clr/1989/1989_3_1015.pdf

(1968)3 C.L.R. 727, 1015 JJV. Christof.Trad. Ltdv.Δήμου Λ/σίας κ.ά.

(1989)Petrou and Others v. New Co-Operative Credit Society of Karpashia,3R.S.C.C. 58, PilavakiandOthers v. Republic, 1964C.LJi. 164, 5 Petndes v. GreekCommunal Chamber,5R.S.C.C. 48, Theodorides v. Republic

(1973)3C.L.R.

1. Προσφυγή. 10 Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασης μετηνοποίακατα­ κυρώθηκε προσφορά γιαφανάριαοδικού φωτισμού υψη­ λής πιέσεως νατρίου στοενδιαφερόμενο μέρος αντί στους αιτητές. 15 Κ.Αιμιλιανίδης, για τους Αιτητές. Α. Παντελίδης, για τους Καθ' ων η αίτηση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ:Ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφαση. Με την προσφυγή αυτή οι αιτητές ζητούν την ακύρωση της απόφασης,με την οποίακατακυρώθηκεπροσφοράγια φανάρια οδικού φωτισμού υψηλής πιέσεως νατρίου στους Γ.Θ. Πιερίδης &ΥιόςΛτδ. αντί στους αιτητές. 25 20 Καθ' ωνηαίτηση είναι 17Δήμοι τηςΚύπρου και όπως γράφεται στον τίτλο της προσφυγής: "Απάντων διά του Σωματείου των Ένάκας Δήμων Κύπρου εκ Λευκωσίας". 30 Οι καθ'ωνηαίτηση πρόβαλαν ένσταση ότιηπροσβαλ­ λόμενηαπόφασηείναι απόφασητου Σωματείου της Ένω­ σης Δήμων Κύπρου,δενείναι διοικητική εκτελεστήπράξη και ως εκ τούτου δενυπόκειταιστην Αναθεωρητική Δικαι­ οδοσία τουΔικαστηρίου τούτου, κάτω απότοΑρθρο 146 35 του Συντάγματος. Με εισήγηση των δικηγόρων και την έγκριση του Δικα­ στηρίου, καταχωρήθηκαναγορεύσεις μόνον για το προκα­ ταρκτικό αυτόνομικό ζήτημα. 40 Τα γεγονότα όπως φαίνονται απότην προσφυγή,την ένσταση καιτις αγορεύσεις είναι:1016 3Α.ΑΛ JJV.Christof.Trad.Ltd ν.ΔήμουΛ/σίαςκ.ά. Στνλιανίόης,Δ. Οι 17 Δήμοι είναι οργανισμοί δημοσίου δικαίου, που λειτουργούν με βάσητον περί Δήμων Νόμο του 1985 (Αρ. 111/85).Το Σωματείο "Ένωση Δήμων Κύπρου" είναι νο­ μικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου εγγεγραμμένο με βάση 5 τον περί Σωματείων και Ιδρυμάτων Νόμο του 1972 (Αρ. 57/72) και τους περί Σωματείων και Ιδρυμάτων Κανονι­ σμούς του 1973, πουδημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημε­ ρίδα της Δημοκρατίας, Παράρτημα III, Ι, σελ.
2. Η εγ­ γραφή του Σωματείου έγινε στις 5 Σεπτεμβρίου, 1986 και 10 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 12 Σεπτεμβρίου, 1986, με Αρ. Γνωστοποίησης
3. Μέλητου Σωματείου είναι οι Δήμοι. Αντίγραφο τουκατα­ στατικού του Σωματείου παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο. 15 Η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε από την εκτελε­ στική επιτροπήτου Σωματείουστις 7Φεβρουαρίου,
4. Είναιγεγονός ότι ηεπιτροπήτου Σωματείουζήτησε δα­ νειοδότηση από την Κυβέρνηση και στα πρακτικά της συ20 νεδρίας της εκτελεστικής επιτροπής, ημερομηνίας 17 Ια­ νουαρίου, 1987,αναφέρονται:- 25 "Σχετίκά μεταφανάρια αναφέρθηκεότι το Υπουργι­ κό Συμβούλιο έχει εγκρίνει ήδη ποσό £450,000 για τη δανειοδότηση των τοπικών αρχών οι οποίες θα συμμε­ τάσχουν στο σχέδιο." Οι διάφοροι Δήμοι, σε απάντηση επιστολής του γραμ­ ματέα του Σωματείου,έκαμαν παραγγελίες για λαμπτήρες 30 υψηλής πίεσης, που ο κάθε Δήμος χρειαζόταν. Το ίδιο έκαμαν οι Έπαρχοιγια τις ανάγκεςτων χωριών τηςεπαρ­ χίας τους. Ο δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση ισχυρίστηκε ότι, 35 επειδή το Σωματείο είναι πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, η πράξη συναλλαγής και κατακύρωσης της προσφοράς δεν είναι πράξη οργάνου ή αρχής που ασκούσε εκτελεστική ή διοικητική λειτουργία και δεν υπόκειται σε προσφυγή ακύρωσης τηςαπότοΔικαστήοιο τούτο. 40 Ο δικηγόρος των αιτητών, από την άλλη, ισχυρίστηκε ότι η ζήτηση και κατακύρωση της προσφοράς δεν είναι 1017 Στυλιανίδης,Δ. JJV. Christof.Trad. Ltd v.ΔήμουΛ7σίαςκ.ά.

