clr/1989/1989_3_241.pdf

(1989)ου ηαίτηση απεφάσισε ότιτο προϊόν τηςδιάθεση;σύμφωνα με το Αρθρο 9 του Νόμου52/SO ήταν £30,000.-. Τα βασικά επιχειρήματα πουπροβλήθηκαν για υποστήριξητης θέσης της αιτούσα;ήταν: (α) Το Αρθρο 6του Νόμου52/S0 αντίκει- 5 ται προς το Αρθρο 24.3 τουΣυντάγματος, καθ'όσον αφορά υπολο­ γισμό κέρδους για την περίοδο π(?ιναπότην 1.8.80,και (β)Ο όρος "κέρδος" δεν μπορεί να εφαρμοστεί σχετικά μεποσό,πουουδέπο­ τεείχε εισποαχΟεί. 10 Οι Νομικές Αρχές, που εφάρμοσε το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την Αίτηση Ακυρώσεως, φαίνονται απόταπιο πάνω περιληπτικά σημειώματα. Η αίτησηαπορρίπτεται χωρίς διάταγή για έξοδα. 15 Papaconsiantinou andAnotherv. Republic

(1986)3C.L.R. 1672. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Panayiotou v.Republic

(1986)3 C.L.R.

1. Master Ladies Tailor Organisation and Another v. Minister of LabourandNationalService 11950}2All H.R. 525, 25 Wijcsuiiya v.Amit {196513Allli.R.
2. Customsandlixcisc Commissioners v. ThornlUectrical Industries ;mdOthers fl()75}3All F.R.881, 30 Tew v. M:ua 1198213All F.R.
3. Inre Anhtir Average Association for British. Foreign and Colonial ShipsFx pane Hcugrovc <fc Co/1S75J L.li.Ch.10Appeals5Ί
4. 35 R.v. James 119031 60 LR
5. Προσφυγή. 40 Προσφυγή εναντίον τ η ; απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Εοωτεοικών Ποοούδων με την ο π ο ί α επέβαλε φορολογία για καταβολή ([-όοου κεφαλαιουχικών κερδών στην αιτήτρια. 242 3 Α.Α.Λ. Γιάννονλα ν. Λημοκρατίας Λ .Κνθυεώτης, για την Αιτήτρια. 5 Α. Ευαγγέλου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, γιατους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv.vult ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ: Εξέδωσε την ακόλουθη απόφαση. Με την προσφυγή αυτή προσβάλλεται η νομιμότητα της 10 απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, με την οποία επέβαλε φορολογία γιακαταβο­ λή φόρουκεφαλαιουχικών κερδών στηναιτήτρια. Η αιτήτρια ήταν ιδιοκτήτρια χωραφιού 11 σκαλών, 3 15 προσταθίών και 1800 τ.π.στο χωριό Μονιάτης τηςΕπαρ­ χίας Λεμεσού. Η ακίνητη αυτή ιδιοκτησία πωλήθηκε την 3η Νοεμβρίου, 1980 και σαν τίμημα πώλησης δηλώθηκε στο Έντυπο Μεταβίβασης (Ν313) το ποσό των £15,500.-. Το Κτηματολόγιο, για σκοπούς μεταβιβαστικών δικαιω20 μάτων, υπολόγισε την α=ία τικ κατά το χρόνο της διάθε­ σης σε£30.000.Στις 28 Μαρτίου, 1984, η αιτήτρια υπόβαλε δήλωση διάθεσης ακίνητης ιδιοκτησίας στο καθορισμένο έντυπο 25 I.R.401 και δήλωσε αγοραία αξία κατά την 27ην Ιουνίου. 1978, το ποσό των £10.687.-και σαν προϊόν διάθεσης το ποσό των £15,500.-. Ο Διευθυντής του Τμήματος Εσιοτερικο')ν Προσόδων, με ειδοποίηση επιβολής φορολογίας προς την αιτήτρια, με ημερομηνία 17 Ιουνίου. 1985, απο30 δέχτηκε τη δήλωση που υποβλήθηκε όσον αφορά την αγο­ ραία αξία του ακινήτου κατά την 27ην Ιουνίου. 1978, αλλά διαφοροποίησε το ποσό που δηλώθηκε σαν προϊόν διάθεσης του σε£30.000.-. 35 Η αιτήτρια υπόβαλε ένσταση στις 15 Ιουλίου. 19S5, με την οποία αμφισβητούσε την αγοραία αξία του ακινήτου κατά το χρόνο της διάθεσης, ισχυριζόμενη ότι δεν ήταν £30,000.-, όπως. την υπολόγισε ο Διευθυντής, άλλα £15,500.- σύμφωνα με το πωλητήριο έγγραφο. Ισχυρίστη40 κε ότι ηαξία £10.6S7.- κατά την 27ην Ιουνίου, 1978, που αρχικά η ίδια δήλωσε, δυνατό να ήταν λανθασμένη γιατί δηλώθηκε πρόχειρα. 243 Στνλιανίδης, Δ. Γιαννούλα ν. Δημοκρατίας

