clr/1989/1989_2_99.pdf

(1985)2Α.Α.Δ. 114. Οι νομικές αρχές που εφάρμοσε τ ο Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση α υ τ ή , φαίνονται από τις πιο πάνω περιληπτι­ κές σημειώσεις. 25 Η έφεση γίνεται δεκτή. . 99 ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χατζηκωνσταντίνου

(1989)Αναφερόμενες αποφάσεις: Gavalasv. Republic

(1985)2 C.L.R. 114. Charalambousv. Republic

(1985)2 C.L.R

1. Έφεση εναντίον αθώωσης. Έφεση από τον ιενικό ΕισαγγελέατηςΔημοκρατίας έναν- 5 τίον της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνα­ κας {Αν. Επ. Δικ. Λαούτας) ημερομηνίας 24 Σεπτεμβρίου, 1988μετην οποία η κατηγορουμένη αθωώθηκε από την κα­ τηγορία προκλήσεως θανάτου λόγω ελλείψεωςπροφυλάξεως που δεν αναγόταν σε υπαίτιο αμέλειακαι δίχως πρό- 10 θέση κατά παράβαση του άρθρου 210του Ποινικού Κώδι­ κα, Κεφ.
2. Μ. Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας της Δημο­ κρατίας με Λ. Κουρσουμπά (Κσ) και Τ. Πολυχρονί6ου (Δ/δα),για την εφεσείουσα. 15 Ν. Πελίδης, για την εφεσίβλητο. ΜΑΛΑΧΤΟΣ Δ.: Την απόφαση τ ο υ Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής κ. Χρ. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ Δ.: Η κατηγορουμένη, βάσει τ ο υ αρχικού κατηγορητηρίου όπως καταχωρίστηκε στο Επαρχιακό 20 Δικαστήριο Λάρνακας, αντιμετώπιζε την κατηγορία της προκλήσεως θανάτου στον Αλέξη Ζακχαίου, λόγω ελλεί­ ψεως προφυλάξεως που δεν αναγόταν σε υπαίτιο αμέλεια και δίχως πρόθεση, κατά παράβαση τ ο υ άρθρου 210 τ ο υ Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
3. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο, 25 προχώρησε στην ακρόαση της υπόθεσης στις 12,13 και 14 Σεπτεμβρίου 1988.Ό τ α ν τέλειωσεη μαρτυρία που προσήχθητπτό την Κατηγορούσα Αρχή ο δικηγόρος της κατηγο­ ρουμένης υπέβαλε, βάσει των προνοιών τ ο υ άρθρου 74

(1)(β)τ ο υπερί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.155,πως 30 δεν απεδείχθη εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της επαρκώς ώστε να κληθείνα προβάλει την υπεράσπιση της. Το Δικαστήριο εξέδωσετην απόφαση τ ο υπάνω στην εισή­ γηση τ ο υ δικηγόρου της Κατηγορουμένης στις 16 Σεπτεμ­ βρίου 1988.Το Δικαστήριο απεδέχθη την εισήγηση τ ο υδίκη- 35 γόρου της κατηγορουμένης με αποτέλεσμα να την απαλ­ λάξει και αθωώσει από την κατηγορία που αντιμετώπιζε. Το Δικαστήριο όμως, ενεργώντας προφανώς βάσει τ ο υ άρθρου 83τ ο υ περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, πρόσθεσε •100 - 2Α.Α.Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χατζηκωνσταντίνου ΑρτεμίδηςΔ. νέα κατηγορία στο αρχικό κατηγορητήριο για αμελή οδή­ γηση κατά παράβαση των άρθρων 8 και 19

(4)τ ο υ περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων καιΤροχαίας Κινήσεως Νόμου, 86/

1. Η κατηγηρουμένη με δήλωση της από τ ο εδώλιο υιο5 θέτησετ ο περιεχόμενο της κατάθεσηςτης,τεκμήριο 3, που έδωσε στην αστυνομία. Το Δικαστήριο βρήκε ένοχη την κατηγορουμένη και της επέβαλε ποινή προστίμου £
2. Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας εφεσιβάλλει την απόφαση τ ο υ πρωτόδικου δικαστή και ζητεί από τ ο Ανώ10 τ α τ ο Δικαστήριο δυο θεραπείες: (α) Επανεκδίκαση της υπόθεσης μεβάση τ ο κατηγορητή­ ριο που καταχώρησε αρχικά η Κατηγορούσα Αρχή, γιατί εσφαλμένα τ ο εκδίκασαν Δικαστήριο δεν κάλεσε την κατη­ γορουμένη να προβάλει την-υπεράσπιση της, και 15

