2Α.Α.Λ7Απριλίου,1989 (ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,Π1ΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ Δ ) ΣΠΤΗΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΘΗΝΗΣ, Αιτητής, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Καθ' ων η Αίτηση (Αίτηση στη Ποινική Έφεση Αρ. 4867). 5 ί0 Δικαστικές αποφάσεις — Επιφυλαχθείσα δικαστική απόφαση — Χρόνος εκδόσεως της — Διαδικαστικός Κανονισμός 1986, Καν 5(a)— Υποβολή αιτήσεως στο Ανώτατο Δικαστήριο για διάταγμα επανεκδικάσεως υποθέσεως λόγω μή εκδόσεως πρωτοδίκου αποφάσεως μέσα σε έξι μήνες από τότε, που είχεν επιφυλαχθή — Κατά πόσο η έκδοση της αποφάσεως είναι δυνατή παρά την υποβολή της αιτήσεως — Καταφατική απάντηση — Η έκδοση καθιστά την αίτηση άνευ αντικειμέ νου — Έτσι δεν υπάρχει λόγος εξετάσεως της συνταγματικο τητας του εν λόγω κανονισμού. Συνταγματικόν Δίκαιον — Δικαστική εξουσία — Σύνταγμα, Αρ θρο 163 — Διαδικαστικός Κανονισμός — Αποτελεί νομοθέ τημα και γι'αυτό υπόκειται στον συνήθη έλεγχο της συνταγ ματικότητας των νόμων. 15 Συνταγματικόν Δίκαιον — Συνταγματικότητα των νόμων — Έ λεγχος — Διεξάγεται μόνο αν τούτο είναι αναπόφευκτο για την έκβαση της υπόθεσης. Ο ι νομικές αρχές,που ανάλυσε τ ο Δικαστήριο στην υπόθε ση α υ τ ή , εμφαίνονται ικανοποιητικά στις πιό πάνω περιλη20 πτικές σημειώσεις. Η αίτηση απορρίφθηκεγ ι α τ ί , μετάτην έκ δοση της επιφυλαχθείσας απόφασης, πράγμα που έγινε δυο μόλις ημέρες μετά την υποβολή τ η ς , κατέστη άνευ αντικειμέ νου. Η αίτηση απορρίπτεται. •.71 Α&ηνής ν. Δημοκρατίας
(1989)Αναφερόμενες αποφάσεις: TheBoardforthe Registration ofArchitects and CivilEngineers v. Kyriakides
(1966)3 C.L.R. 640; Josephinv. TheRepublic
(1986)3 C.L.R. I l l ; Panayiotides v. TheRepublic
(1986)3 C.L.R.495; 5 Attorney-Generalv.Ibrahim, 1964 C.L.R. 195; Aloupas v.NationalBankof Greece
(1983)1C.L.R.
- Αίτηση. Αίτηση από τον εφεσείοντα για την έκδοση διατάγματος βάσει τ ο υ Καν. 5(α) των Διαδικαστικών Κανονισμών τ ο υ 10 1986γ ι ατην επανεκδίκαση της υπόθεσης από άλλοαρμόδιο Δικαστήριο λόγω της εκπνοής της προθεσμίας των έξι μηνών που καθορίζει ο πιο πάνω κανονισμός ως τ ο ανώ τ α τ ο χρονικό όριογ ι α την έκδοση επιφυλαχθείσας απόφα^ σης. Χρ. Πουργουρίδης, για τον α ι τ η τ ή . Λ. Λουκαΐδης, Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας της Δημο κρατίας, για τους καθ'ων η αίτηση. ΜΑΛΑΧΤΟΣ Δ.: Η απόφαση η οποία πρόκειται να εκδο θεί από τον Δικαστή κ. Πική είναι η ομόφωνη απόφαση ό- 20 λων των μελών τ ο υ Δικαστηρίου. ΠΙΚΗΣΔ.: Δυό μέρεςμετά από την εκπνοή της προθεσμίας των έξι μηνών που καθορίζει ο Διαδικαστικός Κανονισμός τ ο υ 1986 (Παράρτημα II -Επίσημη Εφημερίδατης Κυβερνή σεως Αρ. 2193-Αρ. 11ως τ ο α ν ώ τ α τ ο χρονικό όριο για την 25 έκδοση επιφυλσχθείσης αποφάσεως, ο εφεσείων υπέβαλε αίτηση για την έκδοση διατάγματοςβάσειτ ο υ Καν. 5(α) γ ι α την επανεκδίκαση της υπόθεσης από άλλο αρμόδιο δικα στήριο. Η επιφυλαχθείσα απόφαση αφορούσε ενδιάμεσο θέμα -αίτηση για τ η λήψη πρόσθετης μαρτυρίας (freshevi- 30 dence) -που είχε εγερθεί στη διάρκεια της διαδικασίας αυ τής, συγκεκριμένα στις19.1.89,εκδόθηκεηαπόφαση που ε πιφυλάχθηκε. Η αίτηση τέθηκε ενώπιο τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως προβλέπει ο Διαδικαστικός Κανονισμός τ ο υ
