3Α.Α.Λ. 2S Δεκεμ|\>ίου,I9S9 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Π.ΑΑΝ1ΤΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ, Καθ' ων η Αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 10Q/S9) 5 10 15 20 Φορολογία — Δικαιώματα μεταβιβάσεως ακινήτου ιδιοκτησίας — Αποτελοχπ φόρο — Ακύρωση τηςμεταβιβάσεως σεαστική διαδικασία, με αποτέλεσμα τψ· επα\εγ-{ραφι) του ακινήτου στο ό\υμα τουμεταβιβάσαντος — Κατά πόσο ταδικαιώματα είναι επιστρεπτέα — Καταφατική ηαπάντηση στο ερώτημα. ΔεδικασμέλΌ— Επιβολή μεταβιβαστικών δικαιωμάτων σχετικά με μεταβί βαση ακίνητης ιδιοκτησίας — Μεβάση σκεπτικό ότι αποτελούν αντα ποδοτικά τέλη — Απόρριψη προο(ρ\τ{ής! αλλά με βάση σκεπτικό, ότι αποτελούν φόρο — Έφεση — Πρακτικό ότι ελλείψει αντεφέσεως, αλλ' ενόψει του διαφορετικού σκεπτικού στην πρωτόδικη απόφαση, ηδιοί κηση θαεπανεξετάσΈΐτο θέμαμε βάση ότι ηεπιβολή των δικαιωμάτων συνιστούσε επιβολή φόρου — Επανεξέταση και άρνηση επιστροφής δικαιωμάτων — ΝέαΑίτηση Ακυρώσεως — Δεν υπάρχει δεδικασμένο σπό την προηγούμενη διαδικασία — Διάκριση της παρούσης υποθέσε ως από την απόφαση στψ' υπόθεση Pieris v. The Republic
(1983)3 C.L.R.1054, όπου ηνέααπόφαση ήταν απλώς βεβαιωτική της προηγου μένης αποφάσεως. Τα γεγονότα και οι νομικές αρχές, που εφάρμοσε το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτηνπροδικαστικήένστασηπερίδεδικασμέ νου, αλλ' αποδεχόμενοτην Αίτηση Ακυρώσεως και ακυρώνοντας την 3395 Λ. Π.Λανίτΐ); χ.ύ. ν.Δημοκρατία;
(1989)επίδικηαπόφαση,οραινονταικαθαρά στις πιοπάνωπεριληπτικές σημει ώσεις. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς διαταγή για έξοδα. 5 Αναφερόμενη νπόϋεαη: Picrisr. Republic (19S3)3 C.L.R. 1054, Republicv. Bradford [1905]2Κ.β.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της άρνησης του καθ' ου η αίτηση να 15 επιστρέψει τα καταβληθέντα δικακόματαγια μεταβίβαση ακί νητης περιουσίας,ηοποίααργότεραακυρώθηκε. Μ. Παι&ταλλή (κα) για Γ. ΚακογιάλΎη, για τον Αιτητή. 20 Α. Βασιλειάδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Β ' , για τους Καθ' ων ηαίτηση. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφα ση. Μετην παρούσαπροσφυγή,οι αιτητέςζητούν δήλωση του 25 Δικαστηρίου, ότι ηαπόφασητου καθ' ου ηαίτηση,ηπεριεχό μενη στην επιστολή του ημερομηνίας 16.12.8S με την οποία αρνήθηκε την επιστροφή των καταβληθένων δικαιωμάτωνγια μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας η οποία αργότεραακυρώθη κε, είναι άκυρηκαι άνευ νομικού αποτελέσματος. 30 Το ιστορικό που οδήγησε στην παρούσαπροσφυγή έχει ως εξής: Τον Φεβρουάριο του 1979, έγιναν μεταβιβάσεις ακίνητης περιουσίας,απότον Ιο αιτητήστον 2ο αιτητή, στοΕπαρχιακό Κτηματολόγιο Λεμεσούγιατις οποίες καταβλήθηκετο συνολι κό ποσό των £8,500.- σαν τέλημεταβιβάσεως. 35 Στην αγωγή αρ. 1672/81 του Επαρχιακού Δικαστηρίου - 40 Λεμεσού, που καταχωρήθηκεαπό τον Ιο αιτητή εναντίον του 2ου αιτητή,το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού στις 22.3.1982 3396 3 Α.ΑΛ. Λ. Π.Λανίτιις κ.ύ. ν.Αημοκρατίας Χατζιρσαγγάρης, Δ. αποφάσισε την ακύρωση εξ ύπαρχής της μεταβίβασης και εγγραφής των ενλόγολακινήτοίν ωςγενομένης καθ' υπέρβαση εξουσίας (ultra vires),της εταιρείας, και διάταξε την επανεγγραφή τηςεπ' ονόματιτου Ιου αιτητή. 5 10 . 15 20 25 30 Σαναποτέλεσματηςαπόφασης αυτήςοιαιτητέςζήτησανι.ιε επιστολήτους ηιιερομηνίας 12.4.1982απότον καθ' ου η αίτη ση συμμόρφωση με την απόφαση του Δικαστηρίου και επι στροφήτωνμεταβιβαστικώνδικαιωιιάτωνπουείχανκαταβληθεί. Μεεπιστολήτου ημερομηνίας 13.12.19S
- οκαθ' ουη αίτη ση. πληροφορούσε τους αιτητές, ότι έγινε η ακύρωση των εγγραφών καιηεπανεγγραφή τους σύμφωνα μετηναπόφαση τουΔικαστηρίου,αλλάαρνήθηκεναεπιστρέψειτα καταβληθέ ντα μεταβιβαστικά δικαιώματα, προβάλλοντας διάφορους λόγους. Ακολούθησε προσφυγή των αιτητών κατά της πιο πάνω απόφασηςμεαριθμό 17/
- ΟΈντιμοςΔικαστήςκ. Μαλαχτός, απέρριψετην.προσφυγή.αλλάαποφάσισεότι ταμεταβιβαστι κά δικαιώματα δεν επιβάλλο\ται για προσφερόμενες υπηρε σίεςαλλάαποτελούν είδοςφόρου. Οι ααητές εφεσίβαλαν την πιο πάνω απόφαση με την Αναθεωρητική Έφεσηαρ.
