(1989)21Ιουλίου, 1989 (Α.ΛΟΪΖΟΥ, Π.,ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΓΕΜΙΔΗΣ,Δ/στές] ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΑΚΟΝΤΗΣ, Εφεσείων-Αιτητής, r ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝΚΑΙΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων- Καθ'ων ηΑίτηση. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ.753) ΤροχαίαΜεταφορά— Ο Περί Ρυθμίσεως Τροχαίας Μεταφοράς Νόμος, 1982, Αρθρο 5
(9)— Κατά πόσο εφαρμόζεται επί αυτοκινήτων εκμισθονμένωνάνευοδηγού— Καταφατικήηαπάντησηστοερώτημα. Γενικές αρχές τουΔιοικητικούΔικαίου— Δέουσα έρευνα — Τροχαία 5 Μεταφορά — ΟΠερί Ρυθμίσεως Τροχαίας Μεταφοράς Νόμος, 1982, Αρθρα 10
(2)και5
(14)— Εκμίσθωση αυτοκινήτωνοδηγούμενωνάνευ οδηγού — Παράλειψη λήψεως απόψεων Τμήματος Χερσαίων Μεταφορώνκαι Κ.Ο.Τ. — ΕφόσονησχετικήΑίτησηγιαΑδεια απορ ρίφθηκε με αιτιολογία, ότι ο Αιτητήςδενασκούσε ήείχεπρόθεσηνα \Q ασκήσει τηνμεταφορική επιχείρηση, ωςκύριοεπάγγελμα, το αποτέλε σμαδενμπορούσεενπάσηπεριπτώσειναείχενεπηρεασθήαπό τιςαπό ψειςτωνδύο τμημάτων. Αιτιολογία διοικητικήςπράξεως— Ανάγκηναείναισαφής— Δενείναι, \$ όμως, απαραίτητο νααναφέρεται σεόλα ταστοιχεία,πουέχουνληφθεί υπόψη— Συμπληρώνεται απόταστοιχεία τουδιοικητικούφακέλου. ΗΑίτηοη του Εφεσείονταγια 11Αδειεςοχημάτωνεκμιοθουμενων άνευ οδηγού απορρίφθηκε, γιατί η Αρχή δεν ικανοποιήθηκε ότι ο Εφεσείωνασκούσεήείχεπρόθεση ναασκήσειτημεταφορική επιχείρη ση,ωςκύριοεπάγγελμα. 1694 20 3ΑΛΑ. Φακοντήςν.Δημοκρατίαςκ,ά. ΗΑίτησηΑκυρώσεωςτου Εφεσείοντοςαπορρίφθηκε.ΟΕφεσείων καταχώρησετηνπαρούσαΈφεση. ΟΕφεσείωνυπεστήριξεότι: 5 α) Το Αρθρο 5
(9)του Περί Ρυθμίσεως Τροχαίας Μεταφοράς Νόμου,19S2,δενεφαρμόζεται επίαυτοκινήτωνεκμισθουμένων άνευοδηγού. 10 β) Ηεπίδικηαπόφαση δενήτανδεόντως αιτιολογημένη. 1' γ) ΗΑναθεωρητικήΑρχή Αδειώνπαρέλειψεναλάβειυπόψητις απόψεις τουΤμήματοςΧερσαίων ΜεταφορώνκαιτουΚ.Ο.Τ. 15 20 δ) ΤαενώπιοντηςΑρχήςστοιχείαδενδικαιολογούσαντο συμπέ ρασμαότιοΕφεσείωνδενασκούσεήείχεπρόθεση να ασκήσει τηνμεταφορική επιχείρηση, ωςκύριο επάγγελμα. ΤοΑνώτατοΔικαστήριο,απορρίπτοντας τηνΈφεση,αφ* ενόςμεν διαπίστωσε,ότι ενπάσηπεριπτώσειταυπό(γ)και(δ)παράποναδεν ευσταθούνεξαπόψεωςπραγματικής, αφ' ετέρουδενανέπτυξετις νομι κέςαρχές,πουπροκύπτουν απόταπιοπάνωπεριληπτικάσημειώματα. Η Έφεσηαπορρίπτεται. Ουδεμία διαταγήγιαέξοδα. 25 Α\,αφερόμε\·ες υποθέσεις: Α. Π. ΑουκαΐδηςΑτδ ν. ΔημοκρατίαςκαιΆλλων (19S7) 3AAA. 1511, 30 Παπαλεοντίουν.Δημοκρατίας
(1967)3AAA. 624, Κυριακίδηςν.Δημοκρατίας
(1976)3AAA. 364, 35 Χατζηκλεάνθουςν.Δημοκρατίας
(1983)3AAA. 810, Πετρίδηςν.Δημοκρατίας
(1983)3AAA. 216, Strata ToursLtdv.Δημοκρατίας
(1985)3AAA. 2560, 40 Χρίστου v.Δημοκρατίας
(1986)3AAA: 89, 1695 Φακοντήςν. Δημοκρατία;κ,ά.
