3 ΑΛΛ. 4Ιουλίου,1989 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΑΡΙΟΣΜΟΥΡΤΖΗΣ, Αιτητής, 1 ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ'ης ηΑίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 955/S8) Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές — Προϊστάμενος Τμήματος — Σύσταση—Παραγνώριση—Απαιτείταιειδικήαιτιολογία—Στην υπό κρίσηπερϋττωσηεδόθηειδικήαιτιολογία. 5 10 15 ΔημόσιοιΥπάλληλοι— Προ€Τ/ωγες— Έκδηλη υπεροχή—Έννοια. ΟΑιτών συνεστήθη απότονΠροϊστάμενοντουΤμήματοςγιαπρο αγωγή.Ταυτόχροναυπερείχετουενδιαφερομένουπροσώπουσεαρχαι ότητακατά2έτη.Τοενδιαφερόμενοπρόσωπο,όμως,είχεελαφράνυπεοοχήν στην αξίαν,αλλάκαικαλύτεραπροσόντα,μεταξύτωνοποίων, ήταν καιπροσόν, που εθεωρείτο πλεονέκτημα απότο σχετικό σχέδιο υπηρεσίας. Η Ε.Δ.Υ. επικαλούμενη την υπεροχήτου ενδιαφερομένουπροσώπουσε αξίακαιπροσόντααπεφάσισεκατάπλειοψηφίαννααποκλίνει απότηνσύστασητουΔιευθυντή. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτην Αίτηση Ακυρώσεως, απεφάσισε: 20 1. ΣτηνπαρούσαπερίπτωσηηΕΛ.Ύ. αιτιολόγησεειδικάτηναπό κλισητηςαπότηνσύστασητουπροϊσταμένουτουτμήματος. Η 1615 Μουρτζήςν.Δημοκρατίας
(1989)απαίτησηγιαειδικήαιτιολογίατηςαποκλίσεως ικανοποιείται.
- ΗΕΑΥ. δενέχειυπερβεί ταακραία όριατηςδιακριτικήςτης εξουσίας. Αντίθετα ενήργησεσταπλαίσιαορθήςασκήσεωςτης. 5
- ΟΑιτώνδεναπέδειξεέκδηληυπεροχή. Η Αίτηση Ακυρώσεως απορρί πτεται. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. 10 Loukav. Sawa andOthers andPublic Service Commission and Others
(1989)3C.LR.672, 15 1 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Δημοκρατία v.Παπαμιχαήλ
(1989)3A.AA..823, Θεοδοσίουv. Δημοκρατίας
(1961)Α.Α.ΣΛ. (τόμος2), 44, 20 Ιωάννουν.Δημοκρατίας
(1977)3ΑΛΑ. 61, ΧατζηβασιλείουκαιΆλλοι ν.Δημοκρατίας
(1974)3ΑΛΑ. 130, Χατζηϊωάννονν. Δημοκρατίας
(1983)3Α.ΑΑ. 1041, 25 Χατζησάββαν.Δημοκρατίας
(1982)3ΑΛΑ.
- Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας ναδιορίσειτοενδιαφερόμενο πρόσωπο στηθέσηΑνώτερου Εκπαιδευτήστο Ινστιτούτο Εκπαίδευσης Προσωπικού Ξενοδοχείων και Επισιτιστικής Βιομηχανίας αντίτουαιτητή. 35 Α. Σ.Αγγελίδης,γιατον Αιτητή. Π.Χ" Δημητρίου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας Β', για την Καθ'ηςη αίτηση. Ν.Αοΐζου,γιατο Ενδιαφερόμενο μέρος. 1616 40 3ΑΛΑ. 5 10 15 Μουρτζή;ν.Δημοκρατίας ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Ο αιτητής προσβάλλει το διορισμό της ενδιαφερόμενης Ελένης Καμπανέλλα στη θέση Ανώτερου Εκπαιδευτήστο Ινστιτούτο Εκπαίδευσης Προσωπικού Ξενοδοχείων και Επισιτιστικής Βιομηχανίας που δημοσιεύτηκε στις 27.10.88 στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας,με ισχύ από1.9.
