3 ΑΛΛ. 26Οκτωβρίου.19S9 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΤΕΛΛΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠ1ΔΟΥ, Αιτήτρια, ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΜΕΣΩΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Καθ'ον ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 653/88) Φορολογία — Φόρος εισοδήματος — Εμπορία yr/c — Πότε υπάρχει — Κριτήρια— Δικαστικόςέλεγχος— Αρχές,πουεφαρμόζονται. 5 10 Η Αιτούσααπέκτησεδιακληρονομιάς ιδιοκτησίαδι'Ό περίκλειστων τεμαχίων. Το 1979 αγόρασετρίτο τεμάχιοεφαπτόμενο σταδύοκαιμε σύνορο δημόσιο δοόμο. Κατάταέτη 19S0-81επροχώρησε σεδιαχωρι σμόκαιτωντριώντεμαχίωνσε 10οικόπεδακαιμεταξύτωνετών 198182 επώλησετα7. Οκαϋ'ουηΑίτησηεψορολόγησετο κέρδος δυνάμει των νόμων περί ΦόρουΕισοδήματος,ενώηΑιτούσαεπέμενεότιέπρε πε να είχε φοοολογηθή δυνάμει του Νόμου περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην ΑίτησηΑκυρώσεως, απεφάσισε: 15 20 Ι. Τα κριτήρια κατατάξεως της σχετικής δραστηριότητας είναι ενδεικτικά: η διάρκεια ιδιοκτησίας, η συχνότητα παρόμοιων συναλλαγών, τα ιδιαίτεραχαρακτηριστικά της γης πουαγορά στηκε,ημελλοντικήαξίακαιπροοπτικέςτης,τοκατάπόσοαποφέρειάιιεσοεισόδημαστονιδιοκτήτη.ΤοΗέμαείναιμεικτό νομι κόκαιπραγματικό. Η κ,άΟεπερίπτωσηεξετάζεταιχωριστά. 2451 Χαο«λαιιπίόουν. Δημοκρατία;
(1989)2 ΤοΑνώτατοΔικαστήριοεξετάζειανηκατάταξη,πουέγινε,ήταν εύλογαεπιτρεπτήστονκαθ'ουη Αίτηση. 3 Στηνπαρούσαπερίπτωσηηκατάταξηήτανεύλογαδυνατή. 5 Η Αίτηση Ακυρώσεως απορρί πτεται. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. 10 Αναφερόμενες υποθέσεις: Γεωργιάδηςν. Δημοκρατίας09S2) 3ΑΛΛ. 659, ΧατζηΗράκϊ.ηςκαι Ά)λος ν.Εφόρου Φόρου Εισοδήματος
(1984)3 ΑΛΛ. 604, 15 ΣάββαςΑγρότηςΛτδ ν. Εφόρου ΦόρονΕισοδήματος22ΑΛΛ. 27, Δρονσιώτηςν. Δημοκρατίας
(1967)3ΑΛΛ. 15, 20 Μακρίδηςν. Δημοκρατίας
(1967)3ΑΛΛ. 147, Φάϋτπου ν. Δημοκρατίας(19SS)3ΑΛΛ. 1978, Φάίππου ν. Δημοκρατίας (19S3) 3ΑΛΛ. 13S6, 25 Johnston v. Health[1970] 1W.LR. 1567, Edwards (Η.Μ. InspectorofTaxes) v. Bairstow&Harrison 36T.C.207, Turnerv. Last[1965]42T.C.517, 30 dark v. Follelt[l973]48 T.C. 677, ΑκίνηταΣτέφανουΙ(οα\νίδηΛτδ.ν. Δημοκρατίας
(1988)3ΑΛΛ. 2663, 35 J. Bolson& Son Ltdv. Fairelly[l953]34T.C. 161, Pickfordv. Qmrkc[1927] 13T.C. 252 40 I.R.C. v. Rainho!d34 T.C 389, 2452 3Α.ΑΛ. Χαραλαμπίδουν.Δημοκρατίας ΧατζηΣάββαν.Δημοκρατίας
(1972)3ΑΛΛ. 174, Ηλιάδηςν.Δημοκρατίας
(1976)3ΑΛΛ.293, 5 Θεοδωρίδουν.Δημοκρατίας
(1984)3ΑΛΛ.