(1989)Ο Διευθυντής, με ασφαλισμένη επιστολή, ζήτησε από την αιτήτρια ορισμένα αποδεικτικά στοιχεία και έκθεση προσοντούχου επαγγελματίαεκτιμητή,που να προσδιορί­ ζει την τρέχουσα αγοραία αξία του ακινήτου κατά το χρόνο της διάθεσης του,καιτην27ην Ιουνίου,

1. 5 Η αιτήτρια υπόβαλε έκθεση εκτιμητή, με την οποία οι αξίες του ακινήτου υπολογίζονταν, κατά το χρόνο της διάθεσης του, σε £30,609.- και κατά την 27ην Ιουνίου, 1978 σε £23,054.-. 10 Η υπόθεση της ααήτριας επανεξετάστηκε απότο Διευ­ θυντή και η αξία του ακινήτου κατάτο χρόνο της διάθε­ σης του παρέμεινε £30,000.-, αλλά η αξία του κατά την 27ην Ιουνίου,
2. ορίστηκε σε £18,000.- Την 27ην Απρι- 15 λίου. 1987, κοινοποιήθηκε στην αιτήτριακαι τον εκτιμητή της το αποτέλεσμα της επανεξέτασης. Δεν επήλθε συμφωνία και ο Διευθυντής, μετά από εξέ­ ταση της ύλης υπόθεσης, πήρε απόφαση για την ένσταση 20 της αιτήτριας,με βάση το Αρθρο 18 του περί Φορολογίας Κεφαλαιοΐ'χικών Κερδών Νόμου του 1980 (Αρ. 52/80), και της έστειλε ειδοποίηση επιβολής φος>ολογίας, ημερο­ μηνίας 28 Απριλίου.
3. Με την απόφαση αυτή ηαγο­ ραία αξία του ακινήτου κατάτην 27ην Ιουνίου 1978, κα- 25 θυρίστηκε £18,000.- και η αγοραία αξία του κατά την ημερομηνία διάθεσης του £30.000.-. Ηπιοπάνωαπόφασηπροσβάλλεται γιαδυό λόγους:30
4. Ότι οι πρόνοιες του Αρθρου 6 του Νόμου 52/80, αναφορικά με υπολογισμό κέρδους πριν απότην Ιην Αυ­ γούστου. 1980, ημερομηνία ισχύος του Νόμου,είναι αντί­ θετες και ασύμφωνες με τις διατάξεις του Αρθρου 24.3 του Συντάγματος,που απαγορεύει την επιβολή αναδρομι- 35 κής φορολογίας.
5. Δεν μπορεί, με βάση το Αρθρο 9

