(1989)28ΔεχεμβοΕσυ. 1989 [ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΘΕΚΛΑ ΚΙΤΤΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΚαθΌυ ηΑίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 742/88) Διαβατήρια— Έννοια— Ταξιδιωτικό έγγραφο που εκδίδεται εκ μέρους καιεξονόματοςτουκράτουςπροςπολίτηπουπροτίθεται να ταξιδέψει σεάλληχώρα για να διευκολύνει τηνείσοδο καιδιακίνηση του τελευ ταίου στηνενλόγωΧώρα καιτηνπαροχήπροστασίαςκαι διευκολύν σεωναπό τιςδιπλωματικές υπηρεσίες τουκράτουςστηνξένηχώρα— Η διάρκειαισχύοςτον καθορίζεται από το κράτος, που το εκδίδει— Αποτελεί περιουσία τουκράτους— Υπόκειταισεανάκληση οποτεδή ποτε γιαεύλογηαιτία. Αέξεις και φράσεις — "Passport" στο Άρθρο 2 του Περί Departures (Regulation)Νόμου, Κεφ.
- 5 \Q Πράξεις ήαποφάσειςεντηεννοίατονΆρθρου 146.1 τουΣυντάγματος— Πράξη κυβερνήσεως — Δεν μπορεί να προσβληθεί με Αίτηση Ακνρώσεως—Έκδοση καιμορφήδιαβατηρίου—Πράξηκυβερνήσεως, πον δενμπορεί ναπροσβληθεί. ΣυνταγματικόΔίκαιο — Εγκατάλειψη (μόνιμη ήπροσωρινή) εδάφους της Δημοκρατίας— Σύνταγμα, Άρθρο 13.2 — Άρνησηεκδόσεως διαβατη ρίουμεχρήσητηςΕλ>.ηνικΐ}ς γλώσσας, όπωςτοζητούσε ηαιτούσα— Δε συνιστάπαράβασητουενλόγωΆρθρουτουΣυντάγματος. 3384 15 20 3ΑΛΛ. 5 10 15 Κίττουν. Δημοκρατίας ΣυνταγματικόΔίκαιο—Επίσημεςγλώσσεςτης Δημοκρατίας—Σύνταγμα, Άρθρο 3.1, 3.2και 3.3— Διαβατήρια — Τύπος και περιεχόμενο— Επειδή το διαβατήριο απευθύνεται σε κυβερνήσεις ξένωνχωρώνμε σκοπό τηχρησιμοποίησητουστιςχώρεςαυτέςγιαδιευκόλυνση τηςεισδοχής καιδιακίνησης τουκατόχου, αλλάδεναπευθύνεται στονκάτοχο του, το εν λόγω Άρθρο του Συντάγριατος δεν επιβάλλει σύνταξη του στηνθίψική γλώσσα. Μετηνπαρούσα ΑίτησηΑκυρώσεως, ηαιτούσα προσβάλλει απόφαση,μετηνοποίααπορρίφθηκεαίτηματηςγιαέκδοση νέουδιαβατη ρίουγι' αυτήνστηνΕλληνικήγλώσσακαιΛίκαιστηνΕλληνικήγλώσσα (μεδεύτερηγλώσσατηνΑγγλική). Οινομικές αρχέςβάσειτωνοποίωντοΑνώτατοΔικαστήριο απέρ0ιΨε την Αίτηση Ακυρώσεως, φαίνονταιστις πιο πάνω περιληπτικές σημειώσεις. Η Αίτησί] Ακυρώσεως απορρί πτεταιμεΛΚ50 έξοδασεβάρος τηςαιτούσας. 20 Αναφερόμε\ες υποθέσεις: Rex v. Brailstord[1905]2K.B. 69, 25 Republicv. Bradford [1905]2 K.B.
