16Οκτωβρίου, 1989 (ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ Δ ) ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ Ν. ΙΠΑΝΝΟΥ, Εφεσείων, ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινικές Εφέσεις Αρ. 5179-5180). Ποινική Δικονομία — Συγκατηγορούμενοι — Δεν είναι επιθυμη τός ο κατατεμαχισμός του έργου της τιμωρίας των — Πολύ περισσότερο δεν είναι επιθυμητή η εκδίκαση από διαφορετι κούς δικαστές. 5 Συνταγματικό δίκαιο — Ισότητα — Σύνταγμα, Άρθρο 28.1 — Ποινή — Υποχρέωση μεταχειρίσεως με ομοιόμορφο τρόπο όλων όσων βρίσκονται στην ίδια ουσιαστική θέση — Ο συσχε τισμός των διαφοροποιήσεων στις ποινές επί συγκατηγορουμένων με την ουσιαστική ανομοιογένεια στην εγκληματική 10 τους ευθύνη και το ποινικό τους μητρώο επιβάλλεται — Στην συγκεκριμένη υπόθεση δεν υπήρχε διαφορά ως προς την ευ θύνη για το επίδικο έγκλημα — Υπήρχε όμως διαφορά σχετι κά με το παρελθόν τους — Η διαφορά αυτή δεν μπορεί να δι καιολογήσει την συγκεκριμένη διαφοροποίηση (6μήνες φυλά· 15 κή ρε £70 πρόστιμο) — Γι' αυτό η επιβληθείσα ποινή για βα ρεία σωματική βλάβη μειώνεται σε 2μήνες φυλακή. Ποινή — Βαρεία σωματική βλάβη κατά παράβαση του άρθρου 243 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 — Φυλάκιση 6 μηνών — Έκδηλα υπερβολική λόγω ανισότητας στη μεταχείριση εν 20 σχέσει με συγκατηγορουμένους, που υπείχαν τόν ίδιο βαθμό ευθύνης. 25 Ό τ α ν η σχετική ποινική υπόθεση εναντίον τ ο υεφεσείοντα και των δυο τότε συγκατήγορουμένων τ ο υ , που υπείχαν την ίδιον ευθύνη για το συγκεκριμένο ί /κλήμα της προκλήσεως βαρείαςσωματικής βλάβης,παρουσιάσθηκεγια πρώτη φ ο ρ ά ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου και οι δύο συγκατηγο- 251 Ιωάννου ν.Αστυνομίας
(1989)ρούμενοι του εφεσείοντα, που ήσαν παρόντες, παραδέχθη καν ενοχή,οπρωτόδικος Δικαστής επέβαλεσ' αυτούς ποινές προστίμου £70.-και£80.-, ενώανάβαλετην υπόθεση γιατονε φεσείοντα,που δενήτανπαρώνγιατίηκλήσηδεντουείχεεπι δοθεί. 5 Τελικά οεφεσείωντιμωρήθηκε από άλλοΔικαστή σεδιαδο χικές ποινές φυλακίσεως5 μηνών και1 μηνός. Ηδιαφορά με ταξύτηςθέσεωςτουεφεσείοντακαιτων άλλωνσυγκατηγορουμένων δενβρισκόταν στον βαθμόευθύνηςτουςγιατασυγκεκρι μένα εγκλήματα,αλλάστο ποινικό παρελθόν τους.Τοπαρελ- 10 θόντουεφεσείοντα ήτανβεβαρυμένο.Ο πρωτόδικος Δικαστής διέταξε ακόμα την ενεργοποίηση προηγούμενης ποινής φυλα κίσεως μεαναστολήν,που είχεν επιβληθείστον εφεσείοντα. Ο εφεσείων καταχώρησε δυο εφέσεις. Μίαν εναντίον των ποινών φυλακίσεως και μίαν εναντίον της διαταγής ενεργό- 15 ποίησης τηςπροηγούμενης ποινής. Αποδεχόμενο την πρώτην έφεση και απορρίπτοντας την δεύτερη,το Ανώτατο Δικαστήριο ανάλυσετην αρχήν τηςισό τητας όπως πρέπει να εφαρμόζεται κατά το έργο τιμωρίας συγκατηγορουμένων και μεβάση τις σχετικές αρχές εμείωσε 20 την συνολική ποινή των 6μηνώνσεφυλάκιση2 μηνών. Η πρώτη έφεση γίνεται δεκτή. Η δεύτερη έφεση απορρίπτεται. Αναφερόμενες αποφάσεις: Koukos v. ThePolice
