2 Α.Α.Λ. 13Οκτωβρίου, 1989 (ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.Δ.) ΧΡΙΣΤΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΑΛΛΩΙΦΑΛΚΟΝΕΤΙ, Εφεσείων, ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινική Έφεση Αρ. 5196). Ποινή — Επίθεση εναντίον οργάνου της τάξης κατά την εκτέλεση του καθήκοντος του κατά παράβαση του άρθρου 244
(6)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 — Το έγκλημα διαπράχθηκε καθ' ονχρόνον το όργανο έσπευδε σε βοήθεια διαιτητή ποδοσφαι5 ρικαύ αγώνα — Λευκό ποινικό μητρώο και μεταμέλεια — Φυλάκιση 4εβδομάδων — Επιεικής. Ποινή — Εξατομίκευση για να ανταποκρίνεται στις συνθήκες του δράστη — Το σχετικό καθήκον δεν ατονεί, έστω κι' αν επιβάλ λεται η επιβολή ποινής αποτρεπτικού χαρακτήρα. 10 15 20 25 Κατά την διάρκεια επεισοδίου σε ποδοσφαιρικό αγώνα, που προέκυψε από τις διαμαρτυρίες των παικτών της μιαςο μάδας για συγκεκριμένη απόφαση τ ο υ διαιτητή, ο τελευταίος ζήτησε την βοήθειατης Αστυνομίας. Ο εφεσείων παρεμπόδι σε μέλοςτ η ς αστυνομικής δυνάμεως να πλησιάσει τονδιαιτη τ ή , τραβώντας τον βίαια από τ ο κολλάροτης στολήςτ ο υ . Ο εφεσείωνμεταμελήθηκε. Έχει λευκό μητρώο. Είναι επαγ γελματίας ποδοσφαιριστής. Η φυλάκιοητου έχει δυσμενείς ε πιπτώσεις στην συμμετοχή και επίδοση του στο άθλημα. Πα ραπονέθηκεότι εσφαλμένα η υπόθεση του συγκρίθηκε με την υπόθεση Αστυνομία ν. Ιωάννου
(1982)2Α.Α.Δ. 61. Το Α ν ώ τ α τ ο Δικαστήριο, απορρίπ τοντας την έ φ ε σ η , α π ο φ ά ν θ η κ ε :
(1)Ο παραλληλισμός των γεγονότων της υπόθεσης αυτής μεε κείνα της Ιωάννου ανωτέρω, ήταν επιβεβλημένος. Το κοινό χαρακτηριστικό έγκειται στο καθήκο τ ο υ Δικαστηρίου να πε ριφρουρήσει τ ο άθληματ ο υ ποδοσφαίρου από πράξεις βίας με δυσμενείς συνέπειες για το κοινωνικό σύνολο. '245 Φιλίππου ν.Αστυνομίας
(1989)
(2)Το γεγονός ότι επιβάλλεται πρόσδωση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή δενοδηγείσεατονίατου καθήκοντος εξατομικεύσεως της. Εδώ ηποινή εξατομικεύθηκε,ώστε η έ κταση τηςνα περιορισθείσε 4εβδομάδεςφυλακή.
(3)Ηφυλάκισηστηνπερίπτωσηαυτήήταναπόλυταδίκαιολογημένη. Βάσιμα μπορεί να χαρακτηρισθεί επιεικής. 5 Η έφεση απορρίπτεται. Αναφερόμενες αποφάσεις: ThePolice ν loannou
(1989)2C L R61, Hapsides ν ThePobce
(1969)2 C L R 64, 10 Theodorouv ThePolice
(1979)2CLR 191, Knkou ν TheRepublic
(1983)2CL R 289, Constantmouv TheRepuphc {1989)2CL R 218, Phihppou ν TheRepubL;
(1983)2CL R 245 Έφεση κατά της ποινής. 15 Έφεση κατά της ποινής από τον Χρίστο Φιλίττττου άλλως «Φαλκονέτι» που καταδικάστηκε από τ ο Επαρχιακό Δικα στήριο Λεμεσού (Ποινική Υπόθεση Αρ. 25038/89)για επίθεση εναντίον οργάνου της τάξης κατά παράβαση τ ο υ άρθρου 244
