3ΑΑΛ. 12 Ιουλίου, 1989 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΑΡΩΦΑΣΙΟΥΛΩΤΗΚΑΙΧΡΙΣΤΟΣΦΑΣΟΥΛΙΩΤΗΥΠΟΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑΤΩΝ ΩΣΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩΝΤΗΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣΛΕΩΝΙΔΑΦΑΣΟΥΛΙΩΤΗΚΑΙΑΛΛΟΙ, ι- Αιτητές, ν. ΔΗΜΟΥΛΕΜΕΣΟΥ, Καθ'ωνηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ.836/88) 5 ΓενικέςΑρχέςΔιοικητικούΔικαίου—Διοικητικήπράξη— Κύρος—Το πραγματικόκαινομικόκαθεστώς, πουδιέπειτηνλήψητηςαποφάσεως — Εκείνο,πουισχι/εικατάτονχρόνοεκδόσεωςτης, εκτόςανηδιοίκη ση καθυστέρησε αδικαιολόγητα να εκδώσει την απόφαση της — Υποβολή Αιτήσεως για Άδεια Οικοδομήςτην 18.12.87 — Νέοι Κανονισμοίαπό31.12.87—Παράλειψηαπαντήσεωςμέχρι31.12.87— Δενσυνιστάκαθυστέρηση—Επομένωςορθάηδιοίκησηεφάρμοσετους νέουςΚανονισμούς. 10 ΣυνταγματικόΔίκαιο—Δικαίωμα Ιδιοκτησίας—Σύνταγμα,Άρθρο23— Πολεοδομικέςζώνες—Δεν αντίκεινται στοΆρθρο23, εκτόςανηπερι ουσίακαταστραφήτελείωςήείναιαποτέλεσμαπαράλογηςκαιαυθαίρε τηςενέργειας,πέραντωνορίωντηςδιακριτικήςεξουσίας. 15 ΟιΑιτούντεςυπέβαλανΑίτηση γιαΑδειανοικοδομήςτην 18.12.87. Την 31.12.87εδημοσιεύθησαννέοι Οικοδομικοί Κανονισμοί.Ο Δήμος Λεμεσούεζήτησεσυμμόρφωσημεαυτούς.Ωςαποτέλεσμακαταχωρήθη κεηπαρούσαΑίτηση Ακυρώσεως. 20 ΤοΑνώτατοΔιακαστήριο,αφούαναφέρθηκεστηννομολογίασχετι κά μετοκαθεστώς,πουδιέπει τηνέκδοσηδιοικητικής πράξεως, δεν 1629 Φασουλιώτηκ,ά.ν.ΔήμουΛεμεσού
(1989)δέχθηκεότιήτανεύλογονααναμένεταιηλήψηαποφάσεωςπάνωσεένα περίπλοκο θέμα όπως είναι το θέμα εκδόσεως της άδειας οικοδομής μέσασελίγεςμέρεςούτεκαιδέχθηκετηνεισήγηση ότιοινέοι οικοδομι κοί κανονισμοί παραβίαζαντοΑρθρο23του Συντάγματος.Ωςαποτέ λεσμαηΑίτησηΑκυρώσεωςαπορρίφθηκε. 5 Η Αίτηση Ακυρώσεως απορρί πτεται. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. 10 Αναφερόμενεςυποθέσεις:ν Αοΐζου ν.Δημοκρατίας
(1985)3AAA. 1195, 15 LordouandOthers v.Republic
(1968)3C.L.R.427, Μαγγλή κ.άv.Δημοκρατίας
(1984)3(A)AAA. 351, Police v.Hondrou, 3R.S.C.C. 82, 20 Mouzouris v.Republic
(1972)3C.L.R.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασης τουΔήμουΛεμεσούνα μην παραχωρηθεί άδειαοικοδομής στουςΑιτητές χωρίς ανα προσαρμογή των σχεδίων. 25 Α. Ιακωβίδης, για τουςΑιτητές. 30 Π.ΒράχαςγιχχΓ.Ποταμίτη,γιατους Καθ'ων ηαίτηση. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.:Ανάγνωσετηνακόλουθη απόφα ση. Οι αιτητές 2, 3, 4, 5, 6 και 7 και κάποιος Λεωνίδας Φασουλιώτης, ήσανκατάτονουσιώδηχρόνο οιεγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες ενόςκτήματοςστηΛεμεσόυπ.αριθ.