(1989)21 Ιουλίου, 1989 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝΠΡΟΣΟΔΩΝ(Αρ.1), Καθ'ης Αίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 269/87) Ανάκλησηδιοικητικήςπράξεως—Παράνομη Διοικητική πράξη—Δενεπιτρέπεταιμετάαπόπαρέλευσημακρούχρόνου,εκτόςαν τηνεπιβάλλουν λόγοι δημοσίουσυμφέροντοςή ήτανπρο'ίόνδολίαςήαπατηλής ε\τργείαςτον διοικούμενου — Υποχρέωσητηςδιοικήσε(οςναενεργείκαλή τηπίστει — Τοεύλογο τουχρόνου είναι θέμαπραγματικό. 5 Ο Αιτών υπέβαλεδύο φορολογικές δηλώσεις γιατην ίδια διάθεση ακινήτουπεριουσίας.ΟΔιευθυντήςΕσωτερικώνΠροσόδων,αφούεξέ τασετηνπρώτηδήλωση, επέβαλεφόρο.ΟΑιτών προσέβαλετηνπράξη μεΑίτηση Ακυρώσεως. \Q Ενώ η Αίτηση Ακυρώσεως εκκρεμούσε το φορολογικό γραφείο Λάρνακαςεναγνοίατηςπρώτηςφορολογίαςεπέβαλεάλληφορολογίαν, αφούεξέτασετηνδεύτερηδήλωση,ευνοϊκότερηγιατονΑιτούντα. 15 Ηπλάνηανεκαλύφθη4περίπουμήνεςμετάτηνέκδοσητηςδευτέρας φορολογίας,οπότεοΔιευθυντής ΕσωτερικώνΠροσόδωντηνανεκάλεσε. Ο ΑιτώνκατεχώρησετηνπαρούσαΑίτηση Ακυρώσεως κατάτηςεν λόγωανακλητικήςπράξεως. 1702 20 3ΑΛΛ. 5 Ευστρατίουν.Δημοκρατίας(Αρ.1) ΤοΑνώτατοΔικαστήριο,αφούαναφέρθηκεστιςαρχές,πουδιέπουν τηνανάκληση παρανόμωνδιοικητικώνπράξεων, κατέληξεστοσυμπέ ρασμα ότι ο καθ'ου η Αίτηση είχεν υποχρέωση να την ανακάλεσα (Pavlides v.Republic
(1967)3 C.LR 217), ενώ ο χρόνος, που είχεν παρέλθειαπότης εκδόσεωςτηςανακληθείσηςπράξεωςμέχριτης ανα κλήσεωςτηςδενήταντέτοιος,ώστεναεμπόδιζατηνανάκληση. Η Αίτηση Ακυρώσεως απορρί πτεται. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. 10 Αναφερόμεχεςυποθέσεις: Charalambidesv.Republic 1964 CLR. 326, 15 A ScSAntoniades& Co.v.Republic
(1965)3CL.R. 673, Paschaii v.Republic
(1966)3CLR. 593, 20 YiangouandAnotherv.Republic
(1976)3CLR. 101, Andreou v.Republic
(1985)3CLR. 809, Yiorgallidesv. PS.C
(1986)3C.LR. 99, 25 Χατζηπαναγήv.Δημοκρατίας 1989) 3ΑΛΛ. 1079, Παπαδόπουλοςv.Δημοκρατίας
(1989)3ΑΛΛ. 973, 30 Pavlides v.Republic
(1967)3C.LR.