(6)τ ο υ Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 και στον οποίο επι- 20 βλήθηκε από τον Αν. Επ. Δικ. Ν. Νικολάου, ποινή φυλάκι σης τεσσάρων εβδομάδων. Κ. Ερωτοκρίτου και Τ. Κατσικίδης, για τον εφεσείοντα. Γλ. Χατζηπέτρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας την εφεσίβλητη. Β, για ΠΙΚΗΣ Δ.: Ο Χρίστος Φιλίππου, γνωστός ως «Φαλκονέ τι», εφεσίβαλε την ποινή φυλάκισης τεσσάρων εβδομάδων π ο υ τ ο υ επιβλήθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμε σού για επίθεση ενάντια σε όργανα της τάξης κ α τ ά την ε κτέλεσητ ο υ καθήκοντοςτ ο υ (τοαδίκημα τιμωρείται μεφ υ - 30 λάκιση μέχρι δυο ετών σύμφωνα με τις διατάξεις τ ο υ άρ θρου 244
(6)τ ο υ Ποινικού Κώδικα-Κεφ. 154). Ηποινή προσ βάλλεται ως έκδηλα υπερβολική, υποκείμενη σε τροπο ποίηση προς εξισορρόπηση της ποινής μετ α γεγονότατης υπόθεσης και τις προσωπικές συνθήκες τ ο υ παραβάτη. Ε- 35 246 25 2Α.Α.Λ. Φιλίππου ν. Αστυνομίας Πικής Λ.ι κτός από τ ο στοιχείο της υπερβολής που χαραχτηρίζει την απόφαση, αυτή είναι τρωτή και για τ ο λόγο, όπως εισηγή θηκε ο συνήγορος τ ο υ κατηγορουμένου,ότι προσδιορίστη κεμεβάση άσχετα γεγονότα και εκτιμήθηκεμέσα σε εσφαλ' 5 μένο πλαίσιο. Τα γεγονόταπου συνιστούν και περιστοιχίζουν τ ο αδίκη μα που παραδέχθηκε ο εφεσείων,είναι τα εξής: Στη διάρκεια τ ο υ ποδοσφαιρικού αγώνα ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΑΕΛ ο διαιτητής ακύρωσε ως αντικανονικό τέρμα που ση10 μείωσε η ομάδα τ ο υ ΑΠΟΛΛΩΝΑ. Οι ποδοσφαιριστές τ ο υ ΑΠΟΛΛΩΝΑ διαμαρτυρήθηκαν, περικυκλώνοντας τ ο διαι τ η τ ή , μεαπειλητικές διαθέσεις. Ο διαιτητής συναισθανόμε νος την απειλή κάλεσε τις αστυνομικές Δυνάμεις που βρί σκονταν στο γήπεδο για να αποκαταστήσουν την τ ά ξ η 15 στον αγωνιστικό χώρο. Ο αστυφύλακαςΠ.Λεωνίδα ήταν το πρώτο όργανο της τάξης που ανταποκρίθηκε στην πρόσ κληση τ ο υ διαιτητή. Ο «Φαλκονέτι» τον εμπόδισε να τ λ η . σιάσει, τραβώντας τον βίαια από τ ο κολλάρο της στολής ιΌυ. Η συμπεριφορά τ ο υ εφεσείοντα δεμπορεί παρό ν-ιερ20 μηνευτεί ως προσπάθεια παρεμπόδισης τ ο υ αστυν -ιιικου οργάνου να προσεγγίσει τ ο διαιτητή και να εξουδί νερώσει την πίεση που ασκείτο σε βάροςτ ο υ και να αποκα. αστήσει την τ ά ξ η . Ευτυχώς για τ ο άθλημα δε σημειώθηκαν άλλα έκτροπα 25 x c ο αγώνας συνεχίστηκε χωρίς άλλα επεισόδια. Συνεκτιμώντας τ η σοβαρότητα και τις προεκτάσεις τ ο υ αδικήματος, σε συνδυασμό με τ ο καθήκον για προστασία τ ο υ δημοφιλούςαθλήματοςτ ο υ ποδοσφαίρου, καθώς και τις συνέπειες από επιθέσεις εναντίον αστυνομικών οργά30 νων στην εκτέλεση τ ο υ καθήκοντος τους,τ ο πρωτόδικο Δι καστήριο έκρινε ότι η μόνη ποινή που άρμοζε ήταν ποινή φυλάκισης. Συμπεραίνεται ότι ηποινή φυλάκισηςπου επι βλήθηκε δεν ήταν μεγαλύτερηλόγω της μεταμέλειας τ ο υ ε φεσείονταπου περιέχεται στην κατάθεσηστην οποία προέ35 8η στις Αστυνομικές Αρχές αργότερα την ημέρα εκείνη,και τ ο υ γεγονότος ό τ ι δε βαρύνεται με προηγούμενες καταδί κες. Στον προσδιορισμό τηςφύσηςτ η ςποινήςτ ο πρωτοβάθ μιο Δικαστήριο καθοδηγήθηκεαπό την πρόσφατη απόφα247 s< Πικής Δ. Φιλίππου ν.Αστυνομίας
