(1989)20Μαΐον,19S9 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ.Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ SALWA RADWAN, AiVJTQia, ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΜΕΣΩ ΥΙΙΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΑΛΟΥ (ΑΡ.2), Καθ' ων ηαίτηση (Υπόθεση Αρ. 10S/S9) Διεθ\·είςσυμβάσεις κυρωθείσεςμενόμο — Εάνείναι εκτε/£στές αφ'εαι των (sdf executing)&/ρ\πανξημέ\τ)ΐοχ\ηΛα\τι τυπικών νόμων—ΤοΔιείΜς Σύμφωνο περί Οικο\Όμικάη', Κοι\·ω\ικ<ίη·και ΠολιτκπικαΊνΔικαιωμάτων (κυρύβηκε με το Ν. 14/69). άρθρα 6και 7 — Περιέγου\' απλώς καθοδη· αττικές διατάζεις—Δε\·είναι εκτ&εστά αφ'εαυτών—ΔεΛ'δημιοΐ'ρ)Όΐ'η' δικαιώματα και υποχρεώσεις. Σιηταγματικό Δίκαιο — Α)1οδαποί — Σιηταγμα, Άρθρο 32 — Είσοδος. παραμο\ή ήαπασχόληοΐ]α/Λοδαπού — ΤοΔιεθ\·εςΔίκαιο απη^υοίζει ευρεία διακριτική εξουσία — ΤοΆρθρο 25 του Συ\τάγματος δεν είναι εφαρμοστέο. Γενικές Αρχές Διοικητικού Δικαίου — Δέουσα έρεπα — Αρ\?]σηπαροχής αδείας εργασίας σε α?Λοδαπή — Καταγ/ελία νπό Κύπριας ότι ηάλλοδ\ΐπή είχε εριστικές σχέσεις με τον σύζυγο της— Κατά πόσο έπρεπε να ερωτηθεί ο σύζυγος —Υπό τις περιστάσεις η απάπηση στο ερώπιμα είναι αρκτική. Αιτιολογία διοικητικής πράξεως — Τι αποτε'/£ίαιτιολογία — Μπορεί να , συμπληρώ\ εται από ταστοιχεία τουφακέλου. Γενικές Αρχές Διοικητικού Δικαίου—Δικαστικός έλεγχος— Υποκειμενική 1164 3 \ΛΛ. 5 10 Radwan v. Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ.2) εκτίμηση γεγονότων απο τη\'διοίκηση — Δεν υπόκειται στον ουσιαστι κό ίλΓ/χο τουΑρύτατου Δικαστηρίου — ΤοΑνώτατο Δικαστήριο τότε ΙΙΟ\Ό επεμβαίνει όταν τασυμπεράσματα είναι αποτέλεσμα πλάνης περί το νοιιο ηταπράγματα ήδε\'είναι ευλόγα ηαν ηδιοίκηση, λαμβανοιιενω\ υπόψη ολωχ τω\ στοιχειοΆ'ενώπιον της,υπερέβητα όρια της διακριτικής της ειγερειαζ ΗΑίτησηΑναλώσεωςπροσβάλλει αρληση παροχής άδειας εργασίας στην αιτούσα,πουείναιαλλοδαπή OL νομικέςαρχές,πουτοΑνώτατο Δικαστήριο εφάρμοσε,απορρίπτοντας τηνΑίτηση Ακυρώσεως, προκυπτοη· απο ταπιο πάλω περιληπτικάσημειώματα Η Αίτηση Ακνριυσεως απορρί πτεται γωριζ διαταγή για έξοδα 15 Λναφεροιιη'ε^ υποθέσεις \Ldachtou ν Armcfti(19S7) 1 CLR 207 20 Pavlou\ Returning OfficerandOthers (19S7) 1CLR 252. Pohcc ν U\erds 3RSCC 65, 25 AGTEv The United Kingdom,Appl 7729/76 DR 164 (Decisions of the European Commission of Human Rights), KarMiotas ν Republic(19S7) 3CLR 1701, vlo\ο andAnother \ Republic(19SS) 3CLR 976 30 Meibourv Republic(19SS)3CLR 1955, PhotmdesandCo ν Republic 1964 CLR 102, 35 Republic ν Georghiddes
(1972)3 CLR 594 Comianlmidesν Republic(19SS)3CLR 2375, Matsas ν Republic(19SS)3 CLR 1448, 40 Marangouv RepublicandAnother