- Προσφυγή. 35 ΠροσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτουΔιευθυντή Εσωτερικών Προσόδων,με την οποίαανακάλεσετηβεβαίωση καιεπιστολή φόρουκεφαλαιουχικώνκερδώνπουκοινοποιήθηκεστοναιτητη στις30Μαρτίου,
- Λ. Γεωργιάδον(κα), γιατονΑιτητη. 40 Α. Ευαγγέλου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τουςΚαθ'ωνηαίτηση. 1703 Ευστρατίου ν.Δημοκρατίας(Αρ.1)
(1989)ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.:Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Με την προσφυγή αυτή ο αίτητής προσβάλλει την απόφαση του Διευθυντή Εσωτερικών Προσόδων (ο "Διευθυντής'^), με την οποία ανακάλεσε τη Βεβαίωση και επιβολή φόρουκεφαλαιου χικών κερδών Αρ. 860001,ημερομηνίας 23 Σεπτεμβρίου, 1986, πουκοινοποιήθηκε στον αιτητηστις 30 Μαρτίου,
- 5 Η μητέρα του αιτητηήταν ιδιοκτήτριαδιώροφηςοικίας στη Λάρνακα, τεμάχιο 272, Μπλοκ XLI, Φύλλο/Σχέδιο 5Ί/1/Π1 Το 1975 μεταβίβασε με δωρεά στον αιτητη το 1/3 μερίδιο και στον 10 αδελφότου Γεώργιο Ευστρατίου ταάλλα2/
- Στις28 Ιουλίου, 1983, οι συνιδιοκτήτες πώλησαν το ακίνητο γιαΛΚ50,000.-. 15 Ο αιτητής, ιδωκτήτης του 1/3 ιδανικού μεριδίου, έλαβε απότη διάθεση αυτή ΛΚ16,667.-. Στις 24 Απριλίου, 1986, κατάθεσε Δήλωση Διάθεσης Ακίνητη; Ιδιοκτησίας στο Γραφείο Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων Λάρνακας,μεβάση τον περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών ΚερδώνΝόμοτου 1980 (Αρ.52/80), (ο"Νόμος'). 20 Στις4 Ιουνίου, 1986, γιατην ίδιαδιάθεση, της ίδιας ιδιοκτη σίας,υπόβαλε Δήλωσηστο Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων στη Λευκωσία. 25 Στις 6Ιουνίου, 1986, οΔιευθυντής επέβαλεφορολογία γιατη διάθεση της ιδιοκτησίας, με βάση τη δήλωση που υποβλήθηκε στις 4 Ιουνίου, 1986, στη Λευκωσία.ΟΔιευθυντής αποδέχτηκε τη Δήλωσηπουυποβλήθηκε αναφορικάμετοπροϊόν διάθεσης, αλλά μείωσεταποσά που διεκδικούσε ο αιτητής για εξαιρέσεις και άλλα έξοδα. Οαιτητήςυπόβαλεένστασημέσωτουσυμβούλου του,κ.Τάκη Ζεμπύλα,στις 9 Ιουνίου, 1986, γιατους πιοκάτω λόγους:"Είναι υπερβολική. Δεν παραχωρήθηκε έκπτωση για ιδιοκατοικία ΛΚ10.000.αλλά αναλογία. Είναι αντισυνταγματική. Δεν είναι σύμφωνα μετις πρόνοιες τουΝόμου Είναι αυθαίρετη. Δεν ελήφθηκανυπόψη ταπραγματικά γεγονότα." 1704 30 35 40 3ΑΛΛ. Ευστρατίουν.Δημοκρατίας (Αρ.1) Στυλιανίόης,Δ. Στις20Ιουνίου,1986, ο ίδιοςσύμβουλος τουαιτητη,μεεπι στολή τουστοΔιευθυντή,ζήτησεναφορολογηθεί οπελάτηςτου όπωςπιοκάτω:"Ανδοέας Ευστρατίου02869454/830001 Επειδήδενεπιτεύχθηκεσυμφωνίαπαρακαλώναδιευθετήσε τεναπληρώσει όπωςπιοκάτω: 10 15 20 Πώληση 1/3 Μείοναξία £16,667.00 5,000.00 y Μείονκατοικία λογιστικάκαι εκτιμήσεις 11,667.00 £10,000.00 100.00 10,100.00 κέρδος 1,567.00 φόρος 20% £313.40 και να αποφασίσετετηνένστασηγιατουπόλοιπο". 25 Ο Διευθυντής, ύστερα από εξέταση της υπόθεσης, στις 21 Ιουνίου,1986,αποφάσισετηνένσταση,κοινοποίησε στοναιτη τη την απόφαση του και έστειλε Ειδοποίηση Επιβολής Φορολογίας. 30 Μετηναπόφαση τουοΔιευθυντής αποδέχτηκετηΔήλωση του αιτητηαναφορικάμετοπροϊόνδιάθεσηςκαιαγοραίααξία στην ουσιώδη ημερομηνία - 27 Ιουνίου,
