(1989)13 Δεκεμβρίου, 19S9 [ΓΓΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΒΑΣΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ, Αιτητής, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΑΔΕΙΩΝ,Φ/ΔΙΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙΕΡΓΩΝ, Καθ'ων ηΑίτηση. (Υπόθεσΐ)Αρ. 329/S7) Έννομο συμφέρον— Κρίσιμοςχρόνος— Οαιτώνπρέπειναέχει έννομο συμφέρον σεόλα ταστάδιατηςδιαδικασίαςμέχριτης αποπερατώσεως της ΑιτήσεωςΑκυρώσεως — Κατάργηση δίκης —Επέρχεται όταν η αξίωση τοναιτοίητος ικανοποιηθείπλήρως. 5 ΑκυρωτικήαπόφασηΑνωτάτονΔικαστηρίου—Επανεξέταση θέματοςαπό Διοίκηση — Καθήκον διοικήσεως — Σύπαγμα. Άρθρο 146.5 — Επανεξέτασημε βάσΐ] το πραγματικό και νομικόκαθεστώςπου ίσχνε στο χρόνο της έκδοσης τηςπράξεως, που ακυρώθηκε — Ηδιοίκηση όμως δεσμεύεται από τοδίκαιο τουχρόνου τηςέκδοσηςτηςνέαςπρά]Q ξης—Αναφορά στηΝομολογία. Στην παρούσα υπόθεσηηΑρχή Αδειών δέχθηκεαίτηματου αιτού ντοςκαιτουπαρεχώρησε7άδειεςαυτοκινήτωνεκμισθουμένων χωρίς οδηγό. Η Αναθεωρητική Αρχή Αδειών, προς την οποία προσέφυγαν ενδιαφερόμεναπρόσωπαακύρωσετηναπόφασητηςΑρχής Αδειών.Το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε την τελευταία αυτή απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών. Αποτέλεσμα ήταν η επανεξέτασητου θέματοςαπότηνΑναθεωρητικήΑρχήΑδειών. Καιπάλινόμωςητελευ ταία ακύρωσετηναρχική απόφασητης Αρχής Αδειών, γιατί"δεν είχε πεισθεί ότι ο ενδιαφερόμενος προτίθεταινα μετέλθει την επιχείρηση ενοικίασηςοχημάτωνεκμισθουμένωνχωρίςοδηγόωςκύριόντου επάγ- 3018 15 20 3Α.Λ.Δ. Κνριάκουν.Δημοκρατία; γε>.μα. Η ΑναθεωρητικήΑρχήΑδειώ\'έλαβεσοβαράυπόψητηςτογεγο νόςότιοενδιαφερόμενοςδενέχειω;τώρα(υπογράμμισηεκδοτών)επα ναπατρισθεί και γι" αυτό δεν έχει πεισθεί ότι ηπρόθεσητου είναι να επαναπατρισθεί". 5 10 Κατά τη διάρκεια της δίκης προεβλήθη ο ισχυρισμός ότι ο αιτών έπαψεναέχει έννομο συμφέρον, γιατί στο μεταξύ ηΑρχήΑδειών του είχεπαραχωρήσει7άδειεςγιαεκμίσθωσηαυτοκινήτωνχωρίςοδηγό.Το Δικαστήριο απέρριψετηντελευταίααυτήεισήγηση, γιατίηπαροχήτων 7 αδειών δεν μπορούσε να συσχετιστεί με το αρχικό αίτημα,πουείχε αρχικάικανοποιηθείαπότηνΑρχήΑδειών. Οινέεςάδειεςδόθηκανστα πλαίσια νέας χωριστής ανεξάρτητης αιτήσεως. Απορρίπτοντας την εισήγηση,το Δικαστήριο ανέλυσε τις νομικές αρχές, πουπροκύπτουν απότις δύοπρώτεςπιοπάνωπεριληπτικές σημειώσεις. 15 20 ΣτηοΐΛ-έχειατοΑνώτατοΔικαστήριο προχώρησε καιακύρωσετην επίδικη απόφαση επί τω ότι λήφθηκαν από την ΑναθεωρητικήΑρχή Αδειώνκατά την επα\Έξέτασητηςυποθέσεωςγεγονότα μεταγενέστερα της αποφάσεως,που είχε ακυρωθεί από το Αλ'ωτατο Δικαστήριο και συγκεκριμένατογεγονόςτουμηεπαναπατρισμούτουαιτούντος μέχρι τηςημέραςεκδόσεωςαποφάσεωςαπότηνΑναθεωρητική ΑρχήΑδειών. Ηεπίδικη απόφαση ακυρώνεται μεΑΚ100έξοδαυπέρτουαιτούπος. 25 Αναφερόμενες υποθέσεις: Kritiotis v. MunicipalityofPaphosandOthers(19S6) 3C.L.R. 322, 30 Papaleontiou v.E.S.C. 0987) 3C.L.R. 1341, Avgoloupi v. Ministerof Interior(19S5) 3C.L.R. 1525, 35 Constantinou v. GreekCommunal Chamber through The Disciplinary Board
(1965)3CLR. 96, Kyprianides v. Republic(196S)3CLR. 653, 40 loannidesandAnotherv. Republic
(1979)3CLR. 628, Republicv. SaTirides
(1985)3CLR. 163, 3019 Κυριάκουν.Δημοκρατίας
(1989)Christoiides v. Republic (19S5) 3 CLR. 1127, ΒανέζηςκαιΆ/J.oi v. ΔημοκρατίαςκαιΆλλου
(1989)3ΑΛΛ.
