3Α-Α.Δ. 31 Ιουλίου, 1989 [Α.ΛΟΪΖΟΥ,Π.) Φ1ΛΟΚΥΠΡΟΣ Κ. ΣΠΥΡΙΔΑΚΗ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣΜΕΣΩ, ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 387/86) 5 1Q 15 Συνταγματικό Δίκαιο — Φορολογία— Καταστρεπτική— Σύνταγμα, Άρθρο24.4 — Ο ΠερίΦορολογίας Κεφαλαιουχικών ΚερδώνΝόμος, 19S0 (N32/S0)— Δεναντίκειται στηνενλόγωσυνταγματικήδιάταξη, έστωκαιεάνερμηνειϋή,πουπρέπειναερμψ'ενθή, ότιστηνφορολογία υπόκειταιόχιμόνο τοτοιςμετρητοίςτίμημαπωλήσεωςακινήτου,αλλά καιηαξία τηςτυχόναντιπαροχής. ΣυνταγματικόΔίκαιο— Ελευθερία συνάψεως συμβάσεως—Άρθρο 26.1 τον Συντάγματος— Προστατεύειτο δικαίωμα συνάψεως νόμιμης συμβάσεως αλλ'όχικαιταεξαυτήςδικαιώματα— Κατάπόσο, εάνο Περί ΦορολογίαςΚεφαλαιουχικών ΚερδώνΝόμος,1980 (Ν. 52/80) α\τίκειταιστηενλόγωσυνταγματικήδιάταξη, εάνερμηνενθή,πουδεν πρέπειναερμηνενθή, ότι στηνΦορολογία υπόκειται όχι μόνο τοτοις μετρητοίςτίμημαπωλήσεωςακινήτου,αλλάκαιηαξίατηςτυχόναντιπαροχής. Ερμηνείανόμων—Παράλογααποτελέσματα—Πρέπεινααποφεύγονται. 20 Φορολογία— ΟΠερίΚεφαλαιουχικώνΚερδώ\>Νόμος, 1980(NS2/80)— Κατάπόσο επιβάλλει φορολογίαναναδρομικά—Αρνητική ηαπάντη σηστοερώτημα. Ο Αιτών διέθεσε το ακίνητο του στην Λευκωσία έναντι ποσού ΛΚ100.000καιαντιπαροχής,πουπεριελάμβανετοντρίτονόρος»του 1815 Σπυριδάχη ν. Δημοκρατίας
(1989)κτιρίου,πουθαανεγείρετο,χώρουςσταθμεύσεωςκαιακάλυπτοχώρο. Το βασικόν ερώτημα, πουέχει εγερθήσταπλαίσια τηςπαρούσης ΑιτήσεωςΑκυρώσεως,είναι ανοφόροςκεφαλαιουχικών κερδώνπρέ πειναυπολογισθήμεαναφοράντόσονστοτίμηματοις μετρητοίς,όσο καιστηναξίατηςαντιπαροχήςή εάνπρέπειναυπολογισθείμεαναφο ράμόνονστοτίμηματοιςμετρητοίς και, εάνκατάτηνορθήνερμηνείαν, πρέπειναυπολογισθούν τόσοντοτίμηματοις μετρητοίς όσοκαιηαξία τηςαντιπαροχής,κατάπόσοησχετικήδιάταξητουενλόγωνόμουαντι βαίνεισταΑρθρα24.4και/ή26.1 τουΣυντάγματος. 5 ΤοΑνώτατοΔικαστήριοερμήνευσετοννόμον,ωςεπιβάλλονταυπο λογισμό καιτουχρηματικού ανταλλάγματος καιτουανταλλάγματος της αντιπαροχής,αλλ' απέρριψε την εισήγησηπερί αντιθέσεως με τα Αρθρα24.4 και/ή26.1 τουΣυντάγματος. 10 15 Η Αίτηση Ακυρώσεως απορρί πτεται. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Kypris& Co. v. Republic
(1980)3C.L.R. 149, Κυριακίδηςν. Δημοκρατίας
(1979)3ΑΛΑ. 86, 25 Ποπαχωνσταντίνουν.Δημοκρατίας
(1986)3AAA. 1672, Παναγιώτουν.Δημοκρατίας
(1986)3ΑΛΑ. 2311, 30 Γεωργιάδης ν.Δημοκρατίας
