3 ΑΛΛ. 13Δεκεμβρίου,1989 [ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΑΡΙΟΣΧΡΙΣΤΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Καθ'ον ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 493/87) 5 Φορολογία — Φόρος εισοδήματος — Κεφα).αιονχικές εκπτώσεις — Οι ΠερίΦορολογίαςτονΕισοδήματοςΝόμοι1961-1985,Αρθρο 12
(2)(α)— Στοιχείαπαγίουενεργητικού— Κατάπόσοηλεκτρονικός υπολογιστής εμπίπτειστηνέννοια τονόρον"εγκαταστάσεις"— Καταφατικήηαπάντηση στοερώτημα—Προϋποθέσειςπαραχωρήσεωςτωνεκπτώσεων. Φορολογία —• Φόρος εισοδήματος — Καθορισμός ποσού — Αρχές,πον διέπουνεπέμβαση τουΑνωτάτουΔικαστηρίον. 10 Τοαίτηματου αιτούντος γιαπαραχώρησηκεφαλαιουχικής εκπτώ σεως εν σχέσει μεηλεκτρονικό υπολογιστή, πουαγόρασε καιεγκατέ στησεστοσπίτι του,απορρίφθηκε.Απόταγεγονότα προκύπτει ότιο αιτώνχρησιμοποιούσετον υπολογιστήτόσογιατηνεργασίατουστον οίκοελεγκτών,πουεργάζετο,όσονκαιγιαπροσωπικούςλόγους. 15 Το ΑνώτατοΔικαστήριο, ακυρώνονταςτηνεπίδικηαπόφαση,απε φάσισε:
(1)Οιπροϋποθέσεις παραχωρήσεωςτων εκπτώσεων είναι: 20 (α)Οιδαπάνεςπρέπει ναγίνουν αναφορικάμετηναπόκτηση πάγιουενεργητικού, 3031 Χρίστουν.Δημοκρατία;
(1989)(β)Ταστοιχεία αυτάπρέπειναείναιείτεμηχανήματαείτε εγκα ταστάσεις είτεκτίρια (γ) Ταμηχανήματα, εγκαταστάσειςήκτίριαπρέπειναανήκουν στοπρόσωποπουασκείεπιχείρηση-και 5 (δ)Τα στοιχεία πάγιου ενεργητικού πρέπει ναχρησιμοποιού νται απότηνεπιχείρηση.
(2)Στησυγκεκριμένηπερίπτωση καιενόψειτωνγεγονότων, που έχουν προαναφερθεί,ηεπίδικηαπόφαση δεν ήταν εύλογαεπι τρεπτή στον καθ'ουηΑίτηση.Σ'αντίθεση μετις περιπτώσεις τωνΆρθρων 11 και 13(ε)τωνίδιωνΝόμωνστηνπερίπτωσητου Αρθρου 12δεν είναιαπαραίτητηηπροϋπόθεσηόπωςηδαπάνη γίνεταιεξολοκλήρουκαιαποκλειστικά γιατηνκτήση τουεισοδήματος. 10 15 Ηεπίδικηαπόφασηακυρώνεται. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: loannides v. Republic
(1982)3C.L.R. 97, Geori>iade$v. Republic
(1980)3C.L.R.
- 25 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος με την οποία απέρριψε το αίτηματου αιτητήγια κεφαλαιουχικές εκπτώσεις αναφορικά με ένα ηλεκτρονικό υπολογιστή. 30 Μ.Π&ίδης, για τον Αιτητή. Λ. Ευαγγέλου, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Καθ' ου ηαίτηση. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Ανάγνωσετην ακόλουθη απόφαση. Μετην παρούσα προσφυγή ο αιτητής προσβάλλει την απόφαση του καθ'ου ηαίτηση με ημερομηνία 30.3.S7μετην οποία απέρριψε το αίτηματου αιτητή για κεφαλαιουχικές εκπτώσεις αναφορι κά με ένα ηλεκτρονικό υπολογιστή (computer). 3032 35 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 Χρίστουν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. Ο αιτητής είναι λογιστής και συνέταιρος στον οίκο Κωστουρής, Μιχαηλίδης και Σία. Αγόρασε προσωπικά ένα ηλεκτρονικόυπολογιστή,τονοποίοεγκατάστησεστοσπίτιτου καιζήτησεκεφαλαιουχικέςεκπτώσειςμεβάσητοάρθρο12των Περί Φορολογίας τουΕισοδήματοςΝόμου 1961-