- Προσφυγή. 30 Προσφυγήεναντίοντης άρνησηςτου καθ' ου ηαίτηση να εκδώσει στην αιτήτριανέο διαβατήριοστην Ελληνικήγλώσσα και/ήστηνΕλληνικήγλώσσα μεδεύτερη γλώσσατηνΑγγλική. Χρ. Μελίδης, γιατηνΑιτήτρια. 35 Π.Κληρίδης, ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας Β', γιατονΚαθ' ουη αίτηση. 40 ΣΑΒΒΙΔΗΣ,Δ.: Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Μετην προσφυγήαυτή ηαιτήτριαζητάτηνπιοκάτωθεραπεία:"Όπωςκηρύξεισανάκυρηκαιστερημένηαπόκάθενομι3385 Σαββίδης,Δ. Κίττου ν.Δημοκρατίας
(1989)κό αποτέλεσμα την απόφαση και/ή την άρνηση και/ήτην παράλειψη των Καθ' ων η Αίτηση όπως εκδώσουν στην αιτήτρια νέο διαβατήριο στην ελληνική γλώσσα και/ήκαι στην ελληνικήγλώσσα (μεδεύτερηγλώσσα τηναγγλική)και η οποίααπόφασηκαι/ή άρνησηκαι/ή παράλειψηπεριέχεται και/ή εξυπακούεται από την επιστολή των Καθ' ων η Αίτηση, ημερ.24.6.SSληφθείσαστις30.6.SS."' 5 Η αιτήτρια είναι Ελληνοκύπρια πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας και γεννήθηκε στο προάστειο Τράχωνας της Λευκωσίας στις 24 Σεπτεμβρίου, 194S. 10 Στις 25 Σεπτεμβρίου, 19S4,ηαιτήτριαυπόβαλε αίτηση στο Υπουργείο Εσωτερικών για έκδοση νέου διαβατηρίουκαι το οποίοζήτησεναεκδοθείστηνελληνικήγλώσσα,πουόπωςανάφέρε στην αίτηση της, είναι μαζί με την τουρκική οι επίσημες γλώσσεςτουΚράτους. 15 Στις 5/10/1984η αιτήτριαυπόβαλε στον καθ' ου η αίτηση αίτησηγιαναεκδοθεί τονέοτηςδιαβατήριομετοπατρικότης 20 επώνυμο καιόχι μετο συζυγικό όπως είχεεκδοθεί στοπαρελ θόνπαλαιότεροδιαβατήριο της. Στις 18 Οκτωβρίου, 1984, ο καθ' ου ηαίτηση με επιστολή του προς την αιτήτριατην πληροφορούσε ότι ηαίτησητης με 25 ημερομηνία5/10/19S4δενήτανδυνατόναεισακουστεί εκτόςαν η αιτήτρια παρουσίαζε απόφαση ή και διάταγμα του Δικαστηρίου πουναδιατάξειμιατέτοιαπράξη. Είναιο ισχυοισμός της αιτήτοιας. ότι δενέλαβεαυτήτην επιστολή. 30 Στις25/S/19S7, καιαφούμέχρι τότεδελήφθηκεκαμιάαπά ντησηαπότονκαθ'ουηαίτησηστηνεπιστολήτηςημερομηνίας 25 Σεπτεμβρίου, 19S4, ηαιτήτρια απέστειλε μέσωτουδικηγό ρουτηςεπιστολή διαμαρτυρίαςμετηνπροειδοποίηση,πωςαν ο καθ' ου ηαίτηση δεν προχωρούσε στην έκδοση του ζητηθέ- 35 ντος διαβατηρίου θα προχωρούσε σε δικαστική διαδικασία εναντίον τηςάρνησης τουνα συμμορφωθεί. Στησυνέχεια ακολούθησε επιστολήτουδικηγόρουτηςαιτήτριας προς τον καθ' ου η αίτηση, με ημερομηνία 30 40 Σεπτεμβρίου. 19S7, στην οποία γίνεται αναφορά στην προη γούμενη αλληλογραφία και. στην οποία γίνεται εισήγησηγια 33S6 3 Λ.Λ.Α. 5 10 15 20 Κίττου ν.