3 Α.Α.Δ. 26Απριλίου, 1989 [ΠΙΚΙΙΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ'ων η αίτηση. (Υποθέσεις Αρ. 739/87και 814/87). 5 10 15 20 Αίτηση Ακυρώσεως — Πρακτική — Άδεια προσαγωγής μαρτυρίας (ά>.ληςαπό τον φάκελο της υπόθεσης) — Κατά πόσο χρειάζεται — Καταφατική η απάντηση στο ερώτημα — Κατά πόσο η άδεια μπορεί να ληφθεί και μετά από προφορική αίτηση — Καταφατική η απάντηση και στο ερώτημα αντό — Την τελευταία αυτή απάντη ση επφά/,λει η φύση του εξεταστικού συστήματος, αλλά και ο Κα νονισμός 19 των Κανονισμών του Ανωτάτου Συνταγματικού Δι καστηρίου, σύμφωνα με τον οποίο το Δικαστήριο μπορεί να εκδώσει οδηγίες οποτεδήποτε τούτο επιβά/.λουν οι ανάγκες της δικαιοσύνης Αίτηση Ακυρώσεως — Πρακτική — Άδεια προσαγωγής μαρτυρίας (ά>.ληςαπό τον φάκελ.ο της νπόΟεσης) — Πότε εκδίδεται — Όταν η μαρτυρία, που θα προσαχθεί είναι σχετική με τα επίδικα θέματα — Τα επίδικα θέματα προσδιορίζονται από την αίτηση ακυρώσεως και την ένσταση — Η iwoia της σχετικότητας προσδιορίζεται από την κοινή λογική και εμπειρία. Το επίδικο θέμα αφορά αίτημα προσαγωγής μαρτυρίας αφ' ενός μεν σχετικά με το θέμα ότι οι απόψειςτου Προϊσταμένουτου Τμήματος που διεδραμάτισανρόλο στη λήψη της απόφασηςείχαν υπαγορευθεί από αλλότρια κίνητρα,αφ'ετέρου δε σχετικά με την φύση των υπηρεσιών του ενδιαφερομένου προσώπου στο νοσοκο μείο Κυπερούντας, θέμα μετο οποίο είχε ασχοληθεί η Ε Δ.Υ. Το Ανώτατο Δικαστήριο,αφού απέρριψε εισήγηση ότι δεν μπο ρούσε να ασχοληθεί με το αίτημα, γιατί δεν είχε υποβληθεί μεγρα πτή αίτηση(βλ. το πρώτοαπόταπιο πάνωπεριληπτικά σημειώμα- 1023 Σταύρουκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1989)τα), παρέσχε την ζητηθείσα άδεια, κρίνοντας, με βάση την αίτηση καιτην ένσταση,ότι ημαρτυρίαήτανσχετική. Άδεια προσαγωγής μαρτυρίας. Αναφερόμενες υποθέσεις: Ζαβρός ν.Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ. 106, Kynakides v. Republic, 1 RS.C.C. 66, 10 Photiades andCo. v.Republic, 1964C.L.R. 102, Skouridcs v.Attorney-General
(1967)3C.L.R. 518, LambrakJv. Republic
(1970)3 C.L.R.
- Προσφυγές. Προσφυγές εναντίον της απόφασηςτης Επιτροπής Δη- 20 μόσιας Υπηρεσίας μετην οποίατο ενδιαφερόμενο πρόσω πο διορίστηκε Επιμελητής (Χειρουργική) στις Ιατρικές Υπηρεσίες αντί των αιτητών. Ε. Ευσταθίου και Γ. Στυλιανίδης, για τον Αιτητή στην 25 υπόθεση739/
- Λ.Σ. Αγγελίδης, για τον Αιτητή στην υπόθεση814/
- Π.Χ'Άημητρίου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Β', για 30 τους Καθ'ων ηαίτηση. Λ. Παπαφιλίττπου, για το Ενδιαφερόμενο πρόσωπο. ΠΙΚΗΣ,Δ:Ανάγνωσε τηνακόλουθηαπόφαση.Τοεπίδι- 35 κο θέμα των συνεκδικαζόμενων προσφυγών είναι ηεγκυ ρότητα της απόφασηςτης ΕπιτροπήςΔημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ) που λήφθηκε στις 9.6.87,με την οποίαοενδιαφερό μενος διορίστηκε Επιμελητής (Χειρουργική) στις Ιατρικές Υπηρεσίες της Δημοκρατίας. Οι αιτητές όπως και ο ενδια- 40 φερόμενος υποψήφιος ήταν υποψήφιοι για διορισμό στην ίδια θέση-θέσηπρώτουδιορισμού καιπροαγωγής. Με οδηγίες του Δικαστηρίου που δόθηκαν βάσει των σχετικών θεσμικών διατάξεων (Κ.10 6.2, Θεσμοί Ανωτά- 45 του Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962 και Διαδικαστικός Κανονισμός 1975) υποβλήθηκανγραπτέςαγορεύσεις. Στην απαντητική αγόρευση του αιτητή στην προσφυγή 739/87 1024 3 ΑΛΑ. Σταύρουκ.