(1), να φορολογη­ θούν. σαν φορολογίσιμα κέρδη, ποσά τα οποία δεν εισπράχτηκαν στην πραγματικότητα. Η αναδρομικότητα των φορολογικών νόμων αποδοκι244 40 3 Α.Α.Δ. Γιάννοΐ'λα ν. Δημοκρατίας Στυλισνίδης, Δ. μάζεται γενικά, γιατί οι φορολογικοί νόμοι επηρεάζουν συμφέροντα οικονομικά και ο φορολογούμενος πρέπει να ξέρει έγκαιρα την οφειλή του. Αναδρομική φορολογίαδη­ μιουργεί τον κίνδυνο αυθαίρετηςφορολογίας. 5 Το Αρθρο 24.3 του Συντάγματος προβλέπει:- 10 "3. Ουδείς φόρος, τέλος ή εισφορά οιασδήποτεφύ­ σεως επιβάλλεται αναδρομικώς. Εισαγωγικοί δασμοί δύνανται να επιβάλλωνται από της ημερομηνίας της καταθέσεως της σχετικής προτάσεως νόμου ή νομοσχε­ δίου." Στο Σύγγραμμα του Craies on Statute Law 1971, 7η έκ15 δόση,στησελ. 387αναφέρεται:- 20 25 30 35 "Α statute is to be deemed to be retrospective, which takes away or impairs any vested right acquired under existing laws, or creates a new obligation, or imposes a new duty, or attaches a new disability in respect to transactions or considerations already past. But a statute 'is not properly called a retrospective statute because a part of the requisites for its action is drawn from a time antecedent to its passing'". ("Νόμος θεωρείται ότι είναι αναδρομικός,ο οποίος αφαιρεί ή μειώνει οποιοδήποτε κεκτημένο δικαίωμα που αποκτήθηκε με βάση τους υπάρχοντες νόμους, ή δημιουργεί νέα υποχρέωση, ή επιβάλλει νέο καθήκο,ή συνάπτει νέα ανικανότητααναφορικάμε συναλλαγές ή λόγους του παρελθόντος. Αλλά νόμος 'δεν ονομάζεται αναδρομικός νόμος καθαυτόγιατί μέρος τωνπροϋπο­ θέσεων για την ενέργεια του προέρχεται χρονικά πριν τηθέσπιση του" "). Θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο το Αρθρο 6 από τοΝόμο52/80:"6

(1)Κατάτον υπολογισμό τουκέρδους(α)οιαδήποτεπροτης 27.6.1978,ηκατ'επιλογήν του ιδιοκτήτου προ της 14..7.1974, αύξησις της αξίας της 245 Στυλιανίδης. Δ. Γιαννούλα ν. Δημοκρατίας

(1989)ιδιοκτησίας δεν θαλαμβάνηταιυπ'όψιν: Νοείται ότι αναφορικώς προς ιδιοκτησίαν ευρισκομένην εντός απροσπέλαστου, λόγω της Τουρκικής ει­ σβολής, περιοχής ουδεμία αύξησις της αξίας της ι£ιο- 5 κτησίας θαλαμβάνηται υπ'όψιν, (β) θα εκπίπτηται οιαδήποτε δαπάνη εξ ολοκλήρου και αποκλειστικώς γενομένη προς κτήσιν του κέρδους μετά την 27.6.1978 και η οποία δεν εκπίπτεται δυνάμει 10 των εκάστοτε εν ισχύϊ περί Φορολογίας του Εισοδήμα­ τος Νόμων." "Κέρδος" ορίζεται στο Αρθρο 2:15 '" Κέρδος' σημαίνει το κέρδος παντός προσώπου το οποίον προκύπτει μετά την ημερομηνίαν της ενάρξεως της ισχύος του παρόντος Νόμου λόγω διαθέσεως ιδιο­ κτησίας και το οποίον δεν αποτελεί κέρδος εμπίπτον εντός των διατάξεων των εκάστοτε εν ισχύϊ περί Φόρο- 20 λογίας του Εισοδήματος Νόμων." Το Αρθρο 8 προβλέπει για το χρόνο κτήσεως του κέρδους:25 "8.Το κέρδος ήηζημία λόγιο διαθέσεως ιδιοκτησίας λογίζεται ως προκύπτον ή,αναλόγως της περιπτώσεως, ως προκύπτουσα, κατά τον χοόνον της διαθέσεοχ της τοιαύτης ιδιοκτησίας." Στην παρούσα υπόθεση κέρδος είναι η διαφορά της αξίας τυυ ακινήτου την 27ην Ιουνίου, 1978, από τηναγο­ ραία αξία του ακινήτου το χρόνο της διάθεσης, όπως κα­ θορίζεται στο Αρθρο 9, στο οποίο θα αναφερθώκατά την εξέταση του δεύτερου ζητήματος. Η συνταγματικότητα του Αρθρου αυτού έχειαποφασι­ στεί στις υποθέσεις Papaconstantinou and Another v. Republic

