clr/1989/1989_3_3083.pdf

(1989)παραμείνατεστηνΚύπροπέραντων6μηνώνσειδιόκτητηκατοικία.Γι' αυτόσαςεθεώρησακάτοικοΚύπρου...". Οι αιτούντες επισκέφθηκαν την Κύπρο το 1972 για ένα μήνα, το 1974 για 15μέρες, το 1977 για 15μέρες, το 1979 για 15μέρες, το 1980 5 χρόνος που έφεραν στην Κύπρο τους γονείς της αιτούσης 2 - πέντε μήνες και 20 ήμερες,το 1981 ένα μήνα,το 1984 ένα μήνα,το 19S6 15 μέρεςκαιτο 1987 -λόγωασθενείαςτηςμητέραςτηςαιτούσης2-5 μήλ^ς μέχριςτηςημέραςτηςδιάθεσης. ΤοΔικαστήριο αναφέρθηκεεκτενώςσε νομολογία σχετικά με τη σημασία των όρων "διαμονή"και "συνήθης 10 διαμονή".Οιόροιδενείναιτεχνικοί.Έχουντηφυσικήκαισυνήθηερμη­ νεία τους. Διαμονή περιγράφει τον τόπο,στον οποίο το άτομο ζει.Η συνήθης διαμονή είναι αντίθετηπρος την έκτακτηήπροσωρινή. Έχει δύοστοιχεία:Τοντόποκαιτοντρόποτηςδιαμονής.Πρέπειναείναικαι γιασυγκεκριμένο Ο~ΛΟΚΟ καινασυναρτάταιμετον συνήθη τρόποζωής 15 τουατόμου.Πρέπει ναυπάρχεικάποιοςβαθμόςσυνέχειας, χωρίςκατ' ανάγκηναφτάνειστοβαθμόμονιμότητας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση στη σχετικήεπιστολή του καθ' ου η Αίτησηχρησιμοποιείται ηλέξη"κατοικία".Ενπάσηπεριπτώσει υπότις περιστάσεις,δενήτανεύλογαεπιτρεπτόστονκαθ'ουηΑίτηση,νακατα­ λήξει μεταστοιχεία πουείχεενώπιον του,ότι στησυγκεκριμένηπερί­ πτωσηυπήρχεσυνήθηςδιαμονήστηΔημοκρατία. 20 Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χχϋρίςδιαταγήγιαέξοδα. 25 Republic v. Bamet LondonBorough Council, ex parteShah and other appeals[1982] 1 All E.R. 698, 30 Αναφερόμενες υποθέσεις: Shah v. BametLondon Borough Coundi andOtherappeals[1983] 1 All E.R. 226, 35 Lavene v.I.R.C. [1928]AC217, Lavene v.I.R.C [1928]All E.R. Rep. 746, 40 I.R.C. v.Lysaght[1928]AC234, I.R.C v.Lysaght[1928]All E.R. Rep.575, 3084 3 Λ.Α.Δ. Μιχαήλκ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά. Brutusv. Cozens[1972]2 All ER1297, RazisandAnother v.Republic

(1979)3 C.L.R. 127, 5 Pantzuris v.Republic (I9S9)3 C.LR. S

1. Προσφυγή. 10 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή του ΤμήματοςΕσωτερικών Προσόδουμετηνοποίααποφάσισεότι ηδιάθεσηδυοοικοπέδωναπότουςαιτητέςυπόκειταισε φορο­ λογίακεφαλαιουχικώνκερδών. J7.Σαρρής, γιατουςΑιτητές. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας Β', γιατουςΚαθ' ωνη αίτηση. 20 -25 30 35 ΣΤΎΑΙΑΝίΔΗΣ, Δ.:Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Οι αιτητές ζητούν την ακύρωση της απόφασης του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων (ο"Διευθυντής"),ημερομη­ νίας5Σεπτεμβρίου, 1988,μετηνοποίααποφάσισεότιηδιάθε­ ση δύο οικοπέδων απότους αιτητές υπόκειται σε φορολογία κεφαλαιουχικώνκερδών. Τοζήτημαπουεγείρεται στην προσφυγήαυτήείναιη ερμη­ νείατουόρου"ιδιοκτησία"καιη εφαρμογήτουΑρθρου4του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980 (Αρ. 52/80), (ο "Νόμος"), που προβλέπει για επιβολή του φόρου. Οι αιτητές είναι σύζυγοι, Κυπριακήςκαταγωγής. Οσύζυ­ γος μετανάστευσε στην Αγγλία το