εγγραφής41124 στην ενορία Καθολικής. ΟΛεωνίδαςΦασουλιώτης πέθανεκαι διορίσθησαν ωςδιαχειριστές τηςπεριουσίας τουηΜάρω και ο Χρίστος Φασουλιώτης. Στις 18/12/87οΛεωνίδαςΦασουλιώτης,προσωπικάκαισαν πληρεξούσιοςαντιπρόσωπος των αιτητών 3,4,5 και6,μαζίμε 1630 35 40 3ΑΛΑ. 5 10 15 20 25 30 Φασουλιώτηκ.ά. ν.ΔήμουΛεμεσού Παπαδόπουλος,Δ. τουςαιτητές2και7,υπέβαλαναίτηση στηνΑρμόδιαΑρχή,που είναιοΔήμοςΛεμεσού,γιαέκδοσηαδείαςοικοδομήςπάνωστο πιο πάνωκτήματους σύμφωνα μετονΠερί Ρυθμίσεως Οδών καιΟικοδομώνΝόμο,Κεφ.96.ΤηνίδιαημέρατουςγνωστοποιήθηκεαπότοΔημαρχείοπωςη αίτησητους ελήφθηκαιθαεμελετάτο.Θαεπικοινωνούσανδεμαζίτουςότανθαενεκρίνετογια τηνκαταβολήτωνσχετικώνδικαιωμάτων. Στην 31/12/87δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας η Κ.Δ.Π. 328/87 με την οποία καθορίζονταν Πολεοδομικές Ζώνες και περιορισμοί στις οικοδομές στη περιοχή όπου ευρίσκετο τοακίνητοτων αιτητών.Οιπεριορι σμοίαυτοίεπηρέασανάμεσατην προτεινόμενη οικοδομή των αιτητώνκαικαθιστούσαντηνπροτεινόμενη οικοδομήασυμβίβαστηπροςτουςπεριορισμούς καιόρουςτηςσχετικήςζώνης. Ο Δήμος Λεμεσού πληροφόρησε σχετικά τους αιτητές με επιστολήτου ημερομηνίας 3/8/88, όπου αναφέρετοότιη προ τεινόμενη οικοδομή δενήτοσύμφωνη με τους Κανονισμούς καιΝόμους Περί Οδών καιΟικοδομών, Κεφ. 96,καιότιοι προσόψεις τηςοικοδομής θαέπρεπε"ναπροσαρμοστούνώστε νασυνάδειμετονειδικόχαρακτήρατηςπόλης". Οιαιτητέςθεώρησαντουςεαυτούςτουςαδικημένουςγιατί, κατάτηγνώμητους,ηαίτησητουςέπρεπεναείχεεγκριθείπρο τού δημοσιευθεί η Κανονιστική Διοικητική Πράξη328/87 της 31/12/87 ή να εξετασθεί με βάση τους Κανονισμούς όπως ίσχυανπροτης31/12/
- Μετηναίτησητουςαυτήοιαιτητές ζητούν,πρώτο, δήλωση τουΔικαστηρίου πωςη απόφαση των καθ'ωνηαίτησηναμηντουςπαραχωρηθείη ζητούμενη άδεια χωρίς αναπροσαρμογή τωνσχεδίων, είναιάκυρη και στερημέ νηοποιουδήποτεεννόμουαποτελέσματοςκαιδεύτερο,δήλωση τουΔικαστηρίου ότιη απόφασητωνκαθ'ωνη αίτησηευρίσκε ταισεαντίθεσηπροςτοάρθρο23τουΣυντάγματος. 35 40 Είναιοισχυρισμόςτων αιτητών,πωςη αίτησητων έπρεπε ναείχεεξετασθεί προτης 31/12/1987, γιατί,κατάτηνεισήγηση του δικηγόρου των,ηΚΑΠ. 328/87δεναναφέρεταισεανα δρομική ισχύ καιπωςο χρόνος απότις 18/12/87 μέχρι τις 31/12/87ήτοεπαρκής,ώστεναεξεταστούν τασχέδια,οιμετρή σειςκαιγενικάοιαιτήσειςτουςγιαάδειαοικοδομής. 1631 Παπαδόπουλος,Δ. Φασουλιώτηκ.ά.ν.ΔήμουΛεμεσού
(1989)Είναιαναμφισβήτητογεγονόςπωςμιαδιοικητικήπράξηπρέ πει ναλαμβάνεταιμεβάσητους ισχύοντες Νόμους.Αυτό ισχύει και ανο σχετικός Νόμος έχει αλλάξει, εκτός ανηΔιοίκηση ήτο υπόχρεηνακάμεικάτιπουαμέλησε ήΛίαιηρνήθη ή/καιπαρέλει ψε να κάμει προτού γίνει η αλλαγή του σχετικού Νόμου εις τρόπο, ώστε ο διοικούμενος να υποστεί ζημιά. Οι αρχέςαυτές έχουν διατυπωθεί με μεγάλησαφήνεια στην υπόθεση Αοΐζον ν. Δημοκρατίας