(1989)3CLR 21 1165 Radwan v.Δημοκρατίας κ.ά.(Αρ.2)
(1989)Προσφν7η. Προσφυγή εναντίον της άρνησης του Λειτουργού Μεταναστεύσεως, να εκδώσει άδεια προσωρινής παραμονής και απασχόλησης στη Δημοκρατία,στην αιτήτρια. 5 Γ. Μιχαψύδης. γιατην Αιτήτρια. Π. Κ/.ηρίδηζ, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Β', για τους Καθ'ων ηαίτηση. 2ΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,Δ.:Ανάγνωσετηνακόλοιβηαπόφαση. Μετη\' προσφυγή αυτή ηαιτήτριαζητάτην ακύρωση της απόφασιιςτου Λειτουργού Μεταναστεύσεο^ \α τιις αρνηθεί τη\' έκδοση άδειας πρροΐύρινή;παραμονήςκαιαπασχόλησηςστηνΔημοκρατίαμετην υπεράκτιαεταιρείαGRANADA PUBLISHINGCO.LTD..πουκοι νοποιήθηκε στη\'αιτήιοιαμεεπιστολή ημεοομηνία; 7 Ια\υυαοίου, 19S9. 10 15 Η αιτήτρια. Αυστραλιανής υπηκοότητας, είναι παντρεμένη μεέναπαιδί. Ήλθεστην Κύπρο μετοσύζυγο της,μεάδειαπροσωρίλήςπαραμονήςκαιαπασχόλησης στην υπεράκτιαεταιρεία. Radwan Trading Ltd., ως γραμματέας και διεχιθυντής της εταιοείας,αντίστοιχα. 20 25 Η υπεράκτια εταιρεία Radwan Trading Ltd.. έπαυσε να λει τουργεί στην Κύπρο και ο σύζυγος της αιτήτριας εγκατάλειψε την οικογένεια τουκαιτηΔημοκρατία. . Ηαιτήτριαμετέφερε τοπαιδίτηςστηΣυρίακαιτοάφησεστην 30 πατρική της οικογένεια. Επα\ηίλθεστην Κύπρο και ητελευταία άδειαπαραμονήςκαιαπασχόλησηςτηςέληγεστις 17Δεκεμβρίου, 19S8.ΧωρίςάδειατωνΑρχών,άρχισεναεργάζεταισεάλληυπε ράκτια εταιρεία,την GranadaPublishingCo. Ltd 35 ΟΚανονισμός 11
(3)τωνπερίAWJOSCLTOJVκαι Μεταναστεύσεως ΚαχΌνισμώντου 1972 (Δ.Π.242/72. Παράρτϊ|μαΤρίτον, Μέρος Ι, σελ. 739) προβλέπει:"11.-
(3)Αδεια απασχολήσεως παύειπάραυτανα ισχύηκαι λογίζεται ακυρωθείσα εάν ο κάτοχος αυτής παραλείπη να αναλάβητηναπασχόλησιν ενσχέσειπροςηνεξεδόθηηάδεια 1166 40 3 Α.Α.Δ. Radwan v. Δημοκρατίας κ.ά.(Αρ.2) Στυλιανίδης, Δ. ήαναλαβώντηντοιαύτηναπασχόλησιν παραλείπεινασυνέ χισημετηναυτήναπασχόλησιν ήτον αυτόν εργοδότην". Στις28Νοεμβρίου,19SS,υπόβαλεστις Αρχέςαίτησηγιαάδεια παραμονής και εργασίας σαν δακτυλογράφος (typesetter) στην υπεράκτια εταιρείαGranadaPublishingCo. Ltd. Ηαίτησηεξετά στηκεκαιλήφθηκεηαρνητικήαπόφαση,πουκοινοποιήθηκε στην αιτήτρια,όπωςπιοπάνωαναφέρεται,στις 7Ιανουαρίου, 19S
- Η νομιμότητα της επίδικης πράξης προσβάλλεται για τους πιο κάτω λόγους:
- Είναι α\τίθετη με το Αρθρο 25 του Συντάγματοςκαιτα Αρθρα 6και7τουΔιεθνούς Συμφώνουπερί Οικονο^κών. Κοίλ'αη'ΐκοΛ'καίΠοί.ιτιστικίίΑ'Δικαιωμάτων, πουκυρώθη κε.μεβάσητοΑρθρο 169.3 του Συντάγματος,μετοΝόμο 14/69, πουδιασφαλίζουντο δικαίωμαεργασίας. 2.' Εκδόθηκε χωρίς ναγίνει ηδέουσα έρευνα.