- Επέτρεψε ΛΚ100.- έξοδασύμφωνα μετη επιστολή τουσυμβούλου, ημε ρομηνίας20 Ιουνίου,
- Δεν αποδέχτηκετον ισχυρισμό για ιδιοκατοίκηση,γιατίο ίδιοςοαιτητήςείπεότι χρησιμοποιούσε τηνκατοικίαμόνοταΣαββατοκύριακακαιτιςδιακοπές. 35 40 Ο αιτητής μετηνπροσφυγήΑρ. 582/86 πρόσβαλε τηνομι μότητατης πιο πάνωαπόφασηςτουΔιευθυντή,πουκαταχωρίστηκε στις 17Σεπτεμβρίου,
- ΤοΓραφείοΛάρνακας του ΤμήματοςΕσωτερικώνΠροσόδων, 1705 Στυλιανίδης,Δ. Ευστρατίουν.Δημοκρατίας(Aj).l)
(1989)πουαγνοούσε ταπιοπάνω,στις 23 Σεπτεμβρίου, 1986επέβα λε φορολογία με Αρ. 860001, με βάση τη Δήλωση Διάθεσης Ακίνητης Ιδιοκτησίας που είχε υποβάλει ο αιτητής στις 24 Απριλίου,
- 5 Κατά τη διερεύνηση των φακέλων για την ετοιμασία των σχετικών εγγράφων γιατους σκοπούς της προσφυγής582/86 έγινε αντιληπτή απότο Διευθυντή ηδεύτερη φορολογία που επιβλήθηκε απότο ΓραφείοΛάρνακας. 10 Το Αρθρο 3 του Νόμουπροβλέπει ότι ο Διευθυντής είναι υπεύθυνος για την καλήκαι πιστή εφαρμογήτου Νόμουκαι μπορεί να προβαίνει σε κάθε ενέργεια, πουήθελεκρίνει ανα γκαίαή σκόπιμη,γιατηνεφαρμογήτωνδιατάξεωντουΝόμου. Ηάσκησηεξουσιών καιαρμοδιοτήτων,πουαναφέρονταιστην εφαρμογήτουΝόμουμπορείναανατίθενταιαπότο Διευθυντή σε άλλο ή άλλους λειτουργούς του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων. Καιοι δυοφορολογίες επιβλήθηκαναπόαρμόδιαόργανα. 15 20 ΗφορολογίαπουεπιβλήθηκεστηΛάρνακαακυρώθηκεστις 26 Ιανουαρίου, 1987,καιστις 30Μαρτίου, 1987 στάληκε στον αιτητηη πιοκάτωεπιστολή:"Αναφέρομαι στηφορολογίακεφαλαιουχικώνκερδώνμεαρ. 860001πουεπιβλήθηκε εκπαραδρομήςαπότο Γραφείομου στηΛάρνακαστις23Σεπτεμβρίου 1986καισαςπληροφορώ ότιακυρώθηκε. Ηφορολογία μεαρ.830001μεκώδικα4πουεπιβλήθηκε απότο ΓραφείομουστηΛευκωσία στις21Ιουνίου 1986 και για την οποία έχετε καταθέσει προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο τηςΔημοκρατίας,ισχύει και είναι πληρωτέα". Αυτή είναιηαπόφασητηνοποίαπροσβάλλει οαιτητής. Οδικηγόρος τουαιτητηυπόβαλε, ότιοΔιευθυντής δενείχε εξουσία να ανακαλέσει την πράξη της φορολογίας του 40 Γραφείου Λάρνακας, γιατί δημιουργήθηκε συμφέρον προς όφελος του, επειδή ήταν πιο ευνοϊκή για το φορολογούμενο 1706 25 30 35 3 ΑΛΛ. Ευστρατίουν.Δημοκρατίας(Αρ.1) Στυλιανίδης,Δ. απότηφορολογίαπουεπιβλήθηκεστηΛευκωσία καιότιοχρό νος απότην ημερομηνία τηςφορολογίας μέχρι τηνημέρατης ανάκλησηςδενήταν εύλογος. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ο δικηγόρος του Διευθυντή ισχυρίστηκε, ότι η διοικητική πράξηήτανεσφαλμένη και μπορούσε να ανακληθεί ελεύθερα μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα Ηεπίδικηφορολογίαήταν εσφαλμένη,γιατίείχεενωρίτερα επιβληθείάλληφορολογία.Η φορολογίαπουανακλήθηκεεπιβλήθηκεκατάλάθοςκαιαποτελούσενέαφορολογία,ηοποίαούτεανακαλούσεούτεεπηρέαζε τηφορολογία,αντικείμενοτηςπροσφυγής582/
