clr/1989/1989_3_1931.pdf

(1989)νομοθέτη σεθέματαφορολογίας είναι ευρεία,αλλάδενπρέπει ναεισέρχεταιστονχώροτηςαυθαίρετηςδιάκρισης.

1. Οεπίδικοςνόμος εισάγειαυθαίρετηδιάκρισησεβάροςνομιμοφρόνων πολιτών, πουείχανήδηκατάτο χρόνο ενάρξεως της ισχύος τουεκπληρώσειτιςφορολογικές τουςυποχρεώσεις και οιοποίοιδενθατύχουντουευεργετήματοςτουνόμου. Β.ΑπότονΔικαστήΠική, συμφωνούντοςτουΔικαστή Νικήτα: 10
2. ΟιδιατάξειςτουΑρθρου24.1 αφορούνειδικήπτυχήεφαρμογής ^19Ο-0ΧΠ9της ισότηταςστονκαθορισμόφορολογικών υποχρε­ ώσεων'.ΤοΑρθρο28εισάγειτηνΑριστοτέλειαέννοιατηςισότη­ τας,ηοποίαταυτίζεταιμετηνομοιογένεια μεταξύπραγμάτωνή υποκειμένων δικαίου.Αποκλείεται διάκριση μεταξύ ομοιογενών,αλλάκαιεξο|ΐοίωσηανομοιογενών.
3. Ηδιακριτικήευχέρειατουνομοθέτη είναι ευρεία. Η δικαστική παρέμβαση περιορίζεται στις περιπτώσεις υπερβάσεως των ακραίων ορίων της ευχέρειας.Τόσοησυμπερίληψηατόμιον ή καταστάσεωνσεομοιογενήκατηγορίαόσοκαιοιδιακρίσειςστα δικαιώματα ή υποχρεώσεις ατόμων πρέπει να έχουν λογικό έρεισμα. 15 20
4. Ουπόκρίσηνόμος κατατάσσεισεχωριστήκατηγορίατιςπερί25 ουσίεςόπουοιδιαχειριστέςήοιδιάδοχοιτουθανόντοςδενεξεπλήρωσαντιςνομίμουςυποχρεώσεις των.Ταερωτήματαείναι: αα]Είναιδικαιολογημένηηκατάταξηαυτή;καιββ] Είναιδικαι­ ολογημένηήευμεΛτίς προςτηνενλόγωτάξη μεταχείριση; 30 Τοκοινόχαρακτηριστικότωνπροσ(όπων,πουωφελούνται,είναιη ολιγωρίαήπαράλειψησυμμορφώσεως μετηννομοθεσίαγιαφόροκλη­ ρονομιάς.Η μείωσητουφόρουδενεξαρτάταιαπότηναξίατηςπεριου­ σίας ή την αδυναμίαεκπληρ<όσεως των φορολογικών υποχρεώσεωλ'. Εισάγεταιδιάκρισημεταξύομοιογενών φοροϊ-ογικώνυποχρεώσεων. Η διάκρισηκαταλήγεισεάνισημεταχείριση. 35 Γνωμοδότηση ότι ουπόκρίσηνόμος αντίκειταισταΑρθρα24.1και 28τουΣυντάγματοςκαικατ' επέκτασηκαιπροςταΑρθρα35 και
5. 40 Ο επίδικος νόμο;κρί\ΐται αντι­ συνταγματικός. 1932 3ΑΛΛ. ΠρόεδροςτηςΔημοκ.ν. Βουλής (Αρ.2) Αναφερόμενες υποθέσεις: Apostolides andOthersv. Republic