- Προσφυγή. 10 Προσφυγή εναντίον της επιβολής φόρου εισοδήματος στην αιτήτριαγια ταφορολογικά έτη 1981, 1982 και 1984 αναφορι κά μεκέρδος πουπροέκυψε απότηνπώληση οικοπέδων. Μ.Πελίδης,για την Αιτήτρια. 15 20 25 30 35 40 Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Β ' , για τον Καθ' ου η αίτηση. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε τη ακόλουθη απόφα ση.Με την προσφυγήαυτήηαιτήτριαπροσβάλλει την απόφαση του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος με την οποία της επιβλή θηκεφόρος εισοδήματος γιαταφορολογικά έτη 1981,1982και 1984 αναφορικά με κέρδος που προέκυψε από την πώληση οικοπέδων. Ηαιτήτριακληρονόμησε τεμάχιαγης με αριθμούςεγγραφής 3418 και 3419 στο χωριό Αναβαργός, στην Πάφο. Τατεμάχια αυτά ήσαν περίκλειστα και δεν είχαν πρόσβαση στο δρόμο. Το 1979 αγόρασε το τεμάχιο με αριθμό εγγραφής 3089 το οποίο συνόρευεμεταάλλαδύοκαιείχεέξοδο στο δρόμο.To 19S0 και 1981 προχώρησε μετοδιαχωρισμότων τεμαχίωνπουαναφέρο νται πιο πάνωσε 10οικόπεδααπόταοποίαπώλησε 4 το 1981, 2 το 1982 και 1 το 19S
- Στιςφορολογικές δηλώσεις γιαταέτη 1981, 1982 και 1984η αιτήτριαδήλωσε σαν μοναδικό εισόδημα τηςτο μισθό της σαν δασκάλα. Στη συνέχεια όμως ο καθ' ου η αίτηση φορολόγησε την αιτήτρια με φόρο εισοδήματος αναφορικάμε κέρδος από τηνπώληση των οικοπέδων γιαταέτη 1981, 1982 και
- Μεεπιστολή της ημερομηνίας 13.11.19S6ηαιτήτρια υπέβα λε ένσταση στις πιο πάνω φορολογίες. Σε συνεντεύξεις της αιτήτριας και του συζύγου της με τον καθ' ου η αίτηση δεν 2453 Χατζητσαγγύρης, Λ* Χαοα/.αμπίδουν.Λημοκρατία;
(1989)επήλθε οποιαδήποτεσυμφωνία.Οκαθ' ουη αίτησηδιατήρησε τηναρχικήτουαπόφασηκαιαπέστειλε Ειδοποιήσεις Επιβολής Φορολογίας ημερομηνίας 25.5.19SS μεσυνοδευτική επιστολή. Η αιτήτρια,μέσωτων δικηγόρων της,ζήτησε την αναθεώρήση τηςαπόφασης τουκαθ'ουη αίτηση.Τοαίτηματηςαπορ ρίφθηκεκαιπάλι μεεπιστολή ημερομηνίας 12.7.1988. 5 Ως αποτέλεσμα καταχωοήθηκεη παοούσα προσφυγή. 10 Οι νομικοί λόγοι για τους οποίους ζητείται ο ακυρωτικός έλεγχοςτουΔικαστηρίου είναιοι εξής: (α) Ο καθ' ου η αίτηση εσίραλμένα επέβαλε στην αιτήτρια φόροεισοδήματοςαναφορικάμετοκέρδοςαπότηνπώληση οικοπέδων εφαρμόζονταςτο άρθρο5
(1)(α) του Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου 1961 όπωςτροπο ποιήθηκε αντί τον Περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμοκαιθεώριρε τηνπώληση επιχείρησηεμπο ρικήςφύσεως. 15 20 (β) Ηεπίδικηαπόφασηυπήρξεαναιτιολόγητη. Αρχίζοντας απότον πρώτολόγοακυρώσεως,είναι ισχυρι σμός της αιτήτριας ότι η πώληση των οικοπέδων ήταν μια 25 μεμονωμένη πράξηαπότηνίδια,η οποίαδενείναιεπιχειρημα τίας ανάπτυξηςγης αλλάδασκάλακαιότι ο μοναδικόςλόγος για τον οποίο αγόρασε το τεμάχιοπουσυνόρευεμε αυτάπου κληρονόμησεήτανγιαναέχειπρόσβασηστοδρόμοκαιαρκετή γη για να κτίσουν στο μέλλον οικίες εκτός ατό αυτή, και τα 30 παιδιάτης.