clr/1989/1989_3_127.pdf

(1989)ραβίαση της αρχής της ισότητας,γιατί ο αιτών δεν κατόρθωσε να δείξει ότι τακριτήρια,πουεφαρμόσθηκαν,είναι αυθαίρεταηότι η ταξινόμηση των εκτοπισθέντων για σκοπούς δανειοδοτήσεως δεν σχετίζεται με διαφορές στην κατάστασητου,που έχουν αντικειμε­ νικό έρεισμα. Το Δικαστήριο παρατήρησεότι είναι επιθυμητό τακριτήριαγια τη διάθεση κρατικών πόρων να καθορίζονται από τη νομοθεσία. Δεν απαγορεύεται όμως η εκχώρηση σχετικής αρμοδιότητας στην εκτελεστική εξουσία, όπως έγινε στη συγκεκριμένη περάτωση με το νόμο Περί Προϋπολογισμού. 5 10 Ηαίτησηαπορρίπτεται χωρίς έξοδα. Προσφυγή. 15 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων καθ'ων η αίτη­ ση με την οποία απορρίφθηκεηαίτηση του αιτητήγια την παραχώρηση δανείου ή άλλης βοήθειας για την αγορά ή ανέγερση κατοικίας. 20 Λ. Γεωργίάδον (κα), γιατον Αιτητή, Σ. Μάτσας, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. vuit. ΠΙΚΗΣ, Δ: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση: Ο αιτητής κατάγεται από την Κερύνεια. Εκτοπίστηκε με την οι- 30 κογένεια του από την κατοικία του, όπως και χιλιάδες Κύπριοι, από τον τούρκικο στρατό το

1. Μετά τον εκτοπισμό ηοικογένεια εγκαταστάθηκε στην περιοχή Λευ­ κωσίας. Ο ίδιος είναι συνδικαλιστής, έμμισθο στέλεχος της Συνομοσπονδίας Εργατών Κύπρου (Σ.Ε.Κ.)και ησύ- 35 ζυγός του υπάλληλος της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου. Με την παραχώρηση δανείου απότον Οργανισμό Χρημα­ τοδοτήσεως Στέγης έκτισεκατοικίασε ιδιόκτητο οικόπεδο (περιοχή Κάτω Λακατάμιας). Η οικογένεια βοηθήθηκε από σχέδιο της Α.Η.Κ. για την επιδότηση δανείων εκτοπι- 40 σθέντων μελών της που παραχωρήθηκαν για σκοπούς αποκτήσεως στέγης στην σύζυγο τουαιτητή. 128 25 3 Α.Α-Δ. SaRfUfinc ν, Ληποκηπτιης Π ι κ ή ί . Δ. Μέχρι το 1987 ο αιτητής δεν έκαμε κανένα διάβημα στην Υπηρεσία Μέριμνας και Αποκαταστάσεως Εκτοπι­ σθέντων για την παραχώρηση δανείου ή άλλης βοήθειας για'την αγορά ή οικοδόμηση κατοικίας. Αποτάθηκε για 5 πρώτη φορά στις 16.4.87 μετά την τροποποίηση των κρι­ τηρίων για παροχή δανείων σε εκτοπισθέντες που συντε­ λέστηκε με την απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου της 19.2.
2. Με την απόφασηαυτήκαταργήθηκαντα εισοδη­ ματικά κριτήρια για τη στέγαση και αυτοστέγα10 ση" παλιών οργανικών οικογενειών και τον κα­ θορισμό μετρήσιμων κριτηρίων (ηλικία, σύνθεση και οικονομική κατάσταση της οικογένειας)". Η αίτηση του απορρίφθηκε για δύο λόγους. Πρώτον διότι η κατοικία για την απόκτησητης οποίας επιζητούσε χορηγίαήδάνειο 15 είχε αποπερατωθεί (βλέπε φωτοτυπία αιτήσεως παράρτη­ μα 1στην ένσταση) και δεύτερο επειδή ησύζυγος του είχε ευεργετηθεί από το σχέδιο βοήθειας προς εκτοπισθέντα -μέλη της Αρχής για την απόκτηση στέγης. (Βλ. βεβαίωση Α.Η.Κ. -Παρ. 2 στην ένσταση, Παρ. 2 στην αγόρευση του 20 δικηγόρου της Δημοκρατίας).Ας σημειωθεί ότι το σχέδιο βοήθειας εκτοπισθέντων μελών της Α.Η.Κ. ήταντο ίδιο με το αντίστοιχο σχέδιο της ΠΑ.ΣΥ.Δ.Υ. για τη βοήθεια εκτοπισθέντων κυβερνητικών υπαλλήλων. 25 Όπωςέχειυποδειχθεί απότον συνήγορο των καθ' ων η αίτηση η απόφασητης 19.2.1987 για την κατάρτηση των εισοδηματικών κριτηρίων δεν αλλοίωσε τις άλλες προϋ­ ποθέσεις για την παροχή βοήθειας για απόκτηση στέγης από την Υπηρεσία Μέριμνας και Αποκαταστάσεως Εκτο30 πισθέντων. Τα κριτήρια για την παροχή βοήθειας έχουν καθοριστεί σε σειρά αποφάσεων τουΥπουργικού Συμβου­ λίου. (Βλ. αποφάσεις 21.4.77, 26.4.77, 27.10.77 και 19.10.77). Η παροχή στεγαστικών δανείων σε εκτοπισθέ­ ντες κρατικούς υπαλλήλους βασίζεται σε σχέδιο που έχει 35 καταρτισθεί στα πλαίσια των αποφάσεων του Υπουργι­ κού Συμβουλίου απόεπιτροπές πουείχαν ειδικά συσταθεί για το σκοπό αυτό.(Βλ. παρ.5Α και 5Β που επισυνάπτε­ ταιστην αγόρευσητου δικηγόρουτων καθ'ων η αίτηση). 40 Το αίτημα του Σάββα Σαββίδηγια παροχήδανείου συ­ ναρτάται με το σχέδιο παροχήςδανείων σε εκτοπισθέντες κρατικούς υπαλλήλους. Σύμφωνα με το σχέδιο αυτό τόσο ηολοκλήρωση κατοικίαςόσο και ηπαροχή βοήθειας 129 Πιχής, Δ. Σαββίδης ν. Δημοκρατίας