(1982)3C.L.R 928, 5 Papadopoulou v.Republic

(1984)3C.LR. 332, Pavlouv.ReturningOfficerandOthers

(1987)3 C.L.R. 252, Republic v. ArakianandOthers

(1972)3 C.LR. 294, 10 Apostolides andOthersv. Republic

(1984)3CLR. 233. Αναφορά. 15 ΑναφοράαπότονΠρόεδροτηςΔημοκρατίαςστο Ανώτατο Δικαστήριο για γνωμάτευση κατάπόσον ο Περί Φορολογίας Κληρονομιών (Τροποποιητικός)Νόμοςτου 1989 βρίσκεται σε αντίθεση ήείναι ασύμφωνος προς ταςδιατάξειςτωνάρθρων 24,28,35και 179του Συντάγματος. 20 25 Μ. Τρια\ταατυλλίδης, ΓενικόςΕισαγγελέας τηςΔημοκρατίας. μετονΛ.Πωιασόίββα,ΑνώτεροΔικηγόροτηςΔημοκρατίας και Λ. Κουρσου(.υιά (κα) και Τ. Πολυχρονίδου (δ/νίς), Δικηγόρους της Δημοκρατίας Β',^για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Μ. Χριστοφίδης, με τον Λ. Ανδρέου,για τη Βουλή των Αντιπροσώπου. 30 Α. ΛΟΪΖΟΥ, Π.:Τοκείμενο τοοποίοθααναγνώσωπεριέ­ χειτηνομόφωνη Γνωμάτευση τουΔικαστηρίου καιτοσκεπτι­ κό όλων των Δικαστών εκτός των Δικαστών Γ. Πικήκαι Σ. Νικήταοι οποίοι θα δώσουν δικότουςσκεπτικό. 35 Α. ΛΟΪΖΟΥ,Π.:Βάσειτωνπρονοιών τουάρθρου 140του Συντάγματος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκαμε την υπό έρευλ'α Αναφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο, στην οποίαζητά γνωμάτευσηκατάπόσοοΠερίΦορολογίαςτων Κληρονομιών (Τροποποιητικός) Νόμοςτου 1989 ευρίσκεται σεαντίθεσηκαι είναιασΰμφωνοςπροςτιςδιατάξειςτωνάρθρων24,28,35και 179τουΣυντάγματος.Η υπόκρίση πρόνοιαέχειωςεξής: 40 1933 Α.Λοίξου,Π. ΠρόεδροςτηςΔημοκ.ν. Βουλή;(Αρ.2)