(1982)3ΑΛΑ. 659, Ιερωνυμίδουν. Δημοκρατίας
(1988)3C.L.R.2657, Πρωτοπαπάν. Δημοκρατίας
(1989)3ΑΛΑ. 528. 35 Προσφυγή. Ποοσφυγή εναντίον τηςεπιβολήςκεφαλαιουχικών κερδών της τάξεωςτωνΛΚ13,157.80στοναιτητή. Λ.Παπαφιλίππον,γιατονΑιτητή. 1816 40 3ΑΛΛ. Σπυριόάκην. Δημοκρατίας Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Β', για τους Καθ'ωνη αίτηση. 5 10 15 20 25 30 Α.ΛΟΪΖΟΥ,Π.:Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση.Οαιτητής είναι εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του ακίνητου, αριθμός εγγραφής 1517, τεμ. 194 Φ/Σχ. ΧΧΙ/54.3.1έκτασης τριώνπροσταθιών και3040τ.π. ΣυνοικίαΤριπιώτη,Λευκωσία.Στις 30 Απριλίου 1983, συμφώνησε νατοπαραχωρήσειστηνεταιρεία ChapoHoldingsLtd.,ηοποίαανάλαβεναανεγείρειπολυκατοικίαπάνωσ' αυτό"επίτηβάσειτουσυστήματοςαντιπαροχής". Μετην ίδιασυμφωνίαη πιοπάνωεταιρείαανάλαβενακαταβάλει στον αιτητήποσόΛΚ100,000 καιοαιτητήςανάλαβε να μεταβιβάσειστηνεταιρείατα416/511 μερίδιατουακινήτουκαι να παραμείνουν επ' ονόματι του αιτητή τα 95/511 μερίδια. Επίσης η εταιρεία ανάλαβε να παραδώσει και εγγράψει επ' ονόματιτουαιτητή ολόκληροτονΤρίτονόροφοντηςπολυκα τοικίας,η οποίαθαανεγείρετοπάνωστοακίνητο,μαζίμετέσ σεριςχώρουςσταθμεύσεως στουπόγειοτηςπολυκατοικίαςκαι ενός ακάλυπτουχώρου στάθμευσης. Πρέπεινασημειωθεί ότι στο σχετικό συμβόλαιο ο τρίτος όροφος και οι χώροιστάθ μευσης αναφέρονται"ωςαντιπαροχή". Μεαπόφασητου καθ'ου ηαίτηση ημερομηνίας 26 Μαΐου 1986,επιβλήθηκεστοναιτητήφορολογίακεφαλαιουχικώνκερδώντηςτάξεωςτωνΛΚ13,157.80,εξ' ουκαιη παρούσα προ σφυγή. Ηεκτίμηση της φορολογίας έγινεαπότον κ. Γρηγόρη Ματέα, Αρχιφοροθέτη 1ης Τάξης στο Γραφείο Φόρου Εισοδήματος, ο οποίος υπολόγισε την αξία ολόκληρου του τεμαχίουστιςΛ.Κ. 180.000.Οκ. Ματέας δεν ήτανσύμφωνος μετην άποψητου αιτητήότι ηφορολογία έπρεπεναπεριορι στεί στο ποσό των μετρητών (ΛΚ100,000)που πήρε απότην πιοπάνωεταιρεία,γιατίμεβάσησχετικό συμβόλαιοεκτόςαπό ταμετρητάπαραχωρήθηκεστοναιτητήκαιστεγαστικός χώρος 475 τ.μ. 35 Ο ευπαίδευτος δικηγόρος του αιτητή βασίστηκε κυρίως πάνωστουςπιοκάτωλόγους ακυρώσεως. 40
(1)Ότιη επίδικηφορολογίαπαραβιάζειταΆρθρα 24.4και 26.1 τουΣυντάγματοςεπειδήηεπιβληθείσα φορολογία είναικαταστρεπτικήκαιεπειδήπαραβιάζειτο "δικαίω ματου συμβάλλεσθαι". 1817 Α. Λοΐζου, Π. Σπυριδάκην.Δημοκρατίας
(1989)
(2)Ότιη επίδικηαπόφαση πάρθηκεκάτωαπό"πλάνηπερί ταπράγματα".