(1989)Alona Co -OperativeSocietyv.Δημοκρατίας
(1986)3AAA. 222, Σταύρου v.Δημοκρατίας
(1987)3AAA. 725. Έφεση. 5 Έφεση εναντίον της απόφασης Δικαστού του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Πική,Δ.), η οποία εξεδόθη στις 8 Οκτωβρίου 1987(ΠροσφυγήΑρ.801/85)
(1987)3C.L.R.1516,μετηνοποία απέρριψετηνπροσφυγήτουεφεσείοντος εναντίοντηςάρνησης των καθ'ων ηαίτηση;ναχορηγήσουν άδειες σχημάτων εκμι σθωμένων άνευοδηγού. ίο Χρ. Κληρίδης, γιατον Εφεσειοντα. 15 Στ.Ιοχχννίδον(κα),ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίαςΒ', γιατους Εφεσίβλητους. Α.ΛΟΪΖΟΥ,Π.: ΗΑπόφασητουΔικαστηρίουθαδοθείαπό τοΔικαστήκ.Χρυσοστομή. 20 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Ηπαρούσαέφεσηαφορά απόφαση ΔικαστήτουΑνωτάτου Δικαστηρίου, μετηνοποίαεπικύρωσε απόφαση της Αναθεωρητικής ΑρχήςΑδειών,ημερ. 3.7.85, να μη χορηγήσει στον Εφεσειοντα Αιτητη 11 άδειες οχημάτων 25 εκμισθωμένων άνευοδηγού, γνωστών σαναυτοκινήτων"Ζ". Ο Πρωτόδικος Δικαστής απόρριψετην προσφυγήγιαδυο βασικά λόγους: 30
(1)Γιατίδεναποδέκτηκετηνεισήγηση πωςη αρμόδιααρχή πλανήθηκε νομικά επειδή στην περίπτωση οχημάτων εκμισθωμένων άνευ οδηγού, εφάρμοσε τις πρόνοιες Άρθρου5τουεδαφίου9τουΝόμου9/82. 35
(2)Γιατί δεν αποδέκτηκε πως η αρμόδια αρχήπλανήθηκε περί ταπράγματα,ότανκατάληξεστην επίδικη απόφα ση,πως ο αιτητής δεν ικανοποιούσε τις προϋποθέσεις πουτάσσει τοΑρθρο5,εδάφιο 9τουΝόμου9/
- Ταγεγονότατηςυπόθεσης είναισεσυντομίαταακόλουθα: 1696 40 3 Α-ΑΛ. 5 10 15 Φακοντήςν.Δημοκρατίαςκ.ά. Χρυσοστομής,Δ. Στις 11.4.83,οαιτητήςυπόβαλε Π αιτήσεις στην καθ' ηςη αίτηση 3γιαχορήγηση αδειώνοδικήςχρήσης γιααυτσ/ίνητα "Ζ" (τεκμήρια 1-
- Στις 123.83,ο Ελεγκτής Μεταφορώντου ΤμήματοςΧερσαίων Μεταφορώνετοίμασε έκθεσησχετικήμε τις πιοπάνωαναφερόμενεςαιτήσεις (τεκμήριο 12).Ηκαθ' ης ηαίτηση3εξέτασετιςπιοπάνωαιτήσειςκαιτιςαπόρριψε(τεκ μήριο 14).Εναντίοντηςαπόφασηςτηςκαθ'ηςη αίτηση3 υπο βλήθηκειεραρχικήπροσφυγήστηνκαθ'ηςηαίτηση2 (τεκμήριο 15).Πραγματοποιήθηκαν3συνεδρίες καιστις17.5.85 ηκαθ'ης ηαίτηση2 αποφάσισετην απόρριψητης ιεραρχικήςπροσφυ γής,γιατί ο προσφεύγων δεν ικανοποιούσε τις προϋποθέσεις που τάσσει το Αρθρο5, εδάφιον9του Νόμου 9/82 (τεκμήρια 16, 17, 18).Παρενθετικάμπορεί ναειπωθεί πως,ο λόγοςτης απόρριψηςτης ιεραρχικήςπροσφυγήςείναιδιαφορετικός από το λόγο απόρριψης της αίτησης του αιτητηαπότην καθ'ηςη αίτηση3καιτούτο είναιεπιτρεπτόαπότοΝόμο.Στις17.5.85, ηκαθ'ηςηαίτηση2κοινοποίησε τοπεριεχόμενο τηςαπόφασης της στον αιτητη(τεκμήριο 19),εναντίον της οποίαςο αιτητής καταχώρησετηνπαρούσαπροσφυγή. 