(1989)ση τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου ThePolice v.loannou.* Στην υπόθεση εκείνη τ ο Εφετείοαντικατέστησε ως έκδηλα ανε παρκή την ποινή προστίμου που είχε επιβληθεί σε θεατή ο οποίος είχε εισχωρήσει στον αγωνιστικό χώρο και επετέθη στο διαιτητή διαπράττοντας τ ο αδίκημα της κονής επίθεσης (το αδίκημα τιμωρείται με φυλάκιση ενόςχρόνου -άρ θρο 242τ ο υ Ποινικού Κώδικα -Κεφ.154), μεποινήφυλάκι σης έξι εβδομάδων. 5 Ο κ. Ερωτοκρίτου εισηγήθηκε ότι ο παραλληλισμός των γεγονότων της υπόθεσης εκείνης και των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης είναι ανεδαφικός,γεγονός που οδή γησε το πρωτόδικο Δικαστήριο να εκτιμήσει την ποινή έξω από το σωστό πλαίσιο γεγονότων. Ο εσφαλμένος παραλ ληλισμός οδήγησε τ ο Δικαστήριο να προσδώσει μεγαλύτε ρη σοβαρότητα στα γεγονότα της υπόθεσης αυτής από ε κείνη που τ α γεγονότατης υπόθεσης δικαιολογούσαν. Σύμ φ ω ν α μετον κ. Ερωτοκρίτου τ αγεγονότατης υπόθεσης συ νιστούσαν ένα στιγμιαίο επεισόδιο χωρίς ευρύτερες συνέ πειες για την τ ά ξ η στον αγωνιστικό χώρο και γιατ η συνέχι ση τ ο υ αγώνα. 10 15 20 Η ποινή είναι επίσης τ ρ ω τ ή , σύμφωνα με την εισήγηση που έγινε εκ μέρους τ ο υ εφεσείοντα, λόγω της αποτυχίας τ ο υ Δικαστηρίου να την εξατομικεύσει στο βαθμό που να αρμόζει και στις προσωπικές συνθήκες τ ο υ εφεσείοντα. Ο «Φαλκονέτι» είναι επαγγελματίαςποδοσφαιριστής και ο α- 25 ποκλεισμός τ ο υ στο κρίσιμο αυτό στάδιο του πρωταθλή ματος θαέχει δυσμενείς συνέπειες στη συμμετοχή και την ε πίδοση τ ο υ στο άθλημα. Ο κ. Χατζηπέτρου υποστήριξε ότι δε συντρέχει κανένας βάσιμος λόγοςπου να δικαιολογείτ η παρέμβαση τ ο υ Ανω- 30 τ ά τ ο υ Δικαστηρίου στην επιλογή της φύσης και τ ο υ μέτρου τ η ς ποινής. Επεσήμανε ότι ηαπόφαση τ ο υ Εφετείουστην υ πόθεση loannou δεν είναι η μόνη η οποία συνηγορεί υπέρ της επιβολής αποτρεπτικών ποινών για πράξεις βίας που σημειώνονται στη διάρκεια ποδοσφαιρικών αγώνων. Η ίδια 35 προσέγγιση υιοθετήθηκεκαι στις υποθέσεις Menelaos Hapsides v. The Police** και Theodorou v. The Police.*** Και στις δυο υποθέσεις επικυρώθηκαν ποινές φυλάκισης για επεισόδια βίας γ ι α την περιφρούρηση τ ο υ αθλήματος και τ η ς τάξης στα γήπετα. 40 '
(1989)2CLR 61. "
(1969)2CLR 64 •"
(1979)2CLR 191 •24ε 2Α.Α.Δ. Φιλίππου ν. Αστυνομίας 'Πικής Λ. Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντήσουμε είναι αν τ ο Δικαστήριο έκρινε τ α γεγονότα μέσα στο σωστό τους πλαίσιο, και ιδιαίτερα, αν είχε συμπεριλάβει οποιοδήποτε άσχετο στοιχείο στον καθορισμό της σοβαρότηταςτους. 