- Βάσει των Σχεδίων Υπηρεσίας ηπιο πάνωθέση είναιπρο αγωγήςκαιαφούακολουθήθηκεηκαθιερωμένη διαδικασίαγια τηνπλήρωσητης,επελήφθητουζητήματοςηαρμόδιαΤμηματική Επιτροπήγιαναπροβείστις συστάσεις της μετάτηναξιολόγη ση των υποψηφίων. Στις 13.1.88 Η Τμηματική Επιτροπή σύστησε ,4 υποψηφίους για τη θέση, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβανόταν ο αιτητής και η ενδιαφερόμενη. Τα Σχέδια Υπηρεσίας, καθόσον μέρος τους αφορούν τα επίδικα ζητήμα τα στην παρούσαυπόθεση,προβλέπουν ταεξής προσόντα. 1 20 2
- ΠολύκαλήγνώσητηςΕλληνικής καιΑγγλικής γλώσσας. 25 30 35 40
- ΚατάρτισησταΠαιδαγωγικάκαιγνώση της Γαλλικής ή Γερμανικής ήάλληςξένης γλώσσας θααποτελεί πλεονέ κτημα. Η Ε.Δ.Υ. με επιστολή της προς την Τμηματική Επιτροπή στις 3.3.88 παρατηρούσεπως ητελευταία,ότανέκαμετις εισηγήσεις της, δενασχολήθηκε μετοπροσόν τηςπολύκαλήςγνώ σηςτηςΑγγλικήςκαιδενανέφερεταστοιχεία πάνωσταοποία στήριξε τοπόρισματηςγιαναθεωρήσει πωςόλοιοιυποψήφι οι είχαντοπλεονέκτημα. Ως συνέπεια τηςπαρατήρησηςαυτής από την ΕΛ.Υ. ακολούθησε, στις 15.3.88, συμπληρωματική έκθεση της Τμηματικής Επιτροπής, αλλά η Ε.Δ.Υ. μετά από μελέτη της αποφάσισενατην επαναπέμψει, στις 23.5.85,στην Τμηματική Επιτροπήγιαναδιευκρινιστεί με ποιο τρόπο δια πιστώθηκε ότι οι υποψήφιοι διέθεταντοαπαιτούμενο προσόν της πολύ καλής γνώσης της Αγγλικήςκαιπάνωσεποια στοιχείαστήριξε τηνκρίσητηςπωςοιυποψήφιοιπου συστήθηκαν διέθεταντο πλεονέκτημα. ΗΤμηματική Επιτροπήαπέστειλε τη νέασυμπληρωματική τηςέκθεση στις23.6.
- 1617 Αρτεμίδης, Δ. Μουρτζήςν.Δημοκρατίας
(1989)Στις26.8.88ηΕΔ.Υ.εξήτασε τοζήτηματηςπλήρωσης της θέσης, αφού άκουσε και τις απόψεις του Διευθυντή του Τμήματος.ΣτησυνεδρίατηςηΕπιτροπήασχολήθηκεεπίσηςμε τοπλεονέκτημαπουπροβλέπεταιστοΣχέδιοΥπηρεσίας γιατη θέσηκαι έκρινε ότιτοδιέθετανηενδιαφερόμενη καιοι δύο 5 άλλοισυστηθέντες,όχιόμωςοαιτητής.ΤέλοςηΕπιτροπήέκρι νε κατάπλειοψηφία,τέσσεριςπροςένα, πωςηενδιαφερόμενη ήτανοκαταλληλότερος υποψήφιοςγιαναπροαχθείστημόνι μηθέσητου Ανώτερου Εκπαιδευτή,Ινστιτούτο Εκπαίδευσης Προσωπικού Ξενοδοχείων καιΕπισιτιστικής Βιομηχανίας. 10 Ο δικηγόρος τουαιτητή στηγραπτήτουαγόρευσηπρόβαλε αριθμό νομικών λόγων βάσει των οποίων και εισηγείται την ακύρωσητουδιορισμούτηςενδιαφερόμενης.Οινομικοίαυτοί λόγοιαφορούν: 15 (α)Τονκαταρτισμότωνεμπιστευτικών εκθέσεων (β)Την μηυιοθέτηση από την ΕΛ.Υ. της σύστασης του Διευθυντή γιαδιορισμό τουαιτητήκαι 20 (γ) Τη μεγάλη αρχαιότητακαι έκδηλη υπεροχή του αιτητή έναντιτηςενδιαφερόμενης. Οδικηγόροςτουαιτητήαπέσυρετονπρώτολόγο,καιπολύ ορθά,γιατί στο μεταξύ εκδόθηκεησχετική μετοζήτημααπό φασητηςΟλομέλειας τουΑνωτάτουΔικαστηρίου,Γιαννονλλα Λουκά ν.Μιχαλάκη ΣάββακαιΆλλωνκαιΔημοκρατίας(\9&9) 3 ΑΑ..Δ. 672.Παραμένουν επομένως προς εξέταση τα δυο άλλανομικάζητήματα. 25 30 Είναι γεγονός πως ο αιτητής υπερέχει σεαρχαιότητα της ενδιαφερόμενης,εφόσονυπηρετείστηνπροηγούμενησεβαθμί δαθέση,αυτήδηλαδήτουΕκπαιδευτή,από 1.1.78, ενώη ενδια φερόμενη από1.1.
