clr/1989/1989_2_235.pdf

(1)και ο Περί Εκτά­ κτου Εισφοράς δια την Άμυναν Νόμος, 1985 (Ν. 5/85) άρθρο 13

(1)— Παράλειψη ή αμέλεια πληρωμής — Το νοητικό στοι­ χείο (mensrea) συναρτάται με την ίδια την παράλειψη ή αμέ­ λεια πληρωμής — 'Οχι με τους λόγους της μη πληρωμής — Ποινικός Κώδικας Κεφ. 154, άρθρο 9. 25 Ποινή — 77 είναι ποινή — Έκδοση διατάγματος πληρωμής οφει­ λομένων εισφορών βάσει της νομοθεσίας των Κοινωνικών Α­ σφαλίσεων και της Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα — Δεν είναι ποινή — Επομένως και η υποχρέωση εκδόσεως του δεν αντιβαίνει στο Άρθρο 12.3 του Συντάγματος. 15 235 Οικονομίόης ν.Διευθ.Κοινων. Ασφαλίσεων Συνταγματικό Δίκαιο — Ποινή — Σύνταγμα ναι «ποινή» εν τη έννοια του.

(1989)Άρθρο 12.3 — Τί εί­ Ο Εφεσείων,που δενπλήρωσε εισφορές κοινωνικώνασφα­ λίσεων και την έκτακτη εισφορά για την άμυνα (Νόμος41/80) και 51/85αντίστοιχα) για συγκεκριμένη περίοδο καταδικάοτηκε βάοειτων σχετικών διατάξεων καιταυτόχρονα διατάχθηκε να πληρώσει τ α καθυστερημένα.Σεπερίπτωση τέτοιας κατα­ δίκης η έκδοση διατάγματος πληρωμής είναι υποχρεωτική. Έχει ως αποτέλεσμα την δυνατότητα εισπράξεως ως άν πρό­ κειται για είσπραξη χρηματικής ποινής. 5 10 Τα παράπονα τ ο υ εφεσείονταείναι: (α) Δεν στοιχειοθετεί­ ται mensreaγια τ α πιο πάνω εγκλήματα, γιατί δενείχετ α μέσα να πληρώσει (β) Η καταδίκηπροσκρούει στα άρθρα9,24.1 και 28.1 τ ο υ Συντάγματος και (γ) Το διάταγμα πληρωμής είναι ποινή και εφ' όσον ηέκδοση τ ο υ είναι υποχρεωτική, ησχετική 15 διάταξη προσκρούει στο Ά ρ θ ρ ο 12.3τ ο υ Συντάγματος. Το Α ν ώ τ α τ ο Δικαστήριο, απορρίπ­ τοντας την έφεση, α π ε φ ά σ ι σ ε:{1) Τόσο η νομοθεσία γ ι α τις κοινωνικές ασφαλίσεις,όσο και ηνομοθε­ σία για την έκτακτη εισφοράγια την άμυνα συναρτούν τις υ- 20 ποχρεώσεις τ ο υ πολίτη με την οικονομική τ ο υ δύναμη. Ά ρ α δεν αντίκεινται προς τ α Ά ρ θ ρ α 24.1 και 28.1 τ ο υ Συντάγμα­ τος.

(2)Το νοητικό στοιχείο (mensrea)στη διάπραξη των επιδί­ κων εγκλημάτων συναρτάται βάσει της σχετικής νομοθεσίας μετην ίδια την παράλειψη ή αμέλειαπληρωμής. Ό χ ι με τους λόγους της παράλειψης πληρωμής (Βλ.άρθρο9τ ο υ Ποινικού Κώδικα). 25

(3)Ο καθολικόςχαρακτήρας των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που προστατεύονται με τ ο μέρος II τ ο υ Συν- 3 0 τάγματος, δίδει δικαίωμα επικλήσεως των σε κάθε διαδικα­ σία. Η συνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων, που δη­ μιουργούν την υποχρέωσηπληρωμής, δεναμφισβητήθηκε.Ε­ πομένως τεκμαίρονται συνταγματικές. Δεν υπάρχει άμεσος συσχετισμός των με τις διατάξειςτ ο υ Περί Δημοσίων Βοηθη- 3 5 μάτων και Υπηρεσιών Νόμου,1975(Νόμος10/75).