(1986)3 C.L.R. 1672 και Panayiotou v. Republic

(1986)3 C.L.R.2311. Οι υποθέσεις αυτές έχουν 40 εκδικαστεί μεβάσητο Αρθρο 11

(2)του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις ) Νόμου, 1964 (Αρ.33/ 246 35 3 Α.ΑΛ. Γιαννούλα ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. 64), απόδύο ξεχωριστούς Δικαστές του Δικαστηρίου τού­ του. Ο δικηγόρος της αιτήτριας υπόβαλε ότι οι Αποφάσεις αυτές δεν δεσμεύουν ομότιμο Δικαστήριο. Αναφερτηκε στο ιστορικό της ψήφισης του Νόμου και υπόβαλε ότι ο Νόμος δεν φορολογεί την διάθεση - Συναλλαγή (transaction), αλλά τακέρδη τα οποία πραγματοποιούνται από γεγονότα που μέρος τους έχει συμβεί στο παρελθόν 10 και ότι επιβολή φορολογίας σε κέρδη που προέκυψαν (accrued) πριν την Ιην Αυγούστου, 1980, είναι αντισυ­ νταγματική. Το κέρδος μερικώς δημιουργήθηκε πριν την Ιην Αυγούστου, 1980 και μερικώς μετά. Ηφορολογία που επιβάλλεται σε κέρδος πουδημιουργήθηκε απόαύξησητης 15 αξίας μεταξύ 27ης Ιουνίου, 1978 και 1ης Αυγούστου, 1980, είναι αναδρομικήφορολογία. 5 20 25 30 35 Ηφορολογία επί των κερδών, μετο Νόμο που προσ­ βάλλεται, επιβάλλεται κατά το χρόνο της διάθεσης της ακίνητης ιδιοκτησίας. Είναι φορολογήσιμο το κέρδος που προκύπτει από διάθεση που έγινε μετά την Ιην Αυγού­ στου, 1980. Τογεγονός ότι ηωφέλεια - τοκέρδος υπολογί­ ζεται ή/και εξαρτάται από γεγονότα που συνέβησαν πριν απότην ΙηνΑυγούστου, 1980, δεν μετατρέπει την επιβολή του φόρου σε αναδρομική. Τα κρινόμενα Αρθρα δεν επη­ ρεάζουν κεκτημένα δικαιώματα που αποκτήθηκαν πριν την ύπαρξη του Νόμου,ούτε δημιουργούν νέα υποχρέωση. Με.αυτά υποβάλλονται σε φορολογία οι σημερινές συνέ­ πειες παρελθόντων γεγονότων και αυτό δεν περιέχει αναδρομή. Το κέρδος αποκρυσταλλώνεται το χρόνο της διά­ θεσης, δηλαδή μετά την εφαρμογή του Νόμου. (Master Ladies Tailors Organisation and Another v.Minister of Labour and National Service [1950] 2 All E.R. 525, Wijesuriya v. Amit [1965] 3 All E.R. 701, Customs and Excise Commissioners v. Thorn Electrical Industries Ltd. and Others [1975] 3 All E.R. 881, Yew Bon Tew v. Kenderaan Bas Mara [1982] 3 All E.R. 833, Στασινόπου­ λου "Μαθήματα Δημοσιονομικού Δικαίου".

