3Α^Δ. 23Αυγούστου, 1989 [Α.ΛΟΪΖΟΥ,Π.] Γ.ΚΙΡΖΗΣΚΑΙΣΙΑ ΛΤΔ, V ) Αιτητές, ν. ΑΡΧΗΣΛΙΜΕΝΩΝΚΥΠΡΟΥ, Καθ'ωνηΑίτηση, (ΥπόθεσηΑρ. 661/85) 5 10 15 20 25 Πράξεις ήαποφάσεις εντηε\·\οία τονΆρθρον146.1 τουΣυντάγματος— Διοικητικέςσυμβάσεις—Διαφορέςεξαυτών—Εχφεύγου\'του πεδίον τονΑρθρον 146 — Όμως, εκτελεστέςπράξεις, που προηγούνται της συ\'άψεώς των (π.χ. προκήρυξηδιαγωνισμού ή ο καθορισμόςόρου όννάμει"μονομερούςεξουσιαστικήςε\τργειαςτηςδιοικήσεως"υπόκει ταιστονακυρωτικόέ),εγχο. Συνταγματικό Δίκαιο— Ε)^ευΟερία ον\·άψεως συμβάσεως — Αρθρο 26.1 τουΣιητάγματος—Προστατεύει τοδικαίωμασυνάψεωςνόμιμηςσύμβάσης, αλλ'όχικαιταεξανττ)ς δικακύματα. ΣυνταγματικόΔίκαιο— Ελευθερία σιηύ^ως σνμβάσεως — Άρθρο26.1 του Σνντάγματος — Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Αρχή Αιμένων Κύπρου)— Κατάπόσο επιμο^ της, προς συμπερίληψη σε σύμβασηπαραχωρήσεωςχρήσεωςγερανού, ρήτραςαπαλλακτικήςενθύνιις, μπορεί ναΟειορηΟεί ότιπαραβιάζει τοΑρθρο26 — Αρνητικήη απά\τησηστο ερώτημα. Αρχή Διμέ\χον Κύπρον — Ο Περί τηςΑρχι)ςΑιμέ\·ων Κνπρον Νόμος, άρθρο26— Κατάπόσοεπιμο\ήτηςΑρχήςπρος συμπερίληψησεσύμ βασηπαραχωρήσεωςχρήσεωςγερανού, ρήτραςαπαλλακτικήςευθύνης, {υτορείναθεωρηθείότιπαραβιάζει τοΑρθρο26—Αρνητική ηαπάντη σηστο ερώτημα, Η ΑιτούσαπαραπονείταιότιεΗηναγκάσθηαπότηνΑρχήΛιμένων 1899 Γ. Κίρζη;&Σία Λτδν. Αρχή;Λιμένων
(1989)Κύπρουναυπογράψει σύμβαση,περιέχουσα όρο απαλλάσσοντατην Αρχήαπόευθύνη σχετικά μεχρήση γερανούτης Αρχής, στο πλαίσιο φορτοεκφορτώσεως εμπορευμάτωνπουθαεγίνετο απότην Αιτούσα. Ο ενλόγωόροςπεριείχετο σεέντυποΑιτήσεως, η οποίαέπρεπενα 5 υποβληθήστηνΑρχήπροτούπαραχωρηΟήηχρήσητουγερανού. Οεξα ναγκασμόςκατάτηνΑιτούσαήτανέκδηλος.Στηναρχήη Αιτούσαυπέ βαλετηνΑίτηση,διαγράφονταςτονόρο.Η Αρχήαρνήθηκεναπαραλά βειτο έντυπο.Στησυνέχεια ηΑιτούσα υπέβαλετοέντυπο,αφού δίπλα από τον όρο εσημειωσε τις λέξεις under protest. Όταν και τούτο δεν 10 έγινεδεκτό,ηΑιτούσα υπέβαλετοκανονικόέντυποκαιωςαποτέλεσμα εντέλειτηςπαρεχωρήθηηχρήσητουγερανού. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην Αίτηση Ακυρώσεως, απεφάσισε: 15
- Διαφορές απόδιοικητικές συμβάσεις δενυπάγονταιστην ακυ ρωτική δικαιοδοσία του Αρθρου 146 του Συντάγματος, αλλά πράξεις,πουπροηγούνται,όπωςπ.χ.προκήρυξηδιαγωνισμούή οκαθορισμόςόρουδυνάμειμονομερούς εξουσιαστικής ενεργείαςτηςδιοικήσεως υπόκειταιστονακυρωτικόέλεγχο. Η παρού σαπερίπτωσηεμπίπτειστον έλεγχο. 20