Δημοκρατίας Σαββίδης, Δ. την έκδοσητουδιαβατηρίουσταελληνικά μεπρόσθετηδεύτε ρη γλώσσα τα αγγλικά. Με επιστολή του, ημερομηνίας 2S/11/1987, ο Λειτουργός Μεταναστεύσεως πληροφόρησε το δικηγόροτηςαιτήτριαςότιηεπιστολή τουλήφθηκεκαιησχεηκχ\αίτησηβρίσκοντανυπόμελέτηκαιθαεπικοινωνούσε μαζί τουγιανατουκοινοποιήσει τηναπόφαση πουθα λαμβανόταν πάνωσ' αυτή. Στις24 Ιουνίου, 19S8, στάληκε στο δικηγόρο τηςαιτήτριας η πιοκάτωεπιστολή απότοΛειτουργό Μεταναστεύσεως. "Σεσυνέχειατηςπροςεσάςεπιστολής μουμετον ίδοπιο πάνωαριθμόΦακέλλουκαιημερ.28/11/1987, σχετικά μετο αίτηματηςπελάτιδάςσαςκαςΘέκλας Κίττου,γιατηνέκδο σησ' αυτή του Κυπριακούδιαβατηρίουτης στην Ελληνική γλώσσα και/ή και στην Ελληνική γλώσσα λυπούμαι νασας πληροφορήσω ότιτοενλόγω αίτημαγιαευνόητους λόγους δεν μπορεί να ικανοποιηθεί, διότι ηπαρούσατακτικήπου ακολουθείταιστην έκδοση Κυπριακώνδιαβατηρίωναπότο Γραφείοτούτο, εξυπηρετείτόσοτοσυμφέρον τηςπελάτιδάς σαςόσοκαιτοδημόσιο συμφέρο." Σαν αποτέλεσμα τηςπιοπάνωεπιστολής ηαιτήτριακατα χώρισε τηνπαρούσα προσφυγή. Οι νομικοί λόγοι που παράθεσε ο ευπαίδευτος δικηγόρος τηςαιτήτριαςσευποστήριξητηςπροσφυγήςείναιοιπιοκάτω:- 30 35 "(α) Ηαπόφασητου καθ' ου η αίτηση όπως μη εκδώσει, και/ήη άρνηση, και/ή η παράλειψητουκαθ' ουη αίτη ση όπως εκδώσει στην αιτήτρια νέο διαβατήριο στα ελληνικά, είναι αυθαίρετη,παράνομη, καθ'υπέρβαση εξουσίας και αντισυνταγματικήκαι είναι αντίθετη με τα Αρθρα 3και 13του Συντάγματοςκαιτο Αρθρο2 του Κεφ. 107,καιμετο Κεφ. 105. (β) Ηως άνωαπόφασητουκαθ' ου ηαίτηση πάσχειαπό πλημμελή αιτιολογία και/ή δεν είναι αιτιολογημένη, και/ή δεν είναιεπαοκώς αιτιολογημένη." 40 Στην ένσταση του ο ευπαίδευτος δικηγόρος του καθ' ου η αίτησηισχυρίστηκε πώς.πρώτον,ηαιτήτριαστερείται έννομου 3387 Σαββίδης,Δ. Κίττου ν.Δημοκρατίας (1ί>89) συμφέροντος να προσβάλει την επίδικη πράξη, δεύτερον, η προσβαλλόμενη πράξη δεν μπορεί να προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως καιτρίτον,χωρίς επηρεασμό τωνπιοπάνωηπρο σβαλλόμενη πράξηείναιορθήκαινόμιμη,δενείναιαντίθετημε οποιαδήποτεπρόνοιατου Συντάγματοςή των Νόμωνκαιδεν πάρθηκεκαθ' υπέρβασηή κατάχρηση εξουσίας. Στη γραπτή του αγόρευση ο ευπαίδευτος δικηγόρος της αιτήτριαςανάπτυξετους νομικούς λόγους πουπαράθεσε στην αίτησητου. Ισχυρίστηκε πως,δενήτανστηδιακριτική ευχέρεια τουκαθ' ουηαίτηση, όπωςδενείναικαιγιακαμιάδιοικητική Αρχή στη Δημοκρατία, το να αποφασίσει να εκδώσει το εν λόγω διαβατήριο σε γλώσσα άλλη απότην ελληνική, ηοποία, έχει συνταγματικά καθοριστεί σαν η επίσημη γλώσσα της Δημοκρατίας όσον αφορά τους Έλληνες και έκαμε σχετική αναφορά στο Αρθρο 3, παράγραφοι