(1989)πράξη ιδιωτικού δικαίου, αλλά διοικητική πράξη δημο­ σίου δικαίου,γιατους πιοκάτω λόγους:(α) Μέλη του Σωματείου είναι οι Δήμοι. 5 (β) Η προσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκε απότο Σωμα­ τείο,πουενεργούσεσαναντιπρόσωπος των Δήμων. (γ) Οι τοπικές αρχές δανειοδοτήθηκαν με απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου γιανασυμμετάσχουν στο σχέδιο 10 προμήθειας των λαμπτήρων. (δ) Η μεγάλη οικονομική σημασία της πράξης. Η Ανα­ θεωρητική Δικαιοδοσία του Δικαστηρίου τούτου πηγάζει από το Αρθρο 146 του Συντάγματοςκαι τα Αρθρα 3και 9 15 του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμουτου 1964 (Αρ. 33/64). Το Ανώτατο Δικαστήριο, σαν συντεταγμένο όργανο της Πολιτείας, ασκεί αποκλειστικά και μόνο τις αρμοδιότητες 20 εκείνες που καθορίζουν και οριοθετούν οι συνταγματικές διατάξεις. Γι' αυτό πρέπει να εξεταστεί το νόημα των σχε­ τικών προνοιών του Αρθρου 146, με βάση τις οποίες ασκείται ηΑναθεωρητική Δικαιοδοσία. 25 Σύμφωνα με την παράγραφο 1του Αρθρου 146 το Δι­ καστήριο έχει:"... αποκλειστικήν δικαιοδοσίαν να αποφασίζη ορι­ στικώς και αμετακλήτως επίπάσηςπροσφυγής υποβαλ- 30 λομένης κατ' αποφάσεως, πράξεως ή παραλείψεως οιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώπου ασκούντων εκτελεστικήν ή διοικητικήν λειτουργίαν επί τω λόγω ότι αύτη είναι αντίθετος προς τας διατάξεις του Συν­ τάγματος ήτον νόμον ήεγένετοκαθ' υπέρβασιν ήκατά- 35 χρησιν της εξουσίας της εμπεπιστευμένης εις το όργα­ νον ή την αρχήν ήτο πρόσωπον τούτο". Η πράξη ήαπόφασηπρέπει να είναι αποτέλεσμα άσκη­ σης εκτελεστικής ή διοικητικής λειτουργίας από όργανο, 40 αρχή ή πρόσωπο στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου και όχι του ιδιωτικούδικαίου. 1018 3Α.Α.Δ. JJV. Christofides Trad. Ltd v. Δήμου Λ/σίαςκ.ά. Στυλιανίδης, Δ. Τοζήτημαέχει δύοσκέλη:- 5 10 (α) Ηπροσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε απόαρχήή όργανο με το νόημα των όρων που αναφέρονται στο Άρθρο 146; (β) Ηαρχήήτο όργανο ασκούσε στη λήψη τηςπροσ­ βαλλόμενης απόφασης "εκτελεστική ή διοικητική λει­ τουργία"; Οι λέξεις αυτές πρέπει να ερμηνεύονται αυστηρά (George S.Papaphilippouand The Republic (Council of Ministers), 1R.S.C.C.62,στησελ. 64). 15 Στην υπόθεση Dr. Fuat Celaleddin& Others and The Councilof Ministers & Others,5 R.S.C.C. 102, η πλειο­ ψηφία του Δικαστηρίου (Forsthoff, Πρ.,καιΤριανταφυλ­ λίδης, Δ.), ερμηνεύοντας τους όρους "όργανο ήαρχή" στο Αρθρο 139 του Συντάγματος,είπεστησελ. 108:- 20 25 "... organs or authorities, in the aforesaid sense, are specific juridical creations bearing the features of individual and concrete organic institutions of govern­ ment andfunctioning for and onbehalf of aprimary legal entity, such as the Republic of Cyprus, of which they are organs or authorities in the ordinary meaning of such terms." Είναι παραδεκτήαρχήδικαίουότι δεν μπορεί ναυπο30 τεθεί ότι ο ίδιος όρος,ότανχρησιμοποιείται σεδιαφορετι­ κά μέρη και με διαφορετική συνάφεια σε έναΣύνταγμα, έχει πάντα ακριβώς το ίδιο νόημα.Το αποφασιστικόκρι­ τήριο δεν είναι ηφρασεολογία που χρησιμοποιείται, αλλά η ουσιαστική φύση του οργάνου ή/και της λειτουργίας 35 (Sofoclis Demetriades and Son and Others v. Republic (Minister of Health and Another)