(1985)3ΑΛΛ. 1195,όπουαναφέρεται: "....Itisabasicprinciple ofadministrative Lawthatthelegality ofadministrative acts'isgovernedby thelegislationinforceatthe time when they are made; that this principle applies also in the instance wherethe legislation in force has changed between the application andthedateofthedecision was taken,butishowever subject to the exception that the pre-existing legislation is applicable when there has been an omission on the part of the administration to perform within a reasonable time whatit was duty boundto dobefore thechange of the Law; that it isclearly settled that an applicant cannotbe punished for a delaythat was notduetohisfaultbuttheadministration was toblame;" 5 10 15 20 Ηουσίατηςυπόθεσηςτωναιτητώνέγκειται στοκατάπόσοη • Αρμόδια Αρχή έπρεπε σε διάστημα 12 ημερών δηλαδή, απότις 18/12/1987 μέχρι την 31/12/1987, να εξετάσει την αίτηση των αιτητών γιαάδειαοικοδομής. 25 Νομίζωκάθευπόθεση εξαρτάταιαπόταδικάτης περιστατι κά. Εξετάζονταςτη συμπεριφοράτης Αρμόδιας Αρχής, λαμβά νω υπόψημουταεξής: 30
(1)Τοπρόβλημα,το μέγεθος καιτηδυσκολίατου,
(2)Χρόνος: Λογικήχρονικήπερίοδοςπουθαχρειαζότανγια την επίλυση του,χρόνος πουδιέρρευσε από τηνκαταχώ ρηση της αίτησης μέχρι της δημοσίευσης της διοικητικής πράξης, που άλλαξαν τα δεδομένα εναντίον των συμφε ρόντων των αιτητώνκαιτηνεποχήτου χρόνου. Στην υπόθεση Andriani Lordou and Others v. Republic
(1968)3C.L.R.427,τοΑνώτατο Δικαστήριο δενθεώρησεκαθυστέρηση οχτώ ημερών αδικαιολόγητη από την Αρμόδια Αρχή για εξέταση αίτησης κάτω απότον ίδιο Νόμο.Αναφέρεται δε 1632 35 40 3AAA. Φασουλιώτηκ.ά.ν.ΔήμουΛεμεσού Παπαδόπουλος, Δ. ενδεικτικάτοεξής: "It must be remembered in this respect that once an application for abuildingpermit is made thegrant thereof is notautomatic,evenif allthenecessaryplans areready andin compliancewiththelegislationinforceatthetime; matterhas stillto be considered by theappropriate authority, so that,if need be, proper conditions may be imposed by it under the relevantprovisionsof Cap.96,such assection 9thereof. 10 Στηνυπόθεση Christoforou and Others v.TheMunicipal Committee of Ayios Dhometios
(1987)3 C.L.R. στη σελίδα 375 και376 αναφέρεται: 15 20 25 30 35 40 "
(1)Τονομικόνκαθεστώςεπίτουοποίουηδιοικητικήενέρ γεια πρέπει να στηρίζεται είναι το ισχύον κατά τον χρόνον λήψεως τηςαποφάσεως.Οκανώναυτόςυπό κειται εις ένασημαντικόν περιορισμόν, ότι οypovoc κατά τον οποίο λαιιβάνεται η απόΦασις ποέπει να είναι εύλογος, λαμβανομένης υπ' όψιν της ημερομη νίας,κατάτηνοποίαυπεβλήθηεις ταςαρχάςτοαίτη ματουπολίτου.