- Προσφυγή. 5 Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών σε ιεραρχικές προσφυγές με την οποία επεκύρωσε τηναπόφασητης Αρχής Αδειών ναχορηγήσει στον αιτητή άδεια για επτά καινούρια οχήματα εκμισθοΰμενα χωρίς οδηγό. ίο Γ.Γιάγχου, γιατον Αιτητή. Γ. Εοωτοκρίτου (κα),Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε τηνακόλουθηαπόφαση.Το αντικείμενο της παρούσαςπροσφυγής είναι ηνομιμότητα της απόφασης της Αναθεωρητικής Αρχής Αδειών (η "Αρχή") σε ιεραρχικέςπροσφυγές,μετηνοποίαακύρωσετηναπόφασητης Αρχής Αδειών γιαχορήγηση στον αιτητήάδειαςγια επτάκαι νούρια οχήματαεκμισθούμενα χωρίς οδηγό. Ο αιτητής είναι Κύπριος που μετανάστευσε πριν αρκετά χρόνια στην Αγγλία και είχε στην ξένη εκείνη χώρα ως επάγ γελμα του την αγορά και πώληση καινούριων και μεταχειρι σμένων αυτοκλήτων. Για προσωπικούς και οικογενειακούς λόγους αποφάσισε την επιστροφή και επανεγκατάστασή του στην ιδιαίτερηπατρίδα του. Πριν τηνοριστική επανεγκατάστασήτου θέλησε νακατοχυ ρωθεί επαγγελματικά και υπόβαλε στην Αρχή Αδειών αίτηση για χορήγηση άδειας για 25 οχήματα εκμισθούμενα χωρίς οδηγό. Η Αρχή Αδειών στις 9 Ιανουαρίου,1985, εξέτασε τις αιτή σεις του αιτητήκαι,αφούάκουσεόλες τις ενστάσεις, αποφάσι σε να του χορηγήσει επτάάδειες" Ζ " μετους πιο κάτωόρους, που αναγράφονται στην άδειατου. "(α) Η έγκριση πρέπει ναυλοποιηθεί σεδιάστημα6 μηνών 3020 15 20 25 30 35 40 3 Λ.Λ.Δ. Κυριάκουν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. από της κοινοποίησης προς εσάς της επιστολής αυτής και σε περίπτωση μη υλοποίησης της αυτόματαθεω ρείταιότι δενεξεδόθη. 5 10 (β) Η έγκριση αυτήτότε μόνοθαυλοποιηθεί εφόσοικανο ποιήσετε την Αρχή Αδειών ότι διαθέτετε κατάλληλη επαγγελματικήστέγηγιατουςσκοπούςδιεξαγωγήςτης επιχείρησης ενοικίασης αυτοκινήτων χωρίς οδηγό. Προς το σκοπό αυτό καλείσθε όπως υποδείξετε στο Τμήμα Οδικών Μεταφορών τον συγκεκριμένο χώρο της επαγγελματικήςσας στέγης." 15 Πέντε ενδιαφερόμενοι καταχώρισαν ισάριθμες ιεραρχικές προσφυγές ενώπιον της Αρχής εναντίον τηςπιοπάνωαπόφασης. 20 Η Αρχήστις 20 Απριλίου, 1985, ακύρωσε την απόφασητης Αρχής Αδειών. Η απόφαση της Αρχής ακυρώθηκε από το Δικαστήριο τούτο στην Ποοσφυγή Αρ. 651/S5 - Kyriacou ν. Republic {1986) 3 CLR. 1S