(1989)"46Β. Ανεξαρτήτως των διατάξεων του παρόντος Νόμου,οΈφορος τηαιτήσειπαντόςενδιαφερομένου προ­ σώπου προβαίνει εις τον τελικόν διακανονισμόν πάσης εκκρεμούσης ενώπιον του,κατάτηνημερομηνίαενάρξεως της ισχύος του περί Φορολογίας των Κληρονομιών 5 (Τροποποιητικού)Νόμουτου1988,υποθέσεωςειςτηνοποί­ ανοθάνατοςτουαποθανόντοςπροσώπουεπεσυνέβηπροή κατάτην ΙηνημέραντουΙουλίουτουέτους 1985,νοουμένου ότιτουποκείμενονειςτηνφορολογίανπρόσωπονθακατα­ βολή τοις μετρητοίς, ουχί αργότεοον της 31ης Μαρτίου 10 1989, το εξήκονταεπίτοις εκατόν(60%) παντός εκκρεμού­ ντος καιοφειλομένου υπολοίπου,το οποίον συμπεριλαμ­ βάνειτονφόρονκληρονομιάςκαιτονδεδουλευμένοντόκον επίτουοφειλομένουφόρου: 15 Νοείταιότιτηςαυτήςμεταχειρίσεωςθατυγχάνουνκαιαι περιπτώσεις εκείναι εις ταςοποίαςο θάνατος τουαποθα­ νόντος προσώπου επεσυνέβη προ ήκατά την Ιηνημέραν του Ιουλίου του έτους 1985 και διάτας οποίας κατά τον χρόνον ενάρξεως της ισχύος του περί Φορολογίας των 20 Κληρονομιών (Τροποποιητικού)Νόμουτου 1988δενήρξατο εισέτι διαχείρισις δυνάμει των διατάξεων του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου: Νοείται περαιτέρωότι εν ουδεμία περιπτώσει το ύψος του τελικώς διακανονιζομένου και καταβλητέου δυνάμει του ανωτέρω φόρου θα είναι μικρότερον του ύψους του φόρου,εάν διάτην οικείαν περίπτωση εφηρμόζετο ο περί Φορολογίας των Κληρονομιών (Τροποποιητικός) Νόμος του1987". Η πιο πάνω αναφερομένη διάταξηεπιφέρει τροποποίηση στουςΠερίΦορολογίαςτωνΚληρονομιών Νόμουςτου 19621982 ως συνέπεια της οποίαςείναι,ΦόροςΚληρονομιάςπου κατέστηπληρωτέοςλόγωτουθανάτουπροσώπουπρινήκατά την 1.7.85 ναθεωρείταιεξ'ολοκλήρουεξοφληθείςεφόσονπλη­ ρωθείσεμετρητάτο60%τουποσούπουεκκρεμείήυπολοίπου πουοφείλεταιόχιαργότερατης31.3.89. 25 30 35 Η Βουλήτων Αντιπροσώπων ψήφισε στις 162.89τον πιο 40 πάνω νόμο στον οποίο ενσωματώνεται ηυπόκρίση διάταξη. Στις27.2.89οΠρόεδροςτηςΔημοκρατίας,δυνάμειτουάρθρου 1934 3 ΑΛΛ. 5 Πρόεδρος τηςΔημοχ.ν. Βουλής(Αρ.2) Α. Λοΐζρυ, Π. 51.1 τουΣυντάγματος,ανέπεμψεστηΒουλήτων Αντιπροσώπων για επανεξέταση τον ψηφισθέντα νόμο. Στις 9.3.89 η Βουλή επανεξέτασε το νόμο που ανέπεμψε σε αυτή ο Πρόεδρος και επέμεινε στην απόφασητης,δηλαδήτηνψήφιση τουτον οποίο και έστειλεκαιπάλι στον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίας. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίαςδιατυπώνειτηθέσητου στην Αναφορά ως εξής: 10 15 20 25 30 35 40 "Ο επίδικος Νόμος ευρίσκεται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνος προς τις διατάξειςτων Αρθρων 24 και 28 του Συντάγματος και κατά σιτνέπεια καιπρος τις διατάξεις των Αρθρων 35 και 179 του Συντάγματοςγιατί οι πρόνοιες του, καιιδίωςτονέοάρθρο46Β,συνεπάγονταιάνιση μεταχείριση και δυσμενή διάκριση σε βάρος κυρίως όλων εκείνων των κληρονόμων που κατέβαλαν έγκαιραολόκληρο τον οφειλό­ μενοαπ' αυτούςφόροκληρονομιάςκαιδενμπορούνναεπω­ φεληθούν της κατά 40% μείωσης του φόρου κληρονομιάς πουπροβλέπεταιαπότονεπίδικοΝόμο,καιιδίωςαπότονέο άρθρο 45Β, σε όφελος όσων παρέλειψαν να καταβάλουν έγκαιρατον οφειλόμενο απ' αυτούςφόρο κληρονομιάς". ΤοΑνώτατο Δικαστήριοερεύνησετοζήτημα,όπωςαυτόπρο­ βάλλεται στην Αναφορά,αφούάκουσετο ΓενικόΕισαγγελέα εκ μέρουςτουΠροέδρουτηςΔημοκρατίαςκαιτουςδικηγόρουςτιγ; Βουλήςτων Αντιπροσώπων. Επαναλαμβάνουμε και υιοθετούμε τα όσα έχουμε πει στη Γνωμάτευση μας στην πρόσφατη Αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας (1/89 της 17.6.89)σε σχέσημετην αρχήτης ισότη­ ταςπούκατοχυρώνεταιστοΑρθρο28 τουΣυντάγματος. "Η πάγιανομολογία μας,καιαυτήτων χωρών που έχουν ανάλογηπρόνοια με αυτήτου Αρθρου28 του Συντάγματος μας,δέχεται πως ένα νομοθέτημα μπορεί νακάμνει εύλογες διαφοροποιήσεις μεταξύ ατόμων, τάξεων ατόμων ή κατα­ στάσεων εφόσον δικαιολογούνται απότις εγγενείςδιαφορε­ τικέςπεριστάσεις πραγμάτωνπουισχύουνγιααυτές.Ηαρχή της ισότητας όμως ρητά απαγορεύει τις αυθαίρετεςδιακρίσεις.ΤοΔικαστήριο δενυπεισέρχεται στους λόγους σκοπιμό­ τητας ούτεδιερευνάτησοφίατουνομοθετήματος". 1935 Πρόεδρος τηςΔημοκ. ν. Βουλής(Αρ.2)

(1989)Έχουμετηγνώμη πωςη κρινόμενη νομοθετική διάταξη δεν έχει αντικειμενικό έρεισμα, γιατί η οφειλή του Φόρου Κληρονομιάςυφίστατοκατάτοχρόνοτηςψήφισηςτου,εφόσον αφορά την περιουσία προσώπων που ο θάνατος τους επήλθε πριν ή κατά την 1.7.