- Είναιαναιτιολόγητη.
- Είναι προϊόν πλάνηςγιαταπράγματα. Διεθνείς Συμβάσεις που κυρώνονται με Νόμο, με βάση το Αρθρο 169.3 του Συντάγματος. υπερισχύο\>ν κάθε αντίθετης διάταξης εσωτερικού νόμου. Μόλις αρχίσει, σύμφωνα με το ΔιεθνέςΔίκαιο,ηισχύςτης ΣύμβασηςήΣυνθήκηςαπέναντιστη Δημοκρατία της Κύπρου,οι διατάξεις της,πουαποτελούν ήδη εσωτερικό δίκαιο, ανυψώνονται αυτοδικαίως και χωρίς τη μεσολάβηση άλλης πράξηςεσωτερικού δικαίου,σε υπερνομοθετικό επίπεδο. Οι Διεθνείς αυτές Συμβάσεις, όμως. πρέπει να είναι τέτοιες πουνα μπορούν να έχουν λειτουργία στην εσωτε ρική έννομη τάξη.Πρέπει οι διατάξειςτουςνα είναιαυτοδύνα μης εφαρμογής, να έχουν άμεση εφαρμογή,να γε\νούν αγώγι μες αξιώσεις, ό ι Διεθνείς αυτές Συμβάσεις μπορούν νααποτε λέσουν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού δικαίου σε όσο βαθμόκαιγιαόσεςδιατάξειςτους είναι επιδεκτικές εφαρμογής από τα δημόσια όργανα, ή επίκλησης από τους ιδιώτες σαν δημιουργικές αξιώσεων ή αντιστάσεων προς όφελος τους. Πρέπει να υπάρχει θετικότητα, σαφήνεια στη διατύπωση τους και να επηρεάζουν πραγματικά τις εσωτερικές βιοτικές ι£ιωτι1167 Στυλιανίδτκ,Δ. Radwan ν. Δημοκρατίας κ.ά.(Αρ.2)
(1989)κές ή δημόσιες σχέσεις. Να είναι self executing. Δεν έχουν το χαρακτήρα του self executing διατάξεις Συμβάσεων που δεν γεννούν από μόνες τους δικαιώματαήυποχρεώσεις ατόμων ή συμφέροντα,πουμπορούν ναστηρίξουν ένδικες επικρίσεις των πράξεωνήτων παραλείψεων των Κρατικών οργάνων κατάτην εφαρμογή ή την εκτέλεση αυτών των Συμβάσεων. (Βλ. Malachtou v.Armefti
(1987)1 C.L.R.207). 5 Η διατύπωση του πιο πάνω Συμφώνου έχει καθοδηγητικό χαρακτήρα. Τα άρθρα στα οποία έγινε αναφοράδεν δημιουρ γούν δικαιώματα ή αγοόγιμες αξιώσεις. Δεν είναι αυτοεκτελεστή Σύ|.ιβαση,όπως είναι το Σύμφωνο Αστικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. [Pavlou v. Returning Officer and Others
(1987)1 CLR. 252]. To Αρθρο 25 του Συντάγματος προστατεύει το δικαίωμα εργασίας. Έχει αναλυθεί ηέκταση και η έννοια του σε αριθμό υποθέσεων από το Δικαστήριο τούτο - (βλ., μετα£ύ άλλων. Policeand Georghios D.Liveras 3R.S.C.C. 65). " 10 15 20 ToΑρθρο 32 του Συντάγματος,που βρίσκεται στο Μέρος II - Περί των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και Ελευθεριών -προβλέπει:25 "32. Ουδέν εκ των διαλαμβανομένων εντω παρό\τιμέρει εμποδίζει την Δημοκρατία να ρύθμιση διά νόμου οιονδήπο τε θέμχι σχετικόν προς τους αλλοδαπούς κατάτρόπον συνάδοντα προς το διεθνές δίκαιον." 