(4)Η παροχή μέσων για την είσπραξη με τον τρόπο, που προβλέπει η Ποινική Δικονομία, δεν αποτελεί ποινή, γιατί δεν προσθέτει οτιδήποτε στις υποχρεώσεις, που ήδη υπήρχαν. Έτσι τ ο διάταγμα πληρωμής στην περίπτωση α υ τ ή δεν είναι 4 0 ποινή. Ά ρ α δεν τίθεται θέμαπροσκρούσεώςτουμετο Ά ρ θ ρ ο 12.3τ ο υ Συντάγματος. Η Έφεση 236 απορρίπτεται. 2 A.A.A. Οικονομίδης ν. Διευθ. Κοινων. Ασφαλίσεων Αναφερόμενες απόφασης: PoMsv. TheRepublic

(1987)2C.L.R. 116; Policev. Georghiades

(1983)2C.L.R. 33; Sofocleousv. TheRepublic

(1986)3C.L.R. 2217; 5 Georghallidesv. The VillageCommission ofAy.PhylaandAnother, 4R.S.C.C94; Loizouv. SewageBoardofNicosia

(1988)1 C.L.R. 122; RaftisandCo.v. MunicipalityofPaphos

(1982)2C.L.R. 1; Chrysostomouv. TheRepublic

(1986)3C.L.R. 2666. 10 Έφεσηκατά της ποινής και καταδίκης. Έφεση κατά της ποινής και καταδίκης από τον Κώστα Οικονομίδη ο οποίος καταδικάστηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 1988 από τ ο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας (Ποινική Υ­ πόθεση Αρ. 40560/87) για παράλειψη α) καταβολής εισφο15 ρών Κοινωνικών Ασφαλίσεων ως αυτοτελώς εργαζόμενος β) καταβολής πρόσθετου τέλους και γ) εκτάκτου εισφοράς για την άμυνα, κατά παράβαση των σχετικών διατάξεων του Περί Κοινωνικών Ασφαλίσεως Νόμου, 1980.(Νόμος 41/ 80)καιτ ο υ Περί Εκτάκτου Εισφοράςδιατην Άμυναν της Δη20 μοκρατίας Νόμου, 1985 (Νόμος 5/85) και στον οποίον επι­ βλήθηκε από τον Επ. Δικ. Σ. Νικολαΐδη, πρόστιμο £3.- στην πρώτη κατηγορία και £1.- στην τρίτη κατηγορία και ο ο­ ποίος διατάχθηκε ταυτόχρονα να καταβάλειτις οφειλόμενες εισφορές. 25 Ε.Ευσταθίου και Μ. Τσαγγαρίδης, για τον εφεσείοντα. Ρ.Γαβριηλίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της για τον εφεσίβλητο. Δημοκρατίας, ΜΑΛΑΧΤΟΣΔ.: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Γ. Μ. Πικής. 30 ΠΙΚΗΣΔ.: Ο εφεσείωνείναι αυτοτελώς εργαζόμενος(φω­ τογράφος) σε ασφαλιστέα απασχόληση. Με βάση τη δική τ ο υ δήλωση ότι τ ο μηνιαίο εισόδημα τ ο υ ανερχόταν σε£30.οι ασφαλιστέες αποδοχές τ ο υ καθορίστηκαν σε £7 εβδομα­ διαίως' και η εισφορά τ ο υ στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλί35 ρέων σε £10.92σεντ την τριμηνία. Ο εφεσείων παρέλειψε να καταβάλει την εισφορά τ ο υ στο ταμείο για την εξαμηνία με237 Πικής Δ. Οικονομίδης ν. Δ«υθ. Κοινων. Ασφαλίσ«.η