Αποφάσισε ναχωρίσειτατεμάχιαγηςσεοικόπεδα όταν στη συνέχεια άλλαξε η πολεοδομική ζώνη που της επέ τρεπε νακάνεικάτιτέτοιο καιπροχώρησε μετηνπώληση των οικοπέδων χωρίς να προβεί σε οποιαδήποτε διαφήμιση ήνα χρησιμοποιήσει κτηματομεσίτη.Η αιτήτριατονίζειότιησυγκε- 35 κριμένηπερίπτωσηδενμπορείναχαρακτηριστείσανεπιχείρη ση εμπορικής φύσεως γιατί δενέχει τααπαιτούμεναστοιχεία πουχαρακτηρίζουνμιατέτοιαπράξη. Αντικρούοντας τηνανωτέρω επιχειρηματολογία, οκαθ' ου η αίτηση αναφέρει ότι, έχοντας υπόψη τη σχετική νομοθεσία καιταπραγματικάγεγονότα,η επίδικηαπόφασηότι ηπώληση 2454 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Χαραλ(ΐμπίδουν.Δημοκρατία; Χατζητσαγγάρης,Δ. οικοπέδων αποτελούσε,εμπορία γης και υπόκειτο σε φόρο εισοδήματος,ήτανλογικά εφικτή. Ο δικηγόρος του καθ' ου η αίτησητόνισε το γεγονός ότι ηαιτήτριαπροχώρησε με το δια χωρισμό σεοικόπεδακαιτηνπώληση σεσύντομο χρονικόδιάστημα απότην ημερομηνίαπουαγόρασετο τεμάχιοπου συνό ρευε με το δρόμοκαιαντέκρουσε το επιχείρηματηςαιτήτρίας ότι σκοπός της αγοράςήταννα έχει αρκετήγηγι' αυτήκαιτα παιδιά της, ισχυριζόμενος ότι ήδηηαιτήτριαήτανιδιοκτήτρια αρκετής γης. Όλα αυτά, τόνισε, καταδεικνύουντους εμπορικούς σκοπούςτης. Προτούπροχωρήσωιιετηνουσίατηςυπόθεσηςθαήθελανα τονίσω ότι το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της αναθεω ρητικής του δικαιοδοσίαςσε υποθέσεις τέτοιας φύσεως εξετάζει τη νομιμότητα της επίδικη;απόφασης και δεν επεμβαίνει όταν η απόφασηείναι λογικά εφικτή έχοντας υπόψη ταορθά πραγματικά γεγονότα και την εφαρμογήτης σχετικής νομοθε σίας. Η παρέμβαση όμως του Δικαστηρίου είναι επιτακτική όταν ικανοποιηθεί ότι υπήρξε πλάνη περί τα πράγματαή το νόμο ήόταν ηΔιοίκηση υπερέβηταακραία όριατηςδιακριτι κήςτης εξουσίας (Γεωργιάδης ν. Δημοκρατίας (19S2)3Α.Α.Δ. 659. Χατζηηράκλης και Ά).λος ν.Εφόρου Φόρου Εισοδήματος
(1984)3Α.ΑΑ604). Στη Γεωργιάδης ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω), απόφασητης Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, τονίστηκαν τα ακό λουθα: (σελ. 66S) "...theSupreme Connhasnojurisdiction togo intothemerits of the taxation and substitute, where necessary, its own decision. The power of the Supreme Court is limited, as indicated, to thet scrutiny of thelegalityof theaction,andtoascertain whetherthe administration has exceeded the outer limits of its powers. Provided they confine their action within the ambit of their power, an organ of public administration remains thearbiter of the decision necessary togive effect to the law; and so long as theymakeacorrectassessmentofthefactual background andact in accordance with the notions of sound administration, their decision will not be faulted. In the end,the courts must sustain theirdecision if itwas reasonably open tothem." Toκύριοκαιαποφασιστικό ερώτημαπουτίθεταιστηνυπό2455 Χατζητσαγγάρης,Δ. Χαρα/.αμ-πδουν.Δημοκρατίας
