clr/1989/1989_3_2695.pdf

(1989)τήσεως. Το Ανώτατο Δικαοη'ιριο, υιοθετώνταςτο σκεπτικό τηςαποφάσεωςστην υπόθεσηΔημητρίουν. Δημοκρατίας

(1987)3Α.Α.Δ. 111 ότι το Αρθρο 46 πρέπει να διαβάζεταιμαζί με το Αρθρο52, πουπαρέχει δυνητική εξουσία στο Υπουργικό Συμβούλιο να εκδίδει Κανονισμούς, ακύρωσετηνεπίδικηαπόφαση,γιατίοι επιβληθέντες στησυγκεκριμένη περίπτωσηόροιδενεμπίπτουνστηνανωτέρωαναφερομένη φράση,που περιλαμβάνεταιστοΑρθρο46,αλλ' αφορούσαντην ίδιατηνεξουσιοδό­ τηση, με αποτέλεσμα ο Υπουργός Οικονομικών, εν απουσία ΚανονισμώνβάσειτουΑρθρου52.ναμηνείχεεξουσίανατουςεπιβάλει. 5 10 Ηεπίδικηαπό(ραση ακυρώνεται χωρίςδιαταγή για έξοδα. Αναφερόμενη νπόΘεση: 15 Δημητρίουν.Δημοκρατίας(19S7)3Α.Α.Δ. ί11. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόcpασης του Υπουργού Οικονομικών, μετηνοποίαεπιβάλλει όρουςωςπροςτηνεξου­ σιοδότηση που παραχωρήθηκεστον αιτητήγιατην ετοιμασία λογαριασμών καιπροσδιορισμών φορολογητέου εισοδήματος. 20 Θ.Ιαχχννίδης, γιατον Αιτητή. 25 Μ.Ραφτόπονλος, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίαςΒ', γιατους Καθ' ων η αίτηση. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Ανάγνωσετην ακόλουθη απόφαση. Ο αιτητήςμετηνπαρούσααίτησηζητάαπότοΔικαστήριοδια­ κήρυξηότιτομέροςτηςαπόσχισηςτουΥπουργού Οικονομικών, που κοινοποιήθηκε σ'αυτόν μεεπιστολήημερ.3.12.88 καιπου αφορά την επιβολήόρων ωςπροςτην εξουσιοδότηση πουτου παραχωρήθηκε για την ετοιμασία λογαριασμών και προσδιορισμών φορολογητέου εισοδήματος, είναι άκυρηκαι στερημέ­ νηοποιουδήποτεέννομου αποτελέσματος. 30 35 Η αίτησηβασίζεταιπάνωσταπιοκάτωνομικάσημεία:

(1)Υπήρξε παράβαση και/ή εσφαλμένη ενημέρωση και/ή εφαρμογή των περί Φορολογίας του Εισοδήματος 2696 40 3 ΑΑΛ. Λαρδής ν.Δημοκρατίας κ.ά. Χρυσοστομής, Δ. Νόμωνκαι ιδιαίτερατων Αρθρων 46 και 52

(3).

(2)Το μέρος τηςαπόφασηςπουεπιβάλλει όρους στηρίζεται πάνω σε μηέγν.υοους κανονισιιούς. 5

(3)Οι καθ' ων η αίτηση ενέργησαν παράνομα και/ήκαθ' υπέρβασηκαι/ή κατάχρηση εξουσίας. 10

(4)Οι καθ' ων η αίτηση πλανήθηκαν περί τα πράγματα και/ή έλαβαν υπόψη γεγονότα τα οποία δεν έπρεπε να ληφθούν υπόψη και/ή δεν έλαβαν υπόψη γεγονότα τα οποία έπρεπεναληφθούνυπόψηκαι/ήδεν απέδωσαντη δέουσα έρευνα σε όλα τασχετικά με την υπόθεση γεγο­ νότα. 15

(5)Η υπό κρίση απόφαση δεν είναι δεόντως ή καθόλου αιτιολογημένη.

