(1989)16 Ιουνίου,1989 [Α. ΛΟΪΖΟΥ,Π. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ, 1 " Εφεσείων-αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Εφεσίβλητης- καθ'ηςηαίτηση. (Αναθεοορητική ΈφεσηΑρ. 696) Φορολογία — Φόρος Εισοδήματος — Παραίτηση εργοδοτονμένον — Καταβολή ποσού από το ταμείο τον Σχεδίου Συνταξιοδότησης Υπα)Λήλ(ον — Κατά πόσο υπόκειται σε φόρο εισοδήματος — Καταφατική η απάντηση στο ερώτημα — Οι Περί Φορολογίας τον ΕισοδήματοςΝόμοι, άρθρα5
(1)(β)και8(ζ)—Α ναφοράστηΝομολογία •—Σημασία έχειηφύσητηςπληρωμήςκαιόχι ηονομασίαπον τηςέχει δοθεί. Ο Εφεσείων επέλεξε ναπαραιτηθήαπότηνυπηρεσίαντωνεργοδοτωντου,προτούφθάσειτοόριο αφυπηρετήσεως, αφούπροηγουμένως είχε προέλθει σε συμφωνίανμεαυτούςσχετικάμεαποζημίωση τουκαι λήψητωνδικαιωμάτωντουαπότοΤαμείοΣυντάξεωςτωνυπαλλήλων της Εταιρείας. Παράτηνσυμφωνίαεντέλειηγέρθηαγωγή,μετηνοποίαοεφεσείων διεκδίκησε τα δικαιώματα, που είχε συμφωνήσει. Η Έκθεση Απαιτήσεως περιελάμβανετουςόρουςτουσχεδίουβάσειτουοποίουο Εφεσείων διεκδικούσε συγκεκριμένο ποσό καικατέληγε με διεκδίκηση του ποσού, ως "ποσού" οφειλομένου από την εταιρεία βάσει του ΣχεδίουΣυνταξιοδοτήσεως Υπαλλήλων". 1474 5 \Q 15 20 3ΑΑΛ, Νεοκλέουςν. Δημοκρατίας ΕντέλαοΕφεσείωνεισέπραξετοποσό.ΟΈφοροςΦόρουΕισοδήματος εθεώρησεότιυπόκειταισεφόροεισοδήματος μεβάσηταανωτέρωάρθρα τηςσχετικήςνομοθεσίας. ΗπροσφυγήτουΕφεσείοντοςαπορρίφθηκε. 5 10 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, αφού ανέλυσε την σχετική νομολογία απέρριψετηνΈφεση μετοακόλουθοσκεπτικό. Ι. Για να απαντηθή το ερώτημα αν ηπληρωμήπροέρχεται από εργασία(οπότευπόκειταισεφορολογία)ήόχιπρέπειναεξετασθήηειδοποιόςκατάστασητης(status)καιοσκοπόςγιανατον οποίονέγινε{the contextinwhichitwas made).Η απάντησηδεν εξαρτάται απότην ονομασία, που έδωσαν οι ενδιαφερόμενοι, αλλάαπόόλαταγεγονότατης υποθέσεως. 2. Η φύση της επιδίκου πληρωμής προκύπτει από την Έκθεση Απαιτήσεως.ΗεισήγησητουΕφεσείοντοςότι επρόκειτοπράγ ματιγιαμέροςτων αποζημιώσεων πουκαθορίστηκε μεαναφο ρά στο σχέδιο συνταξιοδοτήσεως δεν μπορεί ναγίνει,ενόψει τωνπεριστάσεων,δεκτή. 20 3. Η πληρωμή δεν αποτελούσε φιλοδώρημα αφυπηρετήσεως, οπότε δεν θα εφορολογείτο βάσει του άρθρου 8(ζ), αφού ο Εφεσεία>νδενείχεαφυπηρετήσειλόγωορίουηλικίας. 25 Ηέφεσηαπορρίπτεται. Ηεπίδι κηαπόφασηεπικυρώνεται. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 30 Κονσονμίόηςν. ΔημοκρατίαςκαιΆλλον
(1966)3AAA. 1, Φιτικίδηςν. Δημοκρατίας