(6)Η ποινή που επεβλήθη από τ ο Δικαστήριο για την κατηγορία αμελούς οδήγησης είναι έκδηλα ανεπαρκής και επομένως τ ο Ανώτατο Δικαστήριο πρέπει να επέμβει για την αυξήσει. Τα γεγονότα της υπόθεσης, στα οποία αναφερόμεθα για 20 τους σκοπούς της παρούσας έφεσηςμόνο, είναι σε σ -ομίαταεξής: Στις 16Μαΐου 1987η κατηγορουμένη οδηγούσε τ ο αυτο­ κίνητο τ ο υ συζύγου της, RA 570,στη Λεωφόρο Αρτέμιδος, τη γνωστή οδό που οδηγεί από τ ο γήπεδο ΓΣΖ στο αερο25 δρόμιο Λάρνακας. Η λεωφόροςχωρίζεται σε4λωρίδες, δυο για την τροχαία κίνηση προς τ ο αεροδρόμιο και δυο γ ι ' αυτή της αντίθετης κατεύθυνσης. Η κατηγορουμένη, που οδηγούσε προς την κατεύθυνση τ ο υ αεροδρομίου, σταμά­ τησε σε ένα ζαχαροπλαστείο, στην αριστερή πλευρά τ ο υ 30 δρόμου σε σχέση με την πορεία της, για νά πάρει γλυκά. Ό τ α ν μπήκε στο αυτοκίνητο της για να πάει στον προορι­ σμό της οδήγησε διαγώνια προς τ α δεξιά της λεωφόρου, μπαίνοντας έτσι στη δεύτερηλωρίδα της πορείας που οδη­ γούσε. Την ίδια ώρα και από πίσω, ερχόταν από την ίδια 35 κατεύθυνση τ ο θύμα Αλέξης Ζακχαίος με τ η μοτοσυκλέτα τ ο υ , πάνω στην οποία είχε ως συνεπιβατιδα μια φίλη τ ο υ . Επειδή η ελεύθερηπορεία τ ο υ είχε ανακοπεί από τ ο αυτο­ κίνητο της κατηγορουμένης, τ ο θύμα συγκρούστηκε με 101 Αρτεμίδης Δ. Γενικός Εισαγγελέας ν.Χατζηκωνσταντίνου

(1989)α υ τ ό . Ο ίδιος βρήκε ακαριαίο τ ο θάνατο. Το σημείο συγ­ κρούσεως όπως τοποθετήθηκε από την αστυνομία στο σχεδιαγράφημα, τεκμήριο 1, και μετ ο οποίο συμφώνησε η κατηγορουμένη, είναι τέσσερα πόδια από τη νοητή διαχω­ ριστική γραμμή της δεξιάς πλευράς της δεύτερηςλωρίδας τ ο υ δρόμου. Μετάτη νοητή γραμμή, που ενώνει τις νησίδες τ η ς λεωφόρου, είναι οι δυο λωρίδες τροχαίας κίνησης από τ ο αεροδρόμιο προς το ΓΣΖ. 5 Ο πρωτόδικος δικαστής α φ ο ύ παρέθεσε τη μαρτυρία που είχε ενώπιον τ ο υ , προφορική και πραγματική, και τ α 10 στοιχεία τ ο υ αδικήματος, όπως προβλέπονται στο άρθρο 210, έκαμε μεταξύ άλλα>ν, και αναφορά στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Άγγελος Γαβαλάς ν. Αστυνομίας

