αντικειμέ νων, χρηματικό ποσό περίπου £23,000.-σπαταλήθηκε από τον Abdel και δεν επιστράφηκε στους ιδιοκτήτες. Ο Abdel κατάγεται αττό την Ιορδανία. Κατά τον χρόνο διαπράξεως τ ο υ αδικήματος ήταν φ ο ι τ η τ ή ς σε κολλέγιο 5 στην Λευκωσία. Η Έκθεση Κοινωνικής Ερευνας, που ετοι μάστηκε από τ ο γραφείοευημερίας, κάμνει σύντομη ανα φορά στις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις τ ο υ εφεσείοντα. Κατά τον χρόνο της καταδίκης τ ο υ ο Abdel ήταν ηλικίας 19χρόνων και είχε λευκό ποινικό μητρώο. 10 Το Κακουργιοδικείο καταδίκασε τον Abdel σε φυλάκιση τεσσάρων χρόνων. Το απόσπασμα που παρατίθεται πιό κάτω συνοψίζει τ ο υ λόγους για την επιλογή και έκταση της ποινής που έχει επιβληθεί: «Στην παρούσα υπόθεση τ ο προεξάρχον στοιχείο είναι τ ο μέγεθος του εγκλήματος που καθρεπτίζεται στο ύψος της κλσττείσας περιουσίας και στο ύψος τ ο υ μέρους της τ ο οποίο δεν έχει αποκατασταθεί και για τ ο οποίο δεν διαφαίνονται προοπτικές αποζημίωσης. 15 Η ποινή σε μιά τέτοια περίπτωση πρέπει μεταξύ 20 άλλων να εκφράζει το κοινό περί δικαίου αίσθημα, να συνετίζει τον ίδιο τον αδικοπραγούντα και να πτοεί άλλους τρίτους». Η ποινή εφεσιβάλλεται ως πασιφανώς (manifestly) υπερ βολική. Οι αδελφοί Δικαστές Μαλαχτός και Παπαδόπου- 25 λος είναι της γνώμης και έχουν αποφασίσει ότι η ποινή δεν είναι καταφανώς υπερβολική και ότι δεν συντρέχουν λόγοι που να δικαιολογούν την επέμβαση τ ο υ Εφετείουστην δια μόρφωση τηςποινής. Η δική μου απόφαση είναιαντίθετη. Κρίνωότι ηποινή που έχειεπιβληθεί είναι έκδηλα υπερβολι- 30 κή. Και προχωρώ να επεξηγήσω τους λόγους για τους οποίους καταλήγω σε αυτό τ ο συμπέρασμα. Η επιλογή και καθορισμός της ποινής αποτελεί κ α τ ά κύριο λόγο ευθύνη τ ο υ Δικαστηρίου που εκδικάζει την υπόθεση. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είναι σε ιδανική θέση 35 να σχηματίσει ζωντανή εικόνα των γεγονότων της υπόθε σης και να εκτιμήσει την σοβαρότητα και τους κινδύνους που δημιουργούν διάφορες μορφέςεγκλήματοςστο κοινω νικό σύνολο. Ο ι κίνδυνοι στη κοινωνικήτ ά ξ η από διάφορες μορφέςεγκλήματοςποικίλουν ανάλογα, μεταξύάλλων, και 40 16 2C.L.R. Axzehv. Republic PiUsJ. με την συχνότητα με την οποία διαπράττονται εγκλήματα των διαφόρων κατηγοριών. Ανάλογα μετην ευρύτητα της διακριτικής ευχέρειας τ α υ πρωτόδικου Δικαστηρίου στον καθορισμό της ποινής είναι 5 περιορισμένη και η ευχέρειατ ο υ Εφετείουνα επέμβει με την επιλογή και την έκταση της ποινής. Ένας από τους λόγους που δικαιολογεί την επέμβαση τ ο υ Εφετείουστην διαμόρ φωση της ποινής είναι η διαπίστωση ότι η ποινή είναι έκδηλα υπερβολική. Ό π ω ς επεξηγείται στην Φιλίττπου ν. 10 Δημοκρατίας* η επιβληθείσα ποινή κρίνεται υπερβολική οποτεδήποτε τ ο στοιχείο της υπερβολής είναι έκδηλο με αντικειμενική βάση. Η ίδια προσέγγιση υιοθετείται και στην πρόσφατη απόφαση Δημητρίου και Άλλος ν. Δημοκρα τίας**. Το κριτήριο δεν είναι υποκειμενικό αλλάαντικειμενι15 κό.