2. Το 1953 οι αιτητές τέλεσαν το γάμο τους στην Αγγλία. Είναι μόνιμοι κάτοικοι Αγγλίας,κάτοχοιΒρεττανικώνδιαβατηρίων. ΤονΑπρίλιοτου 196S, μεσύμβασηαγοράς,ηαιτήτριαΑρ.2, μεξένο συνάλλαγ­ μαπουεισήγαγε απότοεξωτερικό,αγόρασεδύοοικόπεδαστο Στρόβολο, τα οποία τελικά εγγράφηκαν εξ' αδιανέμητου επ'ονόματιτωνδύοαιτητών. 40 To 19S0 οι γονείς της Αιτήτριας Αρ.2, οι οποίοικατοικού­ σανγιαμιαπερίοδοστηνΑγγλία,λόγωγήρατος, επαναπατρί3085 Στυλιανίδης,Δ. Μιχαήλ κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1989)σθηκαν. Οι αιτητές αγόρασαντον ίδιοχρόνο παλιόσπίτι στη Λάρνακα,τοοποίοχρησιμοποιούν οιγονείς τηςαιτήτριας για κατοικίατους. Οι αιτητές στις 12 Νοεμβρίου, 1987, πώλησαν τα δύο πιο πάνω οικόπεδα αντί £45,000.-. Ο Διευθυντής επέβαλε στους αιτητές φόρο κεφαλαιουχικών κερδών, οι οποίοι υπόβαλαν ένσταση,ισχυριζόμενοι ότιδενέπρεπενατουςεπιβληθείφορο­ λογία μετο Νόμο,γιατί ήταν πρόσωπα "μη διαμένοντα ήμη συνήθως διαμένοντα εντηΔημοκρατία"καιταοικόπεδααγοράστηκαν μετην εισαγωγήξένουσυναλλάγματος. 5 10 Επειδήδενυπήρξεσυμφωνία,οκ. Α.Χριστοφίδης,υπεύθυ­ νος Λειτουργός του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων Λάρνακας, ενεργώντας με βάσητο Αρθρο 3 του Νόμου,που 15 προνοεί ότιη άσκησητωνεξουσιώνκαιαρμοδιοτήτωναναφο­ ρικά με την εφαρμογή του Νόμου μπορεί να ανατεθεί απότο Διευθυντή σε άλλο ή άλλους Λειτουργούς του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, απόρριψετην ένστασηκαικοινοποί­ ησετηναπόφασητουμεεπιστολήημερομηνίας5Σεπτεμβρίου, 20

1. Τοουσιώδες μέρος τηςεπιστολής έχει:"Έχωεξετάσειτονισχυρισμόσαςότιότανεδιαθέσατετα κτήματα σας με αριθμόν εγγραφής Η721 και Η1144 στον Στρόβολο την 12.11.87 δεν είσαστε κάτοικος Κύπρου και 25 σας αναφέρωότι κατά τηνδιάρκειατου έτους 1987 παρα­ μείνατε στην Κύπρο πέραν των 6 μηνών σε ιδιόκτητην κατοικίαν. Γι' αυτό σας εθεώρησα κάτοικον Κύπρου και ανεξάρτητα ανηαγοράτωνπιο πάνωκτημάτωνέγινε από εισαγωγή ξένου συναλλάγματος, φορολογείσθε με τον 30 Νόμον52/80προβλέπωντηνΕπιβολήκαιΕίσπραξινΦόρου επίΚεφαλαιουχικών Κερδών." ΤοΑρθρο4 προνοεί: 35 "
2. Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, καιτηρουμένων των εντωπαρόντιΝόμω εμπεριεχομένων εξαιρέσεων, επί παντός κέρδους λόγω διαθέσεως ιδιοκτη­ σίας, επιβάλλεται και καταβάλλεται φόρος κατά συντελεστήν είκοσιτοις εκατόνεπίτουτοιούτουκέρδους." "Ιδιοκτησία",σύμφωνα μετοΑρθρο2τουΝόμουσημαίνει: 3086 40 3 Α.Α.Δ. Μιχαήλ*-ά.ν.Δημοκρατία;κ.ά. Στυλιανίδης,Δ. "α 5 10 15 β. εις την περίπτωσιν προσώπου μη διαμένοντος ή μη συνήθως διαμένοντος εν τη Δημοκρατίαπάσαν ακίνητονιδιοκτησίανευρισ/ομένην εντηΔημοκρατίαηοποία δεν εκτήθη δι' αγοράςκαι εισαγωγής ξένου συναλλάγ­ ματος." Οι αιτητές ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκεμεπλάνηπερίτονόμο,αντίθεταμετιςπρόνοιεςτου Νόμου, μεπλάνηπερί ταπράγματακαικαθ' υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσίας. Το ζήτημα επικεντρώνεται στην ερμηνεία των όρων "μη διαμένοντος ή μη συνήθως διαμένοντος εν τηΔημοκρατία" στονορισμό της "ιδιοκτησίας". Ο Νόμος δεν προβλέπει για "κάτοικο",όπωςαναφέρεται στηνπροσβαλλόμενηαπόφαση. 