17Μ α ρ τ ί ο υ , 1989 (ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στές) ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΛΤΔ., Εφεοείουσα, ν. ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣΛΕΜΕΣΟΥ, Εφεσίβλητου. (Ποινική Έφεση Αρ. 4861). Εργατικά ατυχήματα — Χρήση ακαταλλήλου ικριώματος και παράλειψη συντήρησης του κατά παράβαση των Κανονι σμών 9
(1)και 11
(1)των Περί Οικοδομών και Έργων Μηχανι κών Κατασκευών (Ασφάλεια, Υγεία και Ευημερία) Κανονι5 σμών, 1973, αντίστοιχα, και των σχετικών διατάξεων του Περί Εργοστασίων Νόμου, Κεφ. 134, όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 43/64 και 32/72 — Το καθήκον συντήρησης είναι απόλυτο, ανάλογο με το καθήκο εργοστασιάρχη να θωρακί ζει επικίνδυνα μέρη μηχανής — Είναι ακόμα και διαρκές — 10 Παρ' όλον ότι ο εργοδότης δεν είναι υποχρεωμένος να χρησι μοποιεί τα πλέον σύγχρονα μέσα εργασίας, η χρησιμοποίηση λιγότερο ασφαλών μέσων εργασίας επιβάλλει αναμφίβολα πρόσθετα καθήκοντα για την κατοχύρωση της ασφάλειας των εργαζομένων. 15 Η νομική προσέγγιση τ ο υ Δικαστηρίου κατά την εξέταση της εφέσεωςαυτής φαίνεται από την πιο πάνω σημείωση. Εν όψει των ευρημάτων τ ο υ πρωτόδικου Δικαστηρίου η έφεση απορρίφθηκε. Η έφεση 20 Αναφερόμενες απορρίπτεται. αποφάσεις: Galashiels Gas Co. Ltd. v. Ο' Donnell (orMillar) [1949] 1 All E.R. 319; Toronto Powers Co. Ltd. v.Paskwan [1915]A.C. 734; Reedv.Ellis
(1916)27O.W.R. 490. 51 Εταιρ. ΓενικώνΚατασκευώνν.Επ. ΛειτουργούΕργασίας
(1989)Έφεση εναντίον καταδίκης. Έφεση εναντίον της καταδίκης από την Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Λτδ. που καταδικάστηκαν στις 7 Μ α ρ τ ί ο υ , 1987από τ ο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού (Ποινική Υπό θεση Αρ. 18769/86)για χρήση ακατάλληλουικριώματος στις οικοδομικές τους εργασίεςκαι παράλειψη συντήρησης του 5 κατά παράβαση των διατάξεων τ ο υ Κ. 9
(1)και Κ. 11
(1)των Περί Οικοδομών και Έργων Μηχανικών Κατασκευών (Ασφάλεια, Υγεία και Ευημερία) Κανονισμών, 1973 και των σχετικών διατάξεων τ ο υ Περί Εργασιών Νόμου, Κεφ.134 (όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 43/64και 32/72). 10 Π. Ιωαννίδης, για τους εφεσείοντες. Α. Μ. Αγγελίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της τίας, για τον εφεσίβλητο. Δημοκρα ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ.: Την απόφαση τ ο υ Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Πικής. 15 ΠΙΚΗΣ Δ.: Η έφεση στρέφεται εναντίον της καταδίκης των εφεσειόντωνγια (α) Χρήση ακατάλληλου ικριώματος στις οικοδομικές τους εργασίες και (β)παράλειψη συντήρησης τ ο υ , 20 κατά παράβαση των διατάξεων τ ο υ Κ9
