(1989)4Φεβρουαρίου,1989 [ΧΛΤΖΙΓΓΣΛΓΓΛΡΙΙΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΙΕΡΩΝΥΜΙΔΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υποθέσεις Αρ. 219/86, 231/S6, 238/86). Αιτιρη Ακυρώσεως — Κατευθύνεται εναντίον συγκεκριμένης πράξεως ήπαρα/.είψεωςκαι όχι εναντίον τουυπευθύνου οργάνου. Σνπαγματικό Δίκαιο — Δικαίωμα Ιδιοκτησίας — Σύνταγμα, Αρθρο 23 — Περιορισμοί στο δικαίωμα — Ανά/.υση Νομολογίας — Το πνεύμα της σύγχρονης πολιτισμένης κοινωνίας. 5 Συνταγματικό Δίκαιο — Αρχή Ισότητας — Σύνταγμα, Αρθρο 28 — Πολεοδομικές ζώνες — Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπήρξε παραβίαση της αρχής της ισότητας. Συνταγματικό Δίκαιο — Δικαίωμα Ιδιοκτησίας — Σύνταγμα, Αρθρο 23 — Ο Περί Οδών και ΟικοδομώνΝόμος, Κεφ.96,Αρθρο 14
(1), όπωςείχε τροποποιηθεί μέχρι και τοΝόμο 15/83 —Γνωστοποίηση 11/86 — Δεν αποτελεί στέρηση τον δικαιώματος της ιδιοκτησίας των αιτούντων. \Q *5 Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε γνωστοποιήσεις, που είχε ετοιμάσει το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγλαντζιάς με βάσητο Αρθρο 14
(1)των περί Οδών και Οικοδομών πιο πάνω Νόμων. Οι 20 γνωστοποιήσεις επηρέασαν τη δυνατότητα των αιτούντων να αναπτύξουν τις ιδιοκτησίες τους. Συγκεκριμένα και ενώ προηγουμένως ο συντελεστής δόμησης ήταν 2.
- με δυνατότητα ανεγέρσεως 12ορόφων,τώρασεάλλε;μενπεριπτώσειςοσυντελεστής μειώθηκεστο 1.8., σεάλλεςστο 1.4 καισεάλλεςστο0.
- 25 166 3 ΑΛΛ. Ιερωνυμίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Σχετικά μετη μιααπότις εκδικαζόμενες προσφυγές ηγέρθη έν σταση ότι πρέπει νααπορριφθεί, γιατί δεν στρέφεται εναντίον της εγκριτικής αποφάσεωςτου Υπουργικού Συμβουλίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την ένσταση μετην αιτιολο γία ότι η Αίτηση Ακυρώσεως στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης πράξεως -και ησυγκεκριμένη πράξηστην συγκεκριμένη περίπτω σηήτανηέγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου - και όχι εναντίον του οργάνου,πουεξέδωσε την επίδικηπράξη. 10 15 20 25 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτις Αιτήσεις Ακυρώ σεωςαποφάσισε:
(1)Σύμφωνα με το πνεύμα της σύγχρονης πολιτισμένης κοινωνίας η άσκηση ενός δικαιώματος δεν μπορεί να αφήνεται να αγγίζει ταόρια τηςκατάχρησης,αλλάούτε και οι περιο ρισμοί συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων να φθάσουν σε τέτοιο βαθμό,που ουσιαστικά να συνεπάγεται τηνκατάργηση τους λόγω αδυναμίαςασκήσεως των.
(2)Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις πρόκειται για περιορισμό και όχι στέρηση ιδιοκτησίας.
(3)Ελλείψει μαρτυρίας εμπειρογνώμονα δεν μπορεί να γίνει δεκτή ηάποψηότι ηοριοθέτηση των ζωνών ήταν αυθαίρε τη.