(1985)2Α.Α.Δ. 114,και κατέληξεστο συμπέρασμα ότι η προσαχθείσα μαρτυρία δεναποδείκνυε εκπρώτης όψεως υπό- 15 θέση εναντίον της κατηγορουμένης γιατί δεν στοιχειοθετή­ θηκε με επαρκές αποδεικτικό υλικό ο βαθμός της αμέλειας που απαιτεί η διάταξη. Εξετάσαμε με προσοχή την απόφαση του πρωτόδικου δικαστή π ά ν ω στο ζήτημα α υ τ ό και επεσημαναμε αμέσως 20 ουσιώδη λάθη τ α οποία υπέδειξε και ο Έντιμος Γενικός Εισαγγελέας στην αγόρευση τ ο υ . Ο πρωτόδικος δικαστής παραθέτει στην απόφαση του μόνο τ η μαρτυρία και τις νομικές αρχές που ισχύουν στην εφαρμογή τ ο υ άρθρου 210, αλλά δεν κάμνει ευρήματα για να καταδείξει ποια οτοι- 25 χεία κ α τ ά τ η γνώμη του δεν είχαν αποδειχθεί επαρκώς σ' εκείνο τ ο στάδιο ώστε να μην κληθεί η κατηγορουμένη να παρουσιάσει την υπεράσπιση της. Πιο συγκεκριμένα, ανα­ φέρει ο δικαστής πως α φ ο ύεξήτάσετη μαρτυρία κατέληξε στο συμπέρασμα ό τ ι δεν αποδείχτηκε ο βαθμός εκείνηςτης 30 αμέλειας που χρειάζεταιγια να στοιχειοθετηθείτ ο αδίκημα που προνοείται στο άρθρο210.Δεν κάμνει όμως καμιά ανα­ φορά στα γεγονότα της υπόθεσης, τον τρόπο οδήγησης δηλαδή της κατηγορουμένης, για να υποδείξει την πράξη που κατά τη γνώμη του δεν αποτελούσε αμέλειαβάσει των 35 προνοιών τ ο υ άρθρου