(1),
(2)και
(3)του Συντάγματος. Υποστήριξεεπίσης,ότιστηνπρώτηπαράγραφο του προοιμίου του Νόμου περί των Επισήμων Γλωσσών της Δημοκρατίας (Νόμος 67/19SS),ο νομοθέτης αναγνωρίζει σαν επίσημες γλώσσεςτηςΔημοκρατίαςτηνελληνικήκαιτουρκική, όπως αναφέρεται στο Αρθρο 3 του Συντάγματος,και ότι δεν είναι επιθυμητό νασυνεχιστεί η κατάστασηπουδημιούργησε ο Νόμος 51 του 1965 και,για το σκοπό αυτό εισάγεται σχετική νομοθεσία μετοΝόμο 67/
- 5 10 15 20 25 Αναφερόμενος στις προδικαστικές ενστάσεις του καθ'ουη αίτηση ισχυρίστηκε πωςη υπόκρίση απόφαση,άρνησηήπαρά λειψητουκαθ' ουη αίτηση, αποτελεί εκτελεστή ατομική διοικη τική πράξηκαι ότι ηαιτήτρια είναι πρόσωπο που έχει έννομο συμφέρον να προσβάλει την απόφαση, άρνηση ή παράλειψη 30 αυτή.Τοδικαίωμααυτότηςαιτήτριαςεκπηγάζειαπό το Αρθρο 13,παράγραφο2 του Συντάγματοςπουδίνει τοδικαίωμαστην αιτήτρια ως πολίτη της ΚυπριακήςΔημοκρατίας να εγκαταλεί πει το έδαφοςτης Δημοκρατίας καιτο Αρθρο 3(α)τουΝόμου, Κεφ. 107,πουαπαγορεύειτηναναχώρίσηκαιμετάβασησεάλλη 35 χώραεκτόςαντοπρόσωποαυτόείναικάτοχοςδιαβατηρίουπου ναέχειισχύστηχώραπουπροτίθεταιναμεταβεί. Αναφορικά με τη νομική φύση του διαβατηρίου και τα δικαιώματα ή συμφέροντα που αντλεί απόαυτό ο πολίτης ο 40 ευπαίδευτος δικηγόρος της αιτήτριας έκαμε αναφορά στην υπόθεση Rex v. Brailsford [1905]2 Κ.Β. 69, στο ακόλουθο 3388 3 Α.ΑΛ. Κίττου ν.Δημοκρατίας Σαββίδης, Δ. απόσπασμα από το σύγγραμμα Digest of International Law, Hackworth,Τόμος 3,σελίδα
- 5 10 15 20 25 30 35 40 "The American passport is a document of identity and nationality issued to persons owing allegiance to theUnited States andintending totravel orsojourn inforeign countries. It indicates that is the right of the bearer to receive the protection and good offices of American diplomatic and consular officers abroad and request on the part of the Government of the UnitedStates that the officials of foreign governments permit the bearer to travel or sojourn in their territories and in case of need togive him all lawful aid and protection. Ithasnoother purpose." Στησυνέχεια, με αναφορά στο δεύτερο νομικό σημείο που αναφέρεται στην ένσταση του καθ' ου η αίτηση, ισχυρίστηκε πωςηυπόκρίσηαπόφαση είναιατομικήδιοικητικήπράξηαπό αυτέςπουμπορούνναπροσβληθούνμεβάσητοΑρθρο 146του Συντάγματοςκάνονταςεκτεταμένηαναφοράστον ορισμό της διοικητικήςπράξηςόπωςπαρουσιάζεται σεδιάφορεςνομικές αυθεντίεςκαι,ότι δεν ισοδυναμεί