(1989)17Ιουνίου,19S9 [Α.ΛΟΪΖΟΥ,Π.ΜΑΛΑΧΤΟΣ,ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ, ΧΡΥΣΟΓΓΟΜΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στές] ΕΠΙΤΟΙΣΑΦΟΡΩΣΙΤΟΑΡΘΡΟ 140ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ν Λιτητής, ν. ΒΟΥΛΗΣΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ (ΑΡ.1), Καθ'ων ηαίτηση. (Α\·αφοράΑρ. 1/S9) Συνταγματικό Δίκαιο— Αρχής της ισότητας — Σύνταγμα, Άρθρο28 — Δεν αποκλείει εύλογουςδιαφοροποιήσεις. Νομοθεσία Οεσπίζουσατηνυπόορισμένες προϋποθέσειςδυνατότη ταχρήσεως αυτοκινήτωνοχημάτων,πουασάχΟηκανστην Κύπρο αδα—σμολόγητα απόεπαναπατρισθέντος Κυπρίους, από σύζυγο και τέκνα τουεπαναπατρισθέντος. Αναφορά ΠροέδρουΔημοκρατίαςότι η νομο θεσίαπαραβιάζειτηναρχήτης ισότητας,διότιδενπαρέχειταίδιαπλε ονεκτήματα και σε άλλες τάξεις εκ των δικαιουμένων αφορολόγητο αυτοκίνητο. 5 10 ΤοΑνώτατο Δικαστήριο έκρινε ότιηυπόεξέτασηδιάταξηδεναντί κειταιστοΑρθρο 28,γιατίηΑρχήτηςισότηταςδεναποκλείει εύλογους διαφοροποιήσεις. Γνωμάτευση ωςανωτέρω. Αναφορά. ΑναφοράαπότονΠοόεδοοτηςΔημοκρατίαςστο Ανώτατο Δικαστήριο για γνωμάτευση κατά πόσο η "επιφύλαξη" μετά 1490 20 15 3ΑΛΛ. ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίαςν. Βουλής(Αρ.1) την παράγραφο(γ) του εδαφίου 4 του άρθρου 11 του περί Τελωνειακών Δασμών καιΦόρωνΚαταναλώσεως Νόμουτου 1989ευρίσκεταισεαντίθεσηήείναιασΰμφωνημετιςδιατάξεις τωνΑρθρων28, 35και 179του Συντάγματος. 5 Μ. Τριανταφυλλίδης,ΓενικόςΕισαγγελέαςτηςΔημοκρατίαςμε τονΛ. Παπασάββα,ΑνώτεροΔικηγόρο τηςΔημοκρατίας, Λ Κονρσουμπά(χα)καιΤ.Πολνχρονίόον(δ/νίς),Δικηγόρος της ΔημοκρατίαςΒ', για τονΠρόεδροτηςΔημοκρατίας. Μ. Χριοτοφίδης και Α. Ανδρέου, για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, 15 20 25 30 ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσετηγνωμάτευσητου Διχαστηρίου. ΤοΑρθρο 140τουΣυντάγματοςδίδατοδικαίωμαστονΠρόεδρο τηςΔημοκρατίας,προτούεκδώσει οποιοδήποτεΝόμο ηΑπόφαση τηςΒουλήςτωνΑντιπρσοσώπων, μεΑναφοράτουστοΑνώτατο ΣυνταγματικόΔικαστήριονα ζητήσειαπό αυτόγνωμάτευσηκατά πόσοο Νόμοςήηαπόφαση αυτή ήορισμένη διάταξη,τουςείναι αντίθετηήασύμφωνη μεοποιαδήποτεπρόνοιατουΣυντάγματος. Μεβάσητο άρθροαυτότου ΣυντάγματοςοΠρόεδρος της Δημσ/ρατίας, έκαμε την υπό κρίση Αναφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο, που από το 1964 (βλ. τον Περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλοι Διατάξεις) Νόμο του 1964, 33/64 Αρθρο3
(1)),ασκείτηδικαιοδοσίαπουασκούσαντο Ανώτατο Δικαστήριο καιΑνώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο. Η δικαι οδοσίακαιοι αρμοδιότητες όπωςκαιτοπλαίσιο λειτουργίας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου είναιαυτέςπουπροβλέπονταιστο Σύνταγμα. Με τηναναφοράαυτή οΠρόεδροςζητά: 35 40 "Γνωμάτευση κατάπόσο η 'επιφύλαξη' μετάτηνπαράγράφο (γ) του εδαφίου
(4)του άρθρου 11 του περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου του 1989 ευρίσκεται σε αντίθεσηκαιείναι ασύμφωνηπρος τιςδιατάξειςτωνΑρθρων28,35και179τουΣυντάγματος". Ηυπόέρευναπρόνοιαέχειως εξής: "Νοείταιότιανεξαρτήτωςοιασδήποτεάλληςδιατάξεως, 1491 Αρτεμίδης, Δ. Πρόεδρος τηςΔημοκρατίαςν.Βουλής(Αρ.1)
(1989)προκειμένου περί μηχανοκινήτων οδικών οχημάτων εισα χθέντων κατά τας διατάξεις των παραγράφων(β) και (γ) τουεδαφίου