(1989)ταξό 6.4.87 και 4.10.87 -ποσό £21.84σεντ, τ ο πρόσθετο τέ­ λος για την ίδιαπερίοδο -ποσό£3.28σεντ,καθώςεπίσης και την έκτακτη εισφορά για την άμυνα, συμποσούμενη σε £1.82 σεντ. Για τις παραλείψεις αυτές καταδικάστηκε από το Επαρχιακό Δικαστή ρο Λευκωσία για τ α αδικήματα που 5 συνιστούν οι σχετικές διατάξειςτ ο υ Περί Κοινωνικών Ασφα­ λίσεων Νόμου του 1980{t\ 41/80 όπωςτροποποιήθηκε) και ο Περί Εκτάκτου Εισφοράς διό την Άμυναν της Δημοκρατίας Νόμος του 1985 (Ν 5/85 ό π α ς τροποποιήθηκε). Το άρθρο 80

(1)τ ο υ Ν41/80 (όπως τροποποιήθηκε από τ ο Νόμο 11/83) 10 καθιστά την παράλειψη ήαμέλεια της καταβολής εισφοράς του πρόσθετου τέλους αξιόποινη πράξη υποκείμενη στις κυρώσεις που προβλέπει ο νόμος. Το ίδιο ισχύει και για πα­ ράλειψη ήαμέλεια καταβολήςτης έκτακτηςεισφοράςβάσει των διατάξεων τ ο υ άρθρου 13