μεκυβερνητικήπράξη (Acte deGovernment). Τέλος ο ευπαίδευτοςδικηγόρος υποστήριξε τον ισχυρισμό του,πως ηαπόφασηπάσ/ει απόέλλειψηαιτιολογίας,γιατίη αιτιολογίαπουδόθηκεείναιανύπαρκτηήενπάσηπεριπτώσει ανεπαρκής. Οευπαίδευτοςδικηγόροςισχυρίστηκε πωςοκαθ'ουηαίτηση ήτανυποχρεωμένος να δ(όσει ειδική αιτιολογία, εφόσον η απόφασηαυτήήτανδυσμενήςκαιεχθρικήπροςτασυμφέροντα τηςαιτήτριαςωςπροσώπουστοοποίοαρνήθηκαντην έκδοση κυπριακούδιαβατηρίουστηνελληνική,καθώςεπίσηςεπαρκείς λόγους σεποιουςνόμουςήκανονισμούςστηρίχθηκεπροκειμένουνααποφασίσει,ότιτοαίτηματηςαιτήτριαςδεν μπορούσε να ικανοποιηθεί"γιαευνόητους λόγους" καιότι έτσιεξυπηρε τείταιτόσοτοδικότηςσυμφέρον όσοκαιτοδημόσιο. Ο ευπαίδευτοςδικηγόρος του καθ'ου ηαίτηση στηναγόρευσήτουασχολήθηκεπρώταμετιςπροδικαστικέςτουενστά σεις. 33S9 Σαββίδης,Δ. Κίττου ν.Δημοκρατίας
(1989)Αναφερόμενος στην προδικαστικήτου ένστασηότι ηαιτή τρια στερείται έννομου συμφέροντος, ισχυρίστηκε πως μετην προσβαλλόμενη πράξηδεθίγεται ούτε υλικό ούτε ηθικόσυμ φέρον της αιτήτριαςπουνα συνδέεται μετην προσβαλλόμενη πράξη. Ηαιτήτρια, πρόσθεσε ο ευπαίδευτος δικηγόρος, ούτε 5 οφελείται από την προσβαλλόμενη πράξη, ούτε υφίσταται καμιάβλάβη, γιατίη Δημοκρατίαουδέποτεαρνήθηκενα εκδώ σει στηναιτήτριαδιαβατήριοπουνατηςεπιτρέπειτηνελεύθε ρη διακίνηση της στο εξωτερικό. Το διαβατήριο, πρόσθεσε, αποτελεί περιουσία του Κράτουςπουτοεκδίδεικαιοπολίτης 10 είναι απλόςκάτοχοςτου. Σχετικά μετην ένσταση,ότι ηπράξηδεν είναι εκτελεστή, ο ευπαίδευτοςδικηγόρος τουκαθ' ου ηαίτηση ισχυρίστηκε πως ημορφήτουδιαβατηρίου είναιπράξη πουαφοράτηνεσωτερι- 15 κή λειτουργία της διοίκησης και δεν έχει οποιαδήποτε άμεση τροποποίηση ήπεριορισμό στα δικαιώματακαι υποχρεώσεις των πολιτών και. κατά συνέπεια, σαν τέτοια δεν έχει άμεση παραγωγή έννομου αποτελέσματος που να συνίσταται στη δημιουργία, τροποποίηση ή κατάλυση νομικής κατάστασης, 20 δηλαδήδικαιωμάτωνκαιυποχρεώσεων διοικητικού χαρακτή ραστους διοικούμενους. Ο ευπαίδευτοςδικηγόρος διαζευκτικάισχυρίσθηκε, πως σε περίπτωση πουοι προδικαστικές ενστάσεις δενγίνουν δεκτές, 25 ηπροσφυγήθαπρέπεινααπορριφθείγιατίδεναποδεικνύεται κανέναςλόγοςακυρότητας. Τοδιαβατήριο,ισχυρίστηκε, είναι περιουσία τηςΔημοκρατίας καιδεν απευθύνεται σε Έλληνες, είναι δε έγγραφο τουοποίου ο σκοπός είναι η χρήσηέξωαπό τη Δημοκρατία σε χώρες για τις οποίες επίσημα έγγραφα 30 συντάσσονται έστωκαιανέχουνσχέσημεΈλληνα, στηναγγλι κήγλώσσα. Οιπρόνοιες τουΑρθρου3τουΣυντάγματοςέχουν εφαρμογή σχετικά με πράξεις που διενεργούνται μέσα στη Δημοκρατίααλλάόχι μεπράξειςπουαφορούντιςσχέσειςτης Δημοκρατίας μεάλλακράτη. 