20 Η ερμηνεία του όρου "διαμονή" και "συνήθης διαμονή" είναινομικόζήτημα. 25 30 35 Ο όρος "resident" και"ordinary resident" έχειαπασχολήσει ταΔικαστήρια σε υποθέσεις φορολογίας,για τη δικαιοδοσία έκδοσης διαζυγίουκαιγιατην ερμηνεία του Αρθρου 2.1,του ΠαραρτήματοςΔτηςΣυνθήκηςΕγκαθίδρυσηςτηςΔημοκρατίας της Κύπρου. Στηνυπόθεση Levene v.IRC [1928] A.C.217 στησελ.225, [1928] All E.R.Rep. 746 στησελ.750οViscountCaveLCείπε: "...Ithinkthatit[ordinary residence] connotesresidencein a place with some degree of continuity and apart from accidental ortemporary absences." Ο LordWarrington στησελ.232,(753-754) είπε: 40 "I do not attempt to give any definition of the word 'resident'. Inmyopinionithasnotechnicalorspecialmeaning for thepurposesof theIncomeTax Act. Ordinarily resident' alsoseemstometohavenosuchtechnicalorspecialmeaning. 3087 Στυλιανίδης,Δ. Μι/αήλκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1989)In particular it is, in my opinion, impossible to restrict its connotation toits duration. A memberofthisHousemaywell be said to be ordinarily resident in London during the Parliamentary session andinthecountry during therecess. If it has any definits meaning Ishould say it means according to the way inwhich a man'slife isusually ordered." 5 Στην υπόθεση IRC v.Lysaght [192S] A.C.234 στη σελ.243, [1928]All E.R.Rep.575 στησελ.580ο Viscount Sumnerείπε:10 "I think theconverse to 'ordinarily' is 'extraodinarily' and that part of the regular order of a man's life, adopted voluntarily and for settled purposes, is not 'extraordinary'". Ο Lord Denning στην υπόθεση R. v. Barnet London Borough Council, ex parte Shah and other appeals [1982]1 All E.R.69S,στησελ.704 είπε: "Traditionally weoughtsimply toapplythenaturalandordinary meaningof thetwo words Ordinarily resident' inthecontextof [theEducationAct 1962].... If we were todothathere,Ifeel I would apply the test submitted by counsel for the Shahs.The words 'ordinarily resident' mean that the person must be habitually andnormally residenthere,apart from temporary or occasional absences of long orshort duration." 15 20 25 Η ερμηνείατωνόρων"resident"και"ordinary resident"απο­ τέλεσε αντικείμενο στην πρόσφατηυπόθεση Shah v. Barnet London Borough Council and Other appeals [1983] 1 All E.R. 226 (H.L.). Ο Lord Scarman στην Απόφασητου,με την οποία 30 συμφώνησαν όλα τα άλλα μέλη του Δικαστηρίου, είπε στη σελ.233: 'The natural and ordinary meaning of the words has been authoritatively determined in this House in two tax cases reportedin 1928 (see Lavene v. /flC[192S] AC217, [1928]All E.R.Rep.746 andIRC v.Lysaght [1928] AC 234, [1928]All E.R.Rep.575). Tothesecondquestion my answer is No. The 1962Act andtheregulations aretobeconstruedbygivingtothe words Ordinarily resident intheUnitedKingdom' theirnatural andordinary meaning. 