(1)τ ο υ Ν 5/

1. 15 Το Επαρχιακό Δικαστήριο απέρριψε την εισήγηση τ ο υ εφεσείοντα ότι η ένδεια ή η αδυναμία τ ο υ να αποπληρώσει τις οφειλόμενεςεισφορές καθιστούσε την παράλειψη τ ο υ μη κολάσιμη. Εκτός από τ ο πρόστιμο/που καταδικάστηκε να πληρώσει, ποσό £3, για την παράλειψη τ ο υ να καταβά- 20 λει οφειλόμενεςεισφορέςστο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλί­ σεων, και πρόστιμο £1 για την παράλειψη καταβολής οφει­ λών στο Ταμείο Έκτακτης Εισφοράς για την Ά μ υ ν α , ο εφε­ σείων διατάχθηκε να καταβάλει τις οφειλόμενες εισφορές βάσει τ ο υ εδαφίου 2τ ο υ άρθρου 80τ ο υ Ν 41/80, και τ ο υ ε- 25 δάφιου 2τ ο υ άρθρου 13 τ ο υ Ν5/
2. Η έφεση έχει δυο σκέλη: (Α) Την εγκυρότητατης καταδίκης, και (Β) την εγκυρότητατηςαπόφασης για την καταβολή των οφειλόμενων εισφορών. 30 Ως προς την καταδίκη,θέση τ ο υ εφεσείοντα είναι ότι δεν αποδείχθηκε τ ο στοιχείο της εγκληματικής πρόθεσης (mens rea) λόγω της αδυναμίας τ ο υ να ανταποκριθεί στις υπο­ χρεώσεις τ ο υ . Η αδυναμία αυτή καθιστάπρόσθετα την κα­ ταδίκη τ ο υ ανεδαφική επειδή προσκρούει στις διατάξεις 35 του άρθρου 9τ ο υ Συντάγματος, που καθιερώνει την αξιο­ πρεπή διαβίωση δικαίωμα τ ο υ ανθρώπου. Προσβάλλεται επίσης η καταδίκη σε συνάρτηση με τις πρόνοιες των άρ­ θρων 28 και 24.1τ ο υ Συντάγματος που καθιερώνουν (α) την ισότητα ενώπιον τ ο υ Νόμου, και 238 40 2Α.Α.Δ. Οικονομίδης ν. Διευθ.Κοινων. Ασφαλίσεων Πικής Δ. (β)την ισότητα ο' ό,τι α φ ο ρ ά την συνεισφορά στα δημό­ σια βάρη. Δεν αναπτύχθηκε όμως οποιαδήποτε επιχειρηματολο­ γία η οποία να καταδεικνύει ή να φανερώνειτ ο ασυμθίβα5 στοτων σχετικών διατάξεων τηςνομοθεσίας μετις προανα­ φερθείσες πρόνοιες τ ο υ Συντάγματος. Τουναντίον, τόσο η νομοθεσία για τις κοινωνικές ασφαλίσεις όσο και η νομοθε­ σία για την έκτακτη εισφορά για την άμυνα, συναρτούν τις υποχρεώσεις τ ο υ πολίτη μετην οικονομική του δύναμη, που 10 εξασφαλίζει την αναγκαία διάκριση μεταξύτων ανομοιογε­ νών υποκειμένων τ ο υ δικαίου. Για τ ο λόγο αυτό οι ισχυρι­ σμοί, που έχουν προβληθεί σεσχέση μετ α άρθρα24 και28, κρίνονται ατεκμηρίωτοι και δε θα μας απασχολήσουν πε­ ραιτέρω. Οι πρόνοιες της νομοθεσίας, που καθιστούν επιτακτική την έκδοση διαταγήςγια την αποπληρωμή οφειλόμενων ει­ σφορών μετά την καταδίκη για αξιόποινη παράλειψη ή α­ μέλεια, προβάλλονται ως αντισυνταγματικές, επειδή συνι­ στούν προκαθορισμένη ποινή και επομένως συγκρούονται 15 με τις διατάξειςτ ο υ άρθρου 12.3 τ ο υ Συντάγματος που α­ ποκλείει με ορισμένες εξαιρέσεις* τ ο νομοθετικό προκαθο­ ρισμό της ποινής. Αποκλειστικοί κριτές της σοβαρότητας τ ο υ εγκλήματοςγιατον προσδιορισμό τηςποινήςείναι, βά­ σει τ ο υ άρθρου12.3, η Δικαστική Εξουσία. 20 Σύμφωνα μετην εισήγηση τ ο υ κ. Ευσταθίου, η ανικανό­ τ η τ α τ ο υ εφεσείοντα να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τ ο υ τεκμηριώνεται από τ ο γεγονόςότι τ ο εισόδημα τ ο υ βρίσκε­ τ α ι κάτω από τ ο ανεκτό για αξιοπρεπή διαβίωση επίπεδο τ ο υ εισοδήματος σύμφωνα μετις διατάξεις τ ο υ ΠερίΔημο25 οίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμου του 1975(Ν10/75 όπως έχει τροποποιηθεί). Η αξιοπρεπής διαβίωση ως ατο­ μικό δικαίωμα αποτελείεξέλιξητηςθεώρησηςτης κρατικής υπόστασης, όπως ανέφερε ο συνήγορος τ ο υεφεσείοντα, και συνάρτηση τ ο υ σύγχρονου κοινωνικού κράτους ή κρά30 τουςδικαίου.Στο κράτοςδικαίουοπολίτης είναι φορέας δι­ καιωμάτων έναντι τ ο υ οργανωμένου συνόλου' εξισορρο­ πούνται καθήκοντα και δικαιώματα με τρόπο λειτουργικό και μεάξονα τ η διαφύλαξη της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. '(Βλέπε,POLrTTSv. REPUBLIC{1987}2C.LR.116). 239 Πικής Α. Οικονομΐδης ν. Διευθ. Κοινων. Ασφαλίσεων