(1986)2C.L.R.1; 25 Georghiouand othersv. TheRepublic
(1986)2 C.L.R. 109; Louca v. TheRepublic
(1986)2C.L.R. 141. Εφέσεις κατά της ποινής. Εφέσεις κατά της ποινής από τον Χρύσανθο Νίκου Ιωάν νου ττουκαταδικάστηκεαπό το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λέμε- 30 σού (Αριθμός Υποθέσεως 13279/89) στις 26 Αυγούστου 1989 στην κατηγορίαγια βαρείασωματική βλάβη κατά παράβαση των άρθρων 231 και 20 τ ο υ Ποινικού Κωδικός Κεφ.154 και στον οποίο επιβλήθηκε από τον Επ. Δικ. Νικολάτοποινήέξι μηνών φυλάκισης και κατά του οποίου διατάχθηκεεπίσης η. 35 ενεργοποίηση ανασταλείσαςποινής δύο μηνώνφυλακίσεως, που του είχε επιβληθεί σεπρογενέστερη ποινική υπόθεση. Ο εφεσείωνπαρουσιάσθηκε αυτοπροσώπως. 252 2Α.Α.Α. Ιωάννου ν.Αστυνομίας Γλ. Χατζηπέτρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας την εφεσίβλητη. Β, για ΠΙΚΗΣΔ.: Μεδυο ξεχωριστές εφέσεις, ο Χρύσανθος Ιωάν νου εφεσιβάλλει 5 (α) την ποινή των έξι μηνών φυλάκισης που τ ο υ επιβλή θηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού ως υπερβολι κή, και (β)τη διαταγήτ ο υ ίδιουΔικαστηρίου για την ενεργοποίη ση ανασταλείσαςποινής φυλάκισηςπου τ ο υ είχε επιβληθεί 10 σεπρογενέστερη ποινική υπόθεση (Ποινική Υπόθεση 13279/ 89τ ο υ Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού). Η ποινή των δυο μηνών θαείναι συνεχόμενη (consecutive). Η ποινή των πέντε μηνών φυλάκισης επιβλήθηκε για την πρόκληση βαρείαςσωματικής βλάβης (άρθρο231-Κεφ.154) 15 στον πρώτο παραπονούμενο Χρ. Καννάουρο, και η ποινήε νός μηνός φυλάκιση για την πρόκληση σωματικής βλάβης στο δεύτερο παραπονούμενο Γιαννάκη Βάσου (άρθρο 24 Κεφ. 254). Συνοπτικά, τ α γεγονότα που εδραίωσαν τις κατηγορίες 20 είναι τ α εξής: Ο εφεσείων μαζί μετους δυο συγκατηγορουμένους τ ο υ , τους Χαράλαμπο Χαραλάμπους και Μιχάλη Μιχαήλ, επετέθηκαν και κτύπησαν με ορμή τον πρώτο παραπονούμε νο. Ο δεύτεροςπαράπονου μένος που προσέτρεξε σε βοή25 θεια τ ο υ φίλου τ ο υ δέχθηκε και ο ίδιος επίθεση από τους συγκατηγορούμένος χωρίς να τραυματιστείόμως τόσο σο βαρά όσο ο πρώτος. Της επίθεσης προηγήθηκε, ότι μπορεί εύλογα να χαρακτηριστεί, ως ανταλλαγή προφορικών προκλήσεων. C όφεσείων,ηλικίας19ετών, έχει ψυχολογικά 30 προβλήματα. Η κατάταξη τ ο υ οτην.Εθνική Φρουρά είχεε νωρίτερα ανασταλεί λόγω της «ψυχοπαθητικής» τ ο υ προ σωπικότητας. Το παράπονο τ ο υ εφεσείοντα είναι ότι ηποινήπου τ ο υε πιβλήθηκε ήταν δυσανάλογα μεγάλη σε σύγκριση με εκείνη 35 που είχεεπιβληθεί στουςσυγκατηγορουμένους τ ο υ ' καιότι έτυχεάνισης μεταχείpισηc από το Δικαστήριο. Οι συγκατηγορούμενοίτου, οιοποίοι επίσης παραδέχθηκαν ενοχή, κα253 Πικής Α., Ιωάννουν. Αστυνομίας