20 Ηεπίδικηαπόφαση τηςκαθ'ηςηαίτηση3έχειωςακολού θως: 25 "ΗΑναθεωρητική ΑρχήΑδειώναφούμελέτησεόλαταστοιχεία των σχετικών φακέλων και όλα όσα έχουν λεχθεί εκ μέρους του δικηγόρου του προσφεύγοντα, αποφασίζει την απόρριψητηςπροσφυγής,γιατίοπροσφεύγωνδενικανοποι εί τις προϋποθέσεις που τάσσει το Αρθρο 5, εδάφιο 9 του Νόμου". 30 Οι λόγοι εφέσεωςπεριορίστηκαν και μπορούν νασυνοψι σθούνωςακολούθως: 35
(1)Ο Πρωτόδικος Δικαστής ερμήνευσε λανθασμένα το Αρθρο5τουΝόμου9/82. 40
(2)Δεν υπήρξε ηδέουσα έρευνα γιατί οι καθ'ων ηαίτηση παράλειψαν να πάρουν τις απόψεις του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού και του Τμήματος Χερσαίων Μεταφορών.
(3)Ηαιτιολογίατηςυπόκρίσηαπόφασηςείναιλανθασμένη. 1697 Χρυσοστομής, Δ. Φακοντηςν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1989)Όσον αφορά τον πρώτο λόγο εφέσεως, ο δικηγόρος του αιτητηεισηγήθηκε πωςτοΑρθρο 5
(9)τουΝόμου9/82,λανθα σμέναεφαρμόστηκεσταγεγονότατηςπαρούσαςυπόθεσηςαπό τον ΠρωτόδικοΔικαστή,γιατίτοεδάφιο τούτοπρονοείρητά πως εφαρμόζεται σε "οχήματα δημοσίας χρήσεως" και πως σ'αυτήτηνκατηγορίαοχημάτωνδενπεριλαμβάνονταιταοχή ματα"Ζ",όπωςπροκύπτειαπότονορισμό"οχήματαδημοσίας χρήσεως",πουαναφέρεταισταΑρθρα2
(1)τουΝόμου9/82και 2
(1)Των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμωντου 1972 (Νόμος86/72). 5 10 ι- Ο σκοπός του Νόμου,όπως προκύπτει απότις πρόνοιες του και ιδιαίτερααπότονορισμό "όχημα εκμισθούμενο άνευ οδηγού"καιτις πρόνοιες τουΑρθρου 5,είναι σαφήςκαι από το κείμενο του δεν δημιουργείται καμιά αμφιβολία,πως, τα 15 οχήματα που εκμισθώνονται χωρίς οδηγό,αναμφίβολαεμπί πτουν στην κατηγορία οχημάτων δημοσίας χρήσεως και στις πρόνοιεςτουΑρθρου5. Κατάσυνέπειαάδειεςοδικήςχρήσεως δεν πρέπειναχορηγούνται σε ιδιοκτήτες οχημάτωνπου εκμι σθώνονταιχωρίςοδηγό,πουδενπείθουντηναρμόδιααρχήότι 20 "μετέρχονται ή προτίθενται όπως μετέλθουν τη μεταφορική επιχείρηση ωςκύριον αυτώνεπάγγελμα". Η απόφαση του Πρωτόδικου Δικαστή στην Λ. Π. Λονκαΐδης Λτδ ν. Δημοκρατίαςκαι Άλλων
(1987)3 Α.Α.Δ. 25 1511 που αποτελεί αναπόσπαστομέρος τηςπρωτόδικηςαπό φασης στην παρούσα προσφυγή,αναφέρει τα ακόλουθα στη σελ. 1514 ταοποίαμαςβρίσκουν σύμφωνους: "Paragraph (d)ofsection5
(6)specificallycategorises'Z'cars as falling in that class of vehicles.Itwouldbe strange if 'Z' cars were excludedfromthe ambit of s. 5
(9)as it woulddefy the uniform objective of thelegislatureto make every species of road transport thebusinessof aprofessional classhavingroad transport astheirmainoccupation. 30 35 In my judgment it is clear beyond doubt that 'Z' cars are coveredby s.5