(4)Οι επιβληθέντες περιορισμοί δεν ήταν παράλογοι, ώστε να καθίσταται αναγκαία ηεπέμβασητουΔικαστηρίου. 30
(5)Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν υπήρχε άνισος χειρι σμός προσώπων, που τελούσαν κάτω από τις ίδιες συνθή κες. 35 Οι Αιτήσεις Ακυρώσεως απορρίπτονται χωρίςδιαταγή για έξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 40 Hadjipapasymcou v. TheRepublic
(1984)3 C.L.R. 1182, Manglis andOthers v. TheRepublic
(1984)3 C.L.R. 351, 45 Simonis and Another v. Improvement Board of Latsia
(1984)3 C.L.R. 109, 167 Ιερωνυμίδης κ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά.
(1989)Demetnou v.District OfficerPaphos
(1985)3C.L.R. 2530, Bluewave Projects Ltd.andOthers v. TheRepublic
(1985)3C.L.R. 2522, 5 Mouzouris v. TheRepublic
(1972)3C.L.R.
- Προφυγές. Προσφυγές εναντίοντηςαπόφασηςτων καθ'ων ηαίτηση με την οποία τέθηκαν περιορισμοί στο ύψος των οικο δομών καιστο ποσοστόκάλυψης. 10 Στ. Ιερωννμίδης, για τους Αιτητές στην υπόθεση Αρ. 219/
- 15 Τ.Παπαδόπουλος, για τους Αιτητές στην υπόθεση Αρ. 231/
- Κ. Μίχαηλίδης, για τους Αψητες στην υπόθεση Αρ. 238/
- 20 Ν. Χαραλάμπους, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρα τίας, για τους Καθ'ων ηαίτησηΑρ.1 στις υποθέσεις Αρ. 219/86 και231/
- 25 Μ. Παπαπέτρου, για τους Καθ'ων ηαίτηση Αρ. 2 στις υποθέσεις Αρ. 219/86και231/
- Μ. Παπαπέτρου, για τους Καθ'ων ηαίτηση στην υπόθέσηΑρ.238/
- 30 Cur. adv.vult. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ: Ανάγνωσε την ακόλουθη 35 απόφαση. Οι αιτητές με τις πω πάνω προσφυγές που ακούστηκαν ταυτόχρονα γιατίέχουν κοινάταπραγματικά γεγονότα και αγγίζουντο ίδιο νομικό πλαίσιο ζητούν την ακύρωση της γνωστοποίησης αρ. 11/86 που δημοσιεύτηκε στο Τρίτο Παράρτημα Μέρος
(1)της Επίσημης Εφημερί- 40 δας τηςΔημοκρατίαςαρ. 2107 ημερομηνίας22.1.86. Η γνωστοποίηση αυτή δημοσιεύτηκε σύμφωνα με το άρθρο14
(1)του Περί Οδών και Οικοδομών Νόμου Κεφ. 168 3 Α.Α.Δ. Ιερωνυμίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Χ'Τσαγγάρης,Δ. 96 όπως έχει τροποποιηθεί από τους Ν. 14/59,67/63, 6/64, 56/64,12/69,38/69,13/74,28/74,24/78,25/79,80/82και15/
- 5 10 15 Οι αιτητές στις προσφυγές αρ.219/86 και 231/86 είναι φυσικά πρόσωπα, ιδιοκτήτες αριθμού οικοπέδων στην περιοχή Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγλαντζιάς όπου τέθηκαν μετην πιο πάνωγνωστοποίηση περιορισμοί στο ύψος των οικοδομών και στο ποσοστό κάλυψης. Οι αιτητές στην προσφυγή αρ. 238/86 είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης η οποία κατόπιν συμφωνίας αγόρασε από τους εγγεγραμμένους ιδιοκτήτες 59 οικόπεδα για ταοποία υπήρχε άδειαδιαχωρισμού καιμε βάση αυτή προχώρησε στο διαχωρισμό τους καιτην κατασκευήτων δρόμων. Μετηδημοσίευση της πιο πάνω γνωστοποίησης επηρεάστηκαν τα οικόπεδα τωναιτητών γι' αυτό και καταχώρησαν τις προσφυγές αυτές επικαλούμενοι διάφορους νομικούς λόγους στους οποίους θα αναφερθώαφού πρώτα δώσω μια περιγραφή των πραγματικώνγεγονότων. 