- Το Αρθρο 26.1 του Συντάγματος προστατεύει το δικαίωμα συνάψεωςνόμιμης σύμβασης,αλλ' όχικαιταεξ' αυτήςδικαιώ25 ματα. Η επιμονή της Αρχής προς συμπερίληψη σε σύμβαση παραχωρήσεως χρήσεως γερανού ρήτρας απαλλακτικής της ευθύνηςτηςδενμπορείναθεωρηθήότιπαραβιάζειτοΑρθρο
- Ηεπιμονήτης Αρχής προς συμπερίλη\|ιη σε σύμβασηπαραχωρήσεως χρήσεως γερανού, ρήτρας απαλλακτικής της ευθύνης της.δεν μπορεί να θεωρηθή,ότι παραβιάζει το Αρθρο 26 του ΠερίτηςΑρχής ΛιμένωνΚύπρουσχετικούνόμου. 30
- ΗστάσητηςΑρχής στηνπροκειμένηπερίπτωση,δενμπορεί να 35 θεωρηθήεξαναγκασμός. Αποτελείάσκησηεξουσίας.Νοουμένου δεότιηαπαίτησητηςΑρχής ήτανεύλογαεπιτρεπτήγι' αυτήν,η παρούσαΑίτηση Ακυρώσεως δενμπορείναεπιτύχει. Η Αίτηση Αχυρώσείύςαπορρίπτετσι. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. 1900 40 3ΑΛΛ. Γ.Κίρζης & ΣίαΛτδ ν.ΑρχήςΛιμένων Αναφερόμενες υποθέσεις: Hellenic Bank v. Republic
(1986)3CLR 481, 5 Antoniou v. Republic
(1984)3CLR. 623, Machlouzarides v. Republic
(1985)3CLR. 2342, Mustafa v.CyprusPonsAuthority andOthers
(1983)1CLR. 907, 10 Ali Ratib3Α.Α.ΣΛ. 102, Kypris andCo.v. Republic
(1980)3CLR. 149. 15 20 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Αρχής Λιμένων Κύπρου,μετηνοποίαανάγκασετους αιτητέςναυπογράψουν τοΈντυποC.P.A ΟΡ4,γιανατουςεπιτρέψουνναενοικιάσουν τουςγερανούς στο λιμάνι τηςΛεμεσού, γιαχρήσηστη φόρτω σηκαιεκφόρτωση εμπορευμάτων μέσαστο λιμάνι. Κρ.Γεωργιάδης, γιατουςΑιτητές. 25 30 35 Τ. Παπαδόπουλος, γιατους Καθ'ωνη αίτηση. Α.ΛΟΪΖΟΥ,Π.:Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση.Μετην προσφυγή αυτή η αιτήτρια εταιρεία ζητά δήλωση του Δικαστηρίου,ότιηπράξη τηςκαθ'ηςηΑίτησηΑρχής- που θα αναφέρεται πιοκάτωσανη Αρχή - νααναγκάσειτουςαιτητές να υπογράψουν το Έντυπο C.P.A ΟΡ4, (τεκμήριο 1) για να τουςεπιτρέψουν ναενοικιάσουν τουςγερανούςστολιμάνιτης Λεμεσούγιαχρήση στην φόρτωσηκαι εκφόρτωσηεμπορευμά των μέσα στο λιμάνι αυτό,καιτο οποίο Έντυπο αναγκάστη*ανοιαιτητέςναυπογράψουνπαρόλεςτιςπροηγούμενεςδια μαρτυρίες των, είναι άκυρη και χωρίς κανένα οποιοδήποτε αποτέλεσμα μια και είναι αντίθετη προς το Νόμο και/ήτους σχετικούς Κανονισμούς και/ή το Σύνταγμα και/ή αποτελεί υπέρβασηή κατάχρηση τηςεξουσίας τηνοποίαέχουν. 40 Πριν προχωρήσω στην εξέταση τηςυπόθεσης,θαήθελανα αναφέρωότι ανέλαβατην εκδίκασηαυτής,τηνοποίαχειριζό1901 Α. ΛοΤζου,Π. Γ. Κίρζΐ)ς &ΣίαΛτδ ν.ΑρχήςΛιμένων