(2)Τι είναι εύλογος χρόνος αποτελεί συνήθως ζήτημα πραγματικού γεγονότος και βαθμού. Εις την Κύπρον εν τούτοις, η χρονική περίοδος εντός της οποίας η Διοίκησις πρέπει να ενεργήσει καθορίζεται υπό του Αρθρου29τουΣυντάγματος.ΤοΑρθρον αυτόεπιβάλ λει τριπλήν υποχρέωσιν εις την διοίκησιν,ήτοι (α) να μελετήσει τηναίτησινταχέως(β)ναλάβηαπόφασινεπί τηςαιτήσεωςταχέως,και(γ)νακοινοποίηση εντός 30 ημερώντηναπόφασινδεόντωςητιολογημένην, ωςεπι βάλλεταιδιάδιοικητικάς αποφάσεις.
(3)Ηαναγκαίασυνέπεια τουΑρθρου 29 είναιότι η αίτη σις,ηοποίαυπεβλήθηεις ταςΑρχάς, πρέπειναδιεκ περαιωθεί εντός 30ημερών. Εάνο νόμοςτροποποιη θεί εντός της τριακονθημέρου αυτής περιόδου και η διοικητικήαρχή δενείναιυπεύθυνοςδι'αδικαιολόγητονκαθυστέρησιν,τότε ηαρχήδύναταινα εφαρμόσει τονομικόν καθεστώς,τοοποίονεισήχθηδιάτηςγενο μένηςτροποποιήσεως". 1633 Παπαδόπουλος,Δ. Φασουλιώτηκ.ά.ν.ΔήμουΛεμεσού
(1989)Δεν νομίζωπωςθαήτολογικό ναανέμενεκανείς μέσασε μιαχρονικήπερίοδοοχτώεργάσιμωνημερώνναεξετασθείμια πολύπλοκη και δύσκολη υπόθεση όπως είναι η εξέταση μιας άδειας οικοδομής. Πέραντούτου,ηπερίοδος αυτήσυμπίπτει να είναι μέσα στην εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων που ηαπόδοσηόλων των υπηρεσιών είναι κάπωςμειωμένη. Δεννομίζωπωςμπορώνααποδώσωοποιαδήποτεολιγωρίαή αμέλειαστηνΑρμόδιαΑρχή.Τοδιάστημααπότηςλήψεωςτης αίτησης μέχρι της δημοσίευσης της Διοικητικής Πράξης, η περίοδοςτουχρόνουκαιηφύσητουπροβλήματοςήταντέτοια που δεν δικαιολογούν^κατά τηγνώμη μου, κανένα παράπονο απόμέρουςτωναιτητών.Κατ'ακολουθία,δεδικαιολογούνται οι αιτητές να ζητούν,όπως ηαίτηση τους εξετασθεί μεβάση τουςΚανονισμούςόπωςήτανπριντην31/12/1987. 5 10 15 Αναφορικάπροςτην εισήγηση του ευπαιδεύτου δικηγόρου των αιτητών πως υπήρξε παραβίαση του άρθρου 23 του Συντάγματος,αναφέρομαιστηνυπόθεσηΙουλίαΜαγγλή κ.άν. Δημοκρατίας
(1984)3(A)ΑΛ.Δ. 351,ηοποίαεξέτασεσεβάθος το θέμα της επιβολής Πολεοδομικών Ζωνών και απεφάνθη 20 πωςδενσυγκρούεται ηεπιβολήΖωνώνμετοάρθρο23,εκτός εάν ηπεριουσίακαταστραφεί τελείως ήηεπιβολή τους είναι αποτέλεσμα παράλογηςκαι αυθόρμητηςενέργειας πουυπερ βαίνειταόριατηςδιακριτικής εξουσίας. 25 Τίποτε από τα πιο πάνω δεν συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση. Αναφέρω το σχετικό απόσπασμααπότη σελίδα 360και361τηςαπόφασης: "As regardstheissueoftheconstitutionality ofNotices116 and 117,which werepublishedundersection 14,above, there shouldbestressed, mainly,thefollowing:- 30 (