30 Τοδικαίωμααλλοδαπούνα εισέρχεται, διαμένει ήεργάζεται στηνπεριοχή μιαςχώραςδενπροστατεύεται μετοΔιεθνή Νόμο, εκτός εάνυπάρχει ειδική Συνθήκη. Κάθε χώρα έχει διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει ακόμα και να απελάσει οποιοδήποτε αλλοδαπόπαρόνταστην επικράτειατης.Σύμφωναμετις αρχές 35 του Διεθνούς Δικαίου, ηείσοδος αλλοδαπού σε μια χώρα βρί σκεται στη διακριτική ευχέρεια της Κυβέρνησης της χώρας. Η Διοίκηση έχει ευρεία διακριτική εξουσία στο να επιτρέψει την είσοδο, παραμονή ήαπασχόληση αλλοδαπού στη Δημοκρατία. (Oppenheim's International Law, 8ηΈκδοση,Τόμος 1, σελ. 675 40 676· Απόφαση Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της ΕυρώπηςστηνAGEEv. The United Kingdom, 1168 3 Α.ΑΛ. Radwan v. Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ.2) Στυλιανίδτκ,Δ. Αίτησηαρ.7729/76.7D.R..σελ. 164.στιςσελ. 172-173, Karaliotas v. Republic
(1987)3 CLR. 1701. Sydney Alfred Moyo and Another v. The Republic of Cyprus
(1988)3 C.L.R. 976. MaamounMeibour v.Republicof Cyprus
(1988)3C.L.R. 1955). 5 ToΑρθρο 25 τουΣυντάγματοςδεν έχει εφαρμογήστην περί πτωση τηςαιτήτριας. Ο ποώτος λόγο;αποτυνχάνει. 10 Αλλοδαπός έχει τοδικαίωμα,μεβάσητο Αρθρο 146ναπρο σφύγει στο Δικαστήριο και να προσβάλει τη νομιμότητα εκτε λεστής διοικητικήςπράξηςπουτον αφοράκαιέχει έννομο συμφέρο (βλ. MaamounMeibour(ανωτέρω)). 15 20 25 30 35 40 ΗΔιοικητική Αρχήέχει καθήκοναπροβεί στην εύλογα ανα γκαία έρευνα για να εξακριβώσει τα ορθά γεγονότα για την εφαρμογήτης σχετικής νομοθεσίας. Ηδιαπίστωση των αληθι νών γεγονότων είναι ένα από τα τέσσερα στάδια τηςδιαδικασίας για τη λήψη διοικητικής απόφασης. (Στασινόπουλου "Δίκαιον των Διοικητικών Πράξεων*', σελ. 249, Photos Photiadcs and Co., and TheRepublic of Cyprus through The Minister of Finance
(1964)C.L.R. 102). Οι Αρχές στην έρευνα τους είχαν υπόψη τους το λόγο της εισόδου και τη συγκεκριμένη απασχόληση για την οποία δόθη κεηπροηγούμενηάδεια,τηναπασχόλησηγιατηνοποίαζητείτο ηάδεια,την οικογενειακή κατάστασητης αιτήτριας, όπως ανα φέρθηκε πιο πάνω. και επιπρόσθετα έγγραφη κατάθεση στην Αστυνομία απόΚυπρίαότι ηαιτήτριαείχε ερωτικές σχέσεις με το σύζυγο της. Ο δικηγόρος της αιτήτριαςυπόβαλε ότι για τη συμπλήρωση τηςέρευναςοι Αρχές, αναφορικάμετηνέγγραφηκατάθεσησχετικά με τις ερωτικές σχέσεις της αιτήτριας,έπρεπε νααποτα θούν καιστο σύζυγο τηςπαραπονούμενης. Λαμβάνοντας υπόψητις νομοθετικές πρόνοιες που διέπουν τοθέμακαιτηνέκτασητηςέρευναςπουέγινε,τοδικαστήριοδεν έχειπεισθείότιολόγοςαυτόςμπορείνα επιτύχει.ΗΔιοίκηση ενήρ γησε την δέουσα,στις δοσμένες περιστάσεις, έρευνα. 1169 Σηιλιανί&ης,Δ. Radwan ν.Δημοκρατία;κ.ά.(Αθ-2)