- Στις 12.6.19S6, αφούοδικηγό ρος της Δημοκρατίας συμφώνησε με την παρατήρηση της Ολομέλειαςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου, ότι ελλείψειαντεφέσεως κατά της απόφασης του Πρωτόδικου Δικαστού ότι τα μεταβιβαστικά δικαιώματα αποτελούν είδος φόρου και όχι αμοιβή γιαπροσφερόμενες υπηρεσίες,οΔιευθυντής όφειλε να επανεξετάσειτοθέμα,ενόψειτουότιηαπόφασητουΔιευθυντή είχεσανουσιαστικήβάσητοότιταμεταβιβαστικά δικαιώματα αποτελούσαν αμοιβή γιαπροσφερθείσες υπηρεσίες. 35 40 Ως εκ τούτου,ο Διευθυντής όφειλενα πάρεινέααπόφαση μεβάσητοότι.ταμεταβιβαστικάδικαιώματααποτελούν είδος φόρου. Στοσχετικό πρακτικότηςΑναθεωρητικής Εφέσεως αρ. 536 αναφέρεταιπεραιτέρωότιοιαιτητέςθαείχαντοδικαίωμα να επαναπροσβάλουν τη νέααπόφασητου Διευθυντή ανδια φωνούν με αυτή. Μεβάσηταπιο πάνω,ηέφεσηαποσύρθηκε και απορρίφθηκε. 3397 Χατξιμσανγάρης, Δ. Α. Π.Λανίιης κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1989)Με νέα επιστολή τους ημερομηνίας 14.9.19SS,οι αιτητές κάλεσαν εκ νέου,τον Διευθυντή ναπροβείσε επανεξέταση της υπόθεσης και να αναθεωρήσει την απόφαση του επιστρέφο ντας τακαταβληθέντα μεταβιβαστικά δικαιώιιατα. 5 ΟΔιευθυντής μεεπιστολήτουημερομηνίας 16.12.1988 πλη ροφόρησε τους αιτητές. ότι τα δικαιώματα μεταβιβάσεως δεν μπορούσαν να επιστραφούν, γιατί αποτελούσαν είδος φόρου που επιβάλλεται κατά τημεταβίβαση. 10 Είναι εναντίον τηςαπόφασηςτουΔιευθυντή στηνεπιστολή ημερομηνίας 16.12.19S8 πουόπωςαναφέρθηκεκαταχωρήθηκε η παρούσαπροσφυγή. Στην ένσταση οι καθ'ων η αίτηση ισχυρίζονται, ότι η προ- 15 σβαλλόμενη απόφαση είναι ορθά αιτιολογημένη και λήφθηκε ορθά. Στηγραπτήαγόρευση του δικηγόρου τωναιτητών προβάλ λονταιδύολόγοιγιατηνακύρωσητηςαπόφασης. Πρώτονότι 20 η απόφαση δεν είναι δεόντως αιτιολογημένη αφού στην επι στολήτου ο Διευθυντής αναφέρει απλώς γενικά και αόριστα ότι ταδικαιώματαμεταβιβάσεωςδενεπιστρέφονται γιατίαπο τελούν είδος φόρου καιδεύτερον, ότι η απόφασηείναιαποτέ λεσμανομικής πλάνηςαφούβασίζεταιστονομικάλανθασμένο 25 συμπέρασμα, ότι η υποχρέωση πληρωμής των δικαιωμάτων υφίσταταιανεξάρτητααπότηνεγκυρότητα της μεταβιβάσεως. Το πρωταρχικό επιχείρημα του Δικηγόρου της Δημοκρατίας στη γραπτήτου αγόρευση είναι ότι όσον αφορά 30 την έλλειψηεπαρκούςαιτιολογίας,η δέουσα αιτιολογίαπαρέ χεται στην ίδια την απόφαση του Διευθυντή και ότι όσον αφοράτην νομική πλάνη,αυτήδενυπάρχει,αφούη απόφαση τουΔιευθυντή στηρίχτηκε στηναπόφασητου Δικαστηοίου. 35 Περαιτέρω ισχυρίστηκε, ότι με βάση το δόγμα τουδεδικα σμένου(Res judicata), η παρούσαπροσφυγήδενμπορεί ναεπι τύχει, αφούτο επίδικοθέμαήδηαποφασίστηκεστηνπροηγού μενη προσφυγή,παρέθεσε δετηναπόφασητηςΟλομέλειαςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου Πιερής ν. Δημοκρατίας