(1968)3 C.L.R. 727, και Αναθεωρητική Έφεση

(1969)3C.L.R. 557). Στην υπόθεση Elias Petrou and Others and The New 40 Co-Operative Credit Society of Karpashia, 3R.S.C.C.58, προσβλήθηκε απόφαση της Συνεργατικής Εταιρείας Karpashia. ΤοΔικαστήριο αποφάσισε,στησελ. 59:1019 Στυλιανιδης,Δ. J.N.Christofides Trad.Ltd v. Δήμου Α/σίας κ.ά.

(1989)"The main question for consideration in this Case is whether the Society is an 'organ, authority or person, exercising any executive or administrative authority' in the sense of paragraph 1 of Article 146 of the Con­ stitution. Co-operative societies registered under CAP. 5 114 are associations of persons for thepromotion of the economic interests of their members and, unless other­ wise provided, are not,by their very nature,authorities exercising ' executive or administrative authority', inthe sense ofArticle

1. !0 As no provision exists rendering functions of the Society in relation to admission of members a matterof public law (andArticle 146 is confined only to mattersof publiclaw) theCourtis of theopinionthatthedecision of 15 the Society, which is the subject-matter of this recourse, is not adecision of an authority 'exercising any executive or administrative authority',in the sense of paragraph 1 of Article
2. 20 For the reasons given above the Court cannotenter­ tain thisrecourseunderArticle 146." Στην υπόθεσηAntonios Pilavaki and Others and The Republic of Cyprus, through (a)The District Officer of 25 Limassol, (b) Alexandres loannou Chairman of the Village Committee of Phini, 1964 C.L.R. 164, οιαιτητές, κάτοικοι τηςκοινότητας Φοινιού,παραπονούνταν ότιπε­ ριουσία -αντικείμενοτης υπόθεσης-δεν χρησιμοποιήθη­ κεγιατοσκοπόγιατονοποίοδωρήθηκεκαιεγγράφηκετο 30 1942 στο όνοματουΠροέδρου τηςΧωριτικής Αρχήςπρος όφελος των κατοίκων. Η Ολομέλεια του Δικαστηρίου αποφάσισε ότι η Χωριτική Αρχή δεν ενεργούσε, παρόλον ότι ηπράξητης εγκρίθηκεαπό τον Έπαρχο Λεμεσού,σαν όργανο της Διοίκησης στη σφαίρα του δημοσίουδικαίου, 35 και το παράπονο εναντίον της πράξηςδεν μπορούσενα αποφασιστείσεπροσφυγήμεβάσητοΆρθρο
3. Στις υποθέσεις Pantelis Petrides and The Greek Communal Chamber, 5 R.S.C.C. 48 και Mcos Theodo- 40 rides v. Republic (Ministry of Interior)