(1989)τανδικαστήςπουέχειαφυπηρετήσει,τοΦεβρουάριο του 1988 και η καταχώρηση των γραπτών αγορεύσεων συμπληρώθηκε στις 15Μαρτίου 1989. Ταγεγονότα τηςυπόθεσης είναιχαπιοκάτω: 5 ΗΑρχή είναιΟργανισμός Δημοσίου Δικαίουπουκαθιδρύ θηκεμεβάση τουςΠερίΑρχήςΛιμένωνΝόμους1973-1979και ανέλαβε τηδιαχείριση καιεκμετάλλευση των λιμανιών περι λαμβανομένου του λιμανιού της Λεμεσού.Μεταξύάλλων δε, διαθέτουν στα λιμάνια αυτά γερανούς για χρήση από τους ενδιαφερομένους. ΗχρήσηγερανώντηςΑρχής παραχωρείται μόνούστερα από αίτησηκάθεενδιαφερομένου επίτου ειδικού Εντύπου CPA ΟΡ4 καιοκάθεενδιαφερόμενος κάμνει χρήση τουγερανούσεεργασίεςπουτοναφορούνστολιμάνικαιβασι κάγιαφορτώσεις καιεκφορτώσεις πουδιενεργεί μεδικέςτου διευθετήσεις και γιαδικότου λογαριασμό και ευθύνη.Τοπιο πάνωΈντυποπεριλαμβάνει ρήτραγιαευθύνητουενδιαφερο μένουπουκάμνειχρήσητουγερανούκατάτηδιάρκειαπουτον απασχολείστις εργασίεςτου. 20 Στις 9 Μαΐου 1985 ηΑρχήπαραχώρησε στους αιτητές τη χρήσηγερανούκατόπιναίτησηςτουςπάνωστοειδικόΈντυπο, σεεφαρμογήκαισύμφωναμετηνπάγιακαθιερωμένη απ'αυτή πρακτικήκαιδιαδικασία. 25 Κατά την Αρχήηπερίληψη της περί ρήτρας ευθύνης είναι νόμιμηκαιεύλογηκαιγίνεταισεενάσκησηνόμιμουδικαιώμα τοςκαιεξουσίαςτης.Η δεπιοπάνωρήτραδεναπαλλάσσειτην Αρχή απότην ευθύνηπουπροβλέπεταιστοΑρθρο26τηνΠερί Αρχής Λιμένων Νόμων και αυτό βεβαιώθηκε στους αιτητές απότην Αρχήμε το γράμματης 16ης Ιουλίου 1989 (Τεκμήριο 9), το περιεχόμενο του οποίου θα παραθέσω αυτούσιο πιο κάτω. 10 15 30 35 Στις7Μαΐου 1985 οιαιτητέςμετηλέτυπο (τεκμήριο5)των δικηγόρων των που είναι και δικηγόροι του Συνδέσμου ΝαυτικώνΠρακτόρωνΚύπρου (CyprusShippingAssociation), τωνοποίωνοιαιτητέςείναιμέλη,πληροφόρησαντηνΑρχήότι τοπλοίοτων,ονομαζόμενο"PALMAH", αναμένετοναφθάσει 40 στις 10 Μαΐου 19S5 και θαχρειαζόντουσαν γερανούς με το συνήθητρόπο,αλλάενίσταντο έντοναστον "ενοχλητικό όρο," 1902 3 ΑΛΛ. Γ. Κιρξη; &ΣίαΛτδ ν.Αρχής Λιμένων Α. Λοϊζου, Π. (offensive clause) όπωςτονπεριγράφουνοι ίδιοι- στοέντυπο CPA ΟΡ4καιπαρακαλούσανόπως παραληφθεί. 5 10 15 20 25 30 35 40 Τοπλοίο αυτόέφθασεστις 14 Μαΐου 1985 καιεξυπηρετήθηκε από γερανούς, αλλά μόνο μετά που οι αιτητές στις 9 Μαΐου 1985, κατά τους ισχυρισμούς των, αναγκάστηκαννα υπογράψουντοσχετικό Έντυπουπότηνπίεσηότιδενθατους παραχωρούντο οι απαιτούμενοι γερανοί, εκτός αν εδέχοντο τον όροαυτό(τεκμήριο2).