- Οαιτητήςζητάτηνέκπτωσηλόγω φθοράςσύμφωναμετην παράγραφο (α) του Εδαφίου2 του άρθρου 12 και έκπτωση λόγω επενδύσεως σύμφωνα με την παράγραφο (β)του ιδίου εδαφίου. Με βάση τις διατάξεις αυτές για στοιχεία πάγιου ενεργητικού πουχρησιμοποιούνται στην επιχείρησηχορηγού νται: (α) έναεύλογοποσόγιατηνμείωσηκαιφθοράτηςαξίας τους μέχρις ότου το κόστος διαγραφεί,και (β)έκπτωσηλόγω επένδυσης σεμηχανήματακαιεγκαταστάσειςπουχρησιμοποιούνταιγιαπρώτη φορά. Τοερώτημαπουπρέπεινααπαντηθείστηνπροσφυγήείναι κατά πόσο ο αιτητής υπό τις περιστάσεις, εδικαιούτο στις κεφαλαιουχικέςεκπτώσεις. 20 25 30 35 Οόρος "στοιχεία πάγιου ενεργητικού"σημαίνει,σύμφωνα μετο Εδάφιο 1τουάρθρου 12,εγκαταστάσειςκαι μηχανήμα τα, κτίρια,καταλύματα υπαλλήλων, που ανήκουν σεκάποιο πρόσωποπουασκεί εμπορική,βιομηχανικήεπιχείρηση, επάγγελμα, μισθωτές υπηρεσίες κ.λπ., και που χρησιμοποιούνται από το πρόσωπο αυτό στην επιχείρηση ή για επιστημονικές έρευνεςπουγίνονταιγιαόφελοςτηςεπιχείρησης. Η λέξη "εγκαταστάσεις"δεν ερμηνεύεται στη Φορολογική Νομοθεσία αλλά τα δικαστήρια δέκτηκαν ότι ο όρος αυτός περιλαμβάνει και βιβλία που χρησιμοποιούνται από κάποιο πρόσωπο στο επάγγελμα του (Βλ. loannides v. Republic
(1982)3C.L.R. 97). Οιπροϋποθέσειςγιαναπαραχωρηθούνοιεκπτώσειςαυτές είναι: (α)Οι διαπάνεςπρέπει να γίνουν αναφορικάμετην από κτησηπάγιουενεργητικού. 40 (β)Ταστοιχεία αυτάπρέπειναείναιείτεμηχανήματα,είτε εγκαταστάσεις,είτεκτίρια.. 3033 Κούρρης,Δ. Χρίστου ν. Δημοκρατίας
(1989)(γ) Ταμηχανήματα, εγκαταστάσεις ήκτίριαπρέπειναανή κουν στοπρόσωποπουασκείτηνεπιχείρηση,και (δ)Ταστοιχεία πάγιουενεργητικού πρέπεινα χρησιμοποι ούνταιαπό τηνεπιχείρηση. 5 Από τηδιατύπωσητουάρθρου 12 στοσύνολοτουδεφαίνε ται να απαιτείταιότι το στοιχείοπάγιου ενεργητικού δηλαδή στην προκειμένη περίπτωση ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, θα πρέπειναχρησιμοποιείται εξολοκλήρου καιαποκλειστικάγια 10 την κτήση του εισοδήματος. Εκεί που ο νομοθέτης ήθελενα θέσει ως προϋπόθεση ότι για να εκπίπτει κάποια δαπάνηθα πρέπειναγίνεται εξολοκλήρου καιαποκλειστικάγιατηναπό κτηση του εισοδήματος την πρόβλεψε ρητά,όπως για παρά δειγμα στο άρθρο 11και 13(ε)των ιδίωννόμων. 15 Η θέσητου αιτητή είναι ότι ο Καθ' ουηαίτησηερμήνευσε λανθασμένατιςπρόνοιεςτωνάρθρων 11 και 12 τουΝόμουκαι ότι ενήργησεκαθ'υπέρβασηεξουσίας. 20 Οδικηγόροςτουαιτητήισχυρίστηκε ότιοΚαθ'ουηΑίτηση εξέτασετο θέμα σχετικά μετοάρθρο 11του Νόμουκαι ότι ο Καθ' ου ηΑίτηση βάσισε την απορριπτικήαπόφασητου στο γεγονός, ότι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής δεν χρησιμοποιείτο εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά για την κτήση του εισόδημα- 25 τος. Ο δικηγόρος του Καθ' ου ηΑίτηση δε συμφώνησε με τον ισχυρισμότουαιτητήότιοΚαθ'ουηΑίτησηεβάσισετηναπορ ριπτικήαπόφασητου στο γεγονός ότι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής δεν εχρησιμοποιείτο εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά γιατηνκτήσητουεισοδήματοςμεβάσητοάρθρο11 τουΝόμου. 30 Ο δικηγόρος,υποστήριξε, ότι απότηντελικήαπόφασητου Καθ'ουη Αίτησηη οποίαεκτίθεταιστην επιστολή τουμεημε- 35 ρομηνία 10.3.1987 (τεκμήριο 1 στηναίτηση), ωςεπίσηςκαιαπό τοπεριεχόμενο τηςένστασης πουκαταχωρήθηκεεκμέρουςτου Καθ'ουηΑίτησηφαίνεταιότιοιλόγοιγιατουςοποίουςαπορ ρίφθηκε το αίτημα του αιτητή είναι εντελώς διαφορετικοί. Είναι γεγονός, είπε,ότι σεκάποιοστάδιοκατάτηνμελέτη της 40 υπόθεσης τον Νοέμβριο του 1986, έναςαπότους λειτουργούς που χειρίστηκε την υπόθεση βασίστηκε, μεταξύ άλλων λόγων, 3034 3 Α.ΑΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Χρίστου ν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. και στο γεγονός ότι ηδαπάνηγιατην αγοράτου υπολογιστή δεν έγινε εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά για την κτήση του εισοδήματος. Όμως, αργότεραεγκαταλείφθηκεόπως προκύ πτει καθαρά από το Τεκμήριο 1το οποίο αποστάληκε στον αιτητή καιαποτελείτηντελικήαπόφασητουκαθ' ουη αίτηση πουεξέτασετοθέμαμεβάση τοάρθρο 12του Νόμου. Σύμφωνα με το επιχείρηματου δικηγόρου του Καθ'ου η Αίτηση ηυπόκρίσηαπόφασηαρχικάβασίστηκεστο άρθρο11 τουνόμουκαιαργότεραεγκαταλείφθηκεκαιόπωςπροκύπτει καθαράαπότοΤεκμήριο 1ηαπόφασητου Καθ'ου ηΑίτηση βασίστηκεστοάρθρο 12τουΝόμου. Οι λόγοιγιατουςοποί ουςαπορρίφθηκετοαίτηματουαιτητήείναι εκείνοι οιοποίοι εκτίθενται καθαρά στο Τεκμήριο 1, στους οποίους δεν περιλαμβάνεταιτο γεγονός ότι ο εν λόγω ηλεκτρονικός υπολογι στής δεν εχρησιμοποιείτο εξολοκλήρου καιαποκλειστικά για τηνκτήσητουεισοδήματος. Όπως έχω αναφέρει προηγουμένως το υπό κρίση σημείο είναι κατά πόσο ο αιτητής δικαιούται στις κεφαλαιουχικές εκπτώσεις βάσει του άρθρου 12του Νόμουκαι όπωςεπανει λημμένα αποφάσισε το Ανώτατο Δικαστήριο δεν επεμβαίνει για να ανατρέψει την απόφαση του Εφόρου Φόρου Εισοδήματοςσεπερίπτωσηπουη απόφασηαυτή ήταν εύλογα επιτρεπτή. (Βλ. Georgiadesv. Republic
(1980)3C.L.R. 525). Στην προκειμένη περίπτωση ο αιτητής είναι λογιστής (Chartered Accountant) και είναι συνεταίρος στον οίκο Κωστουρής, Μιχαηλίδης & Σίακαιαγόρασετον ηλεκτρονικό υπολογιστήτο 1985καιτονεγκατάστησεστοσπίτιτου. Ουπο λογιστής εργάζεται με το σύστημα MS-DOS και είναι φανερό από τοΤεκμήριο 2 ότι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής εχρησιμο ποιείτοαπότοναιτητήγιαεργασίατουλογιστικούοίκουκαθώς καιγιαπεραιτέρωεμπλουτισμό τηςγνώσης τουγιαηλεκτρονικούςυπολογιστές πουέπρεπεναγνωρίζειγιαναγίνει συνέται ρος(full-partner) τουλογιστικού οίκου. Οαιτητήςχρησιμοποιεί τον υπολογιστή γιαδιάφορεςμελέτεςτων πελατών τουοίκου, καταχωρεί λίστες των πελατών του οίκου κ.λπ. Γιατους πιο πάνω σκοπούς δεν μπορεί ναχρησιμοποιήσει τον υπολογιστή του οίκου διότι ο υπολογιστής του οίκου εργάζεται με το σύστημαXENIX. Λόγωτωνγνώσεων πουαποκτήθηκαν από τον αιτητήαπότον χειρισμό τουυπολογιστή κατέστη δυνατό 3035 Κούρρίβ,Δ. Χρίστουν.Δημοκρατίας
(1989)ναγίνεισυνεταίρος (full partner)στονλογιστικόοίκο. ΑπόταΤεκμήρια 1 και2φαίνεταιότιοαιτητήςαγόρασεκαι εγκατάστησε στο σπίτι του τον ηλεκτρονικό υπολογιστή για σκοπούς της εργασίαςτουκαιόχιγιχχ αποκλειστικήπροσωπικήχρήση καιείμαιτηςγνώμης ότι οι αρχέςπουτέθηκανστην υπόθεσηIoannides(ανωτέρω)κατ'αναλογίανπρέπειναεφαρ μοστούν στηνυπόκρίσηπροσφυγή. 5 Γιαόλουςτουςπιοπάνωλόγους έχωκαταλήξειστοσυμπέ- 10 ρασμα ότι ηαπόφασητων Καθ'ων ηαίτηση δεν ήτο εύλογα επιτρεπτή(reasonablyopen)καιεπομένωςηπροσφυγή επιτυγ χάνει καιηαπόφαση του Καθ'ουηαίτηση ακυρώνεται. Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαταέξοδα. 15 Η επίδικη απόφαση ακυ ρώνεταιχωρίςέξοδα. 3036