(3)Ότιη επίδικηαπόφαση πάρθηκεκάτωαπό"πλάνηπερί τοΝόμο"
(4)Ότι εάν ο Νόμος Περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Αγαθών 1980 (Νόμος52 του 1980) που θα αναφέρεται πιο κάτωως οΝόμος ερμηνεύεται ότι επιβάλλει φορο λογία κεφαλαιουχικού κέρδους πάνω σε ακίνητο που προέκυψεαπότο 1978καιεντεύθεναντίαπότηνημερο μηνίααποκτήσεως τότε ο Νόμος είναιαντισυνταγματι κός,γιατίπαραβιάζειτοΑρθρο24.3 του Συντάγματος. 5 10
(5)Ότιοκαθ'ουη αίτησηπαράλειψενακάμειπλήρηέρευ- 15 να και να διαπιστώσει τα πραγματικά γεγονότα- και κατάσυνέπεια παράλειψεναπροβείσεσωστήκαιαντι κειμενικήεκτίμηση τηςεπίδικηςπεριουσίας μεαποτέλε σμα να καταλήξει στα εσφαλμένα συμπεράσματα και στην έκδοσητηςπροσβαλλόμενης πράξηςή απόφασης. 20 Ποώτος λόνοα ακυοώσεως Αοθοα 24.4 και 26.1 του Συντάνιιατος. Σχετικάμετονπρώτολόγοακυρώσεως οευπαίδευτοςδίκη- 25 γόρος τουαιτητή υποστήριξε ότι οκαθ*ουη αίτησηόφειλε να περιορίσει τη φορολογία πάνω στο ποσό των μετρητών (ΛΚ100,000)που εισέπραξε ο αιτητής από την εφαρμογή της συμφωνίας και όχι στο ποσό των ΛΚ146,536πουο καθ'ουη αίτησηεκτίμησεωςαγοραίααξίακατάτοχρόνοτηςπωλήσεως. 30 "Καιανοκαθ'ουηαίτησηπροέβηστηνπιοπάνωεκτίμησηκαι στην προσβαλλόμενη πράξη κατόπινεπιταγήςτου Νόμου Αρ. 52/1980, ο πιο πάνω Νόμος είναι αντισυνταγματικός, γιατί παραβιάζειτοσυνταγματικάκατοχυρωμένοδικαίωματουσυμβάλλεσθαι ελευθέρως (Αρθρο 26.1 του Συντάγματος) και το 35 Αρθρο24.4 του Συντάγματοςπουδεν επιτρέπει 'οποιοδήποτε φόρο,τέλοςήεισφοράναείναικαταστρεπτικήςή απαγορευτι κής φύσεως"'. Πράγματι,η επίδικηεκτίμησηέγινεκατόπινρητήςεπιταγής τουΑρθρου9τουΝόμου, καιτο ερώτημαπουεγείρεται είναι κατάπόσο τοΑρθρο9είναι αντίθετοπροςταΑρθρα26.1και 1818 40 3 ΑΛΛ. 5 10 Σπυριδάκην.Δημοκρατίας Α.Λοΐζου,Π. 24.4 τουΣυντάγματος.Είναινομολογημένο ότιτοΑρθρο 26.1 του Συντάγματοςπροστατεύει το δικαίωμασύναψης νόμιμης σύμβασης και ουχί τα δικαιώματαπου δημιουργούνται από μια συμφωνία που είναι αποτέλεσμα της άσκησης αυτούτου δικαιώματος (Kypris & Co. v. TheRepublic