20 25 30 35 40 Όπως φαίνεται από την έκθεση των γεγονότων οι αιτητές στις προσφυγές αρ. 219/86 και 231/86 είναι ιδιοκτήτες αριθμού οικοπέδων στην περιοχή του Δήμου Αγλαντζιάς στην οποίαόπωςκαιστις υπόλοιπες περιοχές της μείζονος Λευκωσίας μέχρι τις 22.1.86 επιτρεπετο σχεδόν σεκαθολική βάση ανώτατος συντελεστής δόμησης 2:20:1 και ανώτατος αριθμός ορόφων
- Οι πιοπάνω περιορισμοί τέθηκαν μετην Κ.Δ.Π.640/
- Στην προσφυγή 238/86 με την προσβαλλόμενη γνωστοποίηση τα οικόπεδα της αιτήτριας εταιρείας εντάχθηκαν σε τρεις διαφορετικές ζώνες, HI, Η3και Η
- Στην Ζώνη HI επιτρέπεται ανώτατος συντελεστής δόμησης 1.80:1 σεοικόπεδα και 1.20:1 σετεμάχια γης που δενείναι οικόπεδα. Και στις δύο περιπτώσεις τοανώτατο ποσοστό κάλυψης είναι 0.50:1 καιο ανώτατος αριθμός ορόφων
- Στην Ζώνη Η3 έχει καθορισθεί ανώτατος συντελεστής δόμησης 1.40:1για οικόπεδακαι0.90:1για τεμάχιαγης που δεν είναι οικόπεδα μειανώτατο ποσοστό κάλυψης και στις δύοπεριπτώσεις 0.50:1καιανώτατοαριθμόορόφων
- Στη Ζώνη Η7έχει καθοριστεί -ανώτατος συντελεστής δόμησης 0.90:1, ανώτατο ποσοστό κάλυψης 0.50:1 και ανώτατος αριθμός ορόφων 2 χωρίς καμιά διαφοροποίηση μεταξύ 169 Χ'Τσαγγάρης, Δ. Ιερωνυμίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1989)οικοπέδων και τεμαχίων γης που δεν είναι οικόπεδα. Για τις Ζώνες HI και Η3 δόθηκε επιπρόσθετος συντελεστής δόμησης μέχρι 0.20:1 για εξώστες και καλυμμένες βεράντες. 5 Και η περιοχή στην οποία βρίσκονται τα οικόπεδα της αιτήτρίας μέχρι τις22.1.86επηρεάζετο απότηνΚ.Δ.Π. 640/
- Το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγλαντζιάς σαν αρμόδια Αρχή σε συνεργασία με το Τμήμα Πολεοδομίας και 10 Οικήσεως καιτον Έπαρχο Λευκωσίας ετοίμασε σχέδιο για τον καθορισμό πολεοδομικών ζωνών για την περιοχή Αγλαντζιάς με βάση τις σχετικές προτάσεις του Ενιαίου ρυθμιστικού σχεδίου Λευκωσίας το οποίο εκπονήθηκε σε συνεργασία μετο ΠρόγραμμαΑναπτύξεως των Ηνωμένων 15 Εθνών. Το πρόγραμμα εγκρίθηκε από το τότε Συμβούλιο Αγλαντζιάς και υποβλήθηκε πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο γιακαθορισμό Πολεοδομικών Ζωνών,το οποίο αφού μελέτησε την πρόταση την παρέπεμψε για επανεξέταση λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικές και 20 οικονομικές επιπτώσεις που δημιουργούσαν οι προτεινόμενες ζώνες με οδηγίες να ληφθούν απόψεις διαφόρων επαγγελματικών και επιστημονικών οργανώσεων και συνδέσμων. 