3 ΑΛΛ. 23Σεπτεμβρίου,19S9 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΣΩΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 324/86) 5 Προσφοοές — Χαμηλότερη προσφορά — Κατά πόσο υπάρχει υποχρέωση αποδοχής της— Αρ\ητική ηαπάντησί) στο ερώτημα — Ητιμή δεν είναι τομόνο ήαποφασιστικό στοιχείο κρίσεως — Ανάγκη αιτιολογίας γιατί η χαμηλότερη προσφορά δεν έγι\ΐ δεχτή — Υπέρτατο καθήκον το Δημόσιο Συμφέρον. Συνταγματικό Δίκαιο — Αρχή της ισότητας — Σιηταγμα, Άρθρο 28 — Προσφορές — Χαμηλότερη προσφορά — Κατά πόσο υπάρχει υποχρέωση αποδοχής της — Αρ\Ίΐτική ηαπάπηση στο ερώτημα. 10 Γενικές Αρχές του Διοικητικού Δικαίου — Δικαστικός έλεγχος — Εκτίμηση γεγονότων — Η ουσιαστική εκτίμηση γεγονότος, που δεν αποδεικνύεται α\τικεψε\'νκά ανακριβές ήαναληθές, εκφεΰγει του ακυ ρωτικού ελέγχου. 15 20 Η Αιτούσα προσέβαλε με την παρούσα Αίτηση Ακυρώσεακ; την κατακύρωσηπροσφοράς σε άλλο προσφοροδότη, παραπονουμένηότι οι καθ' ων η Αίτηση δεν καχεκύρωσαν σ' αυτήντην προσφορά, αφού ήτανκαιηχαμηλότερη. """" Το Ανώτατο Δικαστήριο, αφού ανέλυσε τις νομικές αρχές, που εμφαίνονται στα πιο πάνω περιληπτικά σημειώματακαι αφού διεπί- 2093 Χρίστουν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1989)στωσεότι OLκαθ* ων ηΑίτησηδεν ενήργησαν υπό το κράτος πλάνης περίταπράγματα,απέρριψετηνΑίτηση Ακυρώσεως. Η Αίτηση Ακυρώσεως απορρί πτεται. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. 5 Προσφυγή. Προσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτωνκαθ'ωνηαίτηση, με την οποία κατακύρωσαντηνπροσφορά ενοικίασης ελαστιχοφόρων εκσκαφέων για εργασία στην επαρχίαΛευκωσίας στα ενδιαφερόμενα μέρη,αντίστηναιτήτρια. Ε.Βραχίμη(κα), γιατηνΑιτήτρια. 10 15 Ν. Χαρα?.άμ7τονς, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατους Καθ'ωνη αίτηση. ΣΤΎΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.:Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Με την παρούσα προσφυγή η αιτήτρια ζητά την ακύρωση της κατακύρωσης της προσφοράς της ενοικίασης ελαστιχοφόρων εκσκαφέων για εργασία στην επαρχία Λευκωσίας στους κ. Αναστασίου καιΑ. Κλεάνθους,α\αίσ' αυτή. 20 25 Ο Επαρχιακός Μηχανικός Λευκωσίας του Τμήματος Δημοσίων Έργωνζήτησε προσφορές μεδημοσίευση στονημε ρήσιο τύπο και στην Επίσημη Εφημερίδα για την ενοικίαση ενός - τεσσάρων ελαστιχοφόρων εκσκαφέων για εργασία σε οποιοδήποτεμέροςτηςεπαρχίαςΛευκωσίας γιαπερίοδοεννέα μηνών - (βλ. Επίσημη Εφημερίδα, 10 Ιανουαρίου, 1986, Αρ. 2103, Γνωστοποίηση Αρ. 76). Οιπροσφορές έπρεπεναφθάσουνστογραφείοτου Γενικού Λογιστήμέχρι την 31η Ιανουαρίου,