(1989)Ηαιτιολογία μιαςδιοικητικήςπράξηςαποτελεί την έκθε ση των πραγματικώνκαι νομικών λόγων που οδήγησαν τη Διοίκηση στην απόφαση της, καθώς και παράθεση κριτη ρίων, μεβάσηταοποίαη Διοίκηση άσκησε τηδιακριτικήτης ευχέρεια. Οι αποφάσεις των διοικητικών αρχών πρέπει να περιέχουνπλήρη,επαρκή καισαφήαιτιολογία.Η αιτιολογία μπορεί να περιέχεται στην απόφαση, ή στα στοιχεία του φακέλου, ή μερικώς στην απόφασηκαι να συμπληρώνεται από ταστοιχεία τουφακέλου. 5 10 Η προσβαλλόμενη απόφαση, όπως διατυπώνεται στην επιστολή της 7ης Ιανουαρίου,1989, δεν ικανοποιεί τηνπρο ϋπόθεση της αιτιολογίας. Η αιτιολογία όμως περιλαμβάνε ται και συμπληρώνεται απόταστοιχεία τουφακέλου. 15 Ο ισχυρισμός ότι ηπροσβαλλόμενη πράξηείναι αποτέλε σμα πλάνης περί τα πράγματα υποστηρίχθηκε με τη μόνη επιχειρηματολογία ότι ηΔιοίκηση κατάληξε σε λανθασμένη εκτίμηση των γεγονότων και λανθασιιένασυαπεοάσματα. 20 Ηυποκειμενική εκτίμηση των γεγονότων ατό τη διοίκηση δεν υπόκειται στον ουσιαστικό έλεγχο του ακυρωτικού Δικαστηρίου.ΤοΔικαστήριο μπορεί ναεπέμβει στα γεγονότα και την εκτίμηση τους, αν τα συμπεράσματα της Διοίκησης είναι αποτέλεσμα πλάνηςπερί ταπράγματα ήτονόμο, ήδεν 25 είναιεύλογα,ήανηΔιοίκηση υπερέβηταόριατηςδιακριτικής της ευχέρειας, αφούλάβειυπόψητου το σύνολο των στοιχεί ων. (Βλ. Republic (Public Service Commission) v. Lefkos Georghiades
(1972)3 C.L.R. 594, σελ. 692. Christoforos Constantinides v. The Republic of Cyprus, through The 30 Minister of Finance and/orThe Director of Customs & Excise
(1988)3C.L.R.2375,PetrosMatsas v.TheRepublic of Cyprus, throughthe PublicServiceCommission
(1988)3 C.L.R. 1448), Efpraxia Marangou v. The Republic of Cyprus, through the Minister of Finance and Another 35 (19S9)3CL.R.21). Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων του φακέλου στο σύνολοτους,δεβρίσκωότιυπήρξεπλάνηπερίταπράγματα, ή ότι ηδιάγνωση των γεγονότων και τα συμπεράσματα της 40 Διοίκησης κλονίζονται, ή είναι αντίθετα προς τα στοιχεία του φακέλου. 1170 3 Α.Α*Δ. Radwan ν. Δημοκρατίας κ.ά.(Αρ.2) Στυλιανίδης, Δ. Για όλουςτους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγή απορρίπτε ται. 5 Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 1171