- a)They involve restrictions or limitations of theexerciseof therightof property, imposed by law, in the interest of 35 town andcountry planning andfor the development and utilization of properties to the promotion of the public benefit,inthesenseofArticle23.3oftheConstitution (see also, theLoizianacase,supra). (b)They make detailed provisions for putting into effect 40 restrictions or limitations of therightof property within theframeworklaiddownbyaLaw-inthisinstancesection 1634 3AAA Φασουλιώτηκ.ά. ν.ΔήμουΛεμεσού Παπαδόπουλος,Δ. 14 of Cap. 96 - and they are, therefore, within the requirementsofconstitutionalitywhichwereexpoundedin Police v.Hondrou, 3R.S.C.C82,85-86. 5 10 15 20 25 30 (
- c)The restrictions of limitations imposed by means of the two Noticesin question are not so patently unreasonable or arbitrary as tobe treated as having exceeded the limits oftherelevant discretionary powers; and,oncethisisso,it is not within the competence of this Court to embark on an evaluation of thecorrectness of such Noticesfrom the scientific point ofview. (
- d)Thesanctityoftherightofproperty,totheextenttowhich suchrightisconstitutionally protectedby meansofArticle 23 of the Constitution, is notviolated by thesaidnotices because:(
- i)In any individual case in which the restrictions or limitations imposed by them materially decrease the economicvalueoftheaffected propertytheownerofsuch propertyisentitledtocompensationunderArticle23.3"! Toτελευταίοπαράπονοτωναιτητώνείναιπωςηαίτησηδεν είναιδικαιολογημένη.Αυτό δενισχύειδιότιυπάρχειδικαιολογια,όπως φαίνεταιστην επιστολή της Αρμόδιας Αρχής,ημε ρομηνίας 3/8/88,η οποία αναφέρειπως τα σχέδια δενσυνά δουν με τη ζώνη στην οποίαβρισκότανη οικοδομήκαι πως έπρεπε να προσαρμοστούν οι προσόψεις της οικοδομής στο πλαίσιο ελέγχου της περιοχής ειδικού χαρακτήρα τηςπόλης. Αλλά,καιαντοδικαιολογητικόθεωρηθείπωςδενείναιαρκε τό,πουκατά τηγνώμημου είναι,μπορείπάντοτε να συμπλη ρωθεί από το σχετικό φάκελο, όπως έχει λεχθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Christos Mouzouris v. Republic
(1972)3C.L.R.43. 35 Γιατουςπιοπάνωλόγους,ηαίτησηαπορρίπτεται. Η αίτηση απορρίπτεται. 1635