- 25 ΜετάτηνακυρωτικήΑπόφασητουΔικαστηρίουηΑρχή, με συμβουλή του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα, και για να συμμορφωθεί, όπως είχε καθήκον, με το Αρθρο 146.5 του Συντάγματοςμε την Απόφαση του Δικαστηρίου, επανεξέτασε τις ενώπιον της ιεραρχικές προσφυγές. Στις 27 Δεκεμβρίου, 19S6, άκουσε τους προσφεύγοντες και τον αιτητήκαι στις 19 Ιανουαρίου, 19S7, εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία έχει:- 30 35 40 "Η Αναθεωρητική Αρχή Αδειών έχοντας υπόψη την ισχύουσα νομοθεσία και όλα τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως που έχουν τεθεί ενώπιον τηςκαιαφού μελέ τησε όλα τα στοιχεία των σχετικών φακέλων και όλα όσα έχουν λεχθεί εκ μέρους των προσφευγόντων καιτουενδια φερομένου αποφασίζεινα εγ/.ρίνει τις προσφυγές γιατίδεν έχει πεισθεί ότι ο ενδιαφερόμενος προτίθεται να μετέλθει την επιχείρηση ενοικίασης οχημάτωνεκμισθουμένων χωρίς οδηγό ως κύριο του επάγγελμα. Η Αναθεωρητική Αρχή Αδειών έλαβε σοβαράυπόψητης το γεγονός ότι οενδιαφε ρόμενος δεν έχει ως τώρα επαναπατρισθεί καιγι' αυτόδεν έχειπεισθεί ότι πρόθεσητου είναινα επαναπατρισθεί." 3021 Ξτυλιανίδης, Δ. Κυριάκουν. Δημοκρατία;
(1989)Ηδικηγόρος τηςΑρχήςεισηγήθηκε ότιηπροσφυγήδενμπο ρεί ναπροχωρήσει, γιατίοαιτητήςέπαυσεναέχειέννομοσυμ φέρον,επειδήη Αρχή Αδειώνστις 17Δεκεμβρίου, 1988,παρα χώρησεστον αιτητήεπτάάδειες "Ζ"καιζήτησε τηνκατάργηση της δίκης. 5 Ηπροσφυγή δενείναιλαϊκήαγωγή, αλλά ένδικο μέσο ακύ ρωσης διοικητικής πράξηςήαπόφασης,ήπαράλειψης οφειλο μένης ενέργειας καιοπροσφεύγων πρέπειναέχει"έννομοσυμ φέρο" με την έννοια της φράσης στην παράγραφο 2 του 10 Αρθρου 146 του Συντάγματος, όπως έχει αναπτυχθεί σεπλη θώρα Αποφάσεων του Δικαστηρίου τούτου - (βλ., μεταξύ άλλων, Kritiotis v. MunicipalityofPaphosand Others
(1986)3 CLR. 322·Papalcontiou v. E.S.C. (19S7)3C.L.R.1341). 15 Ο αιτητήςπρέπει ναέχειέννομο συμφέρο σεόλατα στάδια της διαδικασίας μέχρι την αποπεράτωση της προσφυγής (Avgoloupi v.Minister of interior(19S5)3CL.R. 1525). Στα Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959, στησελ. 260διαβάζομε:- 20 ".... η αίτησις ακυρώσεως θεωρείται απαράδεκτοςελλείψει συμφέροντος,οσάκιςαύτηστρέφεταικατάπράξεωςηςηακύρωσις δενθαωφελήση τοναιτούνταή θαβλάψηαυτόν." 25 (Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας 583
(30), 490
(34), 181
(44),1939
(58).) Το έννομο συμφέρο παύειναυφίσταταιανηπροσβάλλαμενηπράξηκαταστεί απόνομικήήπραγματική αιτίαχωρίςαντι κείμενο. 30 Ηδίκηκαταργείταιότανη αξίωσητουαιτητή ικανοποιηθεί πλήρως - (Αποφάσεις Συμβουλίου Επικρατείας 1158-66
(56)και 1104