(1966)σελ. 250-251). 40 Το Αρθρο 9

(1)προνοεί ρητά:- 247 Στυλιανίδης, Δ. Γιαννούλα ν. Δημοκρατίας

(1989)"9

(1)Το προϊόν της διαθέσεως ιδιοκτησίας είναι το ποσόν όπερ ητοιαύτηιδιοκτησία,κατά τηνγνώμην του Διευθυντού, θα απέφερεν εάν επωλείτο εν τη ελευθέρα αγοράκατά τον χρόνο καθ'ον ηιδιοκτησία διετέθη." 5 Από την φρασεολογία του Αρθρου είναι καθαρό ότι το ' κέρδος που φορολογείται υπολογίζεται με βάσητο ποσόν το οποίο η ιδιοκτησία θααπέφερε αν επωλείτο στην ελεύ­ θερη αγορά κατά το χρόνο της διάθεσης της, σύμφωνα με την γνώμη του Διευθυντή. 10 Βάση για τη φορολογία δεν είναι το οποιοδήποτε τίμη­ μα διάθεσης της ιδιοκτησίας με πώληση. Ο όρος "διάθε­ ση", όπως ορίζεται στο Αρθρο 10, είναι πολύ ευρύτερος από τον όρο "πώληση". Τα κριτήρια που θέτει ο Νομοθέ- 15 της είναι αντικειμενικά και δεν είναι άγνωστα στην Κυ­ πριακή Νομοθεσία. Την ίδια διακριτική ευχέρεια έχει ο Διευθυντής του Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, ανα­ φορικά με τα δικαιώματα - φόρους για δήλωση πώλησης ακίνητης περιουσίας, με βάση τον περί Κτηματολογικού 20 και Χωρομετρικού Τμήματος (Τέλη και Δικαιώματα) Νόμο, Κεφ. 219, όπως έχει τροποποιηθεί. Παρεμφερής είναι και ηδιάταξητου Αρθρου 36, του περί Βεβαιώσεως και Εισποάξεως ΦόρωνΝόμου,, 1978 (Αρ.4/78). 25 Ο ορισμός του όρου "κέρδος"- "κάτιτο οποίο λαμβάνε­ ται ή αποκτάται"-στις υποθέσεις In re Arthur Average Association for British, Foreign, and Colonial Ships Ex. parte Hargrove & Co. [1875]L.R. 10Ch.Appeals 545 και R v.James [1903] 6 O.L.R. 35, που ανάφερε ο δίκη- 30 γόρος τηςαιτήτριας, είναιάσχετος μετηνπαρούσαυπόθε­ ση. Ο Νομοθέτης καθόρισε με σαφήνεια το περιεχόμενο του όρου "κέρδος" καιτον τρόπουπολογισμού του. Οι αγοραίες αξίες πουορίστηκαν απότο Διευθυντή δεν 35 αμφισβητήθηκαν στην κρινόμενη υπόθεση. Είναι σημαντι­ κό το ότι ηαγοραίααξία,κατά το χρόνο της διάθεσης,συ­ μπίπτει με την εκτίμηση του εμπειρογνώμονα της αιτήτριας. Ο Διευθυντής κατάληξε στην απόφαση του, αναφορικά με την αξία της ιδιοκτησίας την 27ην Ιουνίου 4 ^ 1978, αφούέλαβε υπόψητου όλα ταενώπιον του στοιχεία, και κατά τη γνώμη του Δικαστηρίου ήταν εύλογα επιτρε248 3 Α.Α.Δ. Γιαννούλα ν. Δημοκρατίας Στνλιανίόης, Δ. πτήσ' αυτόν. Για τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγή απορρίπτεται. Ηπροσβαλλόμενηαπόφαση επικυρώνεται. Καμιά διαταγήως προ; τα έξοδα. Η ποοσφνγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 249