Οόρος αυτόςπουήτο διατυπωμένοςστααγγλικάλέει: "I/We,also,agreetobearthecostsofanydamagecausedduring theemployment oftheabovecrane(s), toanycargo orcraft to belifted and/orthecrane(s) and/orC.P.A. orprivate property and/or any person and/or individual, thereby absolving the C.P.A.or any responsibilitywhatsoeverfor any such damage, lossand/orbody injuries". Οεξαναγκασμόςκατάτουςισχυρισμούς τωναιτητών, είναι έκδηλος από τα γεγονότα τα οποία έλαβαν χώρα στις 16 Φεβρουαρίου 1985 ότανοι αιτητέςζήτησαναπότηνΑρχή για ττ ν 1 χρήση γερανού (luffing crane) για την φορτοεκφόρτωση εμπορευματοκιβωτίων πάνω στο πλοίο c/s "Nahost Klipper" καιότανεχρησιμοποίησαντονΤύποCPOΟΡ4διέγραψαν τον όροεξαιρέσεως ευθύνηςπουβρίσκεταιστοΈντυποαυτόόπως αναφέρουν στο συνοδευτικό γράμματους (τεκμήριο 3),που μιλά μόνο του. ΗΑρχήαρνήθηκεναδεχθεί το Έντυπο αυτό καιτηνίδιαμέραοιαιτητέςυπέβαλαντηναίτησησημειώνοντες το σχετικό Έντυπο,στη θέση του όρου με δυο αστερίσκους "underprotest" (τεκμήριο4).ΗΑρχήπάλιναρνήθηκεναδεχθεί το Έντυπο καιοι αιτητέςαναγκάσθησανναυπογράψουνένα άνευεπιφυλάξεων(clean form). ΗΑρχήαπάντησεστις8Μαΐου 1985,ότιτοθέμαθαεξετάζετοκαιότι θαετύγχανετηςσχετικής απάντησης(τεκμήριο6). Τελικά στις 16Ιουλίου 1985 ηΑρχή κοινοποίησε τηναπάντη σητης(τεκμήριο9)στουςαιτητές,στηνοποίααναφέρονταιτα πιοκάτω: "Re correspondence resting with our telex of 12th July 1985, regardingtheliabilityclause intheapplication form for theuse of CPA's Cranes(FormCPAOP4),pleasenotethefollowing: 1903 Α. Λοΐζου, Π. Γ. Κίρζη;&ΣίαΛτδ ν.ΑρχήςΛιμένων
(1989)- Theloading/discharging operations,for whichthecranesare allocated are under the control of the applicants or third parties for whom applicants wish to act and the relevant clauseis inlinewith thismodeof operation. 5
- This clause does notaffect in anyway CPA's liabilityunder s.26 of the Law 38/73toprovide acraneinproperworking condition with asuitable driver, inany casethattheissueof suchliabilitymay arise. 10
- Inaddition,the claim of your clients for the deletion of the saidclauseis invariancetothepracticeexistingandaccepted for manyyears andeven before theestablishment of CPA. Applicants must be preparedto bear liability for operations of their own or of thirdparties with whom they enterinto arrangements for carrying out loading/discharge with the assistance of cranes allocatedtothem. I apologize for the delayed answer". Αξίζει να σημειωθεί ότι στο λιμάνι της Λεμεσού εκτόςαπό τους γερανούςτης Αρχής, υπάρχουν σε χρήσηαπό ενδιαφερο μένουςκαιγερανοίπουανήκουνσειδιώτεςκαιοιοποίοιεπίσης χρησιμοποιούνται γιατις φορτοεκφορτώσεις.Ηχρήσητέτοιων γερανών πουανήκουνσετρίτους,όπωςκαικάθεάλλου μηχανι κού εξοπλισμού από τρίτους στο λιμάνι, γίνεται με άδεια της Αρχής όπως προβλέπει και ο Κανονισμός 8 των Περί Αρχής Λιμένων Κύπρου(ΛειτουργίαΠεριοχώνΛιμένων) Κανονισμών του 1976,ΚΛ.Π. Αρ.8/1/