(56)). 35 Στηνυπόθεση αυτήοαιτητήςυπόβαλε αιτήσεις το 1984 για τηχορήγηση 25αδειώνοχημάτων"Ζ". Ηεξέλιξηκαιηιστορία των αιτήσεων αυτώναναφέρθηκεπιοπάνω. Ητελευταίααπόφάσητης Αρχήςγια τις πιο πάνωαιτήσεις είναι το αντικείμε νοτης παρούσαςπροσφυγής. 40 3022 3 ΑΛΛ. 5 10 Κυριάκουν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. Ο αιτητής,ανεξάρτητααπότις πιο πάνω αιτήσεις, στις 19 Νοεμβρίου, 1986, υπόβαλε άλλες αιτήσεις στην Αρχή Αδειών για τη χορήγηση άλλων αδειών για25 οχήματα εκμισθούμενα χωρίς οδηγό με έδρα τη Λευκωσία. Η Αρχή Αδειών στις 17 Δεκεμβρίου, 19SS, αποφάσισε τη χορήγηση στον αιτητήεπτά αδειών με τους όρους που αναφέρονται στην επιστολή της κοινοποίηση, ημερομηνίας 31 Ιανουαρίου, 1989. Οι άδειες αυτές είναιανεξάρτητεςκαισεκανέναστάδιοτης διαδικασίας για την έκδοση τους δεν συσχετίστηκαν με τις προηγούμενες αιτήσειςτουαιτητήκαιτηνπροσβαλλόμενη απόφαση. Η έκδο ση των αδειών της 17ης Δεκεμβρίου, 19S8, από την Αρχή Αδειών δεν αποτελεί ικανοποίηση του αιτήματος του αιτητή στην προσφυγή. Ο αιτητής συνεχίζει να έχει έννομο συμφέρο και ηδιοικητικήδίκηδενκαταργείται. 15 20 25 30 35 Ο αιτητής ισχυρίζεται ότι η Αρχή έλαβε υπόψη της και ουσιαστικά επηρεάστηκε στη λήψη της προσβαλλόμενης από φασης απόγεγονότα που αναφέρονται σε χρόνο πολύ μεταγε νέστερο από τηναπόφασηπουακυρώθηκεαπότοΔικαστήριο, δηλαδήτο ότι μέχρι την ημέρα της έκδοσης της προσβαλλόμε νης απόφασης δεν είχε επαναπατρισθεί. ΗακυρωτικήΑπόφασητουΔικαστηρίου ακυρώνειαπότην αρχή(ex tunc)την προσβαλλόμενη απόφασηκαιεξαλείφει όλα τα αποτελέσματατης. ΗΔιοίκηση έχει καθήκοναεπανεξετά σει το θέμα με βάσητο πραγματικό και νομικό καθεστώς που ίσχυε στο χρόνο της έκδοσης της πράξης που ακυρώθηκε. Υποχρεούται να προβεί σε νέα κρίση με βάσητοπραγματικό και νομικό καθεστώς που ίσχυε στο χρόνο αυτό. Δεσμεύεται όμως με το ισχύον δίκαιο,δηλαδή το δίκαιο του χρόνου της έκδοσης της νέας πράξης -{Stylianos Constantinou and The Greek Communal Chamber through The Disciplinary Board
(1965)3 C.L.R. 96, 105- Pantelakis Z. Kyprianides v. Republic (Public Service Commission)
(1968)3 C.L.R. 653, 660- loannides and Another v.Republic
(1979)3 C.L.R.628" Republic v. Safirides
(1985)3 C.L.R. 163" Christofides v. Republic
(1985)3C.L.R. 1127, 1133" Παναγιώτιχ Βανέζη και Αλλοι ν. ΚυπριακήςΔημοκρατίαςκαι Αλλον
(1989)3 Α.Α.Δ. 2522). 40 Η δικαιοδοσία της Αρχής ρυθμίζεται από τον περί Ρυθμίσεως τηςΤροχαίαςΜεταφοράς (Τροποποιητικός) Νόμο 3023 Στυλιανίδικ,Δ. Κυριάκουν.Δημοκρατίας (t989) του 1984 (Αρ. 84/84). Τοάρθρο4Α
(4)προβλέπει:"