ά.ν.Δημοκρατίας Πικής,Δ. επισυνάφθηκανκαιδύοένορκες δηλώσεις απότουςκυβερ νητικούς γιατρούςΑ. Παπαναστασίου καιΑ. Χριστόπου λοαντίστοιχα.Οκ.Παπαφιλίππουέφερεένσταση στηνκα τάθεση τους ως μαρτυρία χωρίς την προηγούμενη άδεια 5 του Δικαστηρίου. Η εισήγηση έγινε αποδεκτή δεδομένου ότιοιδιάδικοιδενέχουνσυμφυέςδικαίωμαγιατηνπροσα γωγή χωρίς την άδειατου Δικαστηρίου γραπτήςή προφο ρικήςμαρτυρίας.Η άδειατουΔικαστηρίου αποτελείπροϋ πόθεση για τη λήψη μαρτυρίας. Ότι επιβάλλεται να 10 κατατεθεί χωρίς νααπαιτείταιηπροηγούμενη άδεια του Δικαστηρίου είναιοφάκελοςτηςυπόθεσης γιατην άσκηση τουελέγχου πουπροβλέπειτοάρθρο
- Μετά την αποδοχήτης εισήγησης τουκ. Παπαφιλίππου 15 δόθηκανοδηγίες γιατην προφορικήσυζήτηση τουαιτήμα τος τουαιτητήστην προσφυγή739/87 γιατηνκατάθεση της γραπτής μαρτυρίας των δύο γιατρών. Παρόμοιο αίτημα υπέβαλεκαιοδικηγόροςτουαιτητήστηνπροσφυγή814/
- 20 Αιτιολογώντας το βάσιμο του αιτήματος τουο κ. Ευ σταθίου υπέβαλε ότι η μαρτυρία είναι όχι μόνο σχετική αλλά και αναγκαία γιαναολοκληρωθεί ηέρευνα των γε γονότων καινα φωτιστεί μια λεπτή φάση της υπόθεσης του αιτητή με την οποία αποδίδονται αλλότρια κίνητρα 25 στον κ. Μαρκίδη, Διευθυντή Ιατρικών Υπηρεσιών, στις εκτιμήσεις που έκαμε για τοέργο τουενδιαφερόμενουμέ ρους καιτησύσταση τουστην Ε.Δ.Υ.γιατο διορισμό του. Όπως φαίνεται απότο πρακτικότης επίδικης απόφα30 σηςησύσταση τουκ. Μαρκίδηστην Ε.Δ.Υ. καιηαξιολό γηση της υπηρεσίας του ενδιαφερόμενου μέρους που πε ριέχεται στην εμπιστευτική έκθεση του 1986 απότον κ. Μαρκίδηωςπροσυπογράφονταλειτουργό ήταν αποφασι στικής σημασίαςγια τηνεπιλογή του. Στηνένορκη δήλωση 35 χουκ.Παπαναστασίου προβάλλεται ο ισχυρισμός ότιο κ. Μαρκίδης του ομολόγησε ότιηπροθυμία του να προωθή σει την υποψηφιότητα του ενδιαφερόμενου μέρους με κάθε τρόπο οφειλόταν στην προσδοκία του ότι ο διορι σμός του θαβοηθούσε στην παράτασητων δικών του υπη40 ρεσιών και μετά την αφυπηρέτησή του. Οκ. Χριστόπου λος στη δικήτου ένορκη δήλωση δίνει διαφορετικήεικόνα για τηνοργάνωση και λειτουργία του Νοσοκομείου Κυπερούντας στο οποίο υπηρετούσε το ενδιαφερόμενο μέρος 1025 Πικής, Δ. Σταύρουκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1989)κατά τον κρίσιμο χρόνο. Η φύση των υπηρεσιών του εν διαφερόμενου στο Νοσοκομείο Κυπερούντας ήταν ένα από τα θέματα που απασχόλησε την Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας όπως φαίνεται από το πρακτικό της απόφα σης. Ο κ. Αγγελίδης υιοθέτησε το αίτημα και τις θέσεις 5 που έθεσε ο κ. Ευσταθίου και εισηγήθηκε ότι η μαρτυρία είναι αναγκαίαγια την ολοκλήρωση της έρευνας ως προς τα ουσιαστικά γεγονότα της υπόθεσης. Ο κ. Χ" Δημητρίου αναγνώρισε ότι η μαρτυρία είναι 10 σχετική με τα επίδικα θέματα ιδιαίτερα τα γεγονότα που περιέχονται στην ένορκη ομολογία του κ. Παπαναστα σίου, έφερε όμως ένσταση στην αποδοχή