(1989)Ο κ. Ευσταθίου στην αγόρευση τ ο υ έκαμε αναδρομή στα διάφορα στάδια εξέλιξηςτων κρατικών θεσμών στο αποκο­ ρύφωμα της οποίας βρίσκεται η συνταγματική κατοχύρω­ ση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τ ο υ ανθρώπου. Το Μέ­ ρος II τ ο υ Κυπριακού Συντάγματος διασφαλίζει τις θεμελιώδεις ελευθερίες και Ι καιώματα τ ο υ ανθρώπου. 5 Η καταβολή οφειλόμενων εισφορών στα πλαίσια της κα­ ταδίκης συνιστά, όπως έγ VJ εισήγηση, ποινή, γεγονός που καταδεικνύεται και από τιςπ :>Ίνοιεςτ ο υ εδαφίου 4τ ο υ άρ­ θρου 80τ ο υ Νόμου Περί Κοι\ ο>νιιών Ασφαλίσεων που κα- 10 θορίζει ότι ποσά τ α οποία κατο3άλλονται στο Ταμείο ει­ σπράττονται ως χρηματική ποινή. Ο κ. Γαβριηλίδης υποστήριξε την εγκυρότητατης ποινής εν όψει των σχετικών διατάξεων της νομοθεσίας,που περιο­ ρίζουν το στοιχείο της εγκληματικής πρόθεσης στην παρά- 15 λειψή ήτην αμέλεια. Η καταδίκη γιατην αποπληρωμή οφει­ λόμενων εισφορών δεν προσθέτει ο,τιδήποτε στις υπο­ χρεώσεις τ ο υ εισφορέα, οιοποίες,ενπάσηπεριπτώσει, πα­ ραμένουν σε εκκρεμότηταεν όψει των διατάξεων της σχετι­ κήςνομοθεσίας. 20 Εγείρονται σημαντικά θέματα συνταγματικού και ποινι­ κού δικαίου τ α οποία έχουμε μελετήσειμεπολλή προσοχή. Ξεκινούμε με τ η διαπίστωση ό τ ι δεν αμφισβητείται η συν­ ταγματικότητα των διατάξεων τ ο υ Νόμου περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ούτε έγινεοποιαδήποτε εισήγηση ό τ ι οι σκο- 25 ποί της νομοθεσίας αντιβαίνουν τιςδιατάξεις τ ο υ άρθρου9 του Συντάγματος. Τέτοιαεισήγηση θ α αποτελούσε αντινο­ μία λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομοθεσία για τις κοινωνικές ασφαλίσεις αποβλέπει πρωτίστως στην εκπλήρωση των υ­ ποχρεώσεων που επιβάλλειτ ο ίδιοτ ο άρθρο9γιατην εγκα- 30 θίδρυση συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων. Η ύπαρξη εγκληματικής πρόθεσης (mens rea) αποτελεί κατά τ ο κοινό δίκαιο συστατικό στοιχείο τ ο υ κάθεεγκλήμα­ τος. Η εγκληματικήπρόθεση συνίσταται στη νοητική διάθε­ ση τ ο υ κατηγορουμένου να επιφέρειεκείνο τ ο οποίο ο νό- 35 μος απαγορεύει" συνδέεται μετην εκδήλωση τ η ς πρόθεσης με πράξη ή παράλειψη και όχι μετο κίνητρο για την πράξη ή την επίδειξη αμέλειας. Ούτεεξομοιώνεταιευθέωςηεγκλη­ ματική πρόθεση με ηθελημένη αντιστράτευση των σκοπών τ ο υ νόμου. Ο κανόνας για την ύπαρξη εγκληματικής πρό- 40 θέσης υπόκειται σεεξαιρέσειςπου αφορούνκυρίως κανονι240 Οικονομική: ν \iruO.Κοινων.Ασφαλίσεων στικές faiu. >ί.ειςτης νομοθί οίας για την επίτευξη ουγκι κρι­ μένων κ ο ι ν .νικών στόχων. Τοθέμα δεθα μας απασχολήσει επειδή στη* ηοοκείμενη περίπτωση τ ο νοητικό στοιχείο για τη διάπρα , ίων αδικημάτων που προβλέπουν τα άρθρα 5 80