(4)τουπαρόντοςάρθρου,επιτρέπεταιηχρήσις αυτών,όχι μόνον υπότων εις ταςανωτέρω παραγράφους αναφερομένων προσώπων,αλλάκαιυπότου συζύγου και τωντέκνων αυτώνπουδιαμένουνειςτηναυτήνπόλιν ή τα προάστεια αυτήςήεις την αυτήνκοινότητα όπου διαμένει το πρόσωπον το οποίον έχει την κυριότητα του οχήματος και εφόσον τούτον μονίμως κατοικεί και διαμένει εις την Δημοκρατίαν". 5 10 1" Η κρινόμενη διάταξη αφορά τροποποίηση των Περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμων, έτσι ώστε μηχανοκίνητο όχημα που εισάγεται αδασμολόγητο από πρόσωπο που επαναπατρίζεται, να μπορεί να χρήσιμοποιηθείεκτόςαπότονίδιο,καιαπότησύζυγοκαιτατέκνατου, εφόσον πληρούνταικαιοιυπόλοιπες προϋποθέσεις τηςδιάτα ξης- 15 ΗΒουλήτωνΑντιπροσώπων ψήφισε στις 16Φεβρουαρίου 20 1989, τον πιο πάνωΝόμοενσωματώνοντας σε αυτόντηνεπί δικη επιφύλαξη. Στις 27 Φεβρουαρίου 1989, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας,δυνάμειτουΑρθρου51.1,τουΣυντάγματοςανέπεμπε στη Βουλή των Αντιπροσώπων για επανεξέταση τον ψηφισθέντα Νόμοαναφορικάμόνο μετηνκρινόμενη επιφύλα- 25 ξήτου.Στις9Μαρτίου 1989, ηΒουλή επέμεινεστηναπόφαση της δηλαδήτην ψήφιση του Νόμου,τον οποίο και απέστειλε πάλιστον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίας. ΗθέσητουΠροέδρουτηςΔημοκρατίαςόπωςδιατυπώνεται στηνΑναφορά είναι ότι: "Η επίδικη νομοθετική πρόνοια ευρίσκεται σε αντίθεση καιείναι ασύμφωνηπροςτις διατάξειςτουΑρθρου28 του Συντάγματος,καικατάσυνέπειακαιπροςτιςδιατάξειςτων Αρθρων 35και 179 τουΣυντάγματος, γιατίεφόσον οισχε τικές νομοθετικές διατάξειςπαρέχουνδικαίωμαγια χωρίς δασμόεισαγωγήμηχανοκινήτωνοχημάτωνόχιμόνοσεεπα ναπατριζόμενους Κυπρίους αλλά καισεάλλεςκατηγορίες προσώπων, όπως οι ανάπηροι,η ευνοϊκή διαφοροποίηση προς όφελος των συζύγων και των τέκνων των επαναπα τριζόμενων Κυπρίων,πουγίνεται μετηνεπίδικηνομοθετι1492 30 35 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίαςν.Βουλής (Αρ.1) Αρτεμίδης, Δ. κήπρόνοιαχωρίςναγίνεταικαιπροςόφελοςτωνσυζύγων καιτωντέκνωντωνπροσώπωνστιςπιοπάνωάλλεςκατη γορίες,συνεπάγεταιάνισημεταχείριση καιδυσμενήδιάκρι σησεβάροςτωνπροσώπωνπουανήκουνστιςάλλες αυτές κατηγορίεςκαι,επίσης,καισεβάροςτων συζύγων καιτων τέκνωντους". ΤοΑνώτατο Δικαστήριο ερεύνησε τοζήτημα,όπως προκύ πτει στην Αναφορά, αφού άκουσε το Γενικό Εισαγγελέα εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας και τους δικηγόρους τηςΒουλήςτων Αντιπροσώπων. Η πάγια νομολογία μας,και αυτήτων χωρών που έχουν ανάλογη πρόνοια με αυτή του Αρθρου 28 του Συντάγματος μας,δέχεται πως ένα νομοθέτημα μπορεί να κάμνει εύλογες διαφοροποιήσεις μεταξύατόμων,τάξεωνατόμωνή καταστά σεων εφόσον δικαιολογούνται απότις εγγενείς διαφορετικές περιστάσεις πραγμάτων που ισχύουν για αυτές. Η αρχή της ισότηταςόμως ρητάαπαγορεύειτις αυθαίρετεςδιακρίσεις.Το Δικαστήριοδενυπεισέρχεται στους λόγους σκοπιμότηταςούτε διερευνάτη σοφίατουνομοθετήματος. Ηυπόκρίσηδιάταξημειώνειτις διαφοροποιήσεις μεταξύ των διαφόρων ομάδων ή τάξεων οι οποίες τυγχάνουν του ευεργετήματος του αδασμολόγητου αυτοκινήτου, και επομέ νωςβρίσκεται μέσασταπλαίσιατηςάσκησηςτωνσυνταγματι κών εξουσιών τηςΒουλής. Ηομόφωνηγνωμάτευση τουΑνωτάτου Δικαστηρίου είναι ότι ηυπόεξέτασηδιάταξηδενευρίσκεται σεαντίθεσηήασυμ φωνία προς τις διατάξεις των Αρθρων 28, 35 και 179 του Συντάγματος. Η παρούσα Γνωμάτευση κοινοποιείται, σύμφωνα με το Αρθρο 140.2 τουΣυντάγματος, στονΠρόεδροτης Δημοκρατίας καιστηΒουλή των Αντιπροσώπων. Γνωμάτευση ωςανωτέρω. 1493