(9)andsubjecttoitsprovisions". Για τους πιο πάνω λόγους ο πρώτος λόγος εφέσεως δεν ευσταθεί. 1698 40 3ΑΛΑ. 5 Φακοντής ν.Δημοκρατίαςκ.ά- Χρυσοστομής,Α. Ο δεύτερος λόγος εφέσεως αφορά τον ισχυρισμό πως η αρμόδιααρχήπαράλειψεναπάρειτιςαπόψειςτουΚυπριακού Οργανισμού Τουρισμού και του Τμήματος Χερσαίων Μεταφορών, όπως ήταν η υποχρέωση της σύμφωνα με τα Αρθρα 10
(2)και5
(14)του Νόμου9/82.0 δικηγόρος του αιτη τηδιευκρίνισε πως τοΤμήμαΧερσαίων Μεταφορών,περιορί στηκε σε έκθεση γεγονότων και δεν έκαμε εισηγήσεις προς την αρμόδια αρχή,που αν εγίνοντο, ίσως η απόφασητης ναήταν διαφορετική. 10 15 20 Η δέουσα έρευνα είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εγκυρότητατης διοικητικήςπράξηςήαπόφασηςκαιτοδιοικη τικόόργανο έχεικαθήκονναδιενεργήσει τηναναγκαία έρευνα για να εξακριβώσει ταορθάγεγονότα πάνωσταοποίαη σχετικήνομοθεσία θα εφαρμοστεί. Η αρμόδιααρχήκατάτην εξέταση τηςυπόκρίση υπόθεσης είχεν ενώπιον της, μεταξύ άλλων, την έκθεση του Ελεγκτή Μεταφορών του Τμήματος Χερσαίων Μεταφορών (τεκμήριο 12) και τις απόψεις του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού, που λήφθηκανπροφορικά στη συνεδρία της στις 29.3.84 (τεκ μήριοΓ).Συνεπώς,δενμπορείναγίνει αποδεκτόπωςδενέγινε ηδέουσαέρευναήπως ηαρμόδιααρχήδενείχεενώπιοντης τις απόψειςτων δύοτμημάτωνκαιταορθάγεγονότα. 25 30 35 40 Ανεξάρτητα όμως,μετο ανκαικατάπόσον οι απόψειςπου εκφράστηκαν απόταδύο τμήματαήταν ικανοποιητικές ή όχι, θα πρέπει να ευιωθεί, πως η ιεραρχική προσφυγή του αιτητη απορρίφθηκεγιαλόγους πουείναι ανεξάρτητοι μετις οποιεσδήποτεαπόψειςτωνδύοτμημάτωνκαι τοαποτέλεσμα,έτσικαι αλλιώς δεν μπορούσε να είχεεπηρεαστεί απότις οποιεσδήπο τε απόψεις των δύο τμημάτων. Συνεπώς ούτε και αυτός ο λόγος δεν μπορεί να ευσταθήσει. Οτρίτος λόγος εφέσεως αφοράτον ισχυρισμό πωςδενυπήρ ξε ηδέουσααιτιολογία απόμέρους τηςαρμόδιαςαρχήςπουνα δικαιολογεί τηλήψητηςυπόκρίση απόφασης.Πιο συγκεκριμέ να, οδικηγόροςτουαιτητηιοχυρίστηκε πωςηαρμόδιααρχήδεν έκαμε ευρήματακαι πως απότην επίδικη απόφασηδεν μπορεί ναγίνει αντιληπτόποιααπότις δυοπροϊίποθέσεις τουάρθρου 5
(9)τουΝόμουδεν ικανοποιείοαιτητής. 1699 Χρυσοστομής,Δ. Φακοντήςν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1989)ΕίναιθεμελιώδηςαρχήτουΔιοικητικούΔικαίουότιαπουσία δέουσας αιτιολογίας σε μια απόφασητης Διοίκησης αποτελεί λόγο ακύρωσης της απόφασηςαυτής.Ηαιτιολογία πρέπεινα είναισαφήςκαιικανοποιητικήγιαναβοηθάτοδικαστήριοστην άσκησηδικαστικούελέγχουτηςαπόφασης. 5 Δεν είναι όμως αναγκαίονα αναφέρονταιστην αιτιολογία τηςαπόφασηςόλαταστοιχεία πουλήφθηκανυπόψηκαι αξιο λογήθηκαν από τη Διοίκηση. Η αιτιολογία μιας διοικητικής πράξηςμπορείν' αναπληρωθείήνασυμπληρωθεί απότουλικό 10 τωνσχετικών φακέλων'τηςΔιοίκησης πουβρίσκονται ενώπιον της. (Βλ. Παπαλεοντίον ν.Δημοκρατίας