1. Πρόσθετα σ' αυτό, της μείωσης του 5 φόρουκατά40% επωφελούνταιμόνοοιπεριουσίεςπουθαπλη­ ρώσουνσεμετρητάτηνήδηυφιστάμενηοφειλή στοδημόσιο,όχι αργότερατης31.3.
2. Παρόλο που η νομολογία μας δέχεται ότι σε φορολογικά 10 ζητήματα η νομοθετική εξουσία έχει ευρεία ευχέρεια ναπρο­ βαίνειστανομοθετήματατηςσεδιαφοροποιήσεις μεταξύομά­ δωνή τάξεωςατόμωνκαιναεπιλέγειταυποκείμενα σεφορο­ λογία και τον τρόπο καιύψος της φορολόγησης, εντούτοις η ευχέρειααυτή δενπρέπειναεισέρχεται στοχώροτηςαυθαίρε- 15 τηςδιάκρισης. Κατάτηγνώμη μαςηυπόκρίσηνομοθετική διάταξηδημι­ ουργείαυθαίρετηδιάκρισησεβάροςπροσώπωντηςίδιαςτάξε­ ως με αυτά για τα οποία προνοεί η κρινόμενη διάταξη,τα 20 οποίαπλήρωσαντιςυποχρεώσεις τουςστοδημόσιο μεολική ή μερικήκαταβολήτουφόρουκληρονομιάς.Έτσιοινομιμόφρονες αυτοίπολίτες δεν θατύχουν του ευεργετήματος τηςκατά 40% μείωσης του φόρου κληρονομιάς, την οποία επωφελού­ νταιαυτοίπουδενπλήρωσαν καιενώυφίστατοη υποχρέωση 25 κατάτηνψήφισητουυπόεξέταση νόμου. Ηομόφωνηγνωμάτευση του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι ότι ουπόεξέτασηΝόμοςευρίσκεται σε αντίθεσηκαι ασυμφω­ νία προς τις διατάξεις των άρθρων 24, 28, 35 και 179 του 30 Συντάγματος. Η παρούσα Γνωμάτευση κοινοποιείται, σύμφωνα με το Αρθρο 140.2 τουΣυντάγματος, στον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίας καιστηΒουλήτωνΑντιπροσώπων. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Καταλήγω όπως και οι συνάδελφοι μου στο συμπέρασμα ότι ο Περί Φορολογίας των Κληρονομιών (Τροποποιητικός) Νόμος του 1989 βρίσκεται σε αντίθεσηκαι είναι ασύμφωνος με τις διατάξεις των άρθρων 24.1 και 28.1 40 του Συντάγματος*κατ' ακολουθία αντιβαίνει και έρχεται σε αντίθεσημετιςδιατάξειςτουάρθρου35 πουανήκειστοΜέρος 1936 35 3 ΑΑΛ. 5 Πρόεδρος τηςΔημοκ. ν. Βουλής(Αρ.2) Πιχής,Δ. II του Συντάγματος(ΘεμελιώδηΔικαιώματακαιΕλευθερίες) και το άρθρο 179 πουδιακηρύττειότι το Σύνταγμααποτελεί τον υπέρτατο Νόμο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επειδή ο Νόμοςβρίσκεται σε αντίθεσηκαιείναιασύμφωνος μετα προαναφερθένταάρθρα του Συντάγματος κρίνεται αντισυγματικός και συνεπώς δεν μπορεί να εκδοθεί με δημοσίευση στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας. ΣΚΕΠΤΙΚΟΤΗΣ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΗΣ. 15 20 25 30 35 40 Ο υπό κρίση Νόμος σκοπεί στην αναδρομική μείωσητων υποχρεώσεων ορισμένηςκατηγορίαςατόμων γιατηνκαταβο­ λή φόρου κληρονομιάς. Ο Νόμος αφοράπεριουσίες προσώ­ πωνπουαπεβίωσανπριντην 1/7/85 στιςοποίες δενείχανδιακανονιστεί κατά τον χρόνο της θέσπισης του οι φορολογικές υποχρεώσεις τωνδιαδόχωντουαποβιώσαντος, περιλαμβανο­ μένων καιπεριπτώσεων στις οποίες δεν είχεαρχίσει η διαδι­ κασία διαχειρίσεως της περιουσίας. Ο Νόμος προβλέπει ότι εφόσον ο φόρος κληρονομιάς ο οποίος οφείλεται βάσει των διατάξεων του Περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμου του 1962 (Ν.67/62) καταβάλλεται μέχρι την 31/12/89το ύψος τηςφορολογίας μειώνεται κατά40%καιπεριορίζεταιστο 60% τουφόρου, οοποίοςοφείλεται βάσειτωνδιατάξεωντηςνομο­ θεσίας. Με άλλη επιφύλαξη προβλέπεται ότι η φορολογία η οποίακαταβάλλεταιδενθαείναιμικρότερη των φορολογικών υποχρεώσεων στιςοποίες θαυπόκειτοη περιουσίαανετύγχα­ νε εφαρμογής ο Περί φορολογίας των Κληρονομιών (Τροποποιητικός)Νόμοςτου
3. Η μείωση της Φορολογίας επεκτείνεται σε όλες τις περι­ πτώσεις ανεξάρτητα απότους λόγους της καθυστέρησης της καταβολής του οφειλόμενου φόρου, την υπαιτιότητα ή τις παραλείψεις τωνπροσωπικών αντιπροσώπωντου αποβιώσα­ ντος (διαχειριστών -εκτελεστών της περιουσίας) να συμμορφωθούνμετιςπρόνοιες τηςνομοθεσίας πουρυθμίζει τιςυπο­ χρεώσειςτωνδιαχειριστών γιατηνκαταβολή φόρουκληρονο­ μιάς(Ν.67/62καιΠερίΔιαχειρίσεωςΠεριουσιών Αποβιωσάντων Νόμος,ΚΕΦ. 189). Ηνομοθεσία καθορίζει συγκεκριμένα χρο­ νικάπλαίσια γιατηνδιεκπεραίωση καιολοκλήρωσητων διαχειρισεων, την καταβολή του οφειλόμενου φόρου καθώςκαι κυρώσεις γιατυχόν παραλείψεις στην εκτέλεση τωνυποχρεώ­ σεωναυτών. 1937 Πικής,Δ. ΠρόεδροςτηςΔημοκ.ν. Βουλής(Λρ.2)

