clr/1989/1989_3_3413.pdf

(1989)23.9 — Εννοεί Πολιτικό Δικαστήριο — ΗΑίτηση Ακυρώσεως δεν αναστέλλει διαδικασίααπαλλοτριώσεως. Συνταγματικό Δίκαιο — Δικαίωμα ιδιοκτησίας — Σύνταγμα, Άρθρο 23.S — Επίταξη — Μετά njr παύση λειτουργίας της κοινοτικής συνέλευσης, αρμόδιο όργανο, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε πρό­ νοια στον Περί Δήμων Νόμο του I9S5, είναικαι για τα θέματα της αρμοδιότητας της Κοινοτικής Σννέ?.ευσης το Υπουργικό Συμβούλιο. 5 10 Επίταξη — Ορισμός και σκοπός — Κατά πόσο ο χρονικός περιορι­ σμός,που προβλέπει το Σύνταγμα (3χρόνια), αποκλείει επίτευξη σκοπού ωφέλειας με μεγαλύτερη διάρκεια ή ακόμα και μόνιμη — Αρκτική η απά\τηση στο ερώτημα — Ο μηχανισμός επιτάξεως μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς υποβοήθηση τον μηχανισμού αναγκαστικής απαλλοτρίωσης — Συνέπεια σε τέτοια περίπτωση, εάν η τελευταία δεν τελεσφορήσει. 15 Η παρούσα Αίτηση Ακυρώσεως καταχωρήθηκε από 20 άτομα, που επηρεάστηκαν απόδιάταγμαεπιτάξεω;.που έγινε προ;κατα­ σκευή οδού. Τα επιταχθέντα μέρη των περιουσιών των αιτούντων είχανπροηγουμένως απαλλοτριωθεί. Οι αιτούντεςζήτησανπροσω­ ρινό διάταγμα,πουνα απαγορεύειστηδιοίκηση ναπροχωρήσει με την επίταξη, μέχρις ότου εκδικαστεί η παρούσα Αίτηση Ακυρώσεως. 20 25 Οι νομικές αρχές, που ανέπτυξε το Δικαστήριο,καταλήγοντας στην απόφαση του, διαγράφονται στις πιο πάνω περιληπτικές σημειώσεις. Είναι αξιοσημείωτο, ότι ενώ πρόκειται για μια μόνο ΑίτησηΑκυρώσεως, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι μπορούσε, 30 εξετάζοντας κατάπόσο πληρούται ηπροϋπόθεσητης ανεπανόρθω­ της ή δυσεπανόρθωτης βλάβης, να εξετάσει τις περιπτώσεις των αιτούντων μία προς μια. Ως αποτέλεσμα το Ανώτατο Δικαστήριο κατέληξε, ότι δε δικαιολογείται συμπέρασμα περί ανεπανόρθωτης ήδυσεπανόοϋωτη;βλάβης για τους 19 απότους 20 αιτούντες. Για 35 τον ένα,όμως,κάτοχοτουδιώροφουκτιρίου,πουαναφέρεταιστην πρώτη από τις πιο πάνω περιληπτικές σημειώσεις και με βάση το σκεπτικό,που εκεί διαγράφεται,το Ανώτατο Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ικανοποιείταιηεν λόγω προϋπόθεση. 40 Ενόψει τουευρήματοςαυτούτο Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την αίτησηγιαπροσωρινό διάταγμα εν σχέσει μεόλους τουςαιτού3414 3Α.Α.Δ. Μαρκουλλίδου κ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. ντες, εξαιρέσει τουκατόχου τ η ;εν λόγωδιωρόφου οικοδομής. Διάταγμα εμκοδίζον τους καθ' ων η Αίτηση να κατεδαφίσουν το κτίριο του αιτούντος 8. Η αίτηση όλων των άλλων αιτού­ ντων απορρίπτεται. Δενεκδίδε­ ται διαταγί]για έξοδα. 5 10 Αναφερόμενες υποθέσεις: • Aspri v.Republic4 R.S.C.C.57, Georghiades v.Republic (No. I)

(1965)3C.L.R. 392, 15 lordnnouv.Republic (No.2)(i960)3C.LR. 696, Markantonis v.Republic

(1966)3 C.L.R. 714, 20 Kouppas v.Republic

(1966)3C.LR. 765, Hadjikyriakouand Others v. Council of Ministeis and Another (No. I)

(1968)3 C.L.R. 1, 95 Gouleiis v.Republic

(1970)3C.LR.SI, Sophocleousv.Republic

(1971)3 C.L.R. 345, Miitiadous v.Republic

(1972)3 C.L.R. 341, 30 LanitisBros.Limitedv. Central Bankof Cypivs(No. 1)