τους διότι δεν συνδέονται με οποιοδήποτε συγκεκριμένο λόγο που προ βάλλεται στις προσφυγές για την ακύρωση της επίδικης 15 απόφασης. Ο κ. Παπαφιλίππουεισηγήθηκε ότι καμιάαπό τις δύο ένορκες δηλώσεις δεν πρέπει να γίνει αποδεκτή, βάσει των αρχών που έχουν καθιερωθεί απότη νομολογία για την αποδοχήμαρτυρίαςάλλης απότο φάκελο τηςυπό θεσης σε προσφυγές βάσει του άρθρου 146 του Σύνταγμα- 20 τος. Στην αγόρευση του έκαμε ιδιαίτερη αναφορά στην πρόσφατη απόφασητης Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικα στηρίου - Ζαβρός ν. Δημοκρατίας
(1989)3 Α.Α.Δ. 106). Στην απόφασηαυτήγίνεται ανασκόπηση της σχετικής νο μολογίας και των αρχών πουδιέπουν την διακριτικήευχέ- 25 ρεια του δικαστηρίου να αποδέχεται μαρτυρία άλλη από τον ςράκελο της υπόθεσης. (Βλ. Κυριακίδης ν. Της Δημο κρατίας, 1Α.Α.Σ.Δ.66, Φωτιάδη και Σία ν. Της Δημοκρα τίας (\964)Α.Α.Δ. 102, Σκονρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1967)3 Α.Α.Δ. 518, και Λαμπράκη ν. Της Δημοκρατίας 30
(1970)3 Α.Α.Δ. 72). Ο κανόνας είναι ότι επιτρέπεται η προσαγωγή γραπτής ή προφορικής μαρτυρίας η οποία σχετίζεται με τα επίδικα θέματα.Τι είναι σχετικό, σπεύδω να προσθέσω, είναι θέμαλογικής καικοινής εμπειρίας. 35 Συμπληρωματικά οκ. Παπαφιλίππου εισηγήθηκε ότι με τις ένορκες δηλώσεις αποδίδεται προκατάληψη στον κ. Μαρκίδη χωρίς να προβάλλεται ο συγκεκριμένος λόγος για ακύρωση της απόφασης,γεγονός που αποτελεί πρό σθετο λόγο για την απόρριψητου αιτήματος. 40 Υπάρχει όμως και διαδικαστικό κώλυμα, υπέβαλε ο κ. Παπαφιλίππου, για την αποδοχήτης μαρτυρίας. Το κώλυ1026 3 ΑΛΛ. Σταύρου κ.ά. ν.Δημοκρατίας Πικής, Δ. μα προκύπτει από την παράλειψη των αιτητών να διατυ πώσουν το αίτηματους γραπτώς.Απάντηση στα ερωτήμα τα που τίθενται επιβάλλει την εξέταση της φύσης της δι καιοδοσίας που παρέχει το άρθρο 146 και του πλαισίου 5 μέσα στο οποίο ασκείται. Το άρθρο 146 του Συντάγματος καθιερώνει τον δικαστικό έλεγχο του έργου της διοίκησης σύμφωνα με ταπρότυπατου Ηπειρωτικού Δικαίου. Ηδι καιοδοσία έχει ερευνητικό χαρακτήρα και ασκείται κατά το πρότυπο του εξεταστικού ή ανακριτικού συστήματος 10 δικαίου. Ο έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων της διοίκησης αποτελεί τον άξονατης δικαιοδοσίας του Δικα στηρίου. Πρωτογενή ευθύνη για τον έλεγχο της νομιμότη τας των πράξεων που καθορίζει το άρθρο 146 έχει το Ανώτατο Δικαστήριο. Συνεπώς η διερεύνηση των συνθη15 . κών λήψης της επίδικης απόφασης είναι πρωταρχικό κα θήκον του Δικαστηρίου. Οι θεσμοί που διέπουν τηνάσκη ση της δικαστικής λειτουργίας σ' αυτό τον τομέα είναι επίσης προσαρμοσμένοι στο εξεταστικό σύστημα διαδικα σίας. Οι Κανόνες 11και 19 των σχετικών κανονισμών χα20 ρακτηρίζουν κατά τρόπο αναντίλεκτο τη μορφή τηςδιαδι κασίας. Και οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας που υιοθετούνται συμπληρωματικά εφαρμόζονται όπως προ βλέπεται από τον Κ.18 με τις προσαρμογές εκείνες που είναι αναγκαίες για τον εναρμονισμό της διαδικασίας με 25 τον χαρακτήρα της δικαιοδοσίας που ασκείται βάσει του άρθρου 146. Το μέρος εκείνο των θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας που καθορίζει τους τύπους για τηδιαδικασία εφαρμόζεται μόνο στο βαθμό και έκταση που δεν γίνεται ειδική πρόνοια στους θεσμούς του 1962. Δεν απαιτείται 30 γραπτήαίτηση γιατην έκδοση οδηγιών γιατην προσαγωγή γραπτής ή προφορικής μαρτυρίας. Επιτρέπεται οποτεδή ποτε το δικαστήριο κρίνει αναγκαίατην προσαγωγή μαρ τυρίας για την ολοκλήρωση της έρευνας των γεγονότων που θεωρούνται σχετικά για την αποκάλυψητου πλαισίου 35 μέσα στο οποίο λήφθηκε ηεπίδικη απόφαση. Ο Κ. 19 επι τρέπει την έκδοση σχετικών οδηγιών οποτεδήποτε το Δι καστήριο κρίνει ότι αυτό επιβάλλουν οι ανάγκες της δι καιοσύνης. Επομένως το προφορικό αίτηματων προσφευ γόντων που έχει διατυπωθεί μετά την έκδοση οδηγιών για 40 την εξέταση της σχετικότητας της προτεινόμενης μαρτυ ρίας θαεξεταστεί παρά την απουσίαγραπτής αίτησης. Η νομολογία στην οποία έγινεαναφοράθέτει ως κριτή1027 Πικής, Δ. Σταύρουκ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1989)ριο για την αποδοχή προφορικής ή γραπτής μαρτυρίας την σχετικότητα τηςως προςταεπίδικαθέματα.Τα επίδι κα θέματα καθορίζονταιαπό τη δικογραφία,δηλαδήτην αίτηση και την ένσταση. Αντίθετα με τις εισηγήσεις που έχουν υποβληθεί εκ μέρους των καθ' ων ηαίτησηκαιτου 5 ενδιαφερόμενου μέρους,αλλότριακίνητρακαι εξωτερικές παρεμβάσειςστηλήψη τηςαπόφασηςπροσδιορίζονταικαι στις δύο προσφυγές ως λόγοι για ακύρωση της επίδικης απόφασης. (Βλ. τον νομικό λόγο 4 στο έντυπο τηςπρο σφυγής 739/87 και τις παραγράφους3 και 4 στο έντυπο 10 τηςπροσφυγής814/87).Οι εκτιμήσεις τουΓενικούΔιευθυ ντή υπό την ιδιότητα του ως προσυπογράφοντα λειτουρ γού για τις υπηρεσίες του ενδιαφερόμενου μέρους το 1986, το χρόνο πουπροηγήθηκετουδιορισμού,καιοισυ στάσεις του για την επιλογή του αποτέλεσαν ουσιαστικά 15 γεγονότα για τη λήψη της επίδικης απόφασης και είχαν ουσιαστική επίδραση όπως διαφαίνεταιαπότοπρακτικό της Επιτροπής, ημερομηνίας 9.6.87 στο διορισμό του. Συνδέεται επομένως άμεσαη μαρτυρίατηνοποίαοι αιτητές θέλουν να προσαγάγουν με τα ουσιαστικά γεγονότα 20 της υπόθεσης. Είναικατάσυνέπεια σχετικά με τοεπίδικο θέμα και επιτρέπεται η προσαγωγή τους ως μαρτυρία. Ταυτόχρονα παρέχεταιη ευχέρεια στους καθ'ων ηαίτηση και το ενδιαφερόμενο μέρος νααντικρούσουν με ένορκες δηλώσεις ή άλλη μαρτυρία, αν επιθυμούν, τους ισχυρι- 25 σμούς που προβάλλονται στις προαναφερθείσες ένορκες δηλώσεις.Οι υποθέσεις ορίζονταιγιαοδηγίεςστις20.5.89. κ. Παπαφιλίππου: Επιθυμώόπως μαςπαρασχεθείη ευ χέρεια να καταθέσουμε προφορική μαρτυρία εάν τούτο 30 καταστεί αναγκαίο από την απροθυμία οποιουδήποτε μάρτυρανακαταθέσειένορκηδήλωση. Δικαστήριο: Έχετε αυτή την ευχέρεια. Μπορείτε να προσαγάγετε σχετική γραπτήή προφορική μαρτυρίαπου 35 σχετίζεται γενικά μετα επίδικα θέματακαι ειδικότερα με τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στις δύο ένορκες δηλώσεις πουέχουν γίνει δεκτές ως μαρτυρία. Επίσηςκαι οι δύο πλευρές έχουν δικαίωμα να αντεξετάσουν τους μάρτυρες αναφορικά με το περιεχόμενο της γραπτής ή 40 προφορικήςτους μαρτυρίας. Διάταγμα ωςανωτέρω. 1028