(1970)3AAA. 15., Tyrerv. Smart[1979}IAll E.R. 321, 35 Hochstrasser(Inspectorof Taxes) v.Mayes[1959] 3A11.E.R817, Ijuderv. Perry(InspectorofTaxes)[1965]2All.E.R. 121, 40 Hambletv. Godfrey(Inspectorof Taxes)[1987]1 All E.R.916. 1475 Νεοκλέους ν.Δημοκρατίας
(1989)'Εφεση. Έφεση εναντίον της απόφασης Δικαστού του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Πική, Δ)ηοποίαδόθηκετη1η Δεκεμβρίου, 1986 (ΠροσφυγήΑρ. 929/85),μετηνοποίααπορρίφθηκεη προσφυγη του εφεσείοντος εναντίον της απόφασης του Εφόρου επί του Φόρου Εισοδήματος, να θεωρήσει.ως φορολογητέο εισό δημα το ποσό που ο αιτητής εισέπραξε από την εργοδότρια εταιρείαμετάαπόπαραίτησητου. 5 10 Α. Παπαφιλίππου, γίάτον Εφεσείοντα. Α. Ευαγγέλου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας για την Εφεσίβλητη. 15 Α.ΛΟΪΖΟΥ,Π.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θα εκδώσει ο κ.Χς. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Ο αιτών εφεσίβαλε την απόφαση που εκδόθηκεαπόδικαστήτουΑνωτάτου Δικαστηρίου, στηνασκη- 20 σητηςπρωτόδικης δικαιοδοσίας,μετηνοποίααπορρίφθηκεη προσφυγή του που στρεφόταν εναντίον απόφασηςτηςκαθ'ης η Αίτηση - Εφεσίβλητης και με την οποία ο Έφορος επί του Φόρου Εισοδήματος θεώρησε ως φορολογητέο εισόδημα το ποσό των ΛΚ5,054που εισέπραξε οαιτητής απότην εργοδό- 25 τριά του εταιρεία American Life Insurance Co. (ALICO) μετά απόπαραίτηση του. Οπρωτόδικοςδικαστήςαπέρριψετηνπροσφυγήγιατίαπο φάνθηκε πως το πιο πάνω ποσό εμπίπτει στις πρόνοιες του 30 άρθρου5
(1)(β) των περί ΦόρουΕισοδήματος Νόμων, καταλή γονταςταυτόχροναπωςαυτόδεναπαλλάσσεται απότη φορο λόγηση εφόσον δεν μπορούσε να υπαχθεί στις πρόνοιες του άρθρου 8®. 35 Ταδυουπόσυζήτηση άρθρα τουνόμου έχουν ως εξής: 5.-(Ι) Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, δι' έκαστον φορολογικόν έτος επιβάλλεται, βάσει Φορολογικών συντελεστών ειδικώτερον εντου;εφεξής καθοριζομένων, φόρος επί του εισοδήματος εκ των κατωτέρω αναφερομένων πηγών παντός προ1476 4Q 3 ΑΛΑ. 5 Νεοκλέους ν.Δημοκρατίας Αρτεμίδης, Δ. σώπου, του κτώμενου ή προκύπτοντος εν τη Δημοκρατία ή αποστελλομένου και λαμβανομένου εις την Δημοκρατίαν εκ των κατωτέρωαναφερομέ νων πηγών, ήτοι:(α) 10 15 (β)κέρδη ήάλλα οφέλη εξ οιουδήποτε αξιώματος ή μισθωτών υπηρεσιών, ανεξαρτήτως- του αν το υποκείμενοτηςφορολογίαςπαρέχηταςυπηρεσίας αυτού εν Κΰπρω ή αλλαχού, περιλαμβανομένης της κατ' εκτίμησιν ετησίας αξίας καταλύματος, στέγηςκαιδιατροφήςήοικείας,ωςκαιπαντόςετέ ρου επιδόματος, χρηματικής ή άλλης μορφής, χορηγουμένου αναφορικώς προς παρεχομένας μισθωτάςυπηρεσίας". Ενώτοάρθρο8(ζ)προνοεί τα εξής 20 25 