(1967)3 ΑΛΛ. 624, Κνοιαχίδηςν.Δημοκρατίας
(1976)3ΑΛΛ. 364,Χατζηκλεάνθους ν. Δημοκρατίας
(1983)3ΑΛΛ. 810, Πετρίδηςν. Δημοκρατίας
(1983)3ΑΛΛ. 216, StrataToursLtd ν.Δημοκρατίας
(1985)3 15 ΑΛΛ. 2560, Χρίστου ν. Δημοκρατίας
(1986)3 ΑΛΛ. 89, AlonaCo - Operative Societyv.Δημοκρατίας
(1986)3 ΑΛΛ. 222, Σταύρου ν.Δημοκρατίας
(1987)3 ΑΛΛ. 725). Λαμβάνονταςυπόψητηνεπίδικηαπόφαση καιτατεκμήρια 20 στα οποία έχουμε αναφερθεί καιτα οποίαήταν ενώπιον της αρμόδιαςαρχήςκατάτηλήψη τηςεπίδικηςαπόφασηςκαιιδι αίτερατατεκμήρια 12, 13και 14,καταλήγουμε στο συμπέρα σμαπως,συμπληρώνουν τηναιτιολογία της επίδικηςαπόφα σης, ηφρασεολογία της οποίαςυποδηλεί πως ο αιτητής,που 25 είχε το βάρος της απόδειξης, δεν ικανοποίησε την αρμόδια αρχή πωςκαιοιδυοπροϋποθέσεις πουθέτει τοΑρθρο59του Νόμου9/85 είχανικανοποιηθεί. Επιπλέον,δεν συμφωνούμε μετον ισχυρισμό της ανυπαρ- 30 ξίαςγεγονότων πάνωσταοποίαστηρίχτηκε η επίδικη απόφα ση.Έχουμε τηγνώμη πως η αρμόδιααρχή,κατάτηλήψη της επίδικηςαπόφασης,είχε ενώπιον της επαρκήγεγονότα πωςο αιτητής κατάτον ουσιώδη χρόνο δεν είχεν καιούτε είχε πρό θεση να έχει,τη μεταφορικήεπιχείρηση αυτοκινήτων "Ζ"σαν 35 τοκύριοτουεπάγγελμα.ΕκτόςαπότηνΈκθεσητουΤμήματος ΧερσαίωνΜεταφορών(τεκμήριο 12), όπουαναφέρεταιπωςο αιτητής,εκτός απότις ενοικιάσεις αυτοκινήτων "Ζ", ασχολεί ταικυρίωςμεπωλήσειςαυτοκινήτωνκαιτρακτορκαιπωςδια τηρεί γκαράζ,ηαρμόδιααρχήείχε ενώπιον τηςκαιτηνκατά- 40 θέσητουαιτητη(τεκμήριο 16),απότηνοποίαφαίνεταικαθαρά πως οαιτητήςασχολείται κυρίωςμεάλλες επιχειρήσεις. 1700 3AAA. 5 10 Φακοντής v.Δημοκρατίαςκ.ά. Χρυσοστομής,Δ. Επιπλέον, δεν υπήρξε κανένας ισχυρισμός από μέρους του αιτητη, πως είχε πρόθεση να κάμει τη μεταφορική επιχείρηση αυτοκινήτων " Ζ "τοκύριο του επάγγελμα.Ακόμα, ηθέση αυτή ισχυροποιείται και απότο γεγονός ότι ο αιτητής επώλησεδυο αυτοκίνητα " Ζ " ενώ το τρίτο που του απόμεινε, το ενοικιάζει με ετήσια βάση σε ξενοδοχειακή επιχείρηση. Συνεπώς,ηαρμόδιααρχή,καταλήγοντας στην επίδικη από φαση, ενέργησε ορθά μέσα στα πλαίσια της διακριτικής της ευχέρειας και απορρίπτουμε τον ισχυρισμό πως ενήργησε με πλάνηπερί το Νόμο ήτα πράγματα. Γιατους πιοπάνωλόγους, η έφεσηαπορρίπτεταικαι η επί δικηαπόφαση επικυρώνεται. 15 Δεν επιδικάζονται έξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεταιχ(ορίς έξοδα 1701