- Επίσης οΔιευθυντής του Ινστιτούτου κ. 35 Κοντοπύργος σύστησεγιαπροαγωγήτον αιτητήλέγοντας τα εξής,όπωςέχουνκαταγραφείσταπρακτικάαπότηνΕ.Δ.Υ. "Συστήνει το Μάριο Μουρτζή,ο οποίος υπηρετείστο Ινστιτούτο απότο
- Είναι οαρχαιότερος υπάλληλος, είναι πολύ φιλότιμος, έχει συγγράψει βιβλίο στον κλάδο του,τοοποίοείναιπαγκοσμίωςαναγνωρισμένο,είναιαφο1618 40 3ΑΛΑ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Μουρτζήςν.Δημοκρατίας Αρτεμίδης,Δ. σιωμένος υπάλληλος και δεναρνείται ναεργαστεί πέραν τωνκανονικών ωρών. Μπορείναμηνέχειταακαδημαϊκά προσόντα που διαθέτουν οι άλλοι από τους υπαλλήλους, αλλά είναι ουπ' αριθμό ένα υπάλληλος του ΙΞΕΤ. Είναι τίμιοςκαιστηνπράξη είναιοκαλύτερος,λόγωπροσφοράς, προθυμίαςκαιαφοσίωσης στοκαθήκον. Τονθεωρεί ωςτον επικρατέστεροκαιτον συστήνει". ΗΕ.Δ.Υ.όμως δενακολούθησε τησύσταση του Διευθυντή δίνονταςλόγουςγιατηναπόφασητηςναεπιλέξειγιαδιορισμό τηνενδιαφερόμενη.ιΟι λόγοιαυτοί,όπωςκαταγράφονταιστα πρακτικά είναι ότιη ενδιαφερόμενη διέθετε τοπλεονέκτημα, δηλαδήκατάρτιση σταπαιδαγωγικάκαιγνώσητηςΓερμανικής γλώσσας, ενώ, καιπαρότι ο αιτητής είχε αρχαιότητα έναντι της, εντούτοις ηενδιαφερόμενη υπερτερούσε στα άλλα στοι χεία, δηλαδήτηναξίακαιπροσόντα. Είναιπαραδεκτόγεγονός, ότιοαιτητήςδενδιέθετετοπλε ονέκτημα, τηςγνώσης δηλαδήμιαςξένης γλώσσας εκτόςαπό τηνΑγγλική. Ταακαδημα'ικά επίσης προσόντα της ενδιαφε ρόμενης είναι υψηλότερα απόαυτά του αιτητή, εφόσον η πρώτη έχει αποκτήσει δίπλωμα ανώτερης επαγγελματικής εκπαίδευσης στη Γερμανία όπου εκπαιδεύτηκε από 1.3.6730.4.68 σε ειδικούς τομείς της Ξενοδοχειακής Βιομηχανίας, ενώέχεικαιταυπόλοιπαακαδημαϊκάπροσόνταπου διαθέτει ο αιτητής. Υπερτερεί επίσης η ενδιαφερόμενη ελαφρώς του αιτητή στην αξιολόγηση -βαθμολογία στις πρόσφατες εμπι στευτικές εκθέσεις. ΠρόσφαταηΟλομέλεια τουΑνωτάτου Δικαστηρίου ασχο λήθηκεπάλιμετηνγνωστή αρχή τηςΔιοικητικής δικαιοσύνης, αναφορικάδηλαδήμετηνβαρύτητα πουπρέπει ναπροσδίδε ται στη σύσταση τουΠροϊσταμένου Τμήματος,γιαναεπανα λάβειταεξής:(ΚυπριακήΔημοκρατίαν.ΠέτρουΠαπαμιχαήλ,
(1989)3AAA 823). "Είναι γνωστή ηαρχή τουΔιοικητικού Δικαίου ότιη σύσταση τουΠροϊσταμένουτουΤμήματοςείναισοβαρότα το στοιχείο που πρέπει να έχει βαρύτηταστην κρίσητης ΕΔ.Υ.· καιησύσταση τουδενμπορεί ναπαραγνωριστεί δίχωςναδίδονταιεπαρκείςλόγοι. Ηπρώτηυπόθεση,στην οποίαηπιοπάνωαρχήέχειυιοθετηθεί,είναιη Θεοδοσίου ν. 1619 Αρτεμίδης, Δ. Μουρτζή;ν.Δημοκρατίας
(1989)Της Δημοκρατίας