(6)Δεν έγινεοποιαδήποτεδέουσα έρευνα. 20 25 • 30

(7)Παραβιάστηκε ηαρχήτης ισότητας που προστατεύεται από το Αρθρο 28 του Συντάγματος, επειδή σε άλλες παρόμοιες περιπτώσεις ή περιπτώσεις αιτητών με τα ίδια ήλιγότερα προσόνταησχετική άδειαπαραχωρήθηκε χωρίς όρους και περιορισμούς. Οι καθ'ων ηαίτηση με την ένσταση τους ισχυρίζονται πως η προσβαλλόμενη απόφαση είναι ορθή, νόμιμη και επαρκώς αιτιολογημένη και πως ελήφθη σύμφωνα με τις διατάξεις του Συντάγματος και του Νόμου, αφού διενεργήθηκε η δέουσα έρευνακαι λήφθηκανυπό\μη όλα ταπεριστατικάτης υπόθεσης και αφούασκήθηκε ορθάκαιδίκαιαηδιακριτική εξουσία που ο Νόμος παρέχει στους καθ'ων ηαίτηση. 35 Ο αιτητής είναι κάτοχος πιστοποιητικού του Εμπορικού Επιμελητηρίου του Λονδίνου στη λογιστική ανωτέρου επιπέ­ δου απότο 1981 και εργάζεταισαν ελεγκτής απότο 1973 στον Ελεγκτικό Οίκο Peat Marwick, Μεταξάς, Λο'ίζίδης, Συρίμης. 40 Στις 16.11.88οαιτητής,μεεπιστολή τουπροςτο Υπουργείο Οικονομικών, ζήτησε όπως του δοθεί εξουσιοδότηση για την ετοιμασία λογαριασμών και προσδιορισμών φορολογητέου 2697 Χρυσοστομής, Δ. Λαίδης ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1989)εισοδήματος. Στις3.12.88δόθηκεστον αιτητήησχετικήεξου­ σιοδότηση, η οποία όμως επέβαλλε όρους (βλ. Παράρτημα 2 της ένστασης,επιστολήημερομ. 3.12.88). Οι όροι αυτοίέχουν ωςακολούθως: 5 "1.(

1. a)You willwork asanindependentpractisingaccountant either on your own or in partnership, with another authorised accountant. If you are,or ever become an employee, this authorisation willbewithdrawn atonce. 10 2.(
2. b)You willsubmit totheCommissioner of IncomeTax a list of your prospective clients-for his approval. 3.(
3. c)You will not take on any new clients without first obtaining authority from theCommissioner of Income Tax. 15 4.(
4. d)You will submit accounts and computations of individuals 20 (I)one-man businesses and partnerships Exempt private companies with turn over not exceeding £100.000. Please note that this condition is applicable only in the cases of new such clients. -Consequently you will not .be precluded from submitting accounts and computations of any of your approved by the Commissioner of Income Tax clients the turn over of which might in the meantime exceed the said'limit. 25 30 5.(
5. e)You willnotbeactingbothasbookkeeper andauditor, as you can act in one capacity only. •6.(0 The Minister of Financemay at any time require you to give up the preparation of accounts and computations for any one of your clients." 35 Σαν αποτέλεσμα,ο αιτητήςκαταχώρησετην παρούσα προ­ σφυγή. 40 Το κύριονομικό ζήτημαπουεγείρεται στην παρούσα προ­ σφυγή, είναι κατά πόσο ο Υπουργός Οικονομικών μπορείνα 269S 3 \ΛΛ. 5 Λαηδήςν.Δημοκρατία;κ.ύ. Χρυσοστομής,Δ. επιβάλλειόρουςήπεριορισμούς στιςπεριπτώσειςπουπαρέχει άδεια σε κάποιο πρόσωπο, με βάσητο Άρθρο 46 του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου (Νόμος 58/61 και Τροποποιητικοί), να ετοιμάζει λογαριασμούς και προσδιορισμούς φορολογητέου εισοδήματος για σκοπούς επιβολής φόρουεισοδήματος. ΤοΆρθρο46τουΝόμουέχειως ακολουθίας: 10 15 20 25 30 35 40 '"46. Λογαριασμοί και προσδιορισμοί του φορολογητέου εισοδήματοςπροσαγόμενοιτο) Εφορωήσυνοδεύοντες φορολογικάς δηλώσεις υποβαλλομένας τω Εφόρω δυνατόν,εντηυπό του Εφόρουενασκήσει της διακρι­ τικήςτουεξουσίας,ναμηληφθώσιν υπ*όψιν εάν δεν ητοιμάσθησαν και επιστοποιήθησαν υπό τίνος ανεξάρτητου λυγιστού ασκούντος επάγγελμα εν τη Δημοκρατία και δεόντως εξουσιοδοτημένου υπό του ΥπουργούτωνΟικονομικών όπωςετοιμάζη λογαρια­ σμούς και προσδιορισμούς φορολογητέου εισόδηματος διά σ/.οπούς επιβολής φόρου εισοδήματος. Ο Υπουργός των Οικονομικών δύναται, κατάτηνέκδοσιντοιαύτηςαδείαςναεπιβάλητοιούτουςόρουςοίους ήθελεκρίνει αναγκαίουςή σ/οπίμους διάτην εξασφάXLOWτης ετοιμασίαςκαι υποβολής λογαριασμών δεικνυόντων τηναληθή καιακριβή δήλωσιν τωνκερδών ήζημιώνεμπορικήςήβιομηχανικήςεπιχειρήσεως.επι­ τηδεύματος ή βιοτεχνίας, ελευθερίου ή άλλου τινός επαγγέλματος: ΝοείταιότιοΥπουργόςτωνΟικονομικώνδύναται οποτεδήποτε να αφαίρεση την τοιαύτην άδειαν εκ προσώπου επαγγελλομένου τον λογιστήν ή εκ τίνος μέλουςανήκοντοςειςοίκοντοιούτωνλογιστών,εάνη ικανότης ήσυμπεριφοράτου λογιστού εν τηετοιμασίαλογαριασμών ή προσδιορισμών"του φορολογητέ­ ου εισοδήματος δικαιολογεί τοιαύτην ενέργειαν εκ μέρουςτουΥπουργούΟικονομικών: Νοείται περαιτέρω ότι οιαδήποτε απόφασις του Υπουργού των Οικονομικών βάσει του παρόντος άρθρου θα δύναται- να αναθεωρηθή υπό του Υπουργικού ΣυμβουλίουσυμφώνωςτοιςΚανονισμοίς 2699 Χρυσοστομής, Δ. Λαρδι'ις ν.Δημοκρατία; κ.ά.