(1989)από άλλη πηγήγια στεγαστικούς σκοπούς αποτελούν ανυ­ πέρβλητο κώλυμα για την παραχώρηση δανείου. Στην προκειμένη περίπτωση έχει διαπιστωθεί ότι η κατοικία για την οποίαζητήθηκε χορηγία ήδάνειο είχε συμπληρω­ θεί και δεύτερο ότι η σύζυγος του αιτητή έτυχε ευεργέτη- 5 ματος στα πλαίσια στεγαστικού σχεδίου της Α.Η.Κ. για βοήθεια εκτοπισθέντων μελών της. Κάθε ένας από τους λόγους αυτούς αποτελεί ανυπέρβλητο κώλυμα για την παροχή χορηγίας ή δανείου σε εκτοπισθέντες για στεγα­ στικούς σκοπούς σταπλαίσια τουυφισταμένουσχεδίου. 10 Ο ισχυρισμός ο οποίος έχειπροβληθεί στηναπαντητική αγόρευση του αιτητήότι η κατοικίαδεν έχει συμπληρωθεί κατάτον χρόνο υποβολής της αιτήσεως δεν έχειτεκμηριω­ θεί. Τέλος επικρίνεται με την απαντητικήαγόρευση τουαι­ τητήη πολιτική της διαθέσεως κρατικώνπόρων μεδιοικη­ τικές αποφάσεις και προσβάλλονται τα κριτήρια για την παροχή βοήθειας σε εκτοπισθέντες ως αντισυνταγματικά 20 για τον λόγο ότι προσβάλλουν την αρχήτης ισότητας που θεμελιώνει το άρθρο 28 του Συντάγματος. Γίνεται μόνο συνοπτική αναφορά στο άρθρο28 και δεν εξειδικεύονται οι λόγοι γιατους οποίουςτοσχέδιο παροχήςστεγαστικών δανείων προς εκτοπισθέντες ή οποιαδήποτε πτυχή του • 25 προσκρούει στις διατάξειςτουάρθρου28. Το άρθρο28 κατοχυρώνει την ίση μεταχείριση τωνπο­ λιτών από τους νόμους και τη Διοίκηση. Απετέλεσε αντι­ κείμενο εξετάσεως και αναλύσεως σε πολλές αποφάσεις 30 του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ηφύση και ηέκταση του δι­ καιώματος που διασφαλίζει το άρθρο 28 έχουν αποκρυ­ σταλλωθεί σε βαθμό που δε χρειάζεται η επεξήγηση τους με αναφορά σε δικαστικές αποφάσεις. Επιβάλλεται η ίση μεταχείριση προσώπων που ευρίσκονται στην ίδια ουσία- 35 στικά θέσηκαι απαγορεύεται η εξομοίωση ανομοιογενών υποκειμένων και αντικειμένων του δικαίου. Στην πράξη το άρθρο28 απαγορεύει διακρίσεις που δεν έχουν λογικό έρεισμα και δεν βασίζονται στην ανομοιογένεια της θέσε­ ως ήκαταστάσεως των προσώπων μεταξύτων οποίων γί- 40 νεται ηδιάκριση.Όπου ελλείπει ηομοιογένεια κριτές της διαρθρώσεως και ταξινομήσεως των δικαιωμάτων των πολιτών είναι η νομοθετική και εκτελεστική εξουσία ανά130 15 3 ΑΛΑ. Σαββίδηςν.