(1989)θέση είναι κατάπόσο ησυγκεκριμένη πώληση οικοπέδωνμπο ρεί να χαρακτηριστεί σαν επιχείρηση εμπορικής φύσεως. Το θέμα είναι μεικτό ζήτημανόμου και γεγονότων και πρέπει να αποφασιστεί σύμφωνα με τις συγκεκριμένες περιστάσεις της υπόθεσης. (Βλέπε Σάββας Αγρότης Λτδ ν. Εφόρου Φόρου Εισοδήματος!! ΑΛΑ. 27,Αρονσιώτης ν. Δημοκρατίας
(1967)3 Α.Α.Δ. 15, Μακρίδης ν. Δημοκρατίας
(1967)3 Α.Α.Δ. 147, Φιλίππου ν.Δημοκρατίας
(1988)3Α.Α.Δ. 1978. 5 Στην υπόθεση Φιλίππου ν. Δημοκρατίας
(1983)3 Α.Α.Δ. 1386 ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Τριανταφυλλίδης αναφέρει χαρακτηριστικά τα εξής: (σελ. 1390) "Whether or notin a particular casetradehasbeen carried on is a question of mixed law and fact andthere does not existin this respect a conclusive test of general applicability; and such question has to be resolvedon each occasion by the application ofthelaw tothefactsandcircumstances ofeachparticular case." 10 15 20 Επομένως πρέπει να εξεταστεί κατάπόσο σύμφωνα με τα πραγματικά γεγονότα,ο καθ' ου ηαίτησηορθάοδηγήθηκε στο συμπέρασμαότι αυτήηπράξητηςαιτήτριας συνιστούσε εμπο ρία. 25 Κατάπόσο μιαπράξηαποτελείεπιχείρησηεμπορικήςφύσε ως μπορείναεξαχθείαπόσύνολο γεγονότων καιπεριστατικών όπως για παράδειγμα η διάρκεια ιδιοκτησίας, η συχνότητα παρόμοιων συναλλαγών, τα ιδιαίτεραχαρακτηριστικά τηςγης που αγοράστηκε, η μελλοντική αξία και προοπτικές,το κατά πόσο αποφέρειάμεσο εισόδημαστονιδιοκτήτη. Όλοι αυτοίοι παράγοντεςείναι μόνο ενδεικτικοί εφ' όσον, όπως ανάφερακαιπιο πάνω,η κάθευπόθεσηπρέπει ναεξετά ζεται ξεχωριστά σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες της. Βλέπε Johnston v. Health [1970] 1 W.L.R. 1567, Edwards (Η.Μ. Inspector of Taxes) v. Bairstow & Harrison 36 T.C. 207, Γεωργιάδης v.Δημοκρατίας (ανωτέρω). •Στηνπαρούσαυπόθεση ηαιτήτριααγόρασετοτεμάχιοπου συνόρευε με αυτάπουκληρονόμησε το 1979. Το 1980 και 1981 έγινε οδιαχωρισμός καιτο 1981 ήδηάρχισανοι πωλήσεις των 2456 30 35 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 Χαραλαμπίδουν.Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης,Δ- οικοπέδων. Οδιαχωρισμόςκαιηπώλησηέγινε σεπολύσύντο μοχρονικόδιάστημα απότηναγοράτουσυνεχόμενουτεμαχί ου και αυτό το γεγονός είναι μια ένδειξη ότι η αιτήτρια είχε σκοπό την εμπορίαγης καιόχι την επένδυση.(Βλέπε: Turner v.Last [1965] 42T.C.517, Clark v.Follett [1973] 48T.C. 677.) Όπως οΠρόεδροςτουΑνωτάτουΔικαστηρίουκ.Λο'ιζου ανα φέρει στην απόφαση Ακίνητα Στέφανου Ιωαννίδη Λτδ. ν. Δημοκρατίας