(1)και Κ11
(1)των Περί Οικοδομών και Έργων Μηχανικών Κατασκευών (Ασφάλεια, Υγεία και Ευημερία) Κανονισμών, 1973, αντί στοιχα, και των σχετικών διατάξεων τ ο υ Περί Εργασιών Νόμου- Κεφ. 134(όπως τροποποιήθηκε από το.Ν 43/64και 25 Ν 32/72). Οι εφεσείοντες είναι εταιρεία γενικών κατασκευών. Οι κατηγορίες είχαν προκύψει από εργατικό ατύχημα που επεσυνέβη στη διάρκεια ανέγερσης πολυκατοικίας από τους εφεσείοντες. Το ξύλινο ικρίωμα (σκαλωσιά) τ ο οποίο 30 χρησιμοποιόταν ως υπόβαθρο εργασίας από δυο εργάτες κατέρρευσε με αποτέλεσμα ο ένας να βρει τ ο θάνατο και ο άλλος να τραυματιστεί. Αφού ανέλυσε και αξιολόγησε τη μαρτυρία τ ο Δικαστή ριο βρήκε ό τ ι :
(1)Ξύλινα ικριώματα παρόμοια με εκείνοπου είχεχρησι52 35 2Α.Α.Δ. Ετσιρ.ΓενικώνΚατασκευών v. En. ΛειτουργούΕργασίας ΠικήςΔ. μοποιηθεί από τους εφεσείοντες για τ η διεξαγωγή των οι κοδομικών τους εργασιών έπαυσαν να χρησιμοποιούνται στην οικοδομική βιομηχανία ως βάθρα εργασίας. Έχουν αντικατασταθεί με μεταλλικά ικριώματα που θεωρούνται 5 από πάσης απόψεως ασφαλέστερη εξέδρα για την υπο στήριξη εργατών στη διάρκεια εκτέλεσης της εργασίας τους.
(2)Η χρήση ξύλινων ικριωμάτων έχει κατά κανόνα περιο ριστεί στην περίφραξη πολυκατοικιών για την προστασία 10 διερχομένων από τ η πτώση αντικειμένων.
(3)Το ικρίωμα δεν είχε αντιοτήριγμα στο έδαφος ή σε άλλη σταθερήβάση, γεγονόςπου καθιστούσε επισφαλή τη χρήση τ ο υ ως δάπεδο εργασίας.Το ικρίωμα στηριζόταν στην οικοδομή με οριζόντια σύνδεση. 15
(4)Η σύνδεση των μερών τ ο υ ικριώματος ήταν χαλαρή, γεγονός που δημιουργούσε πρόσθετους κινδύνους για την ασφάλεια των εργατών που το χρησιμοποιούσαν.
(5)Το ικρίωμα παρουσίαζε έκδηλα σημεία φθοράς.
(6)Το σύστημα συντήρησης τ ο υ ικριώματος ήταν περι20 στατικό και άκρως ανεπαρκές. Η κύρια εισήγηση τ ο υ συνηγόρου των εφεσειόντωνείναι ότι τ α ευρήματα τ ο υ Δικαστηρίου παρόλο που καταδει κνύουν ότι η κατασκευή τ ο υ ικριώματος δεν ήταν καλή,δεν αποδεικνύουν την κατηγορία επειδή δεν τεκμηριώνεται 25 αιτιώδης σχέση μεταξύτων ευρημάτων αυτών και των σκο πών για τους οποίους χρησιμοποιείτο τ ο ικρίωμα. Διαφω νούμε μετην εισήγηση α υ τ ή . Είναι γεγονός ότι ο Κ9
(1)συναρτά την κακή κατασκευή του ικριώματος με τ η χρήση τ ο υ ως προϋπόθεση για τ η 30 θεμελίωση των συστατικών στοιχείων τ ο υ αδικήματος. Ο συσχετισμός αυτός απασχόλησε ευθέως τ ο πρωτόδικο Δικαστήριο. Για τ ο λόγο αυτό γίνεται εκτεταμένη α ν α φ ο ρ ά στην απόφαση για την έλλειψη αντιστηρίγματος και την ανασφάλεια τ ο υ ικριώματος ως βάθρουεργασίας. 35 Η δεύτερη βασική εισήγηση τ ο υ κ. Ιωαννίδη περιστρά φηκε γύρω από τ ο σύστημα συντήρησης τ ο υ ικριώματος. Έγινε α ν α φ ο ρ ά στη μαρτυρία υπαλλήλου των εφεσειόν των, ο οποίος κατέθεσε ότι περιοδικά ήλεγχετην καταλλη- 53 Πικής Δ. Εταιρ. Γενικών Κατασκευών ν. Επ. Λειτουργού Εργασίας