30S8 35 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 Μιχαήλ κ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. Ordinary residence isnotatermof artin English law. But it embodies an idea of which Parliamenthas made increasing use in the statute law of the United Kingdom since the beginning of thenineteenth century. Thewords have been a feature of the IncomeTax Acts since

1. They were used in English family law when it was decidedtogive a wife the right to petition for divorce notwithstanding the foreign domicile of her husband: see the Matrimonial Causes Act 1950,s.l8(l)(b). Ordinary ofhabitual residence has,in effect, now supplanted domicile as the test of jurisdiction in family law; and,as Eveleigh LJin theCourtof Appeal remindedus (see [1982] 1All ER 698 at 705, [19S2] QB688 at 721-722), theconceptisusedinanumberof twentiethcenturystatutes, including (very significantly) the ImmigrationAct
2. Though the meaning of ordinary words is, as Lord Reid observed in Brutus v.Cozens [1972] 2All ER 1297 at 1299, [1973]AC 854 at 861,a question of fact, the meaning to be attributed to enacted words is a question of law, being a matter of statutory interpretation. Soin thiscase aquestion of law arises as to the meaning of Ordinarily resident inthe United Kingdom',...." Αφού αναφέρθηκε στην Αγγλική νομολογία είπε στη σελ.234:- 25 30 "The truereadingotthespeaches delivered isthattheHouse decidedto construe thewords in theirtax context as bearing their natural and ordinary meaning as words of common usage inthe English language: noteparticularly thewords of Lord Warrington. In the present cases Lord DenningMR adopted the same view of the natural andordinary meaning of thewords,for inhisjudgmenthesaid ([1982] 1 All ER 698 at 704, [1982]QB6SSat720): 35 40 Strictly,my Lords,itisunnecessary togo further intosuch case law as there is in search of the natural and ordinary meaning of the words. In 1928 this House declared it in general terms which were not limited to the Income Tax Acts. Lord Denning MR has reaffirmed it in 1981, thus showing, if itwere needed,thattherehasbeen no significant change in the common meaning of the words between 1928 3089 Στνλιανίδης,Δ. Μιχαήλ κ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1989)and now. If further evidence of this fact is needed (for the meaning of ordinary words as amatterof common usageis a question of fact), the dictionaries provide it: see, for instance,SupplementtotheOxford English Dictionaryvol 3 sv Ordinarily' and'resident'. Itherefore acceptthetwotax cases as authoritative quidance, dispiaceable only by evidence (which does not exist) of a subsequent changein English usage. I agree with Lord Denning MRthat