(1989)τοιςγενομένοις δυνάμειτουάρθρου52." Τοβασικόεπιχείρηματουευπαίδευτουδικηγόρουτουαιτη­ τή, με βάση το οποίο ζητάακύρωση του μέρους εκείνου της απόφασης του Υπουργού Οικονομικών που έχει επιβάλει όρους,είναιότιη ενλόγωπράξηεκδόθηκεχωρίςναυπάρχουν σε ισχύ οι κανονισμοί που προβλέπονται στο εδάφιο 3 του Άρθρου52τουΝόμουκαικατάσυνέπεια, οΥπουργός δενείχε δικαίωμα να επιβάλει όρουςήπεριορισμούς στην εξουσιοδό­ τησηπουπαραχώρησε. 5 10 Το εδάφιο 3 του Άρθρου 52 του Νόμουπρονοεί ταακό­ λουθα: "52

(3)Το Υπουργικόν Συμβούλιον δύναται να θεσπίζη Κανονισμούς διά την εφαρμογήν των διατάξεων αίπνες διέπουσι τηνπαροχήναδείαςήτην αφαίρεσιν αδείας από τους ανεξαρτήτους επαγγελματίας λογιστάς δυνάμειτουάρθρου46." 15 20 Είναι επίσης η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου του αιτητήπωςταΆρθρα46και52

(3)τουΝόμουθαπρέπειναδια­ βάζονταισεσυνάρτησημεταξύτουςκαιπωςσύμφωναμεταεν λόγω άρθρα, το όργανο το οποίο έχει εξουσία να επιβάλλει περιορισμούς καιόρους κατάτην έκδοσητης εξουσιοδότησης είναι ο Υπουργός Οικονομικών, αλλά πάντοτε σύμφωνα με τους κανονισμούς πουψηφίζει το Υπουργικό Συμβούλιοκαι οι οποίοι διέπουντηνπαροχήήτην αφαίρεση της εξουσιοδό­ τησης. Το Υπουργικό Συμβούλιο ουδέποτε ενέκρινε κανονι­ σμούς βάσει του εξουσιοδοτούντος νόμου και κατά συνέπεια γίνεταιισχυρισμόςπωςοΥπουργός Οικονομικώνδενδύναται ναεπιβάλειπεριορισμούςκαιόρουςκατάτηνέκδοσητηςεξου­ σιοδότησης, 25 30 Την επιχειρηματολογία του ο ευπαίδευτος συνήγορος του 35 αιτητήτηβασίζειστηνυπόθεσηάημητρίονν. ΤηςΔημοκρατίας