(1961)Α.Α.Σ.Δ. (τόμος 2), 44. Παραθέτουμετο σχετικό απόσπασμααπότησελίδα 48 σε μετάφραση. "Κατά τη γνώμη του Δικαστηρίου η σύσταση του 5 ΠροϊσταμένουτουΤμήματοςήάλλουανώτερουυπεύθυ νου λειτουργού, και ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου χρειάζεταιεξειδικευμένηγνώσηκαιικανότηταστηνεκτέ λεση ορισμένων καθηκόντων,είναιάκρωςσοβαρό στοι χείο το οποίο πρέπει να μετρήσει στην απόφαση της 10 ΕπιτροπήςΔημόσιας Υπηρεσίας στησυγκεκριμένηυπό θεσηκαι η σύσταση αυτήδεν μπορεί εύκολα να παρα γνωριστεί. ΑνηΕπιτροπήΔημόσιαςΥπηρεσίας είναιτης γνώμης πωςγιαορισμένους λόγους ηεισήγηση αυτή δεν μπορείναυιοθετηθείτότεκατάκανόναοΠροϊστάμενος 15 τουΤμήματοςή άλλος λειτουργός πουέχεισχέση με την απόφασηπρέπειναπροσκληθεί ενώπιον της ΕΑΥ. για να εξηγήσει τουςλόγους τουώστεη Ε.Δ.Υ. ναεπωφελη θείπλήρως από αυτούς". 20 Στην υπόθεση αυτήτο Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε πως η Ε.Δ.Υ.πολύ ορθάκαι μέσα στα πλαίσια της διακριτικήςτης εξουσίας,έδωσεβαρύτητασταακαδημαϊκάπροσόνταπουσχε τίζονταν μετηφύσητων καθηκόντωντηςθέσης, ενώ από την σύγκριση των εμπιστευτικών εκθέσεων φαινότανότι ταενδιαφερόμενα πρόσωπα υπερτερούσαν ελαφρώς του αιτητή στη βαθμολογία. ΤοΔικαστήριοείπεταεξής σχετικά: "Μέσα στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας της ΕπιτροπήςΔημόσιας Υπηρεσίας ναεπιλέξειτουςκαταλληλότερους για διορισμό στις επίδικες θέσεις, είχε κατά τη γνώμημαςκαθήκοννασυνεκτιμήσει όλαταπροσόντατους. Ορθά δε έδωσε βαρύτηταστα ακαδημαϊκά προσόντα των ενδιαφερομένων προσώπων, που σχετίζονται με τη φύση των καθηκόντων της θέσης Διοικητικού Λειτουργού. Παραπέρα, η Επιτροπή ανέφερε στην απόφαση της πως έλαβευπόψητηςόλαταενώπιον τηςστοιχεία ταοποίακαι αξιολόγησε. Οεμπιστευτικές δεεκθέσεις του εφεσίβλητου αιτητή, σε σύγκριση με τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα, δεί χνουν ότι τα τελευταία υπερτερούν ελαφρώς του αιτητή στην επί μέρους βαθμολογία στα χρόνια 1970-1985.Όλα αυτάφανερώνουνπωςη αιτιολογίατουκ. Κοφτερούόταν 1620 25 30 35 40 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Μουρτζήςν.Δημοκρατίας Αρτεμίδης, Δ. σύστηνετοναιτητή,διαβαθμίζονταςτονέστωελαφράψηλό τερααπόταενδιαφερόμεναπρόσωπα,όπωςκαταχωρίστη κεαπότην Ε.Δ.Υ.στα πρακτικάμε τηφράση 'συστήνεται λόγωτης αξίαςτουκαι μεβάσητηγνώμη που ο ίδιοςέχει γιατουςυποψηφίους',δενυποστηρίζεται απότααντικειμε νικάκριτήρια,όπωςαυτάεμφαίνονταιστους προσωπικούς φακέλουςκαιεμπιστευτικές εκθέσειςπουήσανενώπιον της Επιτροπής. (Δες πάνω στο ζήτημα αυτό: Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(1977)3 AAA 61,και Χατζηβασιλείου και Άλλοιν.Δημοκρατίας