(1980)3C.L.R. 149). Στηνκρινόμενηυπόθεσητοδικαίωμασύναψης συμβολαίου έγινε απόλυτα σεβαστό. Η Διοίκηση όμως δεν δέχεται να δεσμευτεί μεταδικαιώματαπουδημιουργούνται απότησύμ βαση. Δεν υπάρχει τίποτε το αντισυνταγματικό σ' αυτή την προσέγγιση της Διοίκησης και επομένως ο λόγος ακυρώσεως που βασίζεται πάνω στο Αρθρο 26.1 του Συντάγματος δεν ευσταθεί. 15 20 Επίσηςστερείταιβάσεωςκαιολόγος ακυρώσεωςπου βασί ζεται πάνωστο Αρθρο 24.4 του Συντάγματος.Αντίθετη προ σέγγισηθαάνοιγε το δρόμοκαι θαενθάρρυνε πλασματικέςή δόλιες,ή εικονικές δοσοληψίες μεσ/.οπότηναποφυγή πληρωμήςφόρουκεφαλαιουχικώνκερδώνκαιτηνκαταδολίευσητων δημοσίων προσόδων. Δεύτεοος λόγος ακυρώσεως "Πλάνηπερίταπράγματα". 25 30 35 40 Σχετικά με αυτότο λόγοακυρώσεως, ο ευπαίδευτοςδικη γόρος τουαιτητήυποστήριξε, ότιοκαθ'ουηαίτηση παρερμή νευσε το συμφωνητικό έγγραφο ημερομηνίας 30 Απριλίου, 1983, και εσφαλμένα υπολόγισε και τον στεγαστικό χώρο ως "διάθεση ιδιοκτησίας", όπως προνοείται στο Νόμο."Εχω εξετάσει μεπολύ προσοχήτησχετική συμφωνία. Είναιξεκάθαρο απότοπεριεχόμενο των (παραγρ. 16και22), ότιτοαντάλλαγ μα ή αντιπαροχή που έλαβε ο αιτητής από τη διάθεση των 416/511 μεριδίων του ακινήτου αποτελείτο απότο ποσό των ΛΚΙΟΟ,ΟΟΟκαι επίσης από ολόκληρο τον τρίτο όροφο που κατασκευάσθηκεαπότηνεταιρείαμεδικάτηςέξοδαπάνωστα 95/511 μερίδια που παρέμειναν σαν ιδιοκτησία του αιτητή. Εφόσονη δαπάνη κατασκευήςτουΤρίτου ορόφουεβάρυνε ε | ολοκλήρου την εταιρεία,που είναι οι αγοραστές κρίνω,ότι η δαπάνη αυτή αποτελεί μέρος του ποσού πωλήσεως και σαν τέτοιαυπόκειτοσεφορολογία, γιατίαποτέλεσε μέροςτωνκερ δώνπουπροέκυψαν στον αιτητήαπότηδιάθεσητηςιδιοκτη σίαςτου.Απλώςγιατηδιάθεσητης ιδιοκτησίαςτουοαιτητής 1819 Α-Λοΐζου, Π. Σπυριδάκην. Δημοκρατίας
(1989)πήρεμετρητάκαιείδος. •Αντίθετη ερμηνεία του Νόμου θα οδηγούσε σε παράλογο αποτέλεσμακαιείναινομολογημένο,ότιπρέπεινααποφεύγου με μια ερμηνεία που οδηγεί σε παράλογα αποτελέσματα 5 Κνριακίδηςν.Δημοκρατίας
(1979)3ΑΛΛ. 86.Σανπαράδειγ μα μπορεί να λεχθεί, ότι αν ο αιτητής έπαιρνε, ας πούμε ΛΚ20,000μετρητά καιτρεις ορόφους,σύμφωνα με τηνερμη νεία που εισηγείται αυτός θαλαμβάνετο υπόψη το ποσό των μετρητών,θαέπαιρνεόμωςκαιτρειςορόφους,και έτσιθαείχε 10 τηνευχέρειανατουςπωλήσει,χωρίςναυπόκειτοσεφορολογία. Τοίτος λόγος ακυοώσεως "Πλάνηπεοίτο Νόιιο". Σχετικάμεαυτότολόγοακυρώσεως οευπαίδευτοςδικηγό- 15 ροςτουαιτητή υποστήριξε ότιοκαθ'ουη αίτηση παρερμήνευ σε τοΑρθρο 9τουΝόμου.Καιαυτόςολόγος ακυρώσεως στε ρείται βάσεως.