35 Τέλος,αναφερόμενος στον ισχυρισμόγια έλλειψηαιτιολο γίας ισχυρίστηκε πωςυπάρχειαρκετή αιτιολογίαστην επιστο λή που στάληκε στην αιτήτρια.στην οποία αναφέρεται,πως τούτο γίνεται για λόγους δημόσιου συμφέροντος όσο και για το συμφέρον τηςαιτήτριας. Τοδημόσιο συμφέρον, ισχυρίστη κε, εξυπηρετείται γιατί το περιεχόμενο τουδιαβατηρίουκαιη 3390 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Κίττου ν. Δημοκρατίας Σαββίδης,Δ. κλήση για προστασίατουκατόχουτου είναι σε γλώσσα κατα νοητή στις ξένες χώρες, ενώ δε θαήταν έτσι αν αυτό αναγρα φόταν στην ελληνική. Τοδε ιδιωτικόσυμφέρον εξυπηρετείται, γιατί είναι αμφίβολο αν οποιοδήποτε κράτος θα επέτρεπε σε κάτοχοδιαβατηρίουναεισέλθει στην επικράτειατουτη στιγμή που δε θα ήταν κατανοητό το περιεχόμενο του διαβατηρίου στις αρμόδιες Αρχές τουκράτους αυτού. Πριν προχωρήσω στην εξέταση των νομικών σημείων που εγείρονται στην παρούσαπροσφυγή,κρίνω σκόπιμο ναασχο ληθώ με τη φύσητου διαβατηρίουκαιτοσχοπό γιατον οποίο εκδίδεται. Χρήσιμη αναφοράμπορείναγίνει σ' ότιαφοράτηφύσηκαι τοσκοπότουδιαβατηρίουστοτιλέχθηκεαπότον Αρχιδικαστή Lord Alverstone στην υπόθεση R. ν,Brailsford [1905]2 Κ.Β. 730. Στη σελίδα 745 διαβάζουμεταπιο κάτω:"... Itwillbe wellto consider what a passport really is. Itis a document issued in the name of the Sovereign on the responsibility of a Minister of the Crown to a named individual, intended to be presented to the Governments of foreign nations and to be used for the individual's protection as a British subject in foreign countries, and it depends for its validity upon the fact that the Foreign Office in an official document vouches the respectability of the person named. Passports have been known and recognised as official documents for more than three centuries, and in the event of war breaking outbecome documents which may be necessary for the protection of the bearer, if the subject of a neutral State,as againsttheofficials of thebelligerents, and intime of peace in some countries, as in Russia, they are required to be carried by all travellers." 35 40 Μετο ίδιονόημαείναικαιτο απόσπασμα απότο σύγγραμ μα Digest of International Law. Hackworth, Τόμος 3, σελ. 425, στο οποίο έκαμε αναφορά ο ευπαίδευτοςδικηγόρος της αιτήτριας και το οποίο παράθεσα αυτούσιο στην απόφαση μου αυτή. Στο Αρθρο 2 τουπερί Departures (Regulation) Νόμου, Κεφ. 3391 Σαββίδης,Δ. Κίττου ν.Δημοκρατίας