(1983)3 Α.Α.Δ. 1054. 3398 40 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Α. Π.Λανίτιις κ.ά.ν.Δημοκρατίας Χατξητσαγγάρΐ]ς, Δ. Όσον αφοράτο τελευταίο αυτό επιχείρημα πιστεύω ότι η αρχήτουδεδικασμένουδενέχειεφαρμογήστην παρούσαπερί πτωση για δύο λόγους. Πρώτον όπως φαίνεται και απότην απόφαση Πιερής ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω) η αρχή ισχύει μόνο ότανη δεύτερηαπόφασηείναι απλώς επιβεβαιωτικήτης πρώτηςκαιβασίζεταιστο ίδιοπραγματικόκαινομικόυπόβα θρο. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει στην παρούσα περίπτωση, αφού η πρώτη απόφαση του Διευθυντή βασίστηκε μεταξύ άλλων στο ότι τα δικαιώματα μεταβιβάσεως αποτελούσαν αμοιβή για προσφερθείσα υπϊίρεσία, ενώ η δεύτερη στο ότι αποτελούσαν είδος φόρου. Δεύτερον, ο Διευθυντής επανεξέ τασετο θέμαειδικάυπότο πρίσμα της διαφορετικήςάποψης πουπήρετοΔικαστήριοκαιοιδιάδικοιγιατη φύσητωνδικαι ωμάτων μεταβιβάσεως και με τη ρητή δέσμευση της Δημοκρατίας,ότιοι αιτητέςθα είχαντοαπόλυτοδικαίωμα να προσβάλουντη δεύτερηαπόφαση. Είμαιτηςγνώμης,ότικαιανακόμηαγνοήσωτογεγονός ότι η προσβαλλόμενη_απόοραση.πράγματι δεν φαίνεται να είναι δεόντως αιτιολογημένη, ενπάσηπεριπτώσει ηαπόφαση βασί ζεται σε λανθασμένη νομική βάση, αφ' ης στιγμής το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού κήρυξε τημεταβίβασησαν εξ υπαρχής άκυρηκαι το Ανώτατο Δικαστήριο τόσο στην προ σφυγή αρ. 17/83 όσο και στην Αναθεωρητική Έφεση αρ. 536 αποφάσισεότι ταδικαιώματαμεταβιβάσεως αποτελούν είδος φόρου,ηακύρωσητης μεταβιβάσεως εξαφανίζειτο υπόβαθρο καιτιςπροϋποθέσεις γιατηνείσπραξητουφόρου. Η επιβολή των μεταβιβαστικών δικαιωμάτων συνδέεται άμεσα μετην εγκυρότητατης μεταβιβάσεωςκαιτηνεκπλήρω σητων νομίμων προϋποθέσεων της και επομένως δεν μπορεί να ευσταθήσει ανεξάρτητααπότην εγκυρότητα εκείνη. Πολύ περισσότερο αφούοΔιευθυντής ενεργώντας σύμφωνα μετην απόφασητουΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛεμεσούακύρωσετην μεταβίβασηκαι επανέγραψετην μεταβιβασθείσα ακίνητηιδιο κτησία,δίδονταςμετον τρόποαυτό,εφαρμογήστην εξυπαρ χήςακυρότητατηςμεταβιβάσεως. Ως εκ τούτου,ηαπόφασητου Διευθυντή γιακατακράτηση των εισπραχθέντων δικαιωμάτωνμεταβίβασηςαποτελείκατά χρηση εξουσίας. 3399 Χατζητσαγγάριις,Δ. Α. Π. Λανίΐΐ)ς κ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1989)Η προσβαλλόμενη απόφαση του Διευθυντή ακυρώνεται. Δεν γίνεταικαμιάδιαταγήγιαέξοδα. Η επίδικη απόφαση ακυ ρώνεταιχωρίςέξοδα. 3400