(1989)Βάσει των διατάξεων τουΑρθρου 140ο Πρόεδροςτης ΔημοκρατίαςζητείτηνγνωμάτευσητουΑνωτάτουΔικαστηρίου ως προς τηνσυνταγματικότητα του Νόμου.Καλούμαστε να γνωματεύσουμεκατάπόσοοΝόμοςβρίσκεταισεαντίθεσηήσε ασυμφωνία μετιςδιατάξειςτων Αρθρων24και28καικατ' 5 επέκτασημεεκείνεςτωνΑρθρων35και179τουΣυντάγματος. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις πρόνοιες του άρθρου28οι διατάξειςτουοποίουθεμελιώνουν καθολικάτηναρχήτηςίσης μεταχείρισης τωνπολιτών απότον Νόμο.Ηεπιχειρηματολο­ γία πουπροβλήθηκεαπότιςδύοπλευρές περιστράφηκεγύρω 10 απότιςαρχέςτης ισότηταςχωρίςσυγκεκριμένη αναφοράστο Αρθρο24.1 οιπρόνοιες του οποίου όπως συνάγεται από το κείμενο του αφορούνειδικήπτυχήτης εφαρμογήςτηςαρχής τηςισότηταςστονκαθορισμότωνφορολογικώνυποχρεώσεων. Το Αρθρο 24.1 προβλέπει ότιη φορολογική συνεισφορά στα 15 δημόσιαβάρη καθορίζεταιανάλογαμετιςδυνάμειςτου φορο­ λογουμένου. Το αντικείμενο της φορολογίας γιατην επιβολή φόρουκληρονομιάς είναιη περιουσίατου αποβιώσαντος. Το άρθρο28 διακηρύττειότιόλοιείναι ίσοιενώπιοντου Νόμου, τηςΔιοίκησης καιτηςδικαιοσύνηςκαιδικαιούνταιίσης προ- 20 στασίαςκαιμεταχείρισης. Όπωςείχατηνευκαιρίαναυποδείξωσεπροηγούμενεςαπο­ φάσειςμου(Βλ. μεταξύάλλωνApostolidesand Othersν, R.

(1982)3C.L.R. 928,p.940,Papadopoulou v.R.