- Υποβλήθηκαν τέσσεριςπροσφορές,μεταξύτωνοποίωνκαι τηςαιτήτριας,οι οποίες παραδόθηκανστον Αντιπρόσωπο του ΤμήματοςΔημοσίων Έργωνγιαμελέτηκαιυποβολή εισηγήσε ων προς το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών. Ο Διευθυντής Δημοσίων Έργων έστειλε στον Πρόεδρο του Συμβουλίου ΠροσφορώντηνέκθεσηκαιεισήγησητουΤμήματοςτουστις 17 2094 30 35 40 3 Α.ΧΛ. Χρίστουν.Δημοκρατίας κ.ά. Στυλιανίδης,Δ, Φεβρουαρίου,
- 5 10 Στις28 Φερβουαρίου, 1986,τοΣυμβούλιο μελέτησετηνπιο πάνωέκθεσηκαιαποφάσισενακατακυρώσειμόνονγιατοένα μηχάνημαστοχαμηλότεροπροσφοροδότη-κ.Γ.Αρσαλίδη. Η κατακύρωση των άλλων μηχανημάτων αναβλήθηκε για την επόμενησυνεδρία. Στις7Μαρτίου,19S6,το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών επιλήφθηκε του θέματος και αποφάσισε να κατακυρώσει ένα μηχάνημα69Η.Ρ. στονκ. Κ.Αναστασίου καιέναμηχάνημα72 Η.Ρ.στον κ. Α. Κλεάνθους. Αυτήείναι ηαπόφασηπουπρο σβάλλεται. 15 Οι αποφάσεις κατακύρωσης προσφορών κρίνονται και ελέγχονται απότοΑνώτατο Δικαστήριο μετον ίδιοτρόπο και μεταίδιακριτήριαόπωςόλεςοιάλλεςεκτελεστέςδιοικητικές πράξεις. 20 Οι λόγοιπουπροβάλλονται γιατην ακύρωσητης κρινόμε νηςαπόφασης είναι:- 25 30 1 Έλλειψηέρευναςή δέουσαςέρευνας.
- Πλάνηπερίταπράγματα.
- Έλλειψη αιτιολογίας.
- Ανισημεταχείριση της αιτήτριας. ΟιοδηγίεςκαιοιΌροι(ειδικοίκαιγενικοί)τουΣυμβολαίου Προσφορών για την Ενοικίαση Μηχανημάτων για το Τμήμα Δημοσίων ΈργωνΛευκωσίαςκατατέθηκανστο Δικαστήριο. Ητιμήτωνπροσφορώνήταν:Γ.Αρσαλίδης: Έναμηχάνημα69Η.Ρ.-ΛΚ3.29την ώρα. Χαρίκλεια Χρίστου: Τέσσερα μηχανήματα(δενδόθηκαν στοιχείαγιατηνακριβή ιπποδύναμη τωνμηχανημάτωντης,αλλάη ιπποδύναμη του συνηθισμένου τύπου όπωςεκείνωντηςαιτήτριαςείναι69 Η.Ρ.)-ΛΚ3.34τηνώρα. 35 40 2095 Στνλιανίδης, Δ. Χρίστουν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1989)Κωστάκης Αναστασίου: Ένα μηχάνημα69 Η.Ρ.ΛΚ3.40 την ώρα. Ανδρέας Κλεάνθους: Ένα μηχάνημα(Ηιπποδύναμη ανα φέρεται 75, ενώ από πληροφορίες τωναντιπροσώπωνοιεκσκαφείςτου τύπουκαιχρόνου κατασκευήςόπως το μηχάνηματουκ. Κλεάνθους είναι 72Η.Ρ. Αναφέρθηκετούτοστηνέκθε ση του Διευθυντή και έτσι κρίθηκε από το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών)-ΛΚ3.58τηνώρα. 