(1)του Ν -Η'80 και 13

(1)ί ο υ Ν 5/85 συναρτούν τη διάπρα­ ξη του εγκλη.ιατος μετην ίδιατην παράλειψη ητην αμέλεια όχι με τους \ονους της παράλειψης ή της αμέλειας Η δεύ­ τερη παράγραφος του άρθρου 9τ ο υ Ποινικού Κώδικα ορί­ ζει ρητά10 «Unlesstlιβ intentiontocauseaparticularresultisexpressly declaredtobeanelementoftheoffenceconstituted,in whole or part,byanactoromission,theresultintendedtobecaused by an act oi omissionis immatenal » Ελληνική μετάφραση: 15 «Εκτός αν η ποόθεση να επιφέρει συγκεκριμένο απο­ τέλεσμα αναφέρεται ρητά ως συστατικό στοιχείο τ ο υ α­ δικήματος, ενόλω ήεν μέρει, μεπράξη ήπαράλειψη, τ ο αποτέλεσμα τ ο οποίο επιδιώκεται με την πράξη ή την παράλειψη είναι άνευ σημασίας.» 20 Συνεπώς ότι πρέπει να μας απασχολήσει, όπως παρατή­ ρησε και τ ο πρωτόδικο Δικαστήριο, είναι αν ο εφεσείων βα­ ρύνεται με την παράλειψη καταβολής οφειλόμενων εισφο­ ρών. Η απάντηση είναι κ α τ α φ α τ ι κ ή και εισηγήσεις περί τ ο υ αντιθέτουανεδαφικές. 25 Καταλήγουμε ότι η έφεσηεναντίον της καταδίκης του ε­ φεσείοντα,λόγω απουσίας τ ο υ στοιχείου της εγκληματικής πρόθεσης, δεν ευσταθεί και απορρίπτεται. Η απόφαση τ ο υ κ. Τριανταφυλλίδη, τέως Προέδρου τ ο υ ' ιΑνωιάτου Δικαστηρίου, στην υπόθεση Sofocleous ν Repu30 blic*τείνεινα υποστηρίξει ότι τ ο άρθρο 9 και η υποχρέωση για ασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης επεκτείνεταισεκάθε διοικητική ενέργεια.Για τ ο λόγο α υ τ ό στην υπόθεση εκείνη κρίθηκε ό τ ι , απόφαση με την οποία διεκόπτετο δημόσιο βοήθημα που παρεχόταν βάσει των διατάξεων τ ο υ Ν10/85 35 ήταν άκυρη. Ο χαραχτήρας των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται από τ ο Μέρος II τ ο υ Συντάγματος είναι καθολικός και ό­ πως αποφασίστηκε στην υπόθεση Police ν Georghiades**ε*

(1986)3CLR 2217 *'

(1983)2CLR 33 241 Πικης Δ. Οικονομίδης ν. Διευθ. Κοινων. Ασφαλίσεων

(1989)ξασφαλίζεται έναντι πάντων. Συνεπώς ο διάδικος μπορεί να επικαλεσθεί τις πρόνοιες τ ο υ άρθρου 9σε οποιαδήποτε διαδικασία, η οποία α φ ο ρ άπράξη ή ενέργειαπου σχετίζε­ ται μετη διαβίωση τ ο υ . Η απόφαση τ ο υ ποινικού δικαστη­ ρίου στην α π ό φ α σ η ενώπιον μας σχετίζεται μετην ποινική 5 του ευθύνη. Δεν έχει αμφισβητηθεί ως αντισυνταγματική και συνεπώς δεν εγείρεται ως θέμαενώπιον μας η αντισυν­ ταγματικότητα-των διατάξεων των σχετικών νομοθεσιών (Νομοθεσία περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Νομοθεσία περί Εκτάκτου Εισφοράς διά την Άμυναν) βάσει των ο- 10 ποίων είχαν επιβληθεί οι εισφορές. Ω ς εκ τ ο ύ τ ο υ , τεκμη­ ριώνεται ότι οι σχετικές διατάξειςτηςνομοθεσίαςβάσει των οποίων είχεεπιβληθεί ησυνεισφοράστο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων βρίσκονται στα πλαίσια και εναρμονίζονται με τις διατάξεις τ ο υ Μέρους II τ ο υ Συντάγματος. 15 Δεν υπάρχει άμεσος συσχετισμός μεταξύ των διατάξεων του Ν41/80 και τ ο υ Ν5/85 αφ'ενός, και εκείνων τ ο υπερί Δη­ μοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμου τ ο υ 1975(Ν10/ 75).Πρόσωπο, που πληροί τιςπροϋποθέσεις γιατην παροχή δημοσίου βοηθήματος μπορεί οποτεδήποτε να αποταθεί 20 στην αρμόδιααρχή γιατηχορήγηση του. Τοδικαίωμα γιαδη­ μόσιο βοήθημα δεν απαλλάττει τον εισφορέα από τις υποχρεώσεις τ ο υ βάσει των διατάξεων της νομοθεσίας για κοινωνικές ασφαλίσειςκαι έκτακτη εισφορά. Κατά πόσο ο αιτητής δικαιούται δημόσιου βοηθήματος για να ανταπο- 25 κριθεί στις υποχρεώσεις τ ο υ είναι θέμαπου δεν εγείρεται ε­ νώπιον μας και δε θα μας απασχολήσει. Επισημαίνουμε ό­ μως ότι βάσει των διατάξεων τ ο υ άρθρου4τ ο υ Ν10/75 πα­ ρέχεται ευχέρεια χορήγησης βοηθήματος οποτεδήποτε τ ο ύ τ ο επιβάλλεται από ειδικέςπροσωπικές περιστάσεις. 30 Το τελευταίο σημείο που πρέπει να αποφασίσουμε α φ ο ­ ράτιςπρόνοιες των άρθρων 80

(2)και 13

(2)των Ν41/80και5/ 85,αντίστοιχα, και συγκεκριμένα κ α τ άπόσο προσκρούουν ή βρίσκονται σεαντίθεση μετις διατάξεις της π α ρ α γ ρ ά φ ο υ 3 τ ο υ άρθρου