30 35 40 8. Απαλλάσσονται τουφόρου - (ζ) πανκατ'αποκοπήνκαθοριζόμενον ποσόν όπερλαμβάνεται δίκην φιλοδωρήματος χορηγουμένου επί τη αφυπηρετήσει,ή υπόμορφήνμετατροπήςσυντάξεως, επιδό ματοςθανάτουή ως εφ' άπαξαποζημίωσιςλόγω θανά τουή σωματικήςβλάβης". Ταγεγονότα τηςυπόθεσης,καθόσον μέρος τους είναιανα γκαίοναεκτεθούνγιατουςσ/,οπούς τηςπαρούσας απόφασης, είναιταεξής: Ο αιτητής προσελήφθη στην υπηρεσία της ALICO τον Αύγουστοτου 1961.Στιςαρχέςτου 1982 ηεταρείαδιόρισε σε υψηλήθέσηάλλοπρόσωπο,ενώοαιτητήςανέμενεπωςθαδιο ριζόταν σ'αυτή ο ίδιος.Σταμέσα του ίδιουχρόνου οισχέσεις τουαιτητή μετηνεταιρείακλονίστηκαν σημαντικά.Αποτέλεσμα τηςεξέλιξηςαυτήςήτανναεκφράσειτηνεπιθυμίατουναυποβάλει παραίτηση,την οποίαηεταιρεία έσπευσενα ικανοποιή σει.Ακολούθησαν διαπραγματεύσειςπουκατέληξανστηνυπο βολήγραπτήςπαραίτησηςεκμέρουςτουαιτητή,μετηνανάλη1477 Αρτεμίδης, Δ. Νεοκλέους ν.Δημοκρατίας
(1989)ψη υποχρεώσεως από την εταιρεία να του καταβάλει αποζη μιώσειςκαιόλαταοικονομικά τουωφελήματαπου απέρρεαν από το Σχέδιο Συντάξεως Υπαλλήλων πουκατάρτισε ηεται ρεία το Μάρτιο 1980. Υπήρξε διαφορά στην υλοποίηση της συμφωνίας αυτής και ο αιτητής κατεχώρησε αγωγή εναντίον της εταιρείας στις 12.4.83.ΗΈκθεσηΑπαιτήσεως κατέληγε με τιςπιοκάτωδύοθεραπείες: 5 (α)ΛΚ8,424, συμφωνηθείσες αποζημιώσεις και 10 (β)ΛΚ5.044ποσό οφειλόμενο απότην εταιρεία στον αιτη τήβάσειτου Σχεδίου Συνταξιοδοτήσεως Υπαλλήλων. Ο Έφορος επί του Φόρου Εισοδήματος δέκτηκε ότι το πρώτοποσόδεναποτελούσε (ρορολογητέο εισόδημαγιατίήταν 15 αποζημίωση πουδόθηκε στον αιτητήμετάτηνπαραίτησητου. Τοεπίδικοόμως ποσότωνΛΚ5,054θεωρήθηκε ως φορολογη τέο εισόδημα γιατο 1982 επειδήπληρώθηκε σ'αυτόν βάσειτων όρωνεργοδοσίας τουκαιεπομένως αποτελούσε πληρωμήπρο ερχόμενηαπότηεργασίατουη οποίααναβλήθΐΐκε γιανακατά- 20 βληθεί στον τερματισμό της. Παραπέραη πληρωμή αυτήδεν αποτελούσε φιλοδώρημα που χορηγήθηκε στον αιτητή κατά την αφυπηρέτησή του για να εμπίπτει στην απαλλαγήφόρου, όπωςπροβλέπεται στο άρθρο8(ζ)τουνόμου. 25 Ο πρωτόδικος δικαστής δέκτηκε την εισήγησητου δικηγό ρου της Δημοκρατίας ότι η απόφαση του Εφόρου επί του ΦόρουΕισοδήματος ήτανορθή, τηνοποίακαικατ'ακολουθία επεκύρωσε. ΣτηναπόφασητουτοεκδίκασανΔικαστήριο έκαμε αναφορά στην Αγγλική καιδικήμαςνομολογία πουδιέπει το 30 επίδικοζήτημα,όπωςΚονσονμίδηςν.αξιοκρατίας καιΑ).λον
(1966)3Α.Α.Δ.1 καιΡένοςΦιτικίδηςν.Δημοκρατίας