(1974)3C.LR. 160, Procopiou andOthersv.Republic

(1979)3 C.L.R. 686, 35 Michaelides v.Republic (19S0) 3C.LR.430, Katsiaouniv.Republic

(1982)3C.LR. 6S. Rodat v.Republicand Otheis(19SS) 3C.LR. 937, 40 C.T.C Consultants Ltd. v. Cypivs TourismOrganisation

(1976)3 C.LR. 390, 3415 Μαρκουλλίδου κ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1989)Tikki and Othersv. Republic(19S1)3C.L.R. 250, Holy See of Kitium v.Municipal Council, Limassoi1R.S.C.C. 15, 5 Republic v. Demetriades

(1977)3C.L.R213, GeorgeP. Zachariades Ltd. andOthersv.Economidesand Others

(1989)1 C.L.R.

1. Αίτηση για προσωρινό διάταγμα. 10 Αίτηση για προσωρινό διάταγματοοποίο να αναστέλλει την εοραρμογή τουΔιατάγματος Επίταξης που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα τηςΔημοκρατίας μεΑριθμό 2437 ημερομηνίας 1.9.1989μέχρι την αποπεράτωση της προσφυγής ήμέχρι νεώτερης διαταγής. 15 Λ. Παπαφιλύΐτζον, γιατουςΑιτητές. Γλ.Χατζηπέτρον,Δικηγόρος της Δημοκρατίας Β',γιατους Καθ' ωνη αίτηση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.:Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση.Οι είκοσιαιτητές μετηνπαρούσαπροσφυγήζητούντην ακύρωση του Διατάγματος Επίταξης που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας Αριθμός2437,ημερομηνίας 1ης Σεπτεμβρίου, 1989,Παοάρτηιια Τρίτο, Μέρος II, μεΑοιθμό
2. 20 25 Οι αιτητές μεαίτηση ζητούν διάταγμααναστολής ήεφαρ- 30 μογής τηςπροσβαλλόμενης απόφασης και/ή μετο οποίονα εμποδίζονται οικαθ'ωνη αίτηση καιοιυπάλληλοι ήεκπρό­ σωποι της Κυπριακής Δημοκρατίας από του να επέμβουνμε οποιονδήποτετρόποσταεπηρεαζόμεναμετηνεπίταξηκτήμα­ τα τους μέχρι την αποπεράτωση τηςπροσφυγής ήκαι μέχρι 35 νεώτερης διαταγήςτου Δικαστηρίου. Η αίτηση βασίζεται στο Διαδικαστικό Κανονισμό του Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου, 1962, Κανονισμοί 13, 17και 18πουσυνεχίζουν ναισχύουν μεβάσητις πρόνοιες του 40 Αρθρου 17 του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμουτου 1964 (Αρ. 33/64). 3416 3 Α.Α^. 5 Μαρκουλλίδου κ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. Η ιδιοκτησία που επηρεάζεται από το πιο πάνω Διάταγμα ΕπίταξηςαποτελείτοαντικείμενοΔιατάγματος Απαλλοτρίωσης, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αριθμός 2404 της 21ης Απριλίου, 1989, Παράρτημα Τρίτο, Μέρος II, Αριθμός Γνωστοποίησης 623, αφού προηγήθηκε η δημοσίευση Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης που δημοσιεύτηκε στις 24 Ιουνίου, 1988, στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αριθμός 2334, Παράρτημα Τρίτο, Μέρος II, Αριθμός Ατομικής ΔιοικητικήςΠράξης
3. 10 Το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης εκδόθηκε σύμφωνα με το Αρθρο 6 των περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμων του 1962 έως 19S
4. 15 20 25 30 35 Το Διάταγμα Επίταξης εκδόθηκε με βάση το Αρθρο 4 των περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νόμωντου 1962 έως
5. Τόσο ηαπαλλοτρίωση όσο καιηεπίταξηκρίθηκαν αναγκαί­ εςγιασκοπούς δημόσιας ωφέλειαςγιατηδημιουργία,συντήρηση και ανάπτυξητων συγκοινωνιών στη Δημοκρατία ήοποιο­ δήποτε από τους σκοπούς αυτούς και για σκοπούς βελτίωσης τηςΛεωφόρου ΦραγκλίνουΡούσβελτ στηΛεμεσό. Η Λεωφόρος Φραγκλίνου Ρούσβελτ είναι κύρια οδική αρτηρία που συνδέει την παλιά πόλη με το λιμάνι της Λεμεσού που είναι το κύριο λιμάνι της Δημοκρατίας. Κατά μήκος της νότιας πλευράς της Λεωφόρου Φραγκλίνου Ρούσβελτ είναι εγκαταστημένα πολλά εργοστάσια. Οιαιτητέςείναιπαρόδιοι ιδιοκτήτεςακίνητηςπερι­ ουσίας. Η αναγκαστικήαπαλλοτρίωση και επίταξη έγιναν για σ/οπούς υλοποίησης του πολεοδομικού έργου βελτίωσης της Λεωφόρου Φραγκλίνου Ρούσβελτ. Το Διάταγμα Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης που δημοσιεύ­ τηκε στις 21 Απριλίου, 19S9, προσβλήθηκε με την Προσφυγή 616/89πουκαταχωρίστηκεστις 10Αυγούστου,
6. Τοεκπρόθεσμό της προσφυγής εκείνης δεν είναι θέμαπου μπορεί ήπρέ­ πεινα εξεταστεί στην παρούσαδιαδικασία. Η εκτέλεση του έργου ανατέθηκε σε εργολάβο για £1,500,000.-περίπου. · 40 Το Ανώτατο Δικαστήριο έχειδιακριτικήεξουσία να εκδίδει προσωρινά διατάγματα με τα οποία αναστέλλεται η ισχύς ή 3417 Στυλιανίδτκ,Δ. Μαρκουλλίδου κ,ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1989)εκτέλεση μιας διοικητικής πράξης. Σκοπός της αναστολής είναι η αποτελεσματικότητα της διοικητικής δικαιοσύνης. Η αναστολή εκτέλεσηςεμποδίζει τααποτελέσματα της προσβαλ­ λόμενης διοικητικής πράξης σε περίπτωση που η κρινόμενη πράξηκηρυχθεί άκυρη απότοΔικαστήριο. Ακύρωση μετάτην εκτέλεση της προσβαλλόμενης απόφασης ενδέχεται να μην παρουσιάζει ενδιαφέρον ήναπαρουσιάζει ελαττωμένο ενδια­ φέρον. Αποκλείεται, έτσι,μετην έκδοση προσωρινού διατάγ­ ματοςηδημιουργία πραγματικώνκαταστάσεων πουδεν είναι δυνατόνααντιμετωπισθούν ανακυρωθείαργότεραηκρίνομενηπράξηήαπόφαση. 5 10 Οι αρχέςμεβάση τις οποίεςτοΔικαστήριο ασκείδιακριτική ευχέρεια γιατην έκδοση προσωρινών διαταγμάτωνέχουνανα­ πτυχθεί νομολογιακά σεπολλές υποθέσεις. (Βλ., μεταξύάλλων, 15 Evrydiki Aspri and The Republic(Council of Ministers)4 R.S.C.C. 57- CleanthisGeorghiades (No. 1)and TheRepublic of Cyprus, through1. ThePublicServiceCommission,2. The Council of Ministers