intheir natural and ordinary meaning the words mean 'that the person mustbe habitually andnormally resident here,apart from temporary of occasional absences of long or shord duration'.The significance oftheadverb 'habitually' isthatit recalls two necessary features mentionedby LordSumnerin Lysaght's case,namelyresidenceadoptedvoluntarily andfor settled purposes." Στησελ.235:"I unhesitatingly subscribe to the view that 'ordinarily resident' refers to a man's abode in a particular place or country which he has adopted voluntarily and for settled purposes as part of theregular order of hislife for thetime being,whether of shortorlong duration. 5 10 15 20 Therearetwo, andnomorethantwo,respectsinwhichthe 25 mindof thepropositus is importantindeterminingordinary residence. The residence must be voluntarily adopted. Enforcedpresencebyreasonofkidnappingorimprisonment, or a Robinson Crusos existence on a desert island with no opportunityofescape,maybesooverwhelming afactorasto 30 negative thewilltobewhereoneis. And there must be a degree of settled purpose. The purpose may be one or there may be several. It may be specific or general. All the law requires is that there is a 35 settledpurpose. Thisis nottosaythatthepropositus intends to stay where he is indefinitely; indeed his purpose, while settled,may befor alimitedperiod." (Βλ.,επίσης, Hipperson v. ElectorialOfficer [1985] 2All E.R.456). 3090 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Μιχαήλκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. Στην υπόθεση Razis and Another v. Republic

(1979)3 C.L.R. 127, το κύριο θέμα στην προσφυγή βασιζόταν στην ερμηνεία των λέξεων "ordinary resident". Ο Δικαστής Α. Λο'ΐζου (όπωςήταντότε),αφούαναφέρθηκε στην μέχρι τότε Αγγλική νομολογία,στησελ.135 είπε: "The terms 'residence' and 'ordinary residence' are not defined in the Treaty and accordingly have their ordinary dictionary meaning. 'Residence' describesthecountry where an inividual lives and Ordinary residence' is generally speaking equivalent to habitual residence and is used in contradiction tocasual oroccasional residence. These terms are used in Tax Acts and also are to be found in section 18(l)(b) of the Matrimonial Causes Act 1950, inrelation to the qualification of residence and Ordinary residence' by a wife for a period of three years immediately preceding the commencement of proceedings for divorce for the purpose ofgivingtotheCourtjurisdiction inthematter.The question whether an individual is Ordinarily resident' inthis country ornot,hastobedecidedby examining hispatternoflifeover aperiod of years." "Διαμονή"και"συνήθηςδιαμονή"δενείναιτεχνικοί όροι. Έχουν τηφυσικήκαι συνήθη ερμηνεία τους,τονόημα μετο οποίο χρησιμοποιούνται απότο λαό της Κύπρου. Διαμονή περιγράφειτοντόποστονοποίοτοάτομοζει.