1. Η ερμηνείατων διατάξεων τ ο υ εδαφίου 2 35 του ά ρ θ ρ ο υ80τ ο υ Ν 41/80,και των αντίστοιχων προνοιών του εδαφίου 2τ ο υ άρθρου13τ ο υ Ν 5/85οδηγεί στο συμπέ­ ρασμα, λαμβάνοντας υπόψη τ η γραμματική διάρθρωση τ ο υ κειμένου, ότι η έκδοση διαταγής για την είσπραξη των .242 2Α.Α.Δ. 5 Οικονομίδης ν.Διευθ.Κοινων.Ασφαλίσεων Πικής Λ. οφειλόμενων εισφορών είναι επιτακτική. Η διακριτική ευ­ χέρεια τ ο υ Δικαστηρίου περιορίζεται στο μέροςεκείνο που τχετίζεται με την καταβολή τ ο υ πρόσθετου ποσού που μνημονεύεται στο εδάφιο 2τ ο υ άρθρου 80 και στο εδάφιο 2τ ο υ άρθρου 13 της σχετικής νομοθεσίας. Ό , τ ι απομένει να αποφασίσουμε είναι αν η έκδοση δια­ τάγματος για την καταβολή οφειλόμενων εισφορών, σε συνδυασμό με την ευχέρειαγια είσπραξη τ ο υ ποσού οφει­ λόμενων εισφορών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ως 10 ΧΡΠΗΟΤ'κή π ο ι ν ή , συνιστά ποινή με την έννοια της παρα­ γ ρ ά φ ο υ 3τ ο υ άρθρου 12τ ο υ Συντάγματος. Στην υπόθεση Hans Ε. Georghallides and The Village Commission ofAy. Phyla & Another,* αποφασίστηκε ότι ποσά οφειλόμενα βάσει των διατάξεων τ ο υ Κεφ. 287και η είσπραξη τους βάσει των 15 προνοιών της φορολογικής νομοθεσίας δεν αποτελεί ποινή με την έννοια που ενέχει ο όρος στα πλαίσια τ ο υ άρθρου 12.3 τ ο υ Συντάγματος, καθώς επίσης και οποιοδήποτε πρόσθετο τέλος ήθελε καταβληθείλόγω παράλειψης τ ο υ ο­ φειλόμενου φόρου. Η ίδια προσέγγιση χαραχτηρίζει και 20 την απόφαση τ ο υ Εφετείουστην υπόθεση Meropi Michael Loizou v.SewageBoard of Nicosia** Η νομική αρχή η οποία προκύπτει από τ ο σκεπτικό των πιο πάνω αποφάσεων είναι οτι η παροχή των μέσων που προβλέπει η ποινική δικονομία για την είσπραξη οφειλόμε25 νων εισφορών δε συνιστά ποινή με την έννοια της παρα­ γ ρ ά φ ο υ 3 τ ο υ άρθρου 12 τ ο υ Συντάγματος, επειδή δεν προσθέτει ο,τιδήποτε στις υφιστάμενες υποχρεώσεις τ ο υ πολίτη. Τί συνιστά ποινή στα πλαίσια τ ο υ άρθρου α υ τ ο ύ τ ο υ Συντάγματος, απασχόλησε τ ο Ανώτατο Δικαστήριο 30 στην υπόθεση Raftis & Co. v. M/ty Paphos.*** Ό π ω ς είχα την ευκαιρίανα αναφέρωσ' εκείνητην α π ό φ α σ η ,ποινή συ­ νιστούν οποιεσδήποτε κυρώσεις οι οποίες έχουν ως συνέ­ πεια τον περιορισμό των βασικών ελευθεριώντ ο υ ατόμου. Στην υπόθεση εκείνη αποφασίστηκε ό τ ι αναστολή διατάγ35 ματος κατεδάφισηςδε συνιστούσε ποινή επειδή δεν είχε τ α περιοριστικά χαραχτηριοτικά τιμωρητικής απόφασης τ ο υ ποινικού δικαστηρίου.Τι συνιστά ποινή είχαμετην ευκαιρία •4R.S.C.C.
2. "

(1988)1C.LR.122. • "'

(1982)2C.LR.l. )243 ΗικηςΑ- Οικονομίδτκ ν.Διευθ.Κοινων.Ασφαλίσεων

(1989)να εξετάσουμε και στην υπόθεση Chrysostomou v. Republic* Η ευχέρεια είσπραξης των οφειλόμενων ποσών ως χρη­ ματική ποινή δε συνεπάγεται τον άμεσο περιορισμό της ε­ λευθερίας τ ο υ α τ ό μ ο υ . Τούτο καθίσταται σαφές από τις διατάξεις των άρθρων 118και 119τ ο υ Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου -Κεφ.155,που καθιστούν δυνατή τ η συνάρτη­ ση της αποπληρωμής του οφειλόμενου ποσού με τ α οικο­ νομικά μ ε σ ά τ ο υ καταδικασθέντος. 5 Το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουμε είναι ότι η έκδο­ ση διαταγής για την αποπληρωμή οφειλόμενων εισφορών δε συνιστά ποινή με την έννοια της π α ρ α γ ρ ά φ ο υ 3τ ο υ άρ­ θρου 12τ ο υ Συντάγματος. Συνεπώς δεν ευσταθεί ούτε αυ­ τός ο λόγος της έφεσης. 10 Η δεινή οικονομική κατάσταση τ ο υ εφεσείονταδε μας α­ φήνει αδιάφορους. Το θέμα α υ τ ό θα πρέπει ίσως να απα- 15 σχολήσει τις Αρχές στα πλαίσια αιτήματος για την παροχή βοήθειας βάσει τ ο υ Περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρε­ σιών Νόμου του 1975 (Ν 10/75). Η έφεση •(W86)3C.LR2666 244 απορρίπτεται.