(1965)3 C.L.R. 392 Iordanis G. lordanou (No. 2) and the Republic of Cyprus,through the 20 Public Service Commission

(1966)3 C.L.R. 696- Andreas Markantonis and 1. The Republic of Cyprus,through the Council of Ministers and Another

(1966)3 C.L.R. 714KyprianosKouppasand the Republic of Cyprus, through

1. The Council of Ministers,
2. The Minicipality of Nicosia 25

(1966)3 C.L.R. 765· Georghios HadjiKyriakou and Others (No. 1) v. The Council of Ministers and Another

(1968)3 C.L.R. 1-Soterios Goulelisv. Republic(Ministerof Interior and Another)

(1970)3 C.L.R.8l· SophoclesSophocleousv. Republic (Ministry of Education)

(1971)3 C.L.R. 345- 30 GeorghiosMiltiadousv.Republic(SeniorMinesOfficerand Another)

(1972)3 C.LR. 341. LanitisBros. Limited(No. 1)v. CentralBank of Cyprus

(1974)3C.L.R. 160. Procopiou and Others v. Republic

(1979)3 C.L.R. 686. Michaelides v. Republic

(1980)3 C.L.R. 430. Katsiaouni v. Republic

(1982)3 35 C.L.R. 68. MonicaRodat v. The Republic of Cyprus and Others

(1988)3C.L.R. 937καιστηνοποίααναφέρονταιόλεςοι προηγούμενες Αποφάσεις του Δικαστηρίου. Sydney Alfred Moyo andAnother v. TheRepublicof Cyprus