(1973)3 C.L.R. 702, αποφασίστηκεότι τα όργανα που έλαβαν τις προ1020 3Α.Α.Δ. J.N.ChristofidesTrad.Ltd v.ΔήμουΛ/σίαςκ.ά. Ιτυλιανίδης,Δ. σβαλλόμενες πράξεις ήταν δημόσιας διοίκησης και η πράξητους ισοδυναμούσε με άσκηση εκτελεστικής ήδιοι­ κητικής λειτουργίας. 5 Διοικητική πράξηδεν μπορεί να εκδοθεί παρά απόόρ­ γανο ήαρχή που ναείναι φορέας διοικήσεως, ναασκεί, δηλαδή,εξουσία στησφαίρατου δημοσίου δικαίουγια κά­ ποιο δημόσιο σκοπό. Ηέννοια της διοικητικής πράξηςπε­ ριορίζεται στις πράξεις τηςκρατικής διοίκησης και των 10 νομικών προσώπωνδημοσίου δικαίου. Το Συμβούλιο Επικρατείας,στην υπόθεση 1017/79, δέ­ χτηκε ότι πράξη του διοικητικού συμβουλίου της.ΕΡΤ (ανώνυμης εταιρείας, δηλαδή νομικού προσώπου ιδιωτι15 κούδικαίου) γιαένταξη πρώην μονίμου υπαλλήλουτου ΕΓΡΤ(προκατόχουτης ΕΡΤκαινομικού προσώπουδημο­ σίου δικαίου)σε ειδικότηταπροβλεπόμενη απότονυπηρε­ σιακό οργανισμό της ΕΡΤ, αποτελεί διοικητική πράξη, που προσβάλλεται παραδεκτά με το ένδικο μέσοτης αίτη20 σης ακυρώσεως, παρά το ότι δεν εκδόθηκε απόδιοικητική αρχή. Ηαπόφασηόμως έμεινε μεμονωμένη. Στην υπόθεση 907/79 αποφασίστηκε ότιπράξεις νομι­ κών προσώπων ιδιωτικού δικαίου: "δεν φέρουν, ασχέτως 25 των συνεπειών αυτών,τον χαρακτήραπράξεων διοικητι­ κής αρχής ...μηυποκείμενοι ούτω εις προσβολήν επί ακυ­ ρώσει ενώπιον του Συμβουλίου τηςΕπικρατείας." Το Σωματείο που πήρε τηνπροσβαλλόμενη απόφαση 30 είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου.Δενείναι αντι­ πρόσωπος τωνΔήμων. Ενεργούσε απόμόνο του.Το γεγο­ νός ότι ησυναλλαγή,γιατην οποίαλήφθηκε ηπροσβαλλό­ μενη απόφαση, θα ικανοποιούσε ανάγκες των Δήμων και των κοινοτήτων -χωρίων δεν αλλάσσει τη φύση,ούτε του 35 οργάνου,ούτετης λειτουργίας πουασκήθηκεστη λή"ψη της απόφασης. Η προσβαλλόμενη απόφασηγια κατακύρωση των προ­ σφορών, που ζητείται η ακύρωση τηςμετην προσφυγή, 40 δεν είναι πράξηοργάνου ήαρχής που ασκούσε εκτελεστι­ κήή διοικητικήεξουσία καιως εκτούτου ηπροσφυγήδεν 1021 Σχυλιανίδης, Δ. JJV.Christofides Trad. Ltd v.Δήμου Λ/σίαςκ.ά.

(1989)είναιπαραδεκτή. Ηπροσφυγήαπορρίπτεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Η αίτηση ακυρώσεως απορρίπτεται 5 χωρίςδιαταγήγιαέξοδα. 1022