(1989)λότητα τ ο υ ικριώματος ως εξέδραςγια την εκτέλεση οικο δομικών εργασιών. Προκύπτει όμως αβίαστα από τ η μαρ τυρία ότι ο έλεγχος, ο οποίος γινόταν, ήταν στην ουσία επι φανειακός. Η απόφαση Galashiels GasCo. Ltd. v. Ο'Donnell (orMillar)* 5 καταδεικνύει τ η φύση τ ο υ καθήκοντος που επιβάλλουν η νομοθεσία και οι Κανονισμοί που αποβλέπουν στην προ στασία της ασφάλειας των εργατών στην διάρκεια της ε κτέλεσης της εργασίαςτους.Το καθήκον συντήρησης είναι απόλυτο, ανάλογο με τ ο καθήκον τ ο υ εργοστασιάρχη να 10 θωρακίζει τ α επικίνδυνα μέρη των μηχανημάτων. Η υπο χρέωση για συντήρηση δεν είναι μόνο απόλυτη αλλά και διαρκής. Συμπεράσματα γιατην επάρκεια της συντήρησης μπορεί να εξαχθούν και από τ α περιστατικά τ ο υ ατυχήμα τος. 15 Το θέματ ο οποίο είχε απασχολήσει τ ο Δικαστήριο άμεσα στην υπόθεση Galashiels Gas Co. Ltd., ανωτέρω, ήταν η ερμηνεία τ ο υ άρθρου 21της αγγλικής νομοθεσίας - Ο Περί Εργασιών Νόμος,
- Η απόφαση όμως είναι ευρύτερης σημασίας δεδομένου ότι πραγματεύεται τ ο πλαίσιο και την 20 προσέγγιση στην ερμηνεία της νομοθεσίας που α φ ο ρ ά την ασφάλεια των εργοδοτουμένων σε εργοστάσια ή άλλεςβιο μηχανικές ασχολίες. Οι Περί Οικοδομών και Έργων Μηχανικών Κατασκευών (Ασφάλεια, Υγεία και Ευημερία) Κανονισμοί, αποβλέπουν 25 στην εξασφάλιση των εργατών έναντι προβλεπτών κινδύ νων κατά τ η διεξαγωγή της εργασίας τους. Παρόλο που ο εργοδότης δεν είναι, όπως υποδεικνύεται στην αγγλική υπόθεση Toronto Power Co. Ltd v.Paskwan** και στην κανα δική υπόθεση Reedv. Ellis *** οτιόχρεω^ να χρησιμοποιεί τ α 30 πλέον σύγχρονα μέσα εργασίας - στην προκειμένη περί πτωση μεταλλικά ικριώματα - η χρησιμοποίηση λιγότερο ασφαλών μέσων εργασίας επιβάλλει αναμφίβολα πρόσ θ ε τ α καθήκοντα γ ι α την κατοχύρωση της ασφάλειας των εργαζομένων. 35 Τα ευρήματα τ ο υ δικαστηρίου καθιστούσαν αναπόφευ κτη την καταδίκη των εφεσειόντωνκαι στις δυοκατηγορίες. *11949}1 All E.R.
- *· (1915}A.C.
- •"
(1916)27O.W.R.,490. 54 2Α.Α.Δ. Εταιρ.Γενικών Κατασκευών ν. Επ. ΛειτουργούΕργασίας Πικής Δ. Η έλλειψη κάθετου αντιοτηρίγματος καθιστούσε το ικρίωμα εκ προοιμίου ανασφαλές βάθρο εργασίας. Η κατάσταση τ ο υ ικριώματος ήταν κακή και η σύνδεση των μερών του χαλαρή, ενώ τ ο σύστημα επιτήρησης ήτανπρό* 5 χειρο μεαποτέλεσμα η ασφάλεια των εργαζομένων να μένει εκτεθειμένη σε εμφανείς κινδύνους. Η έφεση απορρίπτεται. Η Έφεση 55 απορρίπτεται.