(4)Η αναθεωρητικήαρχή αδειών δύναται να εκδώσει μίαν των ακολούθων αποφάσεων: 5 (α)να επικύρωση την προσβληθείσαν απόφασιν· (β) να ακύρωση την προσβληθείσαν απόφασιν· (γ) νατροποποίηση την προσβληθείσαν απόφασιν- 10 (δ) ναπροβήηιδίαεις έκδοσιννέαςαποφάσεωςειςαντικατάστασιν της προσβληθείσης· (ε) να παραπέμψητην υπόθεσιν εις την αρχήν αδειών, διατάσσουσα ταύτηννα προβήεις ωρισμένην ενέργειαν." Η Αρχή, δυνάμει του εδαφίου5 μπορεί να λάβει υπόψη της γεγονότα μεταγενέστερα τηςέκδοσης της απόφασηςτηςΑρχής Αδειών, μόνο αν εκδώσει απόφασηόπως οι παράγραφοι (δ) και (ε)του εδαφίου
(4)πιο πάνω. Στηνεπανεξέταση θέματος, ύστερααπό ακυρωτικήαπόφασητουΔιοικητικού Δικαστηρίου δεδικαιούταιναλάβειυπόψητηςγεγονότα μεταγενέστερα από την ημέοατης έκδοσης της πράξηςπουακυρώθηκε. 15 20 25 Η Αρχήπρόδηλα έλαβε υπόψη της γεγονότα μεταγενέστερα -τημηεγκατάστασητουαιτητήστηΔημοκρατίατονΙανουάριο του 1987. Αυτό είχεουσιώδη επιρροήστην άσκηση τηςδιακρι τικής της ευχέρειας. Αποτελεί παράβαση του Νόμου - των αρχών του διοικητικού δικαίουκαιπλάνηπερί ταπράγματα. 30 Το υλικό ενώπιον της Αρχής και οι ισχυρισμοί των προ σφευγόντων και του αιτητή ήταν ταυτόσημοι με τα στοιχεία ενώπιον της Επιτροπήςστις 20Απριλίου, 1985,ότανπήρετην απόφαση που ακυρώθηκε απότοΔικαστήριο. 35 ΣτηνακυρωτικήδικαστικήΑπόφαση Kyriacou v. Republic (ανωτέρω) ειπώθηκε στη σελ. 1852:"The conclusion of the respondents that applicant was not trulyminded tocarryon Z-carbusinessas hismain occupation is not borne out by the material before the respondents. On 3024 40 3 Α.Α.Δ. Κυριάκουν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ. the contrary such information as there was on the subject tendedtosupport theopposite view." 5 10 15 20 Ημόνηπρόσθεσηήτανδήλωσηγιατοναιτητήότιήτανέτοιμος και πρόθυμος να εκτελέσει τους όρους που επιβλήθηκαν από την ΑρχήΑδειών, στους οποίους αναφοράέχει γίνει πιο πάνω, αλλά δεν το έπραξε αναμένοντας την απόφαση της Αρχής στις προσφυγές. ΣύμφωναμετοΝόμο, Αρθρο 3,παράγραφο 10,η απόφαση της Αρχής Αδειών δεν είναι εκτελεστή πριν την έκδοση της απόφασηςτηςΑρχής σε ιεραρχική προσφυγή. ΤοεύρηματηςΑρχής,ότι οαιτητήςδενπροτίθετο ναασκήσει ωςκύριο επάγγελματηνεπιχείρηση εκμισθουμένων οχημά τωνχωρίςοδηγό,είναιαντίθετομεταστοιχείαπουείχεηΑρχή ενώπιοντης. ΗπροσβαλλόμενηαπόφασητηςΑρχής είναιπροϊόνπλάνης περίταπράγματα,ελαττωματικήςάσκησηςτηςδιακριτικήςτης εξουσίας καιδενήτανεύλογα επιτρεπτήσ'αυτή. Γιατουςπιοπάνω λόγους ηπροσβαλλόμενη απόφαση ακυ ρώνεται. 25 Ενόψει τηςπροϊστορίας τηςυπόθεσης οι καθ' ωνη αίτηση ναπληρώσουν £100.-έναντιτωνεξόδων του αιτητή. , 30 Ηπροσβα?Λόμε\ η απόφαση ακυρώνεται με £100.έναντι εξόδωναιτητή.