(1987)3Α.Α.Δ. 111,όπουοέντιμος Δικαστής κ.Α. Σαββίδης, στις σελ. 119και 120.λέγειτα εξής: "Thepowerof theMinister undersection 46,whenissuing authorisation is to impose conditions as he deemsnecessary for 'ensuringpreparation andsubmission of accounts'. Heis 2700 40 3 ΑΛΛ. Λαρδή;ν.Δημοκρατία;κ.ά. Χρυσοστομής, Δ. alsoempowered towithdraw apermit 'if theabilityorconduct of an accountantinthepreparation of accounts...justifies such an action on thepart of the Minister of Finance'. 5 10 15 20 25 30 Section 46 should be read in conjunction with section 52

(3)which providesthat: 'The Council of Ministers may make regulations for the application of theprovisionsgoverningthegrant or withdrawal of authorisation from independent professional accountants undersection 46.' It is clear from the above provisions that the power to make regulations astothegrant or withdrawal of an authorisation isthe Council of Ministers and the organ delegated with the power to issueor withdraw such authorisation is the Minister of Finance. Reading the two sections together, it is apparent that the Minister has no power to impose any conditions for the issueof authorisation which are ourside thescope of theregulations made by the Council of Ministers." Είναι ο ισχυρισμός του ευπαίδευτουσυνηγόρου των καθ' ων η αίτηση πως για την παραχώρηση της εξουσιοδότησης προς τον αιτητή, ο Υπουργός Οικονομικών έλαβε υπόψητα προσόλπα και την πείρα του αιτητή και επέβαλε σ' αυτόν συγκεκριμένους όρους με βάσητις εξουσίες που τουπαρέχο­ νται απότο Αρθρο 46 του Νόμου. Οι όροι πουεπιβλήθηκαν στον αιτητή αποτελούν περιορισμούς στην άσκηση του λογιστικού επαγγέλματοςαπόμέρουςτουαιτητή,σεότι αφοράτην ετοιμασία λογαριασμών και προσδιορισμών φορολογητέου εισοδήματοςκαιείναισύμφωνοιμετακριτήριαπουοικαθ' ων ηαίτησηέχουνκαθιερώσεικαιεφαρμόζουν από πολλάχρόνια όταν παραχωρούν τέτοιες εξουσιοδοτήσεις. 35 40 Είναι επίσης η εισήγηση του ευπαίδευτου δικηγόρου των καθ' ων η αίτηση πως η θέσπιση των Κανονισμών από το Υπουργικό ΣυμβούλιοδυνάμειτουΑρθρου52

(3),πουδιέπουν την παροχήή αφαίρεσητης εξουσιοδότησης, δεν είναι πράξη υποχρεωτικήγιατο Υπουργικό Συμβούλιο,εν όψει τηςμονα­ δικήςέννοιαςπου μπορείνααποδοθείστηλέξη "δύναται",που αναφέρεται στο σχετικό άρθρο. Επομένως,κατάληξεοευπαί2701 Χρυσοστομής, Δ, Λαρδηςν.Δημοκρατία;κ.ά.