(1988)3 C.L.R. 976- Saint Dominion Estates Ltd. και Αλλος v. Κυπριακής 40 Δημοκρατίας (ΑρΛ)

(1989)3 Α.Α.Δ. 189" Salwa Radwan v. ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1989)3Α.Α.Δ. 421. 3418 3 ΑΛΛ. Μαρκουλλίδου κ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά. Στυλιανίδης,Δ. Το προσωρινό διάταγμα είναι δραστικό μέτρο το οποίο πρέπειναδίδεταιμεφειδώ. 5 10 15 Στηνάσκησητηςδιακριτικήςευχέρειας τοΔικαστήριο λαμβάνει υπόψη του την ανάγκη του δημόσιου συμφέροντος, το οποίο μόνο σεσπάνεις περιπτώσεις υποχωρεί μπροστάστο ιδιωτικό συμφέρο. Το Δικαστήριο τηρεί ένα ισοζύγιο μεταξύ του δημόσιου συμφέροντος καιτου συμφέροντος του ιδιώτη, αλλάαποδίδειμεγαλύτερη βαρύτηταστοδημόσιο συμφέρο.Το δημόσιοσυμφέρο είναινομικήέννοιαμεταβαλλόμενηανάλογα με τιςκοινωνικο-οικονομικές συνθήκες. (Βλ.Τιμητικό Τόμο τουΣυμβουλίου Επικρατείας1929-1979, Μέρος II,

(1982),σελ. 257καιεπέκεινα). 25 Τοδημόσιο συμφέρο δενμπορείναοριστείκατάτρόποπουνα είναιαπαλλαγμένοαπόαοριστολογίες. Στηνκάθε συγκεκριμέ­ νη περίπτωση πρέπει να προβάλλεται ειδικός λόγος που εξυ­ πηρετείτοδημόσιο συμφέροκαιεπιβάλλει τηνάμεσηεκτέλεση τηςδιοικητικήςπράξης. Σετέτοιεςπεριπτώσεις γενικάδεδίδεταιαναστολήέστωκαιαναπότηνεκτέλεσητης προσβαλλόμε­ νης διοικητικής πράξης προκαλείται ζημία στον αιτούντα. (Βλ. Β.Σκουρή "ΗΠροσωρινή Προστασία στις Ακυρωτικές Διαφορές", σελ. 63-66. C.T.C. ConsultantsLtd. v. Cyprus TourismOrganisation

(1976)3C.LR. 390,σελ. 394, Tikkiand Others v. Republic

(1981)3C.L.R. 250 καιAspri (ανωτέρω).) 30 Για την έκδοση προσωρινού διατάγματος το Δικαστήριο πρέπει ναικανοποιηθεί ότιυπάρχει προφανής παρανομίαή ανεπανόρθωτη ήδυσεπανόρθωτη ζημία. Η χρηματική ζημία είναιδεκτική επανόρθωσης. 20 Οιλόγοιπουπροβλήθηκανγιατηνέκδοσητου προσωρινού διατάγματοςείναι:35

1. Η καταχώριση της Προσφυγής 616/89, με την οποία ζητείται ηακύρωση της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, έχεικαταστήσει άκυρηκαιπροφανώςπαράνομητηνεπί­ ταξη. 40
2. ΤοΔιάταγμαεκδόθηκεαπόαναρμόδιοόργανο.
3. Οι πράξεις πουθαεκτελεστούν με βάσητην επίταξη θα 3419 Στυλιανίδης,Δ. Μαρκουλλίδουκ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1989)φέρουναλλαγή μόνιμηστις ιδιοκτησίες τωναιτητών,η οποία,ενπάσηπεριπτώσει,θαυπερβαίνεισεδιάρκειατη χρονική περίοδο τουΔιατάγματος Επίταξης καιδεθα έχειτονχαρακτήραπροσωρινότητας· και 5

1. Οιαιτητέςθαυποστούνανεπανόρθωτη ζημία. Ο δικηγόρος των αιτητών υποστήριξε ότι με βάση την παράγραφο 11τουΑρθρου23τουΣυντάγματοςμετηνκατα­ χώρισηΠροσφυγήςστονόηματουΑρθρου 146αναστέλλεταιη 10 διαδικασίατηςαναγκαστικήςαπαλλοτρίωσης. Ζήτησεαπότο Δικαστήριο ναδιαφοροποιήσεικαι/ήναμηνακολουθήσειτην Απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Holy See of Kitium and Municipal Council, Limassol 1 R.S.CC.
2. Επιπρόσθετα εισηγήθηκε, ότι η πιο 15 πάνωΑπόