13 Φεβρουαρίου, 1989 (ΜΑΛΑΧΤΟΣ,ΠΙΚΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στές) ΧΑΣΑΝΑΧΜΕΤΟΥΖΟΥΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Εφεσείοντες, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινικές Εφέσεις4940-4946). 5 10 Έφεση — Διάταγμα δημεύσεως σκάφους, στο οποίο ανευρέθησαν τα ναρκωτικά, για την κατοχήν των οποίων καταδικά σθηκαν οι εφεσείοντες — Σκάφος ανήκε σε τρίτο πρόσω πο — Έφεση από τους καταδικασθέντες στρεφόμενη μόνον εναντίον του διατάγματος — Άνευ αντικειμένου ως προς τους συγκεκριμένους εφεσείοντες — Το θέμα, εάν ο τρίτος ιδιοκτήτης, θα μπορούσε να ασκήσει ο ίδιος έφεση, παραμέ νει ανοικτόν — Η έφεση απορρίπτεται. Ποινή — Δήμευση — Είναι μορφή ποινής — Τι' αυτό πρέπει να είναι ανάλογη με την βαρύτητα του εγκλήματος — (Σύνταγ μα, Άρθρο 12.3) — Δήμευση σκάφους χρησιμοποιηθέντος για την μεταφορά ναρκωτικών — Δικαιολογημένη. Συνταγματικό Δίκαιο — Ποινή — Δεν πρέπει να είναι δυσανά λογη με την βαρύτητα του εγκλήματος — Σύνταγμα, Άρθρο 15 123 — Η δήμευση είναι ποινή — Συνεπώς υπάγεται στον εν λόγω κανόνα. Ναρκωτικά — Ο περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμος, 1977(Νόμος 29/77), άρθρο 31 — Διακριτική ευχέρεια κατασχέσεως αντικειμένου σχετιζομένου με έγκλημα 20 δυνάμει του νόμου αυτού — Ευχέρεια τρίτου διεκδικούντος το αντικείμενο να ακουστεί — Στην περίπτωση αυτή-ο ιδιο κτήτης του σκάφους, στο οποίο βρέθηκαν τα ναρκωτικά, για την κατοχή των οποίων καταδικάστηκαν οι εφεσείοντες, α κούστηκε μέσον συνηγόρου, αλλά ο ίδιος παρέμεινε εκτός 25 Κύπρου — Το δικαίωμα ακροάσεως περιλαμβάνει και δικαίωμα προσαγωγής μαρτυρίας — Δεν υπάρχουν στοι- 25 ΟΟζουνκαιάλλον ν.Δημοκρατίας
(1989)χεία, που να δικαιολογούν ανατροπήν του διατάγματος κατασχέσεως. Τα γεγονότα, αλλά και οι νομικές αρχές,ττουαναλύθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση αυτή σκιαγρα φούνται ικανοποιητικά στις πιο πάνω περιληπτικές σημειώσεις. 5 Η έφεση απορρίπτεται. Αναφερόμενες αποφάσεις: Attorney -Generalv.Pourisandothers
(1979)2 C.L.R. 15. SarmallisandAnotherv. The Police
(1984)2 C.L.R.28. 10 Εφέσεις εναντίον διατάγματος δημεύσεωςτου σκάφους. Εφέσεις εναντίον διατάγματος για κατάσχεση τ ο υ σκά φ ο υ ς , στο οποίο ανευρέθηκανναρκωτικά, από τον Χασάν Αχμέτ Οϋζούν και άλλους οι οποίοι καταδικάστηκαν από τ ο Κακουργιοδικείο Αμμοχώστου για τ ο αδίκημα κατοχής 15 ρητίνης καννάβεως μεπρόθεση τ η διάθεσησετρίτους κατά παράβαση των άρθρων 2,3,6
(1)