5 10 Ηκρινόμενη απόφαση,όπως καταγράφτηκεστα πρακτικά τουΣυμβουλίουΠροσφορών,έχει:- 15 "α)Ενοικίασηελαστιχοφόρων εκσκαφέωνγιαεργασίαστην ΕπαρχίαΛευκωσίας: Αρ. Φακ. 14/64/D/4 ημερ.14.1.86. Τοθέμαεπαναφέρεταιαπόπροηγούμενησυνεδρία.Οκ. Στ. Γιωργαλλίδης αναφέρει στο Συμβούλιο ότι όλοι οι υπεύθυνοι των έργων όπου έχειεργαστεί στοπαρελθόν η κα Χαρίκλεια Χρίστου έοχυν παράπονα από τους μηχανοδηγούς τηςγιαμηπλήρησυμμόρφωση στιςοδη γίες τους καιγιαχαμηλήαπόδοση. Ενόψητων πιοπάνωκαιλαμβάνονταςυπόψητημικρή διαφορά της τιμής με τους άλλους προσφοροδότες το Συμϊβούλιοκατακυρώνειέναμηχάνημα69Η.Ρ. στοκ.Κ. Αναστασίου και ένα μηχάνημα 72 Η.Ρ. στο κ. Α. Κλεάνθους. Παρώνοκ.Στ. Γιωργαλλίδης." Η προσφοράτης αιτήτριαςήτανχαμηλότερη απότηνπρο σφοράτωνΑναστασίου καιΚλεάνθους. Το Συμβούλιο Προσφορών επιτελεί σοβαρό έργο. Διαχειρίζεται δημόσιαχρήματα. Αποφασίζει τηνκατακύρωση κρατικώνπροσφορώνκαιτοκύριοκριτήριοπρέπειναείναιτο δημόσιο συμφέρον. Η προσφερόμενη τιμή είναι σημαντικό στοιχείο κρίσης. Δεν είναι όμως το μόνο ήτοαποφασιστικό. Πρέπει να συνδυάζεται και μεάλλα στοιχεία της προσφοράς 2096 20 25 30 35 40 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Χρίστου ν.Δημοκρατίας κ.ά. Στυλιανίδης,Δ. γιατηντελικήαπόφασητηςκατακύρωσης, μεταξύτωνοποίων και το εχέγγυο της καλής εκτέλεσης απότον προσφοροδότη. Απόρριψη τηςχαμηλότερης τιμής πρέπει νααιτιολογείται για γνώση του προσφοροδότη και ευχέρεια στο δικαστικόέλεγχο της καλής άσκηση; της διακριτικής εξουσίας της Διοίκησης (βλ.,μεταξύάλλων,Απόφαση 1216/1954 (Ολ.)των Αποφάσεων Συμβουλίου Επικρατείας, 1954, Β', σελ. 1467). Η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι ο εκσκαφέας του Ανδρέα Κλεάνθους δεν είχε ιπποδύναμη 75 Η.Ρ., αλλά κάτω από 70Η.Ρ.καιτο Συμβούλιο ενήργησε με ουσιαστική πλάνηπερί ταπράγματα. Οισχυρισμός αυτόςδενευσταθεί,γιατίέγινεέρευναγιατην ιπποδύναμητου μηχανήματος του Κλεάνθους. Βρέθηκε πως ήταν 72 Η.Ρ.καιτούτο λήφθηκευπόψηκατάτηλήψη τηςκρι νόμενηςαπόφασης. Ηαιτήτριαυπόβαλεότιη απόφασηλήφθηκεκάτωαπό την επιρροή της δήλωσης του κ. Γιωργαλλίδη για τα Δημόσια Έργα, ότι: "όλοι οι υπεύθυνοι των έργων όπου έχει εργαστεί στο παρελθόν ηκαΧαρίκλεια Χρίστου έχουν παράπονααπό τους μηχανοδηγούς της για μηπλήρη συμμόρφωση στις.