(1989)107,διαβάζουμετον πιοκάτωορισμό. "'Passport' means avalidpassportor other document for travel purposes issuedby a competent authority establishing the nationality (if any) andidentity of the person to whom it 5 refers." Ο ορισμός της λέξης "passport" σύμφωνα με το Λεξικό Osborn'sLaw Dictionary στησελ.247δίδεταιμεταξύάλλωνως ο εξής:- 10 "passport. Thedocument (inbook form) issuedby the Foreign Office to responsible persons who contemplate travelling abroad, containing particulars enabling the bearer to be identified, andarequest toall concernedtoallowthebearer to 15 pass without let or hindrance and to afford him all necessary assistanceand protection.'' Από τα πιο πάνω, συνάγεται ότι το διαβατήριο είναι ένα ταξιδιωτικόέγγραφοπουεκδίδεται,εκμέρουςκαιεξονόματος 20 ενόςκράτους,σε έναπολίτη τουπουπροτίθεταιναταξιδέψει σε μιαξένη χώραγιαναδιευκολύνει την είσοδοκαιδιακίνηση τουστηχώρααυτήκαιτηνπαροχήπροστασίαςκαιδιευκολύν σεων από τις διπλωματικές υπηρεσίες του κράτους στη ξένη χώρα. Ηδιάρκεια ισχύος τουκαθορίζεταιαπότοκράτοςπου 25 το εκδίδει και εφόσον εκδίδεται στο όνοματουκράτουςαπο τελεί περιουσία του κράτους και μπορεί για εύλογη αιτίανα ανακληθείοποτεδήποτε. Δεναφοράτηνομικήθέσηηυπόστα σητουπολίτη μέσαστηχώρατου,αλλάηχρήσητουείναιανα γκαία μόνο σεπερίπτωσηαναχώρησηςτουστο εξωτερικό. 30 Τοποιαμορφήθαπάρειτοδιαβατήριοκαισεποια γλώσσα θα διατυπωθεί είναι θέμα που αφοράτις εξωτερικές σχέσεις του κράτουςκαιτην αποτελεσματικότητα τουσκοπού πουθα εκπληρωθεί στηξένη χώρααπότηνέκδοσηκαιχρήσητου. Από την πιο πάνωφύσητουδιαβατηρίουσυνάγεται πωςη έκδοση ενός διαβατηρίουκαιημορφήπουθαπάρει αποτελεί πράξηδιοίκησης (acre deGovernment)καισαντέτοιαδενμπο ρεί ναπροσβληθεί μεδιοικητικήπροσφυγήκάτωαπότις πρόνοιες τουΑρθρου 146 του Συντάγματος. 3392 35 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Κίττου ν.Δημοκρατίας Σαββίδης,Δ. Ο ευπαίδευτοςδικηγόροςτης αιτήτριαςισχυρίστηκε πωςη άρνησητουκαθ' ουηαίτησηναεκδώσει το αιτούμενοδιαβα τήριοαποτελείπαραβίαση τουΑρθρου 13.2 του Συντάγματος, γιατίθέτειπεριορισμό στοδικαίωματηςαιτήτριαςνα εγκαταλείπει το έδαφος της Δημοκρατίας. Η παράγραφος 2 του Αρθρου 13κατοχυρώνειτοπιοκάτω δικαίωμα:"2. Έκαστοςέχειτοδικαίωμαναεγκαταλείψει μονίμως ήπροσωρινώςτοέδαφοςτηςΔημοκρατίας,υποκείμενος εις τουςυπότουνόμουτεθειμένους εύλογους περιορισμούς." Οπιοπάνωισχυρισμόςτηςαιτήτριαςδενευσταθείγιατίδεν υπήρξεοποιαδήποτεάρνησηεκμέρουςτουκαθ'ουηαίτησηνα τηνεφοδιάσει