- Ηανάκληση έγινε μέσα σε εύλογο χρόνο, ορθάκαι μέσα στα πλαίσια της νομιμότητας. Ηανάκλησηείναι εκτελεστή διοικητικήπράξηπουυπόκει ταιστην Αναθεωρητική ΔικαιοδοσίατουΔικαστηρίου.Μετην ανάκλησηεξαλείφεταιηπροηγούμενηπράξη.Ηανάκλησητων νομίμων διοικητικών πράξεων είναι επιτρεπτή, εφόσον δεν θίγονταιδικαιώματατωνπολιτώνπουδημιουργήθηκανμετην πράξη πουανακαλείται,ή γιαλόγους δημόσιου συμφέροντος. Οι παράνομες πράξεις,δηλαδήπράξεις που εκδόθηκανκατά παράβασηνόμου και εκείνες που εκδόθηκανμεπλάνηγιατα πράγματα, μπορούν να ανακληθούν. Η α\άκληση όμως δεν επιτρέπεταιύστερα απότηνπαρέλευση μακρούχρόνου,εκτός αν λόγοι δημόσιου συμφέροντος την επιβάλλουν, ή ηπράξη πουανακαλείταιστηρίχτηκε σεδόλιαή απατηλήενέργεια του ενδιαφερομένουπροσώπου.(Βλ CharalambosCharalambides and The Republic of Cyprus, through (a)The Minister of Finance, (b)TheCouncil of Ministers
(1964)CLR. 326, σελ. 334. A &S Antoniades& Co. and TheRepublic of Cyprus, through The Minister of Finance
(1965)3 CLR. 673, σελ. 682, Iro Paschali and The Republic of Cyprus,through 1. ThePublicServiceCommission,2.TheMinister ofFinance
(1966)3CL.R.593,σελ. 609,Nicolas YiangouandAnother v. Republic (Minister of Commerceand Industry)
(1976)3 CLR. 101,σελ. 105,Andreou v. Republic
(1985)3CLR. 809 Yiorgallides v. P.S.C.
(1986)3 CL.R. 99, Σοφονλλης Χατζηπαναγή v. ΤηςΔημοκρατίαςτηςΚνττρον, μέσω 1.Τον Υπουργείου Εσωτερικών, 2. Τον Λιενθνντή Υπηρεσίας Εγγραφής
(1989)3Α.ΑΛ 1079). Η ανάκληση εξ ολοκλήρου διοικητικής πράξης ενεργεί ex 1707 Στυλιανίδης,Δ. Ευστρατίουν.Δημοκρατίας(Αρ.1)
(1989)tuncκαιεπιφέρειεξαφάνισητουαντικειμένουτης- (βλ.Χρίστος Παπαδόπουλος ν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας, μέσω Επιτροπής ΔημόσιαςΥπηρεσίας(\9%9) 3AAA 973). Ο καθηγητής Δαγτόγλου στο Σύγγραμμα του "Γενικό ΔιοικητικόΔίκαιοΑ'", σελ. 180παρατηρεί:- 5 '7. Η αρχή της νομιμότητος, συνεπώς εφαρμοζόμενη, απαιτείαπότηνδιοίκησηόχι μόνονατηρείτοδίκαιοκατά την έκδοσητωνπράξεωντης,αλλάκαιναανακαλείτυχόν 10 εκδοθείσαπαράνομηπράξηαποκαθιστώνταςέτσιτηνέννο μη τάξη.Η βασική αυτήυποχρέωση της διοικήσεως προς αποκατάστασητηςνομιμότηταςυπάρχειανεξαρτήτωςπρο σφυγήςτουθιγομένουιδιώτηκαιπαραμένειυφισταμένηκαι μετάτηνπάροδοτηςπροθεσμίαςτηςαιτήσεωςακυρώσεως 15 ενώπιοντουΣυμβουλίουτηςΕπικρατείας". Η αρχήτης νομιμότητας επιβάλλει στηΔιοίκηση τηνανά κλησηκάθεπαράνομης πράξης.Στηνάσκησητης διακριτικής τηςευχέρειαςγιαανάκλησηπράξηςηΔιοίκησηπρέπειναενερ- 20 γεί μεκαλή πίστη,μεγνώμονατηνπροστασίατης δικαιολογη μένηςεμπιστοσύνης τουιδιώτη έναντιτωνδιοικητικώνπράξε ων πουεπιβάλλει τηδιατήρησητουςκαιτηναρχήτης υπερο χήςτουδημόσιουσυμφέροντοςπουμπορείναεπιβάλλειάλλο τετη διατήρηση καιάλλοτετηνανάκληση. 25 ΣτηνυπόθεσηByronPavlides v. Republic(Commissioner of Income Tax and Another)