(1984)3C.L.R. 25 332 καιPavlou v.Returning Officer and Others

(1987)3 C.L.R. 252, p.273-274)το άρθρο28 εισάγει τηνΑριστοτελική έννοια της ισότητας.Ταυτίζεταιηισότητα μετην ουσιαστική ομοιογένεια μεταξύ πραγμάτωνήυποκειμένων τουδικαίου. Ίσημεταχείρισηοφείλεται απότον νομοθέτησεόλαταάτομα 30 τα οποίαβρίσκονται ουσιαστικάστην ίδιαθέσηή κατάσταση. Το μέτρο της ισότητας είναιηομοιογένεια μεταξύτων πραγ­ μάτωνήτης κατάστασηςήθέσης των ατόμωνπου επηρεάζο­ νται από την νομοθεσία. Κριτήριο γιατονπροσδιορισμό της ομοιογένειας είναιηουσιαστικήσεαντίθεση μετηνφαινομενι- 35 κήυπόσταση ήτην ποσοτικήαρίθμησητων υποκειμένων του δικαίου.Τοάρθρο28αποκλείειτόσοδιακρίσειςμεταξύομοιο­ γενώνόσο καιτην εξομοίωσηανομοιογενών αντικειμένων. Η ομοιογένεια καθορίζεταιμεβάσητη φύσητων πραγμάτων ή τηναντικειμενικήκατάστασητωνπροσώπωνσεσυνάρτηση με 40 τηνλειτουργικήσημασίατουςστοκοινωνικό σύνολο. 1938 3ΑΛΛ 5 10 15 20 ΠρόεδροςτηςΔημοκ.ν.Βουλής(Αρ.2) Πικής,Δ­ Η νομοθετική εξουσία είναι το συνταγματικό όργανο της πολιτείας για τον καθορισμό του περιεχομένου της νομοθε­ σίας. Ο νομοθέτης είναι ο κατ' εξοχήν κριτής των δικαιΐκών αναγκώντωνπολιτώνκαιτουκοινωνικούσυνόλου. Ηδιακριτικήευχέρειατουνομοθέτηστοντομέατωναρμοδιοτήτων του είναι μεγάλη,ανάλογαμεγάλη μετηνπολιτική τουευθύνηγια τονπροσδιορισμό τουπλαισίουδιακυβέρνησης τηςχώρας.Το πεδίογιαδικαστικήπαρέμβασηπεριορίζεται στις περιπτώσεις εκείνεςπουονομοθέτης υπερβαίνειταακραίαόριατηςνομοθετικής του αρμοδιότητας και νομοθετεί κατ' αντίθεση ή με τρόπο ασύμφωνο προς συγκεκριμένες διατάξεις του Συντάγματος. Το άρθρο 140 δημιουργεί μηχανισμό για τον προληπτικό έλεγχοτηςσυνταγματικότητας τωννόμων αποτελείαπόρροια τουάρθρου 179πουκαθιστάτο Σύνταγματονυπέρτατο νόμο της Πολιτείας και του άρθρου 35 που δεσμεύει καιτις τρεις εξουσίες της πολιτείας να εξασφαλίζουν στην σφαίρα των αρμοδιοτήτων τους τα αναπαλλοτρίωτα ανθρώπινα δικαιώματαπουκαθιερώνει το Μέρος IIτουΣυντάγματος. Οπρολη­ πτικός δικαστικός έλεγχος αποβλέπει στην εκ των προτέρων αποτροπή κάθεπαρέκκλισης απότοΣύνταγμα. Η ομοιογένεια μεταξύ πραγμάτων ήτης θέσης ήτηςκατάστάσης ατόμωνγιασκοπούς ίσης μεταχείρισης δεν προσδιορί­ ζεταιμικροσκοπικάήσχολαστικά αλλάμεγνώμονατηνουσια­ στικήσυνάφειαμεταξύτους.Ότανηομοιογένεια μεταξύπραγ• μάτων,τηςθέσεωςήτωνπεριστάσεων ατόμωνείναιτόσομεγά­ λη ώστενα συνθέτουν ομάδαατόμων ήυποκειμένων μεβάση 30 κοινό παρονομαστήομοιογένειας ονομοθέτης έχειτηνδιακρι­ τικήευχέρειαναταξινομήσει ταπράγματαήταυποκείμενατου δικαίουσεξεχωριστήκατηγορίακαιναπροβείσε νομοθετικές ρυθμίσεις διάφορεςαπόεκείνεςπου ισχύουν γιαάλλεςσυγγε­ νικές αλλά όχι ομοιογενείς κατηγορίες προσώπων ή πραγμά35 των.Τόσοησυμπερίληψη πραγμάτωνήατόμων σε ομοιογενή κατηγορίαόσοκαιοιδιακρίσειςπουγίνονταισταδικαιώματα ή τις υποχρεώσεις ατόμων πρέπει να έχουν, όπως ορίζει η νομολογία, (Βλ. μεταξύ άλλων Republic (Ministry of Finance) v.Nishan Arakian and Others