οδη γίες τους και για χαμηλή απόδοση"· ότι ο ισχυρισμός αυτός δημιουργήθηκεμετηναποστολήστις4 Φεβρουαρίου,1986,επι στολής προς την αιτήτρια,αντίγραφοτηςοποίας κατατέθηκε* ότι ηαιτήτριαεκτελούσεπάντοτεμεσυνέπεια καιμεακρίβεια όλεςτιςπροσφορές που αναλάμβανε. 30 ΤαΤεκμήρια 1,2, 3και4, επιστολές πουκατατέθηκανστο Δικαστήριο - 4 Νοεμβρίου, 1983, απόΑναπληρωτή Διευθυντή ΤμήματοςΔημοσίων Έργωνπροςαιτήτρια, αναφορικάμετην εκτέλεσητης προφοράς61/83,για την ενοικίαση ελαστιχοφό ρων εκσκαφέων -14 Μαΐου, 1984, αναφορικά μετηνπροσφο35 ρά 74/84, από Αναπληρωτή Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων προς τον Πρόεδρο Συμβουλίου Προσφορών - 15 Δεκεμβρίου, 1984, από ΕπαρχιακόΜηχανικό προς τηναιτή- τρία, αναφορικά με την εκτέλεση προσφοράς 74/84 - και 5 Φεβρουαρίου, 1986,απόΕπαρχιακό Μηχανικόπροςτηναιτή40 τρία,αναφορικά με την προσφορά 47/85 -θεμελιώνουν και αποδεικνύουν τη δήλωση του Αντιπροσώπου των Δημοσίων Έργων. ΤοΣυμβούλιο δέχτηκε αυτή καιενήργησεανάλογα. 2097 Στυλιανίδης,Δ. Χρίστου ν.Δημοκρατίαςκ.ά,
(1989)Η ουσιαστική εκτίμηση πραγματικού ζητήματος, το οποίο δεν αποδεικνύεται αντικειμενικά αναληθές και ανακριβές, είναι έξω από τα όρια του δικαστικού ελέγχου - (βλ., μεταξύ άλλων, Απόφαση 993/1955(Ολ.) -τωνΑποφάσεων Συμβουλίου Επικρατείας, 1955, Β', σελ. 424). 5 Δεν παρουσιάστηκαν στοιχεία από την αιτήτρια που να αποδεικνύουν ότι ηδήλωση του Αντιπροσώπου του Τμήματος Δημοσίων Έργων ήταν αναληθής,ήέστω καιανακριβής. Ηαιτιολογία τηςκρινόμενης απόφασηςβρίσκεται στην ίδια τηναπόφασηκαισταστοιχεία τουφακέλου.Ηαιτιολογία είναι επαρκήςκαι σαφής. Ο ισχυρισμός γιαάνισημεταχείριση είναι αόριστος καιατεκ μηρίωτος. Εάν με την ίση μεταχείριση ηαιτήτριαεισηγείται ότι ηκατακύρωση έπρεπε ναγίνει με βάσητηνπροσφερόμενη τιμή, αυτό δεν ευσταθεί εν όψει όλων όσων έχουν αναφερθεί πιο πάνω. 15 20 ΤοΣυμβούλιο Προσφορών έχειδιακριτικήευχέρειανα εγκρί νει προσφορά,εφόσον κρίνει αυτήεύλογη, συμφέρουσα και ότι παρέχειταεχέγγυακαλής εκτέλεσης της,καιναμηναναθέσειτην εκτέλεσητουέργουστον τελευταίο μειοδότη. Τουπέρτατοκαθή κον του Συμβουλίου είναιτοδημόσιο συμφέρο. Οι λόγοι πουπροβάλλονται γιατηνακύρωσητης κρινόμενης απόφασης δεν ευσταθούν. Η απόφαση λήφθηκε σύμφωνα με το Νόμο,και τις αρχές του Διοικητικού Δικαίου. Έγινε η δέουσα έρευνα. Δεν υπάρχειπλάνηπερίταπράγματακαιτοΣυμβούλιο άσκησε τηδιακριτικήτου ευχέρεια μεεύλογο τρόπο. 25 30 Η προσφυγή απορρίπτε ται. Καμιά διαταγή για έξοδα. 2098 35