- 35 Εισήγηση τ ο υ α ι τ η τ ή είναι ότι η αίτηση δεν έχει χάσει τ ο αντικείμενο της με την έκδοση της απόφασης και ότι τ ο 72 2Α.Α.Δ. Αθηνήςν.Δημοκρατίας ΠικήςΔ. θέμα δεν εκφεύγει της δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικα στηρίου. Εξομειώνεται, όπως είναι πρόδηλο, η υποβολή αίτησης, βάσει του Κ3(β) των σχετικών Κανονισμών, με την έκδοση απαγορευτικού διατάγματος (Prohibition)π ο υ απα5 γορεύειτη λήψη οποιουδήποτε νέου διαδικαστικού μέτρου μέχρι την αποπεράτωση της διαδικασίας ενώπιο της Ολο μέλειαςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Απόκλιση από τ η θέση αυτή θα αποδυνάμωνε, κατά τον κ. Πουργουρίδη, την αποτελεσματικότητα του διαδικαστικού κανονισμού και 10 την επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται με αυτόν. Επειδή είναι η πρώτη φορά που αίτηση αυτής της μορ φής συζητείται ενώπιο τ ο υ Δικαστηρίου και επιδιώκεται η έκδοση διατάγματος παρά τ ο γεγονός ότι η απόφαση έχει εκδοθεί, ζητήθηκε τόσο από το δικηγόρο τουεφεσείοντα15 αιτητή, όσο και από τον Γενικό Εισαγγελέα, να εξετάσουν και τ ο συνταγματικό πλαίσιο τ ο υ διαδικαστικού κανονι σμού' ιδιαίτερα,ζητήθηκαν οι απόψεις των δυο πλευρών κατά πόσο ο διαδικαστικός αυτός κανονισμός προσκρούει ή αντιβαίνει με οποιαδήποτε διάταξη του Συντάγματος. 20 Ο κ. Πουργουρίδης εισηγήθηκε, με μια επιφύλαξη, ότι ο διαδικαστικός κανονισμός βρίσκεται σε απόλυτη αρμονία και συνάδει με τις πρόνοιες του Συντάγματος. Η ρύθμιση του χρόνου έκδοσης των αποφάσεων των δικαστηρίων που επιφυλάσσονται, εισηγήθηκε,επιβάλλεται από τις δια25 τάξειςτου άρθρου 30.2του Συντάγματος που θεμελιώνουν ως βασικό δικαίωμα τ ο υ ανθρώπου την αποπεράτωση της αστικής και της ποινικής διαδικασίας μέσα σε εύλογο χρό νο. Η μόνη επιφύλαξη την οποία διετύπωσε ο κ. Πουργου ρίδης α φ ο ρ ά τον Κανονισμό 5
(6)η εφαρμογή του οποίου 30 περιορίζεται σε αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων. Και ο κ. Λουκαΐδης, Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας,εισηγή θηκε ότι ο υπό κρίση διαδικαστικός κανονισμός δεν είναι αντίθετος με καμιά διάταξη τ ο υ Συντάγματος, αλλά τουναντίο συνάδει μεαυτές. 35 Εξετάσαμε με μεγάλη προσοχή τ α θέματα που έχουν εγερθεί. Η εξέτασητης συνταγματικότητας των διαδικαστι κών κανονισμών βεβαίως είναι επιτρεπτή μόνο αν καταλή ξουμε στο συμπέρασμα ότι η αίτηση δεν έχει χάσει τ ο αντι κείμενο της με την έκδοση της απόφασης. Είναι καθιερω40 μένη αρχή του Συνταγματικού Δικαίου ότι θέματα συνταγ ματικότητας των νόμων εξετάζονται παρεμπιπτόντως 73 Πικής Δ. Αβηνής ν. Δημοκρατίας