25 Αφού η Αρμοδία Αρχή δηλαδή το τότε Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγλαντζιάς συνεργάστηκε με το Υπουργείο Εσωτερικών, το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, τον Επαρχο, εξασφάλισε απόψεις και παρατηρήσεις επιστημονικών οργανώσεων και συνδέσμων, άκουσε τη 30 γνώμη του Σύμβουλου Πολεοδομίας ο οποίος μετακλήθηκε ειδικά για το σκοπό αυτό όπως φαίνεται στη 2η παράγραφο του Παραρτήματος Ε και υπέβαλε νέα πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο,το οποίο σε συνεδρία του ημερομηνίας 16.1.86 ενέκρινε τις γνωστοποιήσεις που 35 ετοίμασε το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγλαντζιάς και καθόρισε τις ζώνες που περιέχονται στη γνωστοποίηση που προσβάλλεται μετις προσφυγέςαυτές. Στην απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίουαναφέρεται 40 ότι σκοπός τουκαθορισμούτων πολεοδομικών ζωνών είναι η ρύθμιση της οικονομικής ανάπτυξης, η διατήρηση του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα της κλίμακος της περιοχής 170 3 Α.Α.Δ. !ερωνυμκίΐ|ζ x.u. ν. Αημΰκρΰτ'ιΰς x.u. " X"TwwYifGQ15j A. και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Επικαλούνται οι αιτητές για να στηρίξουν τις προσφυγές τους ότι: 5 (α) Η προσβαλλόμενη γνωστοποίηση ενόψει των γεγονότων έχει θέσει περιορισμούς τόσο καταφανώς παράλογους και αυθαίρετους ώστε οι καθ' ων η αίτηση έχουν υπερβεί ταόριατης διακριτικήςτους εξουσίας. 10 (β) Η προσβαλλόμενη γνωστοποίηση με τους περιορισμούς που θέτει έρχεται σε αντίθεση με την αρχήτης ισότητος, Αρθρο
- 15 20 (γ) Η προσβαλλόμενη γνωστοποίηση με τους περιορισμούς της έρχεται σε αντίθεση με το άρθρο 23 τουΣυντάγματος.
(6)Η προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι αιτιολογημένη καιλήφθηκεχωρίς την απαραίτητηέρευνα. (ε) Και είναι αντίθετη με τις αρχές της χρηστής διοίκησης. 25 30 Από μέρους του δικηγόρου των καθ' ων η αίτηση υποβλήθηκε ότι η προσφυγή αρ.238/86 είναιαπαράδεκτη γιατί αυτή δε στρέφεται εναντίον εκτελεστής διοικητικής πράξης αφούηαπόφασητης Αρμοδίας Αρχής δηλαδήτου Δήμου Αγλαντζιάς εναντίον και μόνο της οποίας στρέφεται ηπροσφυγή έχασε την εκτελεστοτητα της μετην εγκριτική πράξητου Υπουργικού Συμβουλίου. Σύμφωνα με το Αρθρο 14
(1)του Περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου Κεφ. 96: "Η αρμοδία αρχή δύναται, τη εγκρίσει του Υπουργικού Συμβουλίου, διά γνωστοποιήσεως δημοσιευομένης εν τη επισήμω εφημερίδι της Δημοκρατίαςναορίζηζώνας". 40 Σύμφωνα δε με το άρθρο 3
(2)(β) του Κεφ. 96 ως έχει τούτο τροποποιηθεί αρμοδία αρχή έχουσα τις εξουσίες 171 Δ Χ'Ύσαγγάρης, · Ιερωνυμίδηςχ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά.