(1972)3 C.L.R.294 40 καιApostolides and Others v.Republic

(1984)3C.L.R.233) λογικόέρεισμα τοοποίοναπηγάζειαπότηνομοιότηταήδια­ φορέςμεταξύτωνπραγμάτωνήτωνφορέωντωνδικαιωμάτων 25 1939 Πικής,Α. ΠρόεδροςτηςΔημοκ. ν.Βουλής(Αρ.2)

(1989)και υποχρεώσεων. Η υποχρέωση γιακαταβολή φόρουκληρονομιάςκαθορίζεται ομοιόμορφα απότο νόμο μεβάση τηνκαθαρή αξίατης περιου­ σίαςκατάτοχρόνοτουθανάτου(Αρθρο23τουΝ.67/62). Η ίδια 5 αρχή ισχύει και γιατιςπεριουσίες προσώπων πουαπεβίωσαν πριντην 1/7/85.0υπόκρίσηνόμοςταξινομείκαικατατάσσεισε ξεχωριστήκατηγορίαεκείνεςτιςπεριουσίεςκαιτις υποχρεώσεις των διαδόχωντων περιουσιών στις οποίες οιδιαχειριστέςδεν εκπλήρωσαν τις φορολογικές τουςυποχρεώσεις. Ηομοιογένεια 10 μεταξύαυτήςτηςκατηγορίαςατόμωνέγκειται στηνολιγωρίαή παράλειψησυμμόρφωσης μετιςδιατάξειςτης σχετικής νομοθε­ σίας (Ν. 67/62 - ΚΕΦ. 189).Όπωςέχουμεαναφέρειηνομοθεσία ορίζει αυστηράχρονικάπλαίσιαγιατηνδιεκπεραίωσητηςδια­ χείρισης και τηνκαταβολήτου οφειλομένου φόρουκαθώςκαι 15 κυρώσεις για την μη εκτέλεση των καθηκόντων αυτών. (Βλ. Άρθρα27,29,30,32,43,44,57,58τουΝ. 67/62καιτοΜέροςVI τουΚΕΦ. 189). Κοινός παρονομαστής τηςομοιογένειας μεταξύ τωνπρο- 20 σώπων πουευεργετούνται απότις πρόνοιες του κρινόμενου νόμουείναιηπαράλειψητωνδιαδόχων(διαχειριστών,εκτελε­ στών, κληρονόμων) τουαποβιώσαντοςνασυμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις που επιβάλλει ονόμος γιατηνκαταβολή του οφειλόμενου φόρου.Ταερωτήματατα οποίαπρέπει νααπα- 25 ντηθούν γιανααποφασιστεί ησυνταγματικότητα τουνόμου είναικατάπόσο (α)τακοινά χαρακτηριστικάωςπρος τηνεκπλήρωσητων υποχρεώσεων των ατόμων αυτών δικαιολογούν την ταξινόμηση τους σεξεχωριστήκατηγορίαγιασκοπούς αποπληρωμήςτουφόρουκληρονομιάς,και (β)ανοιδιαφορές μεταξύτηςθέσης καικατάστασηςαυτής της κατηγορίαςατόμων καιτων διαδόχωνπεριουσιών οι οποίοι έχουν εκπληρώσει τιςφορολογικές τουςυπο­ χρεώσεις δικαιολογούν την ευμενή μεταχείριση των πρώτων. Ηδιαφοράμεταξύτωνδύοκατηγοριώνέγκει­ ταιστογεγονός,ότιοιτελευταίοι εκπλήρωσαντιςφορο­ λογικές τους υποχρεώσεις, ενώεκείνοι που ευεργέτουνταιαπό τονόμον παρέλειψαννατις εκπληρώσουν. 1940 30 35 40 3 Α.ΑΛ. 5 10 ΠρόεδροςτηςΔημοκ.ν.Βουλής(Αρ.2) Πικής,Α. Ο δικαστικός έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων περιορίζεται στη διαπίστωση αντίθεσης ή ασυμφωνίας μεταξύ του νόμου και συγκεκριμένων συνταγματικών διατάξεων.