Το στοιχείο της υπερβολής πρέπει να διαφαίνεται και να προκύπτει από τ ο μέγεθοςτηςποινής σεσυσχετισμό με την σοβαρότητα τ ο υ εγκλήματος και των γεγονότων και των συνθηκών τ ο υ ατόμου τ ο υ κατηγορουμένου. Το ανώτατο όριοποινής για τ ο αδίκημα που έχει διαπρά20 ξει ο Abdel είναι φυλάκιση επτά ετών. Τα γεγονότα και οι συνέπειες τ ο υ εγκλήματος είναι επίσης σοβαρά. Ο σχεδια σμός και η εκτέλεση τ ο υ εγκλήματος δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία για την σοβαρότητα τ ο υ . Το γεγονός ότι δενέχει αποκατασταθεί τ ο θύμα τ ο υ εγκλήματος είναι ακόμα ένα 25 στοιχείο τ ο οποίο προσθέτει στην σοβαρότητα τ ο υ . Κάτω από αυτές τις συνθήκες τ ο πρωτόδικο Δικαστήριο ήταν απόλυτα δικαιολογημένο στην επιβολή ποινής φυλακίσεως παρά τ ο νεαρό της ηλικίαςτ ο υ παραβάτη και τ ο λευκό τ ο υ μητρώο. 30 Στον καθορισμό της εκτάσεως της ποινής όπως είναι φανερό από τ ο σκεπτικό της αποφάσεως τ ο προεξάρχον στοιχείο ήταν ο παραδειγματισμός για μελλοντική απο τροπή τρίτων στην διάπραξη παρόμοιας φύσεως αδικη μάτων. Διαρρήξεις και κλοπές κατοικιών και καταστημά35 των έχουν πρόσφατα προσλάβει λόγω της συχνότητας με την οποία διαπράττονται διαστάσεις κοινωνικής μάστιγας όπως έχει διαπιστωθεί από τ ο Ανώτατο Δικαστήριο στην •
(1983)2Α.Α.&.
- · · (198β)2Λ.Λ.Δ.
- 17 PiUs J. Azzeh v. Republic
(1989)υπόθεση Αντ(ονιάδης v. Αστυνομίας!*. Ή τ α ν επομένως δικαιολογημένο τ ο Κακουργιοδικείο να δώσει έμφαση στο στοιχείο τ η ς αποτροπής στον καθορισμό της ποινής. Η εισήγηση τ ο υ συνηγόρου τ ο υ κατηγορουμένου είναι ότι η ποινή δεν έχει εξατομικευτεί στο βαθμό που να αντα- 5 νακλά όχι μόνον την σοβαρότητατ ο υ εγκλήματοςαλλά και τ ο νεαρό της ηλικίας τ ο υ παραβάτη και τ ο γεγονός ότι δεν βαρύνεται μεπροηγούμενες καταδίκες,δηλαδή τις προσω πικές τ ο υ συνθήκες. Η ποινή, όπως είναι καθολικά αποδεκτό, δεν πρέπει να 10 αρμόζει μόνον στο έγκλημα αλλά και στο παραβάτη. Οι συνέπειες της ποινής δεν είναι ομοιόμορφες για όλους τους εγκληματίες ούτε η πιθανότητα για αναμόρφωση τους. Η νομολογία αναγνωρίζει ό τ ιτ ο στοιχείο εξατομικεύσεωςτης ποινής είναι ιδιαίτερα έντονο στις περιπτώσεις νεαρών 15 παραβατών. Η ελπίδα για αναμόρφωση τους είναι μεγάλη ιδιαίτερα όταν δεν βαρύνονται μεπροηγούμενες καταδίκες. Είναι κοινωνικά επιζήμια η διαγραφή ή υποτίμηση της προσδοκίας γ ι α την αναμόρφωση νεαρών παραβατών. Η ανάγκη για παραδειγματισμό με στόχο την αποτροπή 20 διαπράξεως παρόμοιων αδικημάτων στο μέλλον δεν εξου δετερώνει την υποχρέωση τ ο υ Δικαστηρίου για εξατομί κευση τ η ς ποινής ώστε να αρμόζει και στις συνθήκες τ ο υ νεαρού π α ρ α β ά τ η . Αυτό έχει ρητά αναγνωριστεί σε υποθέ σεις διαρρήξεως και κλοπής από νεαρούς παραβάτες. 25 Το πιο κ ά τ ω απόσπασμα από την απόφαση Ιωάννου και Άλλος ν. Αστυνομίας** χαρακτηρίζει την προσέγγιση τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου στο συσχετισμό της σοβαρότη τ α ς τ ο υ εγκλήματος καιτων συνθηκών νεαρών παραβατών σ τ ο σύνθετο έργοτ ο υ καθορισμού τ η ςποινή: 30 «Η σημασία η οποία δόθηκε στο στοιχείο της απο τροπής α π ό τ ο ν ευπαίδευτο Δικαστή ήταν κ α κ ά τοπο θετημένη (misplaced) επειδή στην περίπτωση νεαρών παραβατών τ ο στοιχείο τ ο υ παραδειγματισμού πρέπει να εξισορροπείται με τον ισχυρό συμφέρον της κοινω- 35 νίας για την αναμόρφωση τ ο υ κατηγορουμένου». •