(1989)του άρθρου 14
(1)του ιδίουΝόμουείναι: "
(2)Ηαρμοδίααρχήεντός(α) οιασδήποτε περωχής Δήμου είναι το Δημοτικόν Συμβούλων του τοιούτουδήμου: 5 Νοείται ότι εν οιοδήποτε αγροτικώ Δήμω αντί του Δημοτικού Συμβουλίου τούτου το Υπουργικόν Συμβούλων δύναταιναδωρίζηως αρμοδίαναρχήντον ίο Επαρχον της επαρχίαςή συμβούλων αποτελούμενον εξ ουχί περισσοτέρων των εξ προσώπων μετά του Επαρχου ως Προέδρου(β) οιασδήποτε περιοχής, μη ούσης περιοχής Δήμου, 15 είναι οΈπαρχοςτηςεπαρχίας: Νοείται ότι αντί του Επαρχου το Υπουργικόν Συμβούλων δύναταιναδωρίζηως αρμοδίαναρχήνδιά την τοιαυτην περιοχην συμβούλων αποτελούμενον εξ 20 ουχί περισσοτέρων των εξ προσώπων μετά του Επαρχου ως Προέδρου: Νοείται περαιτέρω ότι εν οιαδήποτε περιοχή βελτιώσεως το Υπουργικόν Συμβούλων δύναται να 25 δωρίζη ως αρμοδίαν αρχήν διά την τοιαυτην περιοχην το Συμβούλων το καθιδρυόμενον διά την περιοχην ταύτην δυνάμει των διατάξεων του περί Χωρίων (Διοίκησις και Βελτίωσις)Νόμου." Έχοντας υπόψη τα όσα αναφέρθηκαν στην υπόθεση Hadjipapasymeou v. Republic
(1984)3 C.L.R. 1182 στη σελίδα 1184 δεν μπορώ νασυμφωνήσω με τον ευπαίδευτο δικηγόρο των καθ' ων ηαίτηση ότι ηπροσφυγή αρ.238/86 είναι άνευ αντικειμένου γιατί η πράξη έχασε την 35 εκτελεστοτητα της με την εγκριτική ενέργεια του Υπουργικού Συμβουλίου εναντίον του οποίου δε στρέφεται ηπροσφυγή. Σχετικά στην πιο πάνωυπόθεση έχειτονισθεί ότι: "An administrative recourse, such as the present one, 172 40 30 3 Α.Λ.Δ. Ιερωνυμίδη;κ.ό.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. 5 10 Χ'Τσαγνάρης,Δ. which is filed under Article 146 of the Constitution, is made against the act, decision or omission which is its subject-matter and the organ responsible for that act,de cision or omission is a party to the recourse only in the sense that it is given an opportunity to be heard in rela tion to its outcome/This is plainly obvious not only from the provisions as a whole of Article 146 of the Constitu tion but, also, due to thenature of thejurisdiction created by it and the general principles of public law which are applicable to the exercise of such jurisdiction; and, useful reference, in this respect, may be made to the cases of Cyprus Transport Co. Ltd. (No. 1) v. The Republic
(1969)3 C.L.R. 501,502 and Lambrou v. The Republic
(1970)3C.L.R.75,79.M 15 20 25 30 35 40 Έχοντας υπόψη ότι εκείνο το οποίο προσβάλλει η προσφυγή238/86είναι ηγνωστοποίηση που δημοσιεύτηκε στις 22.1.86 στο Τρίτο Μέρος της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας και τούτο έγινε μετά από την απαιτούμενη έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου δεν ευρίσ/.ω να έχει οποιαδήποτεβάσηηένσταση των καθ' ων η αίτηση. Εκείνο το οποίο πηγάζει από το απόσπασμα στη σελίδα 124 του έργου του Στασινόπουλου "Δίκαιον Διοικητικών Πράξεων" έκδοση 1951 είναι ότι δεν μπορούν πράξεις που χρειάζονται έγκριση να προσβληθούν πριν ήχωρήση ηαπαιτούμενηέγκριση γιατί σε εκείνο το αρχικό στάδιο στερούνται εκτελεστότητας. Μετά δε την έγκριση ενσωματώνονται στην εγκριτική η οποία και προσβάλλεται. Στην περίπτωση όμως την οποία εξετάζω δεν γεννιέται τέτοιο θέμα γιατί οι αιτητές πρόσβαλαν ακριβώς την εγκριτική πράξη αλλά έστρεψαν την προσφυγή τους εναντίον μόνον του Δήμου Αγλαντζιάς και παρέλειψαν να συμπεριλάβουν ως μέρος το Υπουργικό Συμβούλιο,που έλαβε την εγκριτική πράξη στην οποία και ενσωματώθηκε η πράξη του Δήμου Αγλαντζιάς. Ηπαράλειψηαυτήδεν ευρίσκω σύμφωνα με την απόφαση Theofano Hadjipapasymeou να επηρεάζει τηνπροσφυγή. Με καθοδήγηση τα όσα έχουν αναφερθεί στην υπόθεση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου Manglis and Others v.TheRepublic