(1970)3 Α.Α.Δ. 15. Στην υπόθεση Φιτικίδι/ςτοΔικαστήριο απεφάνθη πως η πληρωμή στον αιτητή ποσού βάσει σχεδίου πληρωμής φιλοδωρήματος μετάαπόεκούσιο τερματισμό υπηρεσίας,ήταν 35 ωφέλημα από την εργασία του, του οποίου η πληρωμή ανα βλήθηκε γιανακαταβληθεί στον τερματισμό της.Έτσι,η πλη ρωμήαυτήδενθεωρήθηκεκατ'αποκοπήφιλοδώρημακατάτην αφυπηρέτησήμέσαστην έννοιατηςπρόνοιαςτουαοθρου 8(ζ). 40 ΣτηνυπόθεσηΚουσονμίδι^οτέωςΠρόεδροςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου επιλαμβάνεται της πρόνοιας τουάρθρου8(ζ)του 1478 3AAA. Νεοκλέους v. Δΐ]μοκρατίας Αρτεμίδης,Δ. νόμουκαι λέειταεξής,σεμετάφραση: 5 10 15 20 25 30 35 40 "Είμαι της γνώμης πως αυτό που εννοείται στην πιο πάνω πρόνοια είναι Φιλοδώρημαπου καταβάλλεταιστην αφυπηρέτησήλόγω ορίου ηλικίας ήάλλης αιτίας πουτερ ματίζει το χρόνο εργασίας ενός προσώπου και όχι Φιλοδώρημαπουκαταβάλλεταιόταναλλάζειεργασία μετά από ορισμένα χρόνια, ιδιαίτεραόταν ταχρόνια αυτά δεν αντιπροσωπεύουν στην πράξη την εργασία ολόκληρης ζωής, αλλάείναιμέροςτης." Οδικηγόροςτου εφεσείοντα,που πολύορθάδέκτηκεπως ο πρωτόδικος δικαστής εξέθεσε ορθά τις νομικές αρχές που εφαρμόζονται στην υπόθεση,προσπάθησενακάνει μιαλεπτή διαφοράσταγεγονότατηςαπό αυτάτωνυποθέσεωνπου απο τελούν νομολογία,γιανααποδείξειότιτο επίδικοποσό πλη ρώθηκε στον εφεσείοντα ως αποζημ,ίωσηγια τον τερματισμό τηςυπηρεσίαςτουκαιδενέπρεπενα διαχωριστείαπό το υπό λοιποποσότωνΛΚ8,424, τοοποίοοΈφοροςεπίτου Φόρου Εισοδήματος δέκτηκε πως αποτελούσε αποζημιώσεις γιατον τερματισμό αυτό.Ηπροσπάθειατου δικηγόρουτου εφεσείο ντα ήτανναμας πείσει πωςτο επίδικοποσόδενήταν πληρω μή των ωφελημάτων που εδικαιούτο ο εφεσείων βάσει του Σχεδίου Συνταξιοδοτήσεως Υπαλλήλων της εταιρείας,αλλά ότι οι πρόνοιες του σχεδίου χρησιμοποιήθηκαν ως τρόπος υπολογισμούτηςσυνολικής αποζημίωσης που θαπληρωνόταν στοναιτητήμετάτηνυποβολή τηςπαραίτησης του. ΤοΔικαστήριο τωνΛόρδων στηνυπόθεση Tyrerv. Smart [1979J 1 All.E.R. 321, έκανε αναφοράσε δύο προηγούμενες βασικές αποφάσεις του, τις Hochstrasser (Inspector of Taxes' v.Mayes) [1959]3 All.E.R 817 και Laidler v.Perry (Inspector of Taxes)[1965]2 All.E.R. 121 καιεξέτασεπάλιν τις αρχέςπου ισχύουν πάνωστο ζήτημα. Θαπαραθέσω την πρώτη παράγραφοαπό την απόφασητου Λόρδου Diplock, (σελ. 323)στηνοποίασυνοψίζονται τακριτήριαπου λαμβάνο νταιυπόψηστηναπάντησητουερωτήματος. "My Lords, this adds another'to the long series of cases whichraisethe question whether aparticularbenefitcapableof beingturned into money andgrantedto anemployeeby his employeroraparent company of hisemployerformspartof 1479 Αρτεμίδης, Δ. Νεοκλέουςν.Δημοκρατίας