(1986)2Α.ΑΛ. 21. "
(1986)2Λ.Α.Δ.149. 18 2C.L.R. Azzeh v. Republic PUOsJ. Η ποινή φυλακίσεως δύο ετών είχε επιβληθεί απότ ο Επαρχιακό Δικαστήριο μειώθηκε σε φυλάκιση ενός έτους. Με τ ο ίδιο αιτιολογικό τ ο Εφετείο μείωσε στην υπόθεση Σαββίδη ν. Δημοκρατίας*, ποινή φυλακίσεως- δύο ετών 5 που είχε επιβληθεί από τ ο Στρατιωτικό Δικαστήριο στο κατηγορούμενο, ηλικίας 17 ετών, σε ενός έτους φυλάκιση για τ ο αδίκημα της διάρρηξης και κλοπής. 10 15 20 25 Το τελικό ερώτημα που πρέπει νααπαντηθεί είναι κατά πόσο ηέκταση της ποινής φυλακίσεως -φυλάκιση 4ετώνήταν δικαιολογημένη λαμβάνοντας υπόψη τ ο νεαρότ ο υ κατηγορουμένου και τ ο λευκό του ποινικό μητρώο. Εκτός από τ ο ν ' παραδειγματισμό τ ο ΚακουργιοοΊκείο έδωσε έμφαση στο κοινό αίσθημα περί δικαίου. Το κοινό αίσθημα περί δικαίου δεν είναι αφηρημένη έννοια και δεν διαχωρίζε ται από τ ο έργοτης δικαιοσύνης. Είναι έργο των Δικαστών δικαίου. Η εξισορρόπηση των παραγόντων, που λαμβά νονται υπόψη στην διαμόρφωση της ποινής, είναι έργο λε πτό και δύσκολο, που ανάγεται στην αποκλειστική δικαιο δοσία των Δικαστών. Η ποινή τωντεσσάρων ετών υπερ βαίνει τ ο ήμισυ τ ο υ ανωτάτου ορίου ποινής, τ ο οποίο προ βλέπει ο Νόμος. Αξίζει νασημειωθεί ότι στην υπόθεση Κα· κουρής ν. Αστυνομίας** υποδείχθηκε ό τ ι τ ο ανώτατο όριο ποινής δικαιολογείται μόνον όταν κάθεελπίδα για την ανα μόρφωση τ ο υ παραβάτη και προστασία της κοινωνίας από τις πράξεις τ ο υ μετην επιβολή μικρότερηςποινής από το ανώτατο όριο έχει απωλεσθεί. Στην προκειμένη περίπτωση τ ο Κακουργιοδικείο παρά λειψε να δώσει τηνδέουσα σημασία στο στοιχείο εξατομι κεύσεως τηςποινήςόπωςεπέβαλετ ο νεαρότης ηλικίας τ ο υ 30 κατηγορουμένου σε συνάρτηση με την απουσία προηγού μενωνκαταδικών. Ως αποτέλεσμα τηςπαραλείψεως αυτής η ποινή ηοποία έχει επιβληθεί είναι καταφανώς υπερβολι κή. Η κατάληξη α υ τ ή καθιστά αναπόφευκτα τ ο Εφετείο κριτές της ποινής. 35 Οριστικά δικαιολογείται ποινή φυλακίσεως έχοντας υπόψη τηνσοβαρότητα τ ο υ εγκλήματος και τωνγεγονό των που συνθέτουν την διάπραξη τ ο υ .Η έκταση τηςποινής πρέπει να καταδεικνύει την ανάγκη γ ι αμελλοντικήαπο'
(1988)2Λ.Α.Δ.51. ••
(1973)8J.S.C887. 19 Pikl»J. Azzehv. Republic
(1989)τροπή διαπράξεως παρόμοιων αδικημάτων. Το μέγεθος της ποινής δεν πρέπει όμως να είναι τέτοιο ώστε να είναι συντριπτικό για τον κατηγορούμενο. Το ότι είναι αλλοδα πός δεν τ ο θέτει για σκοπούς επιβολής ποινής σε δυσμενέ στερη θέση.Τέλος πρέπει να εξατομικευτεί στο βαθμό που 5 να αντανακλά τ ο νεαρό της ηλικίας τ ο υ και τις προσωπικές τ ο υ συνθήκες. Η ποινή, η οποία αρμόζει είναι κατά την κρί ση μου φυλάκιση 21/2 χρόνων. MALACHTOSJ.: In the resultthisappeal is dismissed by majo rity. Appeal dismissed by majority. 20 1U