- Φαίνεται όμωςότιοι γερανοίπουανήκουν σε ιδιώτες μπο ρούν ναχρησιμοποιηθούντότε μόνο ότανδεν υπάρχουν δια θέσιμοι γερανοί της Αρχής. Επίσης,ότι οι γερανοί που ανή κουν σε ιδιώτες έχουν περιορισμένη δυνατότητα και είναι κατάλληλοι για φορτοεκφόρτωσηγενικού φορτίουκαι άδεια εμπορευματοκιβώτια και σαν αποτέλεσμααυτού του γεγονό τος το μεγαλύτερο μέρος των φορτοεκφορτώσεωνγίνεται με γερανούςτης Αρχής. 15 20 25 30 35 40 ΕίναιηθέσητηςΑρχής ότιμετηναποδοχήτηςαίτησης που υποβάλλεται στην Αρχή συνάπτεται σύμβαση μεταξύ της 1904 3 Α.ΑΛ. 5 10 15 20 Γ. Κίρζης & Σία Λτδ ν.Αρχή; Λιμένων Α. Λοΐζου, Π. Αρχής και του ενδιαφερομένου αιτητή για παραχώρηση της χρήσης του γερανού και ότι η σύμβαση αυτή εμπίπτει στην σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου και γι' αυτό δεν υπόκειται σε έλεγχο με βάση το άρθρο 146 του Συντάγματος. (Βλέπε Hellenic Bank ν. The Republic
(1986)3C.L.R 481, Antoniou v. The Republic
(1984)3 C.L.R. 623 και Machlouzarides v. Republic (19S5)3 C.L.R.2342). Αντίθετα οιαιτητές ισχυρίζονταιότισύμφωνα μετο άρθρο 10
(1)του ΝόμουηΑρχήέχεικαθήκον"ναπαρεχηκαιδιατηρή εις τους υπότηνδικαιοδοσίααυτούλιμένας,επαρκείςκαιικα νός λιμενικός υπηρεσίας καιδιευκολύνσεις ως ήθελον εκάστο τεκριθή αναγκαίαι ή επιθυμηταί ως-και-να-επιμελήται-τατης" οργανώσεώςΓδιοικήσεως και λειτουργίας των τοιούτων λιμένων". Με βάση τη μονοπωλιακή αυτήκατά κάποιο τρόπο παρα χώρηση γερανών το καθήκον "να παρέχει και διατηρείικανάς λιμενικός υπηρεσίαςκαιδιευκολύνσεις", πουασφαλώς συμπεριλαμβάνουν και γερανούς, η διάθεση των γερανών είναι πράξη που εμπίμπτει στη σφαίρα του Δημοσίου Δικαίου και επομένως σαν τέτοια μπορεί να προσβληθεί σύμφωνα με το Αρθρο 146 του Συντάγματος, σαν εκπλήρωση καθηκόντων κάτω απότο Νόμο απόέναΔημόσιο Όργανοόπως ηΑρχή. 25 30 Δεν θεωρώ απαραίτητο για τους σ/οπούς της απόφασης αυτήςναενδιατρίψω σεόλη τουτην έκτασηστο τεράστιο θέμα της διοικητικής σύμβασης που αποτέλεσε αντικείμενο εκτετα μένων μελετών. (ΒλέπεΤάχου -Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο 2α Έκδοση σελίδες 369 - 379. Δ. Πανικολαΐδου - Δίκαιο Διοικητικών Συμβάσεων 1966, σελίδες 38, 74, Π. Δαγτόγλου Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Τόμος Α' 1984 σελίδες 253, 267, Σπηλιωτοπούλου - Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου 1986 σελ. 184, 186, 193). 