(1989)theemployee's emoluments from his employment so as to be taxable under Sch E. 'Emoluments' in this context include,in addition to all salaries, fees and wages, all 'perguisities and profits whatsoever'.Thetest to be applied is well established. It is whether thebenefit represents areward or return for the 5 employee's services, whether past, current or future, or whether it was bestowed on him for some other reason. The borderline may be a fine one,as is illustrated by two cases in this House: Hochstrasser (Inspector of Taxes) v.Mayes,in which the benefit was held not to be part of the employee's 10 emoluments, and Laidler v.Perry (Inspector of Taxes), in which a benefit granted by the parent company of the employer was heldtobepart of theemployee's emoluments". ΣτηνπρόσφατηυπόθεσηHamblet v. Godfrey (Inspector of 15 Taxes) [1987] 1 All E.R. 916 το Εφετείο της Αγγλίας, όπου ισχύουν παρόμοιεςδιατάξεις, ασχολείται σε έκταση μετη διά πλαση της Αγγλικής νομολογίας πάνω στο ζήτημα, για να καταλήξει στο συμπέρασμαπως για να αποφαστείκατά πόσο ένα ωφέλημα προέρχεται από την εργασία ενός υπαλλήλου ή 20 όχι πρέπει να διακριβωθείηειδοποιός κατάστασητηςπληρω μής (status of the payment) και ο σκοπός για τον οποίο έγινε (the context in which it was made). Η κρίση του Δικαστηρίου πάνω στο ζήτημα αυτό δεν βασίζεται στην οποιαδήποτεονο μασία που μπορεί να δώσουν οι ενδιαφερόμενοι σε ένα είδος 25 πληρωμής,αλλά διακριβώνεταιαπότο σύνολο των πραγματι κών γεγονότων που αφορούνστηπληρωμή. Στηνυπόκρίσηυπόθεσηο ίδιοςοεφεσείωναξίωνεστηνΈκθε ση Απαιτήσεως που κατεχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας ξεχωριστάδύοκονδύλια: 30 (α)Αποζημίωση ύψους ΛΚ8,424και (β) ΛΚ5,054βάσειτουΣχεδίουΣυνταξιοδοτήσεωςΥπαλλήλων. 35 Στην παράγραφο 19δετης ΈκθεσηςΑπαιτήσεως αναφέρο νται οι όροι του Σχεδίουαυτού,βάσειτων οποίων ο εφεσείων απαιτούσε στην παοαγρ. 20το ποσό τωνΛΚ5,054. 40 Το υπό συζήτηση ποσό δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι πληρώθηκε στον εφεσείοντα ως φιλοδώρημακατάτην αφυπη1480 3 ΑΛΛ. 5 Νεοκλέους ν.Δημοκρατίας Αρτεμίδης, Λ ρέτησή του,γιατον πιο απλόλόγοότι οεφεσείωνδεναφυπηρέτησελόγωορίουηλικίαςαλλάπαραιτήθηκεαπότηνεργασία τουγιατουςλόγουςπουαναφέρονταιπιοπάνω.Σχετικόπάνω στο ζήτημα αυτό είναι το απόσπασμα που παραθέτουμε στα προηγούμενα απότηνυπόθεσηΚουσουμίδη. Ηαπόφασηεπο μένως του πρωτόδικου δικαστή είναι κατά την γνώμη μας ορθή. Η έφεση απορρίπτεται και η απόφαση των καθ'ων η αίτηση επικυρώνεται. 10 Η έφεσηαπορρίπτεται. 1481