(1988)3Α.Α.Δ.2663, δεν δημοσιεύτηκε ακόμα), κύριο γνώρισματης επένδυσης είναι ηπρόθεσητου ιδιοκτήτη να κατέχει την περιουσία για κάποια τουλάχιστο χρονική περίοδο.Αναφέρει σχετικά: "One element of an investment is thatthe acquirer intends to holditfor aconsiderable periodoftimewith aviewto obtaining some benefit in the way of income in the meantime, or obtaining some profit butnotanimmediateprofit by resale." Η συχνότητα παρόμοιων συναλλαγών είναι επίσης ένας σημαντικόςπαράγοντας.Η αιτήτριααπότο 1981 μέχριτο 1984 πώλησε 7 απότα 10 οικόπεδα. Όπως φαίνεται χαρακτηριστι κά δενπραγματοποιήθηκε μιαμεμονωμένη πράξηπώλησης. Χρήσιμη αναφορά αποτελούνκαιοι ακόλουθεςδύο υποθέ σεις: 25 ΗJ. Bolson & Son Ltd v.Family [1953]34T.C. 161όπου αποφασίστηκαν ταεξής,σελίδα 167: 30 35 40 "...none of them are really any authority for the present case, butaremerely alotofillustrations aboutwhatisnotandwhatis an activity inthenatureof trade.A deal doneonce is probably not,though itmay be. Donethree orfour times itusually is." Η απόφασηPickford v. Quirke [1927] 13 T.C. 252 όπου αναφέρονται ταεξής: (σελ. 263) "Now of course it is very well known that one transaction of buyingandsellingathingdoesnotmakeamanatrader,butif it is repeated and becomes systematic, then hebecomes a trader and the profits of the transaction, not taxable so long as they remain isolated, become taxable as items in atrade as awhole 2457 Χατζητσαγγάρης, Δ. Χαραλαμπίδου ν.Δημοκρατίας
(1989)Ακόμα ένακριτήριο είναι τογεγονόςότι η ενλόγωπεριου σίααποτελείτο απόγηη οποίαδεναπέφερεοποιοδήποτεεισό δημαστην αιτήτρια. Κατάσυνέπεια,ηαγοράτουτεμαχίουδεν μπορεί ναχαρακτηριστεί σανεπένδυσηαλλάκαταδεικνύειτην πρόθεση εμπορίας.(ΒλέπεEdwardsv. BairstowandHarrison (ανωτέρω) I.R.C. v. Rainhold34T.C.389). 5 Αναφορικά μετοδεύτερο ισχυρισμότουδικηγόρου τηςαιτήτριαςότιηαπόφασητουκαθ'ουηαίτησηυπήρξεαναιτιολόγητη, θαήθελαναεπαναλάβωτηναρχήδιοικητικούδικαίουότιηαίτιο- 10 λογία μιας διοικητικής πράξης μπορεί να συμπληρωθεί απότο φάκελο της υπόθεσης (Χατζιμτάββα ν.Δημοκρατίας
(1972)3 AAA. 174, Ηλιάδιις ν. Δημοκρατίας
(1976)3 Α.ΑΑ 293, Θεοδωρίδου ν.Δημοκρατίας(19S4) 3Α.Α.Δ.146).Στηνπαρούσα περίπτωση,άνκαιοκαθ' ουη αίτησιιπαρέ/^ιψενααναφέρειτην 15 αιτιολογίατηςαπόφασηςτουστιςεπιστολέςτου,αυτόμπορείνα συμπληρωθεί απότοφάκελοτηςυπόθεσης. Είμαι της γνώμης ότι η επίδικηαπόφασηήταν λογικά εφι κτή. Ο καθ' ου ηαίτηση δεν υπερέβη ταακραία όρια της δια- 20 κριτικής του εξουσίας. Σαν αποτέλεσμα των όσωνανέφεραπιοπάνωηπροσφυγή απορρίπτεται. 25 Δεν εκδίδεται διαταγή γιαταέξοδα. Ηαίτΐ]σηακυρώσεωςαπορ ρίπτεται. Ουδεμία διαταγή γιαέξοδα. 30 2458