35 40 Είναι αρκετό να λεχθεί ότι αν και σύμφωνα με τις Γενικές Αρχές του Διοικητικού Δικαίου θεωρείται απαράδεκτηηυπο βολήαίτησηςακύρωσης ενώπιον τουΔιοικητικού Δικαστηρίου διότι οι διαφορές απότις διοικητικές συμβάσεις προέρχονται "εξ ενοχικού συναλλάγματος", όπωςβγαίνει και απότην από φασητου Σ.Ε. 1296/1965,γιατί αυτές στηρίζονταν στην ύπαρ ξητηςδυνατότηταςναασκηθείπροσφυγήτων συμβαλλομένων 1905 Α.Λοΐζου, Π. Γ.Κίρζιις&ΣίαΛτδ ν.Αρχή;Λιμένων
(1989)ενώπιον τωνπολιτικών δικαστηρίων. Η αρμοδιότητα αυτή των πολιτικών δικαστηρίων έμμεσα έγινε δεκτή,και, μεταξύ άλλων, στην υπόθεση Zekki Mustafa v. Cyprus Ports Authority and Others
(1983)1C.L.R.907,μιαυπόθεση για αποζημιώσεις για εργατικό ατύχημα πουείχε σχέση με την χρήσηκαιλειτουργίαγερανώντηςΑρχήςστολιμάνιΛεμεσού. 5 Ηθέση αυτήόμως,δενεμποδίζειτοΔιοικητικό Δικαστήριο ναπροβαίνεισεέλεγχοτηςνομιμότηταςτωνπράξεωντηςδιοι κητικήςδιαδικασίαςπουπροηγούνταιτηςδιοικητικήςσύμβα- 10 σης όπως π.χ.οέλεγχοςτουκύρους της διακήρυξηςδιαγωνι σμού ή ακόμη αυτές που περιλαμβάνονται στη σύμβασηως ρήτρες πουέχουν μέσατουςτοχαρακτήρα"μονομερούς εξου σιαστικής ενέργειαςτηςΔιοίκησης". Σχετικήσ' αυτότο σημείο είναιηαπόφασητουΣ.Ε.4576/1977.(Βλέπε-ΤάχουΕλληνικό 15 Διοικητικό Δίκαιο2αΈκδοση σελ. 378). Στοσύγγραμμααυτό γίνεταιεπίσηςαναφοράστιςαποφάσειςτουΣ.Ε.1263/1964και 2465/1982στεςοποίες αποφασίστηκε, ότι σετέτοιεςπεριπτώ σειςαποσπώνταιοιελεγχόμενεςπράξειςτηςΔιοίκησης καιτο Συμβούλιο τηςΕπικρατείας έκρινεκαιακύρωσετις "αποσπά- 20 στέςπράξεις"καιόχιτη διοικητικήσύμβαση. Μεβάση ταπιοπάνωέχωκαταλήξειστοσυμπέρασμαότιη πράξητηςπερίληψης τουπιοπάνωόρουστηνΔιοικητικήαυτή σύμβαση εμπίπτει στη σφαίρα του Δημοσίου Δικαίου και 25 δι'αυτόηαποσπαστήαυτήπράξη υπόκειταισεέλεγχομεβάση το Αρθρο 146 του Συντάγματοςκαιδεν μπορεί να ευσταθήσει ηνομικήένστασητηςΑρχήςσεότιαφοράτηνουσίαγενικάτης θεραπείαςπουζητείταιμετην προσφυγήκαιπου αναφέρεται στην περίληψη στησύμβασητουόρουεξαιρέσεως απόευθύνη 30 που έχει καθαρά το χαρακτήρα "μονομερούς εξουσιαστικής ενεργείας της Διοίκησης". Αναντίλεκτα όμως ηχρήση αυτήκαθ' εαυτήτων γερανών διέπεταιαπότο ΙδιωτικόΔίκαιοκαιθέματα,όπως η παράβα- 35 ση εκ τουνόμου καθήκοντος (breach of statutory duty)ή αμέ λειας θα πρέπει να είναι αντικείμενο αγωγής στα συνήθη ΔικαστήριαόπωςέγινεκαιστηνυπόθεσηZekki(άνωθι). Έχο νταςκαταλήξει στο συμπέρασμα αυτόθαπροχωρήσω λοιπόν να εξετάσω την υπόθεσηπάνωστην ουσία. Είναι ηθέσητων 40 αιτητών ότι η Αρχή, μια και είναι Οργανκτμός Δημοσίου Δικαίου και διαχειρίζεται τα λιμάνια καιο μόνος ιδιοκτήτης 1906 3 ΑΛΛ. 5 10 Γ.