Δημοκρατίας Πικής, Λ. λογα μετησφαίρα αρμοδιότητας. 5 Όπως είχα την ευκαιρίαναεπισημάνω καισε προηγού­ μενες αποφάσεις* τοάρθρο 28 του Συντάγματος εισάγει την Αριστοτελική έννοια της ισότητας πουσυναρτάτον ορισμό καιεφαρμογή τηςμετηνουσιαστική ομοιογένεια μεταξύπροσώπωνκαι πραγμάτων. Δεν έχει προσκομιστεί κανένα στοιχείο και δεν έχει 10 προβληθεί καμμιά επιχειρηματολογία που να καταδει­ κνύει ότι τακριτήρια ταοποία έχουν τεθεί γιατήν παρο­ χήχορηγίαςή δανείουγιατηστέγαση εκτοπισθέντων είναι αυθαίρετα ήότι ηταξινόμησητων εκτοπισθέντων γιασκο­ πούς δανειοδοτήσεως δεσχετίζεται μεδιαφορές στην κα15 τάστασήτους πουέχουν αντικειμενικό έρεισμα. Μεβρίσκει σύμφωνο ηεισήγηση της συνηγόρου τουαι­ τητή ότιείναι επιθυμητό τα κριτήρια για τη διάθεσηκρα­ τικών πόρων νακαθορίζονται από τη νομοθεσία και να 20 μην αφήνονταιστηδιακριτικήευχέρεια διοικητικών οργά­ νων. Ο καθορισμός και ρύθμιση των δικαιωμάτωντων πολιτών πρωτογενώς από τηΒουλήδιασφαλίζει την λει­ τουργικότητα της αρχής τουδιαχωρισμού τωνπολιτεια­ κών εξουσιών και συντελεί στη βεβαιότηταγια το δίκαιο. 25 Δεν υπάρχει όμως νομικό κώλυμα** στην εκχώρησηαρ­ μοδιότητας στην εκτελεστική εξουσία γιακαθορισμόστα πλαίσια των εξουσιοδοτικών διατάξεων της νομοθεσίας (τον προϋπολογισμό στην προκειμένη περίπτωση) για τον καθορισμό των κριτηρίων γιατη διάθεση κρατικών 30 πόρων.Δεν έγινε εισήγηση ούτε υπάρχει οτιδήποτε πουνα μαρτυροί ότι ηεκτελεστική εξουσία έχει υπερβεί τα όρια της νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως στον καταρτισμό τουσχεδίουγιατηνπαροχήχορηγίας ή βοήθειαςπροςτους εκτοπισθέντες. 35 * Βλ. Aposiolidcs and Others v. Republic

(1982)3 C.LR.928 στη σύ,.940, Αριστοτέλη "ΗθικάΝικομάχεια περί Δικαιοσύ\·ης "Νικολούδη 1975σελ.43-47. 40 **Hondrouv. The Police, 3 R.S.C.C. 82, Malachiouv. AttorneyGeneral

(1981)1C.L.R. 543. 131 Πικής, Δ. Σαββίδη;ν.Δημοκρατίας

(1989)Καταλήγω ότι δενυπάρχουν περιθώρια για επέμβαση με την κρινόμενηαπόφαση.Κατ'ακολουθία τηνεπικυρώ­ νω βάσει του άρθρου 146.4(a) του Συντάγματος.Δενεκδί­ δεται διαταγή γιαταέξοδα. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 132