(1984)3(A) C.L.R. 351 θαεξετάσω τιςεισηγήσεις των ευπαιδεύτωνδικηγόρωντωναιτητών. 173 Χ'Τσαγγάρης,Λ. Ιερωνυμίόηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1989)Εξετάζοντας θέματα περιορισμών στην πιο πάνω υπόθεση ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Τριανταφυλλίδης, όπωςήταν τότε,δίδοντας την απόφαση της Ολομέλειας είπεστις σελίδες 360και361: 5 "As regards the issue of constitutionality of Notices 116 and 117, which were published under section 14, above,thereshould bestressed,mainly,thefollowing:(
- a)They involve restrictions or limitations of the ίο exercise of the right of property, imposed by law, in the interest of town and country planning and for the deve lopment andutilization of properties to thepromotionof the public benefit, in the sense of Article 23.3 of the Constitution (see,also,theLoiziana case,supra). 15 (
- b)They make detailed provisions for putting into ef fect restrictions orlimitations of therightof property wi thin the framework laid down by a Law -in this instance section 14of Cap. 96 - andthey are,therefore, within the 20 requirements of constitutionality which were expounded in Police v.Hondrou, 3R.S.C.C.82,85-86. (
- c)The restrictions or limitations imposed by means of the two Notices in question are not so patently unrea- 25 sonable or arbitrary as to be treated as having exceeded the limits of the relevant discretionary pow- ers; and, once this is so, it is not within the competence of this Court to embark on an evaluation of the correctness of such Noticesfrom thescientific pointof view. 30 (d)Thesanctity of therightof property, to theextent to which such right is constitutionally protectedby means of Article 23 of the Constitution,is not violated by the saidNoticesbecause:(
- i)In any individual case in which the restrictions or limitations imposed by them materially decrease theeco nomic value of the affected property the owner of such property isentitled tocompensationunderArticle 23.3. 40 174 35 3 Α.Α.Δ. Ιερωνυμίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Χ'Τσαγγάρης,Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 (
- ii)In an individual case in which the said restrictions or limitations entail such drastic consequences that they amount in effect to ' deprivation', in the sense of para graphs
(2)and
(4)of Article 23, then the operation, to that extent, of the subjudice Notices 116 and 117 has to betreatedasbeing unconstitutional(see,interalia,inthis connection, the case of The Holy See of Kitium v.The Municipal Councilof Limassol, 1 R.S.C.C. 15, 28)". Θέματα περιορισμού αναλύονται επίσης από το Δικαστή Πικήστην υπόθεση Simonis & Another v. The Improvement Board of Latsia