(1974)3ΑΛΑ 130)". Στηνυπόκρίσηυπόθεση ηΕ.Δ.Υ.ενήργησεμέσα σταόρια της άσκησης τηςδιακριτικήςτης εξουσίας. Αυτήήτανυπεύθυ νηγιαναπροβείστοδιορισμότουκαταλληλότερου προσώπου. Ηδιαδικασίαπου ακολούθησε για να καταλήξει στην τελική τηςκρίσηήταννομικάάμεμπτη,οδεσοβαρός προβληματισμός τηςκαταδεικνύεταικαιαπότογεγονός ότιηαπόφασητηςελή φθημεπλειοψηφία 4προς 1.Η απόκλιση απότησύσταση του Προϊσταμένου τουΤμήματοςαιτιολογήθηκεπλήρωςκαιαιτιολόγησήτης κρίνεται ως ορθήαπότααντικειμενικά δεδομένα, σταοποίααναφέρομαιπιο πάνω. Οαιτητήςδεναπέδειξε έκδηληυπεροχή έναντιτηςενδιαφε ρόμενης. Μπορεί όμως ναλεχθείότι έδειξεισχυρήυποψηφιότηταέναντιτης.ΚατάτηγνώμημουηαπόφασητηςΕπιτροπής όχι μόνο δεν εξέφυγε απόταακραίαόριατηςδιακριτικής της εξουσίας, αλλά αντίθεταείναι μέσα στα πλαίσια ορθήςάσκη σηςτης. Στοσύγγραμμα"ΜαθήματαΔιοικητικού Δικαίου"του Στασινόπουλου 'Έκδοση 1957', αναφέρονταιταεξήςσχετικά, στησελίδα 315. "Η Επιτροπήαφούελέγξηταυποβληθέντα δικαιολογη τικά, εκλέγει τους καταλληλότερους εκ των υποψηφίων, σταθμίζουσα τατυπικά και τα ουσιαστικά προσόντα οίον πτυχίασπουδών,προϋπηρεσία,προσθέτουςγνώσεις,πιστο ποιητικά ικανότητος εκδιδόμενα παρ' αξιόπιστων πηγών κλπ.Περίτηνστάθμισιν τωνπροσόντων τούτωνκέκτηταιη επιτροπή διακριτικήν εξουσίαν. Αλλά,παρά την διακριτικήνταύτηνεξουσίαν ήνκέκτηται,δενδύναταιναπροβήεις αυθαίρετον και αδικαιολόγητον προτίμησιν του συγκεντρούντος προδήλως ολιγώτερα προσόντα,παραγνωρίζουσα τον προδήλως ικανώτερον. Η διακριτική της εξουσία 1621 Αρτεμίδης, Δ. Μουρτζήςν.Δημοκρατίας
(1989)υπόκειται εις τηνσυνήθηδέσμευσιν παντόςοργάνου,όπως μηυπερβαίνειταάκραόριατηςχορηγηθείσης αυτώυπότου νόμου διακριτικής εξουσίας". Ο ορισμός της έννοιας "έκδηλη υπεροχή" έχει υιοθετηθεί στην απόφασητης Ολομέλειας στην υπόθεση Χ" Ιωάννουν. Δημοκρατίας
(1983)3 AAA. 1041, από την απόφαση Χ" Σάββα ν. Δημοκρατίας
(1982)3 Α.Α.Δ. 76, που εξέδωσε ο Δικαστής Πικής, καιέχειωςεξής,σεμετάφραση: 5 10 "Επειδή μετη φράση 'έκδηλη υπεροχή' εννοείται η υπε ροχή ενός προσώπου,γιανα ευσταθήσει ισχυρισμός αυτού του είδους, πρέπει να είναι αυταπόδεικτος και προφανής απότηνεξέταση των φακέλωντωνυποψηφίων. Ηυπεροχή πρέπει να είναι τέτοιας φύσης που να βγαίνει από κάθε 15 άποψηαπότο συνδυασμένο αποτέλεσμα τηςαξίας,προσό ντων και αρχαιότητατων προσώπων που συναγωνίζονται γιαπροαγωγή- με άλλες λέξεις,πρέπει ναβγαίνει ως ανα ντίρρητο γεγονός, τόσο πειστικό που να εντυπωσιάζει κάποιοαπότηνπρώτηματιά". 20 Η προσφυγή επομένως απορρίπτεται δίχως οποιαδήποτε διαταγήγιαέξοδα. Η προσφιηπί απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 1622 25