(3),30και 31τ ο υ ΠερίΝαρ κωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου,1977 (Νόμος 29/77) και στους οποίους επιβλήθηκε από τον Πρ. Επ. Δικ. Ν ι κ ή τ α ,τον Αν. Επ. Δικ. Λ α ο ύ τ α και τον Επ. Δικ. Γ. 20 Νικολάου, φυλάκιση τριών ετών και επιπρόσθετα διατάχθηκε η κατάσχεση τ ο υσκάφους. Ε.Ευσταθίου και Κ. Καμένος, για τους εφεσείοντες. Α. Μ. Αγγελίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρα τίας, γ ι α την εφεσίβλητη. ΜΑΛΑΧΤΟΣ Δ.: Την απόφαση τ ο υΔικαστηρίου θα δώσει ο αδελφός Δικαστής κ. Πίκης. ΠΙΚΗΣ Δ.: Το Κακουργιοδικείο Αμμοχώστου καταδίκασε τ ο υ ς επτά εφεσείοντες σεποινές φυλακίσεως τριών καιτεσ σάρων χρόνων γ ι α την κατοχή με πρόθεση τ η διάθεση σε 30 τρίτους μεγάλης ποσότητας ρητίνης καννάβεως. Επίσης διέταξε τ η δήμευση τ ο υ σκάφους στο οποίο ανευρέθηκαν τ α ναρκωτικά. Η σύλληψη διενεργήθηκεστα ανοικτά τ ο υ Ακρωτηρίου Γκρέκο. Η έφεση δε στρέφεται εναντίον της ποινής, που είχε επι- 35 βληθεί στους εφεσείοντες, αλλά εναντίον τ ο υδιατάγματος 26 25 2Α,Α.Λ. Οϋζουν και άλλων ν.Δημοκρατίας Πικής Δ. κατασχέσεως του σκάφους. Ό π ω ς διευκρίνησε ο συνήγο ρος των εφεσειόντων,παρόλο που η έφεσηδεν α φ ο ρ ά την ποινή που είχε επιβληθεί στους εφεσίοντες, η έφεση έγινεεξ ονόματος τουςγια να αντιμετωπιστεί τ ο διαδικαστικό κενό, 5 που υπάρχει στη νομοθεσία, δηλαδή η έλλειψη ένδικου μέσου για την υποβολή εφέσεωςεκ μέρους τρίτου προσώ που, που επηρεάζεται από τ ο διάταγμα δημεύσεως. Ο κ. Αγγελίδης υποστήριξε ότι η έφεσηείναι αντικανονι κή, δ ι ό τ ι 10 15 (α) δεν α φ ο ρ άτους εφεσείοντες' και αν ακόμα υποτεθεί ότι εγείρει προς συζήτηση την εγκυρότητατ ο υ διατάγμα τος, (β) είναι ανεδαφική επειδή ο Νόμος Περί Ποινικής Δικο νομίας, Κεφ.155,δεν παρέχει δικαίωμα εφέσεωςσε πρόσωπο άλλο από κατηγορούμενο ό οποίος έχει καταδικα στεί από ποινικό δικαστήριο. Το άρθρο 25
(2)παρέχει δικαίωμα εφέσεως εναντίον τόσο της καταδίκης όσο και τηςποινής η οποία επιβάλλεται από ποινικό δικαστήριο. Δεν υπάρχει περιορισμός στους 20 λόγους εφέσεως. Η άσκηση τ ο υ δικαιώματος υπόκειται στις πρόνοιες τ ο υ Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155.Το δικαίωμα για έφεσηστις περιπτώσεις που δεν προ βλέπονται ρητά από τ ο άρθρο 25
(2),επίσης εξαρτάται από τις πρόνοιες τ ο υ Κεφ. 155 (βλέπε Γενικός Εισαγγελέας ν. 25 Ππουρή και Άλλων* Το δικαίωμα εφέσεωςπου παρέχει τ ο άρθρο135τ ο υ Κεφ. 155περιορίζεται σεπρόσωπα τ α οποία έχουν καταδικαστεί και τους έχει επιβληθεί ποινή μετά από την παραδοχή τους στο αδίκημα. Οι διατάξεις εξάλλου τ ο υ άρθρου 170 τ ο υ 30 Κεφ.155σχετίζονται μετη διάθεσηπεριουσίας η οποία έχει κατασχεθεί από την αστυνομία και προβλέπουν για διαδι κασία άλλη από έφεσηπου δεν μαςα φ ο ρ ά . Το άρθρο 31 τ ο υ Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχο τρόπων Ουσιών Νόμου (Ν 29/77) παρέχει διακριτική ευχέ35 ρεια σεποινικό δικαστήριο τ ο οποίο επιλαμβάνεται υποθέ σεων ναρκωτικών να διατάξει, μετάτην καταδίκη τ ο υ κατη- •2Α.Λ.Δ, 15. 27 ΠικήςΔ. Οϋζουνκαι άλλων ν.Δημοκρατίας