(1989)ταδικάοτηκαν σεπροηγούμενο στάδιο από άλλο μέλος τ ο υ Επαρχιακού Δικαστηρίου στις εξήςποινές: Ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους σε £70 πρόστιμο και ο Μιχάλης Μιχαήλ σε £80πρόστιμο. Δεν υπήρχε οποιαδήποτε ουσιαστική διαφο ρά στη συνεργείατων τριών στη διάπραξη των αδικημάτων 5 ή τ ο υ στοιχείου της εγκληματικήςευθύνης. Προκύπτει από τ α γεγονότα ότι επρόκειτο για συνδυασμένη ενέργεια των τριών η οποία εκτελέστηκεμε τις ίδιεςπροθέσεις και κίνη τ ρ α . Ο δικηγόρος της Δημοκρατίας αναγνώρισε ότι δεν υ πάρχει κανένα στοιχείο που να διαχωρίζει την εγκληματική JQ συμπεριφορά των τριών συγκατήγορουμένων. Αρχικά, επιλήφθηκετης υπόθεσης άλλο μέλοςτ ο υ Επαρ χιακού Δικαστηρίου Λεμεσού από τ ο δικαστή που είχε εκδι κάσει την υπόθεση εναντίον τ ο υ εφεσείοντα. Ενώπιον τ ο υ εμφανίστηκαν μόνο οι κατηγορούμενοι αρ.1και 3στους ο- 15 ποίους είχεεπιδοθεί η κλήση. Ο δεύτερος κατηγορούμενος, ο εφεσείων, δεν παρουσιάστηκε' δεν τ ο υ είχε επιδοθεί η κλήση. Οι συγκατηγορούμενοι τ ο υ παραδέχθηκαν ενοχή και ο δικαστής έκρινε σωστό να επιληφθεί, μετάτην παρα δοχή των δυο κατηγορουμένων, τ ο υ θέματοςεπιβολής της 20 ποινής και να αναβάλειτην υπόθεση εναντίον τ ο υ εφεσείον τ α σε μελλοντική ημερομηνία για επίδοση. Ως θέμα σωστής πρακτικής είναι ανεπιθύμητο να κατα τεμαχίζεται τ ο έργο τ η ς τιμωρίας συγκατήγορουμένων. Μόνο σεπεριπτώσεις που προβλέπεται ότι η απουσία ενός 25 από τους συγκατηγορουμένους θαείναι μακρά, ήη παρου σία τ ο υ αβέβαιη, δικαιολογείται τ ο δικαστήριο να προχω ρήσει στην επιβολή τ η ς ποινής σε συγκατηγορουμένους σε διαφορετικά στάδια. Στην προκείμενη περίπτωση όχι μόνο η διαδικασία τιμώ- 30 ρίας των συγκατηγορουμένων κατατεμαχίστηκε αλλά τ ο υ έργου της επιβολής της ποινής επιλήφθηκαν δυο δικαστές. Ό π ω ς προκύπτει από τ α πρακτικά στη νέα ημερομηνία που δόθηκα για επίδοση της κλήσης στον εφεσείοντα, της υπόθεσης επιλήφθηκε άλλο μέλος τ ο υ Επαρχιακού Δικά- 35 στηρίου. Το γεγονός α υ τ ό αποτελεί άλλη ατυχή πτυχή της υπόθεσης. Ως θέμα ορθής πρακτικής και όταν κρίνετα αναπόφευ κτη η επιβολή ποινής σε συγκατηγορουμένους σεπερισσό- 254 2Α.Α.Δ. Ιωάννου ν.Αστυνομίας , Πικής Α. τερα στάδια τ ο υ ενός,είναι σωστό να επιλαμβάνεται της υ πόθεσης ο ίδιοςδικαστής.