(1989)μόνο όταν απόφαση επί του θέματος είναι αναπόφευκτη γιατην επίλυση της υπόθεσης*. Ο ΔιαδικαστικόςΚανονισμόςτου1986θεσπίστηκε απότο Ανώτατο Δικαστήριο στα πλαίσια των εξουσιών και των αρμοδιοτήτων π ο υτουπαρέχειτο Σύνταγμα. ΗΔικαστική 5 Εξουσία ασκείται, όπως προβλέπεται ρητά απότο άρθρο 152.1 του Συντάγματος,από το Ανώτατο Δικαστήριο. Το άρθρο 163 παρέχει αρμοδιότηταστο Ανώτατο Δικαστήριο να ρυθμίζει με διαδικαστικόκανονισμό τη διαδικασία ενώ πιο του και κάθε άλλου δικαστηρίου. Ηρυθμιστική αρμό- 10 διότηταπουασκείταιβάσειτουάρθρου163έχεινομοθετικό χαρακτήρα. Η άσκηση της παρέχεται όμως στη Δικαστική Εξουσία για την εξασφάλιση της αυτονομίας της στη σφαίρα της δικαιοδοσίαςτης. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο καθιδρύθηκεμετον ΠερίΑπονο- 15 μής της Δικαιοσύνης (ΠοικίλοιΔιατάξεις) Νόμο, 1964 (Ν33/ 64), για να συνεχίσει, όπως ρητά προβλέπει το άρθρο3
(1)του Νόμου« την άσκησητης μέχρι τούδε υπότουΑνω τάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ανωτάτου Δικαστηρίου ασκούμενης δικαιοδοσίας». 20 Ηπαράλυσητηςλειτουργίαςτου ΑνωτάτουΔικαστηρίου και του Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου δημιούρ γησεεπιτακτικήανάγκηγιατηνπλήρωσητουκενούκαιτην εξασφάλιση της Δικαστικής Εξουσίας, όπως θεμελιώνεται στο Σύνταγμα. Με την εγκαθίδρυση του Ανωτάτου Δικά- 25 στηρίου εξασφαλίστηκε ηλειτουργία του Ανωτάτου Δικα στηρίου και του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου και,γενικότερα,ηλειτουργίατηςΔικαστικήςΕξουσίαςσύμ φωνα μετις διατάξειςτου Συντάγματος. Η ενοποίηση των δυοΔικαστηρίων επεβάλλετογιατηναποφυγήτων λόγων 30 που οδήγησανστηνπαράλυσητουΑνωτάτου Δικαστηρίου καιτου Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου.**ΤοΑνώ τατο Δικαστήριο έχει τις αρμοδιότητες και δικαιοδοσίες που παρέχειτοΣύνταγμαστοΑνώτατοΔικαστήριο καιστο Ανώτατο ΣυνταγματικόΔικαστήριο, και ηλειτουργία του 35 διέπεται από το Σύνταγμα. Ο Διαδικαστικός Κανονισμός • (Βλέπε, μεταξύ άλλων, THEBOARD FOR THE.REGISTRATION OF ARCHITECTS ANDCML ENGINEERSν KYR1AKIDES
(1966)3 CL.R., 640. JOSEPHINv. REPUBLIC {1986)3CLR.lll PANAYIOTIDESν REPUBLIC
(1986)3C.L.R., 495). •·2 (Βλέπε, ATTORNEY-GENERAL ν IBRAHIM, 1964 C.L.R.,195.ALOUPASv.ΝΑΉΟNAL BANK
(1983)1 C.L.R 55) 74 2Α.Α.Δ. Αθηνής ν.Δημοκρατίας Πικής Δ. του 1986 εκδόθηκε βάσει της ρυθμιστικής εξουσίας που παρέχεται στο Ανώτατο Δικαστήριο από τ ο άρθρο 163. Ο Διαδικαστικός Κανονισμός αποτελεί νομοθέτημα και όπως κάθε άλλοςνόμος υπόκειται στο συνταγματικό έλεγχο τ ο υ 5 Ανωτάτου Δικαστηρίου στην άσκηση της δικαστικής τ ο υ εξουσίας. Επομένως η συνταγματικότητα τ ο υ θα εξεταστεί και θα κριθείμόνο αν τ ο ύ τ ο είναι αναγκαίο, γιατην εκδίκαστη της αίτησης που είναι ενώπιο μας. Ο Διαδικαστικός Κανονισμός, όπως προκύπτει από τ ο 1C κείμενο τ ο υ ,αποβλέπει στη θεραπεία καθυστερήσεων στην άσκηση τηςΔικαστικής Εξουσίας. Η καταχώρηση της αίτη σης δε δημιουργεί κανένα κώλυμα για την έκδοση της επιφυλαχθείσης αποφάσεως' ούτε άμεσα ούτε έμμεσα δε συνάγεται αυτό τ ο συμπέρασμα από τ ο κείμενο των διατά15 ξεων τ ο υ Διαδικαστικού Κανονισμού.Ή έκδοση της απόφα σηςπληρώνει την ατέλεια στο δικαστικό έργοκαι αποστερεί την αίτηση από τ ο αντικείμενο της, δηλαδή τ η θεραπεία για την καθυστέρηση. Η αίτηση, επομένως, απώλεσε τ ο αντι κείμενο της και δεσυντρέχει λόγοςγια την εξέτασητης συν20 ταγματικότητας τ ο υ Διαδικαστικού Κανονισμού. Η αίτηση 75 απορρίπτεται.