(1989)γορουμένου, την κατάσχεση αντικειμένου που κατά την κρίση τ ο υ Δικαστηρίου σχετίζεται με τη διάπραξη του αδι κήματος. Ταυτόχρονα, παρέχεται η ευχέρεια σε τρίτον ο οποίος διεκδικεί την κυριότητα του πράγματος να ακουστεί από τ ο Δικαστήριο πριν αποφασιστεί η διάθεση τ ο υ . Στα 5 πλαίσια αυτής της εξουσίας τ ο Δικαστήριο άκουσε τον κ. Ευσταθίου εκ μέρους τ ο υ προσώπου που διεκδικούσε την ιδιοκτησία τ ο υ σκάφους. Το πρόσωπο α υ τ ό ονομάζεται Said, είναι Λιβάνιος στην καταγωγή, και αγνώστου διαμο νής. Κατά τ ο χρόνο διαπράξεως του αδικήματος, όπως και 10 κατά τ ο χρόνο της δίκης, ο Said παρέμεινε εκτός της κυπριακής επικράτειας. Μακριά από την Κύπρο έμεινεεπί σης και τ ο πρόσωπο τ ο οποίο κατονομάστηκε ως ο οργα νωτής της μεταφοράςτων ναρκωτικών στην Κύπρο,ο ιθύ νων νους τ ο υ εγκλήματος. Είναι σεα υ τ ό το πρόσωποπου ο 15 Said όπως έγινε ισχυρισμός μέσο του δικηγόρου τ ο υ , ενοι κίασε τ ο σκάφος τ ο υ εκτοπίσματος 500 τόννων, αξίας σαράντα περίπου χιλιάδων λιρών, με τ ο οποίο είχαν μετα φερθεί τ α ναρκωτικά στην Κύπρο. Θέση τ ο υ ήταν ότι ηενοι κίαση έγινε για σκοπούς άλλους από τ η μεταφοράναρκω- 20 τικών και ότι η μεταφορά των ναρκωτικών έγινε κατά παράβαση της συμφωνίας αυτής. Η έφεση είναι άνευ περιεχομένου αναφορικά μετους εφε σείοντες διότι δεν προσβάλλεται κανένα μέρος της αποφά σεως που τους α φ ο ρ ά . Αφήνουμε ανοικτό τ ο θέμα κατά 25 πόσο πρόσωπο άλλο από τον κατηγορούμενο που διεκδι κεί την κυριότητα αντικειμένου που σχετίζεται με τη διά π ρ α ξ η εγκλήματος εναντίον των διατάξεων τ ο υ Νόμου 29/ 77 έχει δικαίωμα εφέσεως εναντίον διατάγματος δημεύ σεως. Το θέμα δεν έχει συζητηθεί διεξοδικά ούτε εγείρεται 30 άμεσα για απόφαση δεδομένου ότι ο Said δεν υπέβαλε έφε ση. Και αν ακόμα εδεχόμεθα ότι κατά τον έμμεσο τρόπο π ο υ έχουμε διαγράψει πιο πάνω έχει αμφισβητηθεί η εγκυ ρ ό τ η τ α τ ο υ διατάγματος κατασχέσεως, η έφεση θα είχε ως κατάληξη και πάλι την απόρριψη της για τους λόγους που 35 επεξηγούμε πιο κάτω:1. Ο Σαιδ δεν έθεσε κανένα στοιχείο ενώπιον τ ο υ Κακουργιοδικείου που να δικαιολογεί απόκκλιση από τ α ευρήματα τ ο υ Δικαστηρίου ως προς τη χρήση τ ο υ σκάφους για τη διάπραξη τ ο υ εγκλήματος. Ούτε ο ίδιος ούτε κανένας άλλος 40 έδωσε μαρτυρία που να δημιουργεί αμφιβολίεςως προς τ α συμπεράσματα τ ο υ Δικαστηρίου. Το δικαίωμα ακροάσεως 28 2Α.Α.Δ. Οϋζουν και άλλων ν.Δημοκρατίας ΠικήςΔ. που προβλέπει τ ο άρθρο 31