Το μέλοςτ ο υΔικαστηρίου που α ναλαμβάνει την εκδίκαση τς υπόθεσης εναντίον συγκατηγο ρουμενων καθίσταται ο φυσικός δικαστής και έχει υπο5 χρέωση να εκδικάσει την υπόθεση εναντίον όλων των συγ κατηγορουμένων. Στην απόφαση τ ο υ ο δικαστής που επι λήφθηκε της υπόθεσης εναντίον τ ο υ εφεσείοντα, εκτίμησί τ ο έργο τηςεπιβολής της ποινής ανεξάρτητα και χωρίς κα νένα συσχετισμό μετην ποινή που είχεεπιβληθεί στουςσυ \· 10 κατηγορουμένους τ ο υ . Η διαφοράμεταξύτης ποινής που επιβλήθηκε στους δυο από τους τρεις συγκατηγορουμένους και τ ο υεφεσείοντα είναι σημαντική. Επεκτείνεται τόσο στη φύση όσο και την έ κταση της ποινής. Κρίθηκε επιβεβλημένη η επιβολή τηςφ υ 15 λάκισης στον εφεσείοντα παρά τ ονεαρότης ηλικίαςτ ο υ -19 χρόνων -ενόψειδυοπροηγούμενων:καταδικών τ ο υ , στις ο ποίες τ ο υ είχεεπιβληθείποινή φυλάκισηςμεαναστολή. Η μια απ' αυτές, για την οποία ενεργοποιήθηκε η ποινή των δυο μηνών φυλάκισηςαφορούσε παρόμοιο αδίκημα, ενώ η 20 δεύτερη στην όποια επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης δεκαο χτώ μηνών, και πάλι με αναστολή, αφορούσε αδικήματα διαρρήξεων. Δε δόθηκεκανένας λόγοςγια τ η διαφοροποίηση της ποι νής που επιβλήθηκε στον εφεσείοντα σε σύγκριση με τους 25 συγκατηγορουμένους τ ο υ , ούτεκ α τ άπόσο ηαρχή της ίσης μεταχείρισηςτων παραβατών λήφθηκε υπόψη στη διαμόρ φωση της ποινής που επιβλήθηκε στον εφεσείοντα. Συνε πώς θ α εξετάσουμετ ο παράπονο τ ο υ εφεσείοντα ότι έτυχε άνισης μεταχείρισης,αποκλειστικά μεβάση την αντικειμενι30 κ ή εκτίμηση της θέσης των τριών συγκατηγορουμενων σε συνάρτηση μετ η μεταχείριση που έτυχαν από τ η δικαιοσύ νη. Η ισότητα ενώπιον της Δικαιοσύνης καθιερώνεταιωςθε μελιώδες δικαίωμα τ ο υ ανθρώπου από τ ο άρθρο 28.1 τ ο υ 35 Συντάγματος. Ο πυρήνας τ ο υ δικαιώματος για ίση μετα χείριση από τ ο δικαστήριο συνίσταται στην υποχρέωση των δικαστικών Αρχών να μεταχειρίζονται με ομοιόμορφο τρόπο όλουςπου βρίσκονται στην ίδιαουσιαστικά θέση. Το δικαίωμα επεκτείνεται, όπως αντιλαμβανόμαστε την εφαρ40 μ ° γ ή τ ω ν αρχών τ ο υ άρθρου 28.1 τ ο υ Συντάγματος, και 255 Πικής Α. Ιωάννουν.Αστυνομίας
(1989)ο ί ο συσχετισμό των διαφορών στην τιμωρία συγκατηγο ρουμενων με την ουσιαστική ανομοιογένεια στην εγκλημα τική τους ευθύνη για τ ο αδίκημα και το ποινικό' τους μη τρώο. Οι αρχές αυτές υποστηρίζονται από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Koukos v. TheΡο- 5 lice.*Καθοδηγητική είναι επίσης ηαπόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Georghiou and Others v. Repu blic.** Ό π ω ς είναι παραδεκτό δεν υπάρχει διαφορά μετα ξύ της εγκληματικής δράσης των τριών συγκατηγορουμε νων' συνεπώς και τους τρειςσυγκατηγορουμένους βάρυνε 10 τ ο ίδιο στοιχείο εγκληματικότηταςγια τη διάπραξη TCOV αδι κημάτων. Η θέση τους όμως είναι διάφοροςσε σχέση με τ ο παρελθόν τους. Οι δυο συγκατηγορούμενοι του εφεσείον τ α είχαν λευκό ποινικό μητρώο σεαντίθεση μετον εφεσείον τ α που είχε δυο πρόσφατες καταδίκεςγια σοβαρά αδίκημα- 15 