Κίρζης & Σία Λχδν.ΑρχήςΛιμένων Α.Λοΐξου, Π. γερανώνπουδιαθέτειγιαχρήσημέσασταλιμάνιακαιμια και είναι δημιούργηματουνόμου καιεκτελείλειτουργίες εμπεπιστευμένεςσ' αυτή απότοΝόμοκαιπουδιαφοροποιείται από τους ιδιώτες ήτες εταιρείες ήάλλους οργανισμούς,οι οποίοι είναι ελεύθεροιναπράξουνόπωςθέλουν όταν συμβάλλονται, όταν απαιτείνα απαλλαγήαπόοποιανδήποτε ευθύνη, παρα βαίνειτοΑρθρο26
(1)τουΣυντάγματος τοοποίοπρονοεί ότι: "26
(1)Έκαστος έχειτο δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελευθέρως.Τούτουπόκειταιεις όρους,περιορισμούς ήδεσμεύσεις τιθεμένους επίτηβάσειτωνγενικών αρχώντουδικαίου των συμβάσεων. Νόμοςθέλειπροβλέψει διάτηνπρόληψιν εκμεταλλεύσεοκ;υπό προσώπων, άτιναδιαθέτουσινιδιάζουσαν οικονομικήν ισχύν". 15 20 25 30 35 40 ΗεπιμονήκατάτηνκρίσημουτηςΑρχήςστηνπερίληψητου όρου αυτού στις σχέσεις της με τους αιτητές σχετικά με την παραχώρησητουγερανούδεναποτελείπαραβίασητουάρθρου 26
(1)του Συντάγματος,γιατίτοδικαίωματης ελευθερίας του συμβάλεσθαι τελεί υπό την επιφύλαξη των προνοιών του ΑστικούΔικαίου(AliRatib3Α.Α.Σ.Δ.102στησελίδα 105).Θα άξιζεπεριπλέονναλεχθείότιτοΑρθρο26
(1)τουΣυντάγματος προστατεύει τοδικαίωμασύναψης νόμιμης σύμβασης και όχι τα δικαιώματαπου δημιουργούνται από μια συμφωνία που είναι αποτέλεσμα της άσκησης αυτού του δικαιώματος. {Kyprisand Co. v.TheRepublic
(1980)3CLR. 149). Κατά τηνκρίση μου δεντίθεται θέμαεξαναγκασμού αλλά απλώς άσκησης εξουσίας. Ηπερίληψη όρων εξαιρέσεως από ευθύνηκάτω απότησύμβασηήαπόευθύνηαπόαστικόαδίκη μαπουσυνδέεται μετηνσύμβαση(exemption clauses)αποτελεί συνήθη τακτική εγγράφων συμβάσεων. Σε συμβάσεις, όποος σύμβασηγιατηνπροσφοράυπηρεσιών ή/καιμηχανημάτων, ο προμηθευτής μπορεί να ζητήσει να προστατεύσει τον εαυτό του,τουςυπαλλήλους τουκαιαλτιπροσώπουςτουαπόευθύνη απόαμέλεια.(ΒλέπεChittyoncontracts- GeneralPrinciples 25ηέκδοσηπαραγρ.871,σελ.465 και επέκεινα). Όπως φαίνεται από την έκθεση των γεγονότων η Αρχή παραχωρείτο γερανό με οδηγό και ηφορτοεκφόρτωση, στην οποία χρησιμοποιείται, διεκπεραιώνεται με διευθετήσεις του ενδιαφερομένουμεπροσωπικόκαιλιμενεργάτες στοπλοίοκαι 1907 Α.Λοΐζου,Π. Γ. Κίρζη;&ΣίαΛτδν.Αρχή;Λιμένων