ΤοΑρθρο 9δενπεριορίζεται στις περιπτώσεις που επικαλείται ο ευπαίδευτος δικηγόρος αλλά εφαρμόζεται σεόλεςτιςπεριπτώσεις διάθεσηςπεριουσίας εκτόςαυτώνπου 20 ρητά εξαιρούνται από αυτό. Επομένως ο καθ' ου η αίτηση ορθάκαινόμιμα εφάρμοσετοΑρθρο 9στηνκρινόμενηυπόθε ση, και ουδέποτε θεώρησε ότι τα 95/511 μερίδια πωλήθηκαν όπως ισχυρίζεται οαιτητής. 25 Τέταρτος λόγος ακυοώσεως. ΑναδοομικήΦορολογία. Ηαπάντησησ' αυτότολόγοακύρωσηςδίδεταισεδική μου απόφασηστηνυπόθεσηΠαπακωνσταντίνουν. ΤηζΔημοκρατίας
(1986)3ΑΛΛ. 1672, στην οποίαέχωαποφανθεί, ότι οΝόμος 30 αυτόςδενεπιβάλλει φορολογίααναδρομικά.Υιοθετώπλήρως το σκεπτικό της πιο πάνωαπόφασηςκαιδενέχωτίποτε άλλο να προσθέσω. Σημειώνω,ότιη απόφασηαυτήακολουθήθηκε και στηνυπόθεσηΠαναγιώτον ν.Δημοκρατίας
(1986)3 ΑΛΛ. 2311 απότοΔικαστήκ.Πική. 35 Πέαπτος λόγος ακυοώσεως. Παράλειψη διεξαγωγής πλή θους έρευνας. Όπωςέχειήδηειπωθεί,η επίδικηαπόφαση,ήπράξηπάρθηκεσαναποτέλεσματηςαξίαςτουακινήτουόπωςτηνείχεεκτι μήσειοΑρχιφοροθέτης κ. Ματέας. 1820 40 3 AAA. 5 10 15 20 25 Σπυρώάκηv.Δημοκρατίας Α.Λοΐζου,Π. Οιλόγοιπουοδήγησαντονκ. Ματέαστηνεπίδικηεκτίμηση φαίνονται σε σχετικό έγγραφοπου κατατέθηκε ενώπιον μου. Επίσηςοκ. Ματέαςέκαμεκαιένορκοδήλωσηστηνοποίαδίνο νταικαθαράοι λόγοιπουυποστηρίζουν τηνεπίδικη εκτίμηση καιέδωσεκαιπροφορική μαρτυρία. Από ταστοιχεία πουέχουντεθείενώπιον μου,είμαι ικανο ποιημένος, ότι ηέρευνα στην οποία έχει προβεί ο κ.Ματέας ήτανπλήρης καιότι στηλήψη της επίδικηςαπόφασης λήφθηκαν υπόψη όλοι οι σχετικοί παράγοντες που επηρεάζουν το ζήτηματηςαξίαςτου ακινήτου. Περαιτέρω, αφού έλαβα υπόψη μου όλα τα στοιχεία που βρίσκοντοενώπιονμου,κρίνωότιήτανεύλογαεπιτρεπτόστον καθ'ουη αίτηση, νακαταλήξειστην επίδικηαπόφαση καιδεν εγείρεται καθόλουζήτημα"πλάνηςπερίταπράγματα"η "πλά νηςπερίτονόμο",ήυπέρβασηήκατάχρησηεξουσίας.Δενπρέ πειναξεχνούμε,ότισεπροσφυγές όπωςη παρούσα,η εξουσία τουδικαστηρίουπεριορίζεταιστονέλεγχοτηςνομιμότηταςτης επίδικης απόφασηςκαι το δικαστήριο δεν επεμβαίνει όταν η επίδικηαπόφασηήτανεύλογα επιτρεπτήστον καθ' ουη αίτη ση(Γεωργιάδηςν. ΤηςΔημοκρατίας
(1982)3 ΑΛΛ. 659)Ούτε και στην ουσιαστική κρίση της Διοίκησης (ΑΘηνονλλα Ιερωννμίδονν. Της Δημοκρατίας
(1988)3 ΑΛΛ. 2657,και ΘέκλαΠρωτοπαπάν.Δημοκρατίας
(1989)3 ΑΛΛ. 528). Γιαόλουςτους πιοπάνωλόγους η ποοσφυγήαποτυγχάνει καιαπορρίπτεται χωρίςέξοδα. 30 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 1821