(1967)3 C.LR. 217, στις σελ. 228-229η Ολομέλεια είπε:30 "The learned trial Judge, in rejecting Appellant's submission on this issue,found that the second assessments weremadeinerrorandhadthistosay inhisJudgmentatp.550 ofthereport: 35 'In my opinion an administrative actwhich has been done inerror must,inmost cases, becancelled when theauthorof suchacthasbecome awareof sucherror.Suchcancellation is, of course, without prejudice to therightsof the citizen to obtain redress in cases where he-may'have suffered any damage inconsequence ofsuch error'. Hethenwent ontostate atp.551: 1708 40 3ΑΛΛ. 5 10 Ευστρατίουν. Δημοκρατίας (Αρ.1) Στυλιανίδης,Λ. 'As Ihave already stated theRespondent,in my opinion, had a duty, in accordance with the accepted principles of Administrative Law pertaining to administrative acts, which have been done in error, to rectify such error by cancelling such administrative acts. Iamof theopinion thatthis duty to cancel the three administrative acts, which resulted in the secondassessments inrespectof the threeyears of assessments in question, was duly discharged by the Respondent when he became aware of the error and the Applicant was accordingly informed of this by Exhibit 3, where it was expressly stated that the assessments in question 'were done so under misapprehension andshould now be considered as cancelled, the reason being thathe (theAppellant) hadalready paidthe tax ontheoriginal assessments'. 15 20 25 30 35 We are in full agreement with the above reasoning of the learnedtrial Judge. Itis abundantly clear,in ourview,thatthe second assessments were made in error. They were a mere duplicity and they, did not in any way constitute new assessments under any provision of law authorizing their making, nor could they be said to have been intended to be revocations of the first assessments. Inouropinion,therefore, the Commissioner of Income Tax has acted without proper legal basis at all in sending the second assessments to the Appellant; such assessments were void ab inition and the Respondenthada duty andwas boundtocancelthem". Στηνπαρούσαυπόθεσηη επιβολήφορολογίαςπουανακλή θηκεέγινε μελάθος,μεάγνοιατηςφορολογίαςπου επιβλήθηκε στη Λευκωσία και της προσφυγήςπου εκκρεμούσε. Δεν είχε σκοπότηνακύρωσηήτροποποίησητηςυφισταμενης'διοικητικής πράξηςγια το ίδιο αντικείμενο.Το απόσπασμα απότην υπόθεση Pavlides, όχι μόνο δικαιολογεί,αλλά και επιβάλλει την ανάκλησητης φορολογίαςπου επιβλήθηκεαπότοΤμήμα ΕσωτερικώνΠροσόδων Λάρνακας. Το εύλογο του χρόνου είναι θέμα πραγματικό, το οποίο αποφασίζεταιστηνκάθεπερίπτωση,ανάλογα μετα περιστατι κά της. 40 Η φορολογία που ανακλήθηκε επιβλήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, 1986. Η ανάκληση έγινε στις 26 Ιανουαρίου, 1709 Στυλιανίδης,Δ. Ευστρατίου ν.Δημοκρατίας (Αρ.1)
(1989)1987 και ο αιτητής ειδοποιήθηκε στις 30 Μαρτίου, 1987. Δε βρίσκω ότι ο χρόνος δενήταν εύλογος. Ο αιτητής δεν έχειυποστεί καμιάζημιά, γιατί η προσφυγή του582/86 συνεχίστηκεχωρίς κανέναεπηρεασμό. 5 Γιαόλους τους πιο πάνω λόγους ηπροσφυγή αποτυγχάνει καιαπορρίπτεται. Καμιάδιαταγήγια έξοδα. 10 ν ΗΑίτησηΑκυρώσεαχ;απορ ρίπτεται. Ουδεμία διαταγή γιαέξοδα. 1710