Ησυνήθηςδια­ μονή είναιαντίθετηπροςτην έκτακτηήπροσωρινή διαμονή. Ησυνήθηςδιαμονήέχειδύοστοιχεία:τοντόποκαιτοντρόπο της διαμονής. Ηδιαμονήπρέπεινα είναι εθελούσια καιγια συγκεκριμένο σκοπό και συναρτάται με το συνήθη τρόπο ζωήςτου ατόμου. Πρέπειναυπάρχεικάποιοςβαθμόςσυνέ­ χειας,χωρίς κατ'ανάγκηναφτάνειστο βαθμό μονιμότητας. Γιατη διάγνωσητης"συνήθους διαμονής"ενόςπροσώπου πρέπει να λαμβάνεταιυπόψη, όχι μόνο η φυσική παρουσία τουσε ένατόπο,αλλάκαιο τρόποςζωήςτουγιανα διακριβωθεί αντα στοιχεία που έχουν αναφερθείπιο πάνωσυνυ­ πάρχουν. ΟιαιτητέςεπισκέφθηκαντηνΚύπροτο 1972γιαένα μήνα, το 1974: 15 μέρες, το 1977: 15 μέρες, το 1979: 15 μέρες, το 1980 - χρόνος πουέφερανστην Κύπροτουςγονείς τηςαιτή3091 Στυλιανίδης,Δ. Μιχαήλ κ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1989)τριας Αρ.2, αγόρασαν οικία και τους εγκατάστησαν -πέντε μήνες 20 μέρες, το 1981: ένα μήνα, το 1984: ένα μήνα,το 1986: 15μέρεςκαιτο 1987- λόγωτηςαρρώστιαςτηςμητέρας τηςαιτήτριας- πέντε μήνες,μέχρι τηςημέραςτης συμπλήρω­ σης της διάθεσης. 5 Η αρρώστια της μητέρας της αιτήτριας βεβαιώνεται με ιατρικό πιστοποιητικό, που τέθηκε ενώπιον του αρμόδιου εξουσιοδοτημένου από το Διευθυντή Λειτουργού του Τμήματος. 10 ΤοΔικαστήριο συνήθως δεν επεμβαίνειστην εκτίμηση των γεγονότων απότηΔιοίκηση, ανηεκτίμηση είναι εύλογα επι­ τρεπτή σ' αυτή και υπάρχουν στοιχεία ενώπιον της που να υποστηρίζουν τηνπροσβαλλόμενη απόφαση. Εύλογαεπιτρε- 15 πτή είναι η απόφαση στην οποία ένα λογικό πρόσωπο θα μπορούσε νακαταλήξει μεταστοιχεία πουείναιενώπιοντης Διοίκησης, ανεξάρτητα αν ένα άλλο λογικό πρόσωπο μπο­ ρούσε να καταλήξει σε διαφορετική απόφαση-(βλ. Pambis Pantzaris v.The Republic of Cyprus

(1989)3C.L.R. 861). 20 Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αντίθετη με την ορθή ερμηνεία του όρου "μη διαμένοντες ή μη συνήθως διαμένο­ ντες εντηΔημοκρατία",όπως αναφέρθηκεπω πάνω. 25 Ηπροσβαλλόμενη απόφασηβασίστηκε μόνο στηδιάρκεια τηςδιαμονήςτων αιτητώνστηνΚύπροτο 1987. Κανένααπό τα άλλα στοιχεία, που είναι αναγκαίαγια τη θεμελίωσητης διαμονής και/ήσυνήθους διαμονής,δεν εξετάστηκε, ούτεκαι ελήφθηυπόψη. ' Οι αιτητέςήτανστην Κύπρογιαπροσωρινήδιαμονή. Δεν επέλεξαν εκούσια καιμεσυγκεκριμένο σκοπό τηδιαμονή και ο συνήθης τρόπος ζωής τους καιόλα ταάλλα στοιχείαυπο­ στηρίζουν ότι ήτανπρόσωπαπουδενείχαντησυνήθηδιαμονήτους στην Κύπρο. Ταοικόπεδατων αιτητώνδεναποτελούν ιδιοκτησία μετο νόηματου Νόμουκαι ως εκτούτου οι πρόνοιες τουΑρθρου 4 για επιβολή φορολογίας δενέχουν εφαρμογή. Η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε με πλάνη περί το 3092 30 35 40 3 Α.ΑΛ. Μιχαήλ κ.ά,ν.Δηιιοκρατίαςκ.ά. Στυλιανίδης, Δ. νόμο,πλάνηπερί ταπράγματα,μευπέρβασηκαι/ή κατάχρη­ σηεξουσίας και ελαττωματική άσκησητηςδιακριτικήςευχέ­ ρειαςτης Διοίκησης. 5 Γιαόλουςτουςπιοπάνω λόγουςη προσφυγήεπιτυγχάνει. Ηπροσβαλλόμενηαπόφαση ακυρώνεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. 10 Η επίδικη απόφαση ακυ­ ρώνεταιχωρίςέξοδα. 3093