5 Η απάντηση είναι αρνητική. Ο παραλληλισμός των γεγο νότων της υπόθεσης αυτής με εκείνα της loannou ήταν όχι μόνο εύστοχος αλλά και επιβεβλημένος. Το κοινό χαραχτηριστικό έγκειται στο καθήκον τ ο υ Δικαστηρίου να περι φρουρήσει τ ο άθληματ ο υ ποδοσφαίρου από πράξεις βίας 10 με εξαιρετικά δυσμενείς συνέπειες για τ ο κοινωνικό σύνολο. Επεισόδια βίας σε αθλητικούς χώρους υπονομεύουν όχι μόνο τον αθλητισμό αλλά και τ η στάθμη τ ο υ πολιτισμού μας. Ομαδικά παιγνίδια όπωςτ οποδόσφαιρο έχουν, όπως και τ α αγωνίσματα στίβου, ως σκοπό την ευγενή άμιλλα και 15 όχ· Τ Π βίαιη αντιπαράθεση. Πράξεις βίας οδηγούν στην αλ λοτρίωση των σκοπών τ ο υ αθλήματοςκαι καθιστούν προ βληματική την προσέλευση τ ο υ κοινού στα στάδια. Για την εμπέδωση των σκοπών τ ο υ αθλητισμού οι αθλη τές γενικά, και στην περίπτωση τ ο υ ποδοσφαίρου οι ποδο20 σφαιριστέςειδικά, έχουν ιδιαίτερη ευθύνη. Οι κανόνες τ ο υ αθλήματος πρέπει να τηρούνται σχολαστικά. Κάθε πράξη βίας εκ μέρους ποδοσφαιριστή είναι καταδικαστέα και για τ ο λόγο ότι εκτόςαπό τον άμεσο αξιόποινο χαραχτήρα της τείνει στην έξαρση τ ο υ φανατισμού και στον αποπροσανα25 τολισμό των θεατών από τους σκοπούς τ ο υ αθλητισμού. Και όταν επιβάλλεται η πρόσδοση αποτρεπτικού χαρα χτήρα στην ποινή η υποχρέωση για εξατομίκευση της, ώ στενα αρμόζει και στις συνθήκες τ ο υ παραβάτη, δενατονεί - Krikou v. Republic* Η διαδικασία εξατομίκευσης δεν πρέπει 30 να οδηγεί, όπως είχαμε την ευκαιρία να υποδείξουμε σε πρόσφατη απόφαση μας- Constantinouv. Republic**-«στηνε ξουδετέρωση του αποτρεπτικού χαραχτήρα της ποινής». Στην προκείμενη περίπτωση είναι φανερόότι ο πρωτόδικος Δικαστής εξατομίκευσετην ποινή στο βαθμό που να μειώσει 35 την έκταση της μόνο σετεσσάρων εβδομάδων φυλάκιση. '<1983)2CLR 289. "
(1989)2Α.Α.Δ. 218 249 Πικής Α.. Φιλίππου ν. Αστυνομίας
(1989)Ο προσδιορισμός της φύσης και ηεπιμέτρηση της ποινής είναι κατ' εξοχή έργο του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Παρέμ βαση τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου λόγω υπέρμετρης αυστη ρότητας της ποινής δικαιολογείται μόνο όταν τ ο στοιχείο της υπερβολής έχει αντικειμενικό έρεισμα -Philippou v.Republic* 5 Το κριτήριο δεν'είναι η υποκειμενική εκτίμηση των μελών τ ο υ Εφετείου αλλά τ ο αντικειμενικό μέτρο. Κρίνοντας την ποινή στα πλαίσια των γεγονότων της υπόθεσης, όχι μόνο δε διαπιστώνουμε οποιαδήποτε υπερβολή στην ποινή, που επιβλήθηκε, αλλά βάσιμα μπορεί να χαραχτηριστεί ως 10 επιεικής. Η επιλογή της ποινής φυλάκισης ως τ ο υ μέσου τιμωρίας τ ο υ εφεσείοντα ήταν απόλυτα δικαιολογημένη. Η πράξη τ ο υ εφεσείοντα δεν αντιστρατευόταν μόνο τ ο αθλητικό πνεύμα αλλά και τ ο έργο των αστυνομικών Αρχών στην εκτέλεση τ ο υ καθήκοντος τους. Οι άστυ- 15 νομικές Αρχές στην εκτέλεσητ ο υ καθήκοντοςτουςείναι φ ο ρείς της εξουσίας τ ο υ δικαίου. Αντιοτράτευση και υπονό μευση τ ο υ έργουτους κάτω από τις συνθήκες που είχεδια πραχθεί τ ο αδίκημα δε μπορεί πάρα να χαραχτηριστεί ως πράξη εξαιρετικήςσοβαρότητας. 20 Θέλουμε να καταλήξουμε μετην προειδοποίηση ότι όσοι βιαιοπραγούν στα γήπεδα δεν πρέπει να αναμένουν την ε πιείκεια τ ο υ Δικαστηρίου. Η έφεση '(1983}2CL.R.245.249. 250 απορρίπτεται.