μεδιαβατήριοή νατηςεπιβάλειοποιουσδήποτε περιορισμούς στη χρήση του για την ελεύθερη διακίνησητης στο εξωτερικό. Απεναντίας η έκδοση του διαβατηρίουστην αγγλική, μιααπότις πιο"διαδεδομένες ξένες^/λώσσες και,με ΧΟήση λατινικού αλφαβήτου που αποτελεί την εκφραστική μορφή της γλώσσας των περισσότερων χωρών του κόσμου, αντίστηνελληνική,προσφέρει στηναιτήτριαμεγαλύτερηευχέ ρειαστηδιακίνηση τηςστοεξωτερικό. Τέλος έρχομαι στον ισχυρισμό για παραβίασητων παρα γράφων 1,2, 3του Αρθρου 3του Συντάγματος που καθορίζει σαν επίσημες γλώσσεςτης Δημοκρατίαςτην ελληνικήκαιτην αγγλική. Η παράγραφος2τουΑρθρου 3προνοείπως:"Νομοθετικαί,εκτελεστικαί καιδιοικητικαίπράξειςκαι έγγραφα συντάσσονται εις αμφοτέρας τας επισήμους γλώσσας και εφ' όσον δυνάμει ρητής διατάξεως του. Συντάγματοςαπαιτείται έκδοσις,εκδίδονταιδιά δημοσιεύ σεως εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας εις αμφοτέραςταςεπισήμους γλώσσας." Καιηπαράγραφος3:"Διοικητικάήέτεραέγγραφααπευθυνόμενα ειςΈλληνα ήΤούρκον συντάσσονται αντιστοίχως εις την ελληνικήν ή τηντουρκικήν γλώσσαν." 40 Οτύποςκαιτοπεριεχόμενο ενός διαβατηρίουδενεμπίπτει σεκαμιάαπότις πιο πάνωπρόνοιες,γιατίόπως ανάφερα το 3393 Σαββίδης,Δ. Κίττου ν.Δημοκρατίας
(1989)διαβατήριοδεναπευθύνεταιστονκάτοχοτουαλλάστιςκυβερ νήσεις ξένων χωρών καιοσκοπός του είναιη χρησιμοποίηση τουστιςξένεςαυτέςχώρεςγιατηδιευκόλυνση τηςεισδοχήςκαι διακίνησηςτου κατόχου. 5 Και επιπλέον, όπως ανάφερα,κάθετι πουαφοράτοντύπο ή το περιεχόμενο του αποτελεί πράξη διοίκησης (acte de Government) κι όχι διοικητικήπράξηή απόφασηπουνα μπο ρεί να προσβληθεί με προσφυγή κάτω από τις πρόνοιες του Αρθρου 146τουΣυντάγματος. 10 Ενόψει των πιο πάνω,βρίσκω πως κανένα έννομο συμφέ ροντηςαιτήτριαςδεθίγεται μετηνάρνησητουκαθ' ουη αίτη σηνατηςεκδώσει τοδιαβατήριοστηνελληνικήγλώσσα πουνα τηςδίνει το δικαίωμαναπροσφύγει στο Δικαστήριο γιαθερα- 15 πεία,και,κατάσυνέπεια,ηπρώτηπροδικαστική ένσταση του ευπαίδευτουδικηγόρουτουκαθ'ουη αίτησηγίνεταιαποδεκτή. Αλλά και η δεύτερη ένσταση του, ότι η προσβαλλόμενη πράξηδεν είναι εκτελεστήδιοικητική πράξη, που να παράγει 20 άμεσαέννομο αποτέλεσμα πουνασυνίσταται στηδημιουργία, τροποποίηση ήκατάλυσηνομικής κατάστασης,δηλαδή δικαι ωμάτων και υποχρεώσεων διοικητικού χαρακτήραστο διοι κούμενο,γίνεται επίσηςαποδεκτή. 25 Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή αποτυγχάνεικαι απορρίπτεται με£50.-έναντι εξόδων,σεβάροςτης αιτήτριας. Η προσφυγή απορρίπτεται με£50.-έξοδασεβάροςτης αιτήτριας. 3394 30