(2)περιλαμβάνει και την κατά θεση μαρτυρίας προς θεμελίωση γεγονότων άλλων από ε κείνα τ α οποία απετέλεσαν θέμα μαρτυρίας κατά τη δίκη. Στην προκειμένη περίπτωση τ α γεγονότα που περιστοιχί5 ζουν τις συνθήκες ενοικιάσεως και χρήσεως τ ο υ σκάφους δεν απετέλεσαν θέμα αποδείξεως κατά τη δίκη. Η αρχή την οποία είχε επικαλεσθεί ο κ. Ευσταθίου, η οποία επεξηγείται στο Σύγγραμμα «ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ» σ. 86,δε μπορεί να τύχει εφαρμογήςστην παρού10 σα υπόθεση. Σύμφωνα μετην αρχή α υ τ ή ,οποτεδήποτε κα τηγορούμενος παραδέχεται ενοχή, αλλά αμφισβητεί μέρος των γεγονότων επί των οποίων βασίζεται η κατηγορούσα αρχή, και τ α οποία δεν αντιστρατεύονται την παραδοχή, η απόδειξη τους βαρύνει την κατηγορούσα αρχή με βάση τ ο 15 επίπεδο αποδείξεως που απαιτείται στις ποινικές υποθέ σεις δηλαδή πέραν λογικής αμφιβολίας. Στην υπόθεση ηο ποία κρίνεται,ο Said δεν ήταν ένας από τους κατηγορουμέ νους, και εναπόκειταν στον ίδιο να καταθέσειενώπιον τ ο υ Δικαστηρίου μαρτυρία η οποία θα έριπτε φως στις συνθή20 κες κάτω από τις οποίες τ ο σκάφος τ ο υ χρησιμοποιήθηκε από τρίτους για τ η μεταφορά ναρκωτικών. 2. Η έκδοση διατάγματος δημεύσεως αποτελεί μορφή ποινής και όπως κάθεποινή, πρέπει να είναι,βάσει τ ο υ άρ θρου 12.3 τ ο υ Συντάγματος, ανάλογη με τη βαρύτητα τ ο υ 25 αδικήματος. Η επιβολή της πρέπει να δικαιολογείται από τ α περιστατικά της υποθέσεως. Η αρχή αυτή αναγνωρί στηκε ρητά στην υπόθεση Σαρμαλλής και Άλλος ν. Αστυνο μίας* στην οποία είχε αναφερθεί ο κ. Ευσταθίου. Η δήμευ ση τ ο υ σκάφους τ ο οποίο χρησιμοποιείται για τη διαμετα30 κόμιση ναρκωτικών αποτελεί αναμφίβολα δραστικό μέτρο, αναγκαίο όμως για την αποτελεσματικότητα της καταπο λέμησης της μάστιγας των ναρκωτικών. Χωρίς την ευχερή χρήση μεταφορικών μέσων η χρήση και διάδοση των ναρ κωτικών θ α επεριορίζετο αισθητά- Η δήμευση του οκά35 φους είναι θέματ ο οποίο ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια τ ο υ πρωτόδικου Δικαστηρίου. Η επιβολή τηςποινής αυτής ήταν κάτω από τιςπεριστάσεις της υποθέσεως δικαιολογη μένη. θ α υπήρχε πεδίο για τ ο Εφετείονα παρέμβει μόνο αν οSaid έδινεμαρτυρία ηοποία κατεδείκνυεότι τ ο σκάφος •
(1984)2ΑΑ.Δ.2β. 29 ΠικήςΔ. Οϋζουν και άλλων ν.Δημοκρατίας
(1989)χρησιμοποιήθηκε για τ η μεταφορά ναρκωτικών παρά τ η μέριμνα και επιμέλεια τ ο υ για τη χρήση τ ο υ σκάφους από τον φερόμενο ενοικιαστή για αποκλειστικά νόμιμους σκο πούς. Το συμπέρασμα τ ο υ Κακουργιοδικείουότι «δεντέθηκε τίποτέ ενώπιον μας π ο υ να δείχνει λόγο γ ι α τ ί τ ο Δικαστήριο να μη εκδώσει τέτοιο διάταγμα» ήταν, κάτω από τις περι στάσεις της υποθέσεως, αναπόφευκτο. Η έφεση 30 απορρίπτεται. 5