(1989)στην προκυμαίαπουβρίσκονταιυπότον έλεγχοτουενδιαφε ρομένου ή άλλως πωςπουτοναφορούν. Τοφορτίοπροσδένε ται στους γερανούς απότέτοιο προσωπικό του ενδιαφερομέ νου και η ανύψωση και καταβίβασητου φορτίου γίνεται με οδηγίες πουδίνει αυτότοπροσωπικό.Μεαυτέςτις συνθήκες διεκπεραίωσης εργασίαςμεχρήσηγερανούείναιεύλογοναεπι ζητείται απότην Αρχήναεπωμίζεται ο ενδιαφερόμενοςαιτητής την ευθύνη των ζημιών.Πολύ περισσότερο, αφούη Αρχή δέχεταιευθύνηγιατηνπαραχώρηση γερανούσεκαλήλειτουρ γήσιμηκατάστασηκαι με κατάλληλο οδηγό,πράγμαπου και ρητά ανέφερε στοτηλέτυπο τηςημερομηνίας 16Ιουλίου 1985 προςτουδικηγόρουςτωναιτητών. Οδεύτερος λόγοςπουεπικαλούνταιοι αιτητέςείναιότι με τηνεπιμονήστηνπερίληψητουόρουαυτούηΑρχήπαραβαίνει το άρθρο26 τουΝόμου. Τοάρθρο26 τουΝόμουπροβλέπει: 26
(1)"ΟΟργανισμός,τηρουμένωντωνδιατάξεωντουεδαφί ου
(2),υπέχειευθύνηνπροςκαταβολήναποζημιώσεωνεκτου προϋπολογισμού του διαπάσαναπώλειαν ήζημίαν επενεχθείσαν εις σκάφη,περιουσιακάστοιχεία ήαγαθά(περιλαμ βανομένωνκαιτωνυπόμεταφόρτωσιντοιούτων)εισερχόμε να,εξερχόμενα,παρα(.ιένονταήγενόμενα δεκτάπροςαποθη κεύουνεις ταςυπότονέλεγχοναυτούπεριοχάς. 5 10 15 20 25
(2)ΟΟργανισμός δενυπέχειευθύνηνπροςκαταβολήναπο ζημιώσεων εκτόςεάναποδειχθήότιηαπώλειαήζημίαεγένετο υπαιτιότητι του Οργανισμού κατάτην είσοδον, έξοδον παραμονήν, αποδοχήν ή αποθήκευσιν εντός των υπό τον έλεγχοναυτούπεριοχών,ήτοιμεταξύκαικατάτηνδιάρκειαν 30 τουχρόνου τηςεισόδου,παραμονήςαποδοχήςή λήψεωςκαι της τελικής εξόδου, εκφορτώσεως ή παραδόσεως τουσκά φους, περιουσιακούστοιχείου ή αγαθού, αναλόγωςτηςπερι πτώσεως καιενοιανδήποτεαγωγήβάσειτουπαρόντος εδα φίου, ο Οργανισμός θα έχη τας αυτάς υπερασπίσεις και 35 απαλλαγάςταςοποίαςθαείχεπανπρόσωπον,δυνάμειτηςεν ισχύϊνομοθεσίας, ενσχέσειπροςευθύνηνδι'αποζημίωσινεκ ζημιογόνουαδίκουπράξεωςήπαραλείψεως αυτού.
(3)Ο Οργανισμός δέον να έχη ασφαλιστικήν κάλυψιν διά τηνυπότουπαρόντοςάρθρου προβλεπομένην ευθύνην." 1908 40 3AAA 5 10 15 Γ.Κίρζης&Σία Λτδν.ΑρχήςΛιμένων Α.Λοΐζου,Π. Τοερώτημαπουτίθεταιείναικατάπόσοη περίληψη τέτοι ουόρου στησύμβασηήστησχέση παραχώρησηςτουγερανού σεέναιδιώτηγιαχρήσητουαποτελείπράξηπουαπαγορεύεται από το άρθρο26 του Νόμου.Το άρθρο 26 αναφέρεται στην αστικήευθύνητου Οργανισμού καιόχι εις μιααπόλυτη ευθύ νη ασχέτως των νόμων που εμπίπτουν στη σφαίρα του ΙδιωτικούΔικαίου. Καιαυτόείναι φανερόαπότηνπαράγρα φο2τουάρθρου σύμφωνα μετοοποίο"ο Οργανισμός θαέχει ταςαυτάςυπερασπίσειςκαιαπαλλαγάςταςοποίαςθαείχεπαν πρόσωπο δυνάμει της εν ισχΰϊ νομοθεσίας εν σχέσει προς ευθύνη διά αποζημίωση εκ ζημιογόνου αδίκου πράξεως ή παραλείψεωςαυτού". Γιαόλους τους πιοπάνωλόγους η προσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 1909