(1984)3(A) C.L.R. 109 όπου γίνεταιδιαχωρισμός των περιορισμώνανάλογα του βαθμούκαιτηςέκτασης. Χαρακτηριστικάστις σελίδες 115 και 116αναφέρεται: "To deprive means to take away arightor thing,whe reas to limit means to curtail or cut down a right or thing.If the curtailment is so extensive as to virtually obliterate the right or thing, it can properly be regarded as anact of deprivation; otherwise it is alimitation. The two concepts were seen in this light by the Supreme Constitutional Court in the case of Holy See of Kitium and the Municipal Councilof Limassol, 1R.S.C.C.15. Whether a given restriction or limitation to the use of property is so extensive as to amountto an act of depri vation is amatterof fact anddegree. It constitutes an act of deprivation it cannotbeimposed in any way other than by compulsorily acquiring the property. Equally clear is thatlimitations may beimpo sed to the use and enjoyment of property without resort to compulsory acquisition. In the case of limitation of rightsthe remedy of the owner, provided he suffers loss, is onefor damages. In Nicos Krizos and 2 Others v. The Republic
(1965)3C.L.R.46,it was held that conditioning the divi sion of land oncession tothepublic of an area designated as astreet or square is par exellence an act of limitation. Nothing is taken away from the owner. Conditions are merely stipulated for its development. 175 Χ'Τσαγγάρης,Δ. Ιερωνυμίόηςκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1989)In my judgment the imposition of conditions for the development of land involving cession of land to the pu blic for environmental purposes is not an act of depriva tion. Itcould only be regarded as an act of deprivation if the owner of land had an unrestricted vested right for its 5 use in any manner he chose,taking the form in this case, of a right to develop it into the biggest possible number of building sites. No such right vests in the owners of land. If that were the case, the creation of proper envi ronmental conditions would be left to the discretion of 10 the owners of land. So far as Iknow, this is not the case in any civilized country. And Article 23.3 specifically en visages restrictions or limitations in theinterests of town andcountry planning.Thedevelopment of an area,urban as wellas rural,is very muchacorporatematter thatcon- 15 cerns the community as awhole. Itaffects the quality of life of everyone using the area as well as the amenity of all those residing therein. Acknowledgement of a vested right to developing immovable property at the option of the owner would be catastrophic for town and country 20 planning. The matter of restrictions and limitations was approached in a similar vein as in Kirzis in two subse quent decisions of the Supreme Court, namely, Thy mo· moullos and Others v.Municipal Committee of Nico sia
(1967)3 C.L.R. 588,and Sofroniou and Others v.' 25 Municipality of Nicosia and Others
(1976)3 C.L.R. 124." Στην υπόθεση Dcmetriou v. District Officer Paphos
(1985)3 C.L.R.σελίδα2530και BluewareProjects Ltd of 30 Limassol and Others v. The Republic
(1985)3 C.L.R. σελίδα 2522 οι ίδιες αρχές υιοθετούνται και επαναλαμβάνονται από τον Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Α. Λοιζου, όπωςήταν τότε. 35 Τα γεγονότα και περιστατικά που περικλείουν τις προσφυγές αυτές έχω εξετάσει κάτω από το φως των αρχών των πω πάνωαποφάσεων,οι οποίεςκαι δίδουντο πνεύμα σύγχρονης πολιτισμένης κοινωνίαςόπουη άσκηση ενός δικαιώματος δεν μπορεί να αφήνεται να αγγίζει τα 40 όρια της κατάχρησης,αλλά ούτε και οι περιορισμοί που τίθενται σε συνταγματικώςκατοχυρωμένα δικαιώματα να φθάνουν σεβαθμό τέτοωπουουσιαστικάναοδηγούν στην 176 3ΑΛΛ. ϊερωννμίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά. Χ'Τσαγγάρης,Δ. κατάργησητους μέσω αδυναμίαςάσκησηςτου. Φαίνεται από τα γεγονότα τι λήφθηκε υπ' όψιν για