(1989)δευτος συνήγορος, ο Υπουργός Οικονομικών είχεδικαίωμα ήΑ:αι υποχρέωση να εφαρμόσει τις υπόλοιπες διατάξειςτου Νόμου, δηλαδήτουΑρθρου46, σχετικάμετηνπαροχή άδειας και την επιβολή όρων και περιορισμών στην άσκηση της. Διαφορετικάθαήταναδύνατο,είπε, γιατηΔιοίκησηναεφαρμόσειτο Νόμο. 5 Επίσης ανάφερεότι ο Υπουργός Οικονομικών,μετηνεπι­ βολήόρων,δενέχειυπερβείταόριατηςεξουσίαςτουκαιπως οιόροικαιπεριορισμοί πουεπέβαλεστοναιτητή είναιαπόλυ- 10 τα σύμφωνοι μετογράμμα καιτοπνεύματουΑρθρου 46του Νόμου και με την πάγια πρακτική που εφαρμόζει το Υπουργείο από τότε που έχει θεσπιστεί το άρθρο αυτόκαι συνεπώς,γιασκοπούςδημόσιουσυμφέροντος,δενείναινοητό ναπαρέχεταιεξουσιοδότησησεπρόσωπαχωρίςτααπαιτούμε- 15 ναπροσόνταναυποβάλουνλογαριασμούς. Το μέρος εκείνο της απόφασης του αδελφού Δικαστή κ. ΣαββίδηστηνυπόθεσηΔI^IIJTQIOVν.Τι^Διμιοκρατίας(ανωτέρω), πουανάφερα,τουιοθετώπλήρωςκαισυμφίονώμ£τηθέσηπωςτο 20 αρμόδιοόργανοναεκδίδεικανονισμούς, όσοναφοράτηνπαρα­ χώρηση ή ακύρωση της εξουσιοδότησης, είναι το Υπουργικό Συμβούλιοκαιπωςτο αρμόδιοόργανοπουέχειτηνεξουσία να εκδίδει ή να ακυρώνει μια τέτοια εξουσιοδότηση είναι ο Υπουργός Οικονομικών. Όμως,ο Υπουργός Οικονομικών δεν 25 έχει δικαίωμανα επιβάλλει όρους ήπεριορισμούς έξω απότο πλαίσιο των κανονισμών που γίνονται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Παράλληλα και επιπρόσθετα, ο Υπουργός Οικονομικώνέχειτοδικαίωμα,δυνάμειτουΑρθρου46,"κατάτην έκδοσιντοιαύτηςαδείαςναεπιβάλητοιούτουςόρουςοίουςήθελε 30 κρίνει α\αγκαίουςήσ/,οπίυ.ουςδιάτηνε£ασφχ*λισιντης ετοιιιασίας και υποβολής λοναοιασυ.ών δεικνυόντων την αληθήκαι ακριβή δηλωσιν τωνκεοδώνή βίαιωνεμπορικήςή βιομηχανικής επιχειρήσεως, επιτηδεύματος ή βιοτεχνίας, ελευθερίου ή άλλου τινόςεπαγγέλματος: " 35 Αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός πως οι κανονισμοί που προνοούνται απότο Αρθρο 52

(3)τουΝόμουδενέχουνθεσπι­ στεί απότο Υπουργικό Συμβούλιοκαισυνεπώς,ο Υπουργός Οικονομικών δενέχειδικαίωμαναεπιβάλλειόρουςήπεριορι- 40 σμούς όσον αφοράτην έκδοση της σχετικής εξουσιοδότησης. Μπορούν,όμως,οιόροιπουεπιβλήθηκανστην εξουσιοδότηση 2702 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 Λαηδής ν.Δημοκρατία;κ.ά. Χρυσοστομής, Δ. του αιτητήναθεωρηθούν πως εμπίπτουν εντός του πλαισίου τηςεξουσίας τουΥπουργούΟικονομικών ναεπιβάλλει όρους για την εξασφάλιση της ετοιμασίας και υποβολής λογαρια­ σμών πουναδείχνουν τηναληθή καιακριβήδήλωση τωνκερδώνήζημιών; Εξετάζονταςτοπεριεχόμενο τωνόρων,όπως αναφέρονται στην επιστολή ημερ. 3.12.88 και που εκτίθενται πιο πάνω, καταλήγωαβίασταστοσυμπέρασμα,όπωςεξάλλουείναικαιη θέσητουευπαίδευτουσυνηγόρουτωνκαθ'ωνηαίτηση,πωςοι όροι αυτοίδένεπιβλήθηκαν "διατηνεξασφάλισιν τηςετοιμα­ σίας και υποβολής λογαριασμών δεικνυόντων την αληθήκαι ακριβήδήλωσιντωνκερδώνήζημιών",αλλά επιβλήθηκανσαν όροιή περιορισμοί πουαφορούντηνέκδοσητης εξουσιοδότησης και κατά συνέπεια, επιβλήθηκαν καθ'υπέρβαση, και/ή κατάχρησηεξουσίας.. Όλοι οι άλλοι λόγοι της προσφυγής δεν ευσταθούν καιτο θέματηςπαραβίασηςτηςαρχήςτηςισότηταςπαράμεινεαπλός ισχυρισμός. Γιατουςπιοπάνω λόγους,η επίδικηαπόφασητωνκαθ'ων η αίτησηακυρούται. Δεν επιδικάζονται έξοδα. 25 Ηεπίδικη απόσχιση οχυ­ ρώνεταιχωρίςέξοδα. 2703