Δεν επεκτείνεται στον έλεγχο των κινήτρων του νομοθέτη ή τον σ*οπόπουεπιδιώκειναεπιτύχειμετηνθέσπισητηςνομοθεσίας ήτην σοφίαήτο επιθυμητότων μέτρων πουλαμβάνονται. Για τον λόγο αυτόδεν θαμαςαπασχολήσουνοι σκοποί του νομο­ θέτη όπως διακηρύσσονται στην έκθεσητης Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικώνπουσυνοψίζονται στην παροχήκινήτρων για την συλλογήσε σύντομο χρονικό διάστημαποσούχρημά­ των γιατον εμπλουτισμό τουδημόσιουταμείου. Η απάντηση στα δύο ερωτήματα που έχουν τεθεί είναι η εξής: 15 20 25 30 35 40 Τοκοινό στοιχείο στην θέσητων προσώπωνπου ευεργετού­ νται από το νόμο είναι ηολιγωρία ήπαράλειι|ίήτους να συμ­ μορφωθούν μετιςπρόνοιεςτης ισχύουσαςνομοθεσίας ωςπρος την διαχείρισηπεριουσιών καιτηναποπληρωμήτου οφειλόμενου φόρουκληρονομιάς. Η διαφορά αυτήδεν δικαιολογεί την μείωση των φορολογικών υποχρεώσεων. Η μείωση των φορο­ λογικών τους υποχρεώσεων δεν ανάγεται ούτε στην αξία της περιουσίαςήτηναντικειμενικήτουςαδυναμίαναεκπληρώσουν τιςφορολογικέςτουςυποχρεώσεις.Γίνεταιδιάκρισηστηννομοθεσιαμεταξύτωνφορολογικώνυποχρεώσεωνπροσώπωνχωρίς να υπάρχειοποιαδήποτεανομοιογένεια ωςπροςτηνφύσηήτο ύψος τωνυποχρεώσεων τουςήτακαθήκονταγιατηνεκπλήρω­ σητους.Ο διαχωρισμός ο οποίοςγίνεται οδηγεί σεάνισημετα­ χείρισηαπότοννομοθέτηπροσώπωνταοποίαβρίσκονταιστην ίδιαακριβώς θέσηως προς τις φορολογικές τους υποχρεώσεις γιατηνκαταβολήφόρουκληρονομιάς. Συνεπώς παραβιάζεται η αρχή την οποία θεμελιώνει το Αρθρο24.1 γιατονκαθορισμότωνφορολογικών υποχρεώσεων ανάλογαμετιςδυνάμειςτουφορολογουμένου.Οι δυνάμειςτου φορολογουμένου εξισώνονται και είναι ανάλογες ως προς την καταβολήφόρουκληρονομιάς μετηναξίατηςπεριουσίαςκατά τονχρόνο τουθανάτου τουαποβιώσαντος. Ο υπόκρίση νόμος υιοθετεί άλλο μέτρο για τον προσδιορισμό των υποχρεώσεων τουφορολογουμένου αντίθετοκαιασυμβίβαστομετιςδιατάξεις του Αρθρου24. Επιπλέον παραβιάζεται ηγενική αρχήτης ισό­ τηταςπουδιακηρύττειτοΑρθρο28.1 εξαιτίαςτηςάνισηςμετα1941 Πρόεδρος τηςΔημοκ. ν.Βουλής (Αρ.2)

(1989)χείρισηςπροσώπωνπουευρίσκονταιστηνίδιαακριβώςθέσηως προςτιςφορολογικέςτουςυποχρεώσεις. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Συμφωνώμετο ομόφωνο συμπέρασμα στο οποίο έχει καταλήξει η Ολομέλεια του Δικαστηρίου υιοθετώντας,όμως,τοσκεπτικότηςΓνωμάτευσηςτουσυναδέλφουκ. Γ. Πική. Ο επίδικοςνόμος κρίνεται αντιοννταγματιχός. 1942 5 10