1. Ενδεικτική της εσφαλμένης καθοδήγησης τ ο υ δικαστή αναφορικά με την ανάλυση της μαρτυρία, είναι η σύγκριση που έκαμετης κατάθεσης που έδωσε η κατηγορουμένη στην αστυνομία, η οποία και προσκομίστηκε ως τεκμήριο από την Κατηγορούσα Αρχή, 40 μετην υπόλοιπη μαρτυρία για να την σχολιάσει ως αντιφατι- 102 2Α.Α.Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χατζηκωνβταντίνου ΑρτεμίδηςΔ. κή. Η διαφορά της μαρτυρίας,εάν υπήρξε, μεταξύτηςγρα­ πτής κατάθεσης της κατηγορουμένης και τ ο υ υπόλοιπου αποδεικτικού υλικού της Κατηγορούσας Αρχής δεν μπο­ ρούσε να χαρακτηρισθεί ως α ν τ ι φ α τ ι κ ή . Η αστυνομία 5 προσκόμισε τ η γραπτή κατάθεσητης κατηγορουμένης στο Δικαστήριο γιανα παρουσιάσει, όπως ήταν τ ο καθήκοτης, ολοκληρωμένη εικόνα της υπόθεσης, δίχως να σημαίνει πως υιοθετούσετ ο περιεχόμενο της κατάθεσης. Το εύρημα δε αυτό τ ο υ δικαστή, που ο ίδιοςτ ο χαρακτήρισε ως πολύ 10 σοβαρή παρατυπία, είχε επομένως τ ο ανάλογο αποτέλε­ σμα στην απόφαση τ ο υ , να μην καλέσει την κατηγορου­ μένη να προβάλει την υπεράσπιση της. Ο Γενικός Εισαγγελέας εισηγήθηκε ότι η απόφαση τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Γαβαλά ν. Αστυνο15 μ/αςΓπου αναφέρεται πιο πάνω, θέτεΓορθά τις νομικές" αρχέςπου ισχύουν στην εφαρμογή τ ο υ άρθρου
2. Ειδικό­ τερα, ο Γενικός Εισαγγελέας είπε πως οι αποφάσεις της πλειοψηφίας στην υπόθεση των Δικαστών Πική και Κούρρη, που στην ουσία υιοθετούν την ίδια αρχή, ευθυγραμμί20 ζουν τ η νομολογία πάνω στο ζήτημα. Συμφωνούμε με την άποψη α υ τ ή και προχωρούμε ν α κ ά μ ο υ μ ε συνοπτική ανα­ φορά στις αρχές που περιέχονται στην απόφαση α υ τ ή . Οι δικαστές Κούρρης και Πικής επεσήμαναν πως τ α στοιχεία του αδικήματος που δημιουργούνται με τ ο άρθρο 210 25 περιέχονται στις ίδιες τις διατάξεις τ ο υ . Στη σελίδα 125 Ό δικαστής Πικής λέγει πως η αμέλεια, ηέλλειψη προφύλαξης ή και τ α δυο, που είναι απαραίτητα για τ η στοιχειοθέτηση του αδικήματος καθορίζονται επακριβώς στο ίδιο τ ο άρθρο τ ο υ Νόμου. Ο Νόμος καθιστά αδίκημα την πρό30 κλήση θανάτου λόγω ελλείψεωςπροφυλάξεως ή απρόσε­ κτου πράξεως, υπό την αίρεση, όπωςτ ο ίδιοτ ο άρθροορί­ ζει, ότι η πράξη αυτή δεν ανάγεται σε «υπαίτιο αμέλεια», όρος που είναι παγκοίνως αποδεκτό ότι εμπεριέχει την έννοια της απερισκεψίας. Στη σελίδα 129 ο ίδιος δικαστής 35 αναφέρει πως πρέπει να σημειωθεί ότι τ ο άρθρο 210 δεν θεσπίστηκε με αποκλειστικό σκοπό να καταστήσει ποινικό αδίκημα την αμέλεια στην οδήγηση, αλλά κάθε αμελή πράξη αποτέλεσμα της οποίας είναι ηπρόκληση θανάτου. Η σύγκριση επομένως της ειδοποιού διαφοράς της αμέ40 λείαςπου προνοείται στο άρθρο 210τ ο υ Ποινικού Κώδικα και τ ο υ άρθρου 8τ ο υ περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72δεν βοηθά στον καθορισμό 103 Αρτεμίδης Δ. ΓενικόςΕισαγγελέαςν.Χατζηκωνσταντίνου (!989) τ ο υ ένοχου νοητικού στοιχείου που απαιτείται από τ ο άρθρο
3. Ενώ ο πρωτόδικος δικαστής έκαμε αναφορά στην υπό­ θεση Γαβαλά, εν τούτοις καθοδηγήθηκε εσφαλμένα στην εφαρμογή των νομικών αρχών που αναφέρονται σ' αυτή 5 καθώς επίσης και στην υπαγωγή τ ο υ αποδεικτικού υλικού που είχε ενώπιον τ ο υ σ' αυτές. Μας έχει προβληματίσει το ζήτημα της εξέτασηςτης ποι­ νής τ ο υ προστίμου που επέβαλε τ ο Δικαστήριο στην κατη­ γορία που προσετέθη, βάσει τ ο υ άρθρου 8τ ο υ περί Μηχα- 10 νοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72, για να αποφύγουμε να διατάξουμε επανεκδίκαση της υπό­ θεσης. θεωρήσαμε όμως τις αρχές δικαίου, που θίγουμε πιο πάνω, πολύ σοβαρές και επομένως η δικαιοσύνη θα εξυπηρετείτο ορθότερα αν διατασσόταν η επανεκδίκαση 1 5 της υπόθεσης βάσει του αρχικού κατηγορητηρίου που καταχώρισε η Κατηγορούσα Αρχή. Στην απόφαση μας αυτή λάβαμε υπόψη τ α κριτήρια που περιέχονται στη νομολογία τ ο υ Ανωτάτου Δικαστηρίου. (Δες Χαραλάμπους υ. Δημοκρατίας

(1985)2 Α.Α.Δ. 297). Κατ' ακολουθία, και 20 βάσει των προνοιών του άρθρου 145

(3)00τ ο υ περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου και του άρθρου25

(3)τουπερί Απονομής της Δικαιοσύνης Νόμου (14/60) διατάσσεται επανεκδίκαση της υπόθεσης πάνω στο αρχικό κατηγορητήριο που κατα­ χώρησε η Κατηγορούσα Αρχή, και από άλλο βέβαια δικά- 25 στή. Η κρίση τ ο υ δικαστή που θ α επιληφθεί της υπόθεσης θ α πρέπει να παραμείνει βεβαίως ανεπηρέαστη από όσα έ­ χουν ειπωθεί για τους σκοπούς αυτής της απόφασης. Η καταδίκη πάνω στην κατηγορία, που πρόσθεσε τ ο Δικα­ στήριο, ακυρώνεται. 30 Η Έφεση επιτρέπεται. Δια­ ταγή για επανεκδίκαση. 104