τ α για τ α οποία είχε καταδικαστεί σε φυλάκιση με αναστο λή. Η μια από τις δυο καταδίκες σε φυλάκιση, εκείνη που ε νεργοποιήθηκε, αφορούσετη διάπραξη παρόμοιου αδική ματος, επίθεση μεπρόκληση σωματικής βλάβης. Η δεύτερη αφορούσε κυρίως αδικήματα διαρρήξεων για τ α οποία τ ο υ 20 είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης δεκαοχτώ μηνών με ανα στολή. Η μη ενεργοποίηση της δεύτερηςανασταλείσας ποι νής τ ο υ δεν έχει εγερθεί ως θέμα στην έφεση α υ τ ή . Επιση μαίνουμε όμως ότι η ενεργοποίηση ανασταλείσας ποινής συνδέεται κατ' εξοχή με τους λογούς για τη μη τήρηση των 25 όρων κάτω από τους οποίους η ποινή είχε ανασταλεί και όχι με την ομοιότητα μεταξύ του νέου αδικήματος και εκεί νου για τ ο οποίο είχε ανασταλεί η ποινή.*** Το βεβαρυμένο ποινικό μητρώο τ ο υ εφεσείοντα δικαιολο γούσε διαφοροποίηση ως προς τη φύση της ποινήςπου θα 30 μπορούσε να επιβληθεί σε σύγκριση με τους συγκατηγο ρουμένους τους. Η αντιπαράθεση τ ο υ προς τ ο νόμο και η αδιαφορία τ ο υ για τις συνέπειες των πράξεων τ ο υ , καθι στούσε εύλογη την επιλογή της φυλάκισης ως τ ο υ μέσουτ ι μωρίας τ ο υ . Εντούτοις δεντηρήθηκετ ο μέτροτης ισότητας 35 σ' ό,τι α φ ο ρ ά την έκταση της διαφοράςμεταξύ της ποινής που επιβλήθηκε στον εφεσείοντακαι τους συγκατηγορου- '{1986)2CLR 1. "
(1986)2CLR 109 '"(Βλέπε, LOUCAν THEREPUBLIC
(1986)2CL R. 141) 256 2A.A.A. Ιωάννουv. Αστυνομίας Πικής Δ. μένους τ ο υ . Η ποινή των έξι μηνών φυλάκισης σε σύγκριση με τ ο πρόστιμο, πο·> επιβλήθηκε στους συγκατηγορουμέ νους τ ο υ , ήταν τόσο μεγάλη, ώστε να μη δικαιολογείται (λαμβάνοντας υπόψη και την εξουσία διακριτικής ευχέ5 ρείας τ ο υ εκδικάζοντος δικαστηρίου στον τομέααυτό) από τις διαφορές στο ποινικό τους μητρώο. Η διαφορά μεταξύ της τιμωρίας τ ο υ εφεσείοντα και των συγκατηγορουμών τ ο υ καθιστά,λόγω τ ο υ μεγέθους της,την ποινή, που τ ο υ ε πιβλήθηκε, έκδηλα υπερβολική. Δικαιολογείταιεπομένως η 10 παρέμβαση μας για τ η μείωση τηςποινής, την οποία μειώ νουμε σε δυο μήνες φυλάκιση. Αποφασίζουμε όπως η ποινή φυλάκισης πέντε μηνών στην πρώτη κατηγορία υποβιβαστεί σεδυο μηνώνφυλάκι ση, ενώ η φυλάκιση ενός μηνός που είχε επιβληθεί στη δεύ15 τερη κατηγορία θα συντρέχει με εκείνη που επιβλήθηκε στην πρώτη κατηγορία. Η έφεση εναντίον της απόφασης για την ενεργοποίηση της ποινής των δυο μηνών φυλάκι σης, η οποία θα εκτιθείδιαδοχικά, απορρίπτεται. Ο εφεσείωνθα εκτίσει συνολικά ποινή φυλάκισηςτεσσά20 ρων μηνών. Η έφεση εναντίον τηςποινής επιτρέπεται όπως αναφέρε τ α ι στην απόφαση. Η έφεση εναντίον της απόφασης για ενεργοποίηση τηςανασταλείσας ποινής φυλάκισης απορρίπτεται. 25 Έφεση 5179 απορρίπτεται. Έφε ση 5180επιτρέπεται. Ποινή μειώ νεται σε2 μήνες. 257