τον καθορισμό των ζωνών και ποιο το μέγεθος των 5 περιορισμών. Δεν μπορώ με κανένα τρόπο να συμφωνήσω με την εισήγηση των ευπαιδεύτων δικηγόρων των αιτητών στην προσφυγή231/86ότι επειδήπαραχωρήθηκε μέρος των κτημάτων των για διαπλάτυνση των δρόμων τα κτήματα τους θα έπρεπε να ενταχθούν σε ζώνη με μεγαλύτερο 10 οικοδομικό συντελεστή. Ηένταξη τους στην Ζ.7 έγινε όπως φαίνεται από τα γεγονότα με κριτήριο το χαρακτήρα της περιοχής ως οικιστικό και το γεγονός ότι στην περιοχή υπήρχανκατάτο μεγαλύτερο μέρος μονόροφες καιδιόροφες οικοδομές. Φαίνεται από τα γεγονότα η σε μεγάλο βαθμό 15 έρευνα που έγινε πριν από τον καθορισμό των πολεοδομικών ζωνών και λήφθηκαν υπόψη όλα όσα καθορίζονταιαπότο Κεφ.96όπωςτούτοέχειτροποποιηθεί. Οι ισχυρισμοί των αιτητών στην προσφυγή 238/86 ότι 20 αυθαίρετα τα οικόπεδα τους εντάχθηκαν σε τρεις διαφορετικές ζώνες με διαφορετικό συντελεστήδόμησης και αριθμό ορόφων και πάλι δεν βρίσκω να έχει βάση. Η κεν τρική οδική αρτηρία Λευκωσίας - Λεμεσού και οι πραγματικές συνθήκες που δημιουργήθησαν στα οικόπεδα 25 που εφάπτονται της αρτηρίας αυτής ήσαν οι λόγοι που επέβαλλαν μεγαλύτερο αριθμό ορόφων
(8)και ψηλότερο συντελεστήδόμησης 1.80:1σε οικόπεδακαι1.20:1σετεμάχια γης. Αβάσιμο επίσης βρίσκω τον ισχυρισμό ότι αυθαίρετα καθορίστηκε το τέλος της ζώνης Η3 αφού όπως φαίνεται 30 από το Παράρτημα 13 παράγραφος5 για κάθε περίπτωση εξετάζοντο όλα τα στοιχεία που επηρέαζαν τον καθορισμό του ύψους και τον συντελεστήδόμησης. Ηδιαμόρφωση του οδικούδικτύου,οι ισοϋψείς καμπύλες καιο χαρακτήρας της περιοχής που λήφθηκαν υπόψη για την οριοθέτηση της 35 ζώνης Η3 καταρρίπτουν τον ισχυρισμό της αυθαίρετης οριοθέτησης. Ελλείψει μαρτυρίαςεμπειρογνώμονα περί του αντιθέτου δεν μπορώ να δεχθώ το αυθαίρετον της οριοθέτησης. Έχοντας με μεγάλη προσοχή εξετάσει τα γεγονότα ευρίσκω ότι οι αιτητές απέτυχαν να αποδείξουν 40 έλλειψηέρευνας ήαιτιολογίας. Ηαιτιολογία τηςαπόφασης προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου και σύμφωνα με την απόφαση Christos Mouzouris v. Republic
(1972)3 C.L.R. σελίδα 43 η απόφαση δεν στερείται αιτιολογίας 177 Χ'Τσαγγάρης, Δ. Ιερωνυμίδης κ.ά.ν. Δημοκρατίας κ.ά.
(1989)όταν αυτή προκύπτει εκ των στοιχείων του φακέλου. Οι περωρισμοί που τέθηκαν με τις ζώνες έχοντας εξετάσει όλα όσα έλαβαν υπόψη τους οι καθ' ων η αίτηση δεν βρίσκω να αποτελούν κατάργηση δικαιώματος ιδιοκτησίας. Αποτελούν απλώς περωρισμούς που 5 επεβλήθηκαν χωρίς να αντιστρατεύονται καθ' οιονδήποτε τρόπο το άρθρο 23.3 του Συντάγματος. Οι περιορισμοί αποκλειστικό σκοπό έχουν τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών ζωής, διαμονής, εργασίας, κυκλοφορίας στην περιοχή και την παρεμπόδιση της ανάπτυξης και 10 εκμετάλλευσης της γης απότους ιδιοκτήτες κατά τρόπο που να παραγνωρίζεται εντελώς η ορθολογιστική ανάπτυξη της περιοχής. Η διατήρηση και η καλυτέρευση των γενικών συνθηκών της ποιότητας της ζωής ήσαν ο κύριος λόγος που επέβαλε τους περιορισμούς αυτούς. Απ' 15 όλα όσα ανέφερα πιο πάνω δεν βρίσκω να είναι καταφανώς παράλογοι οι περιορισμοί ώστενα απαιτείται να επέμβει το Δικαστήριο. Δεν έχουν οι καθ' ων η αίτηση όπως φαίνεται από τα γεγονότα με κανένα τρόπο . χειριστεί κατ' άνωον τρόπο ότι ευρίσκετο υπό τις ίδιες 20 συνθήκες ώστε να γεννάται θέμα καταστρατήγησης του άρθρου 28. Για όλους τους πιο πάνω λόγους οι προσφυγές απορρίπτονται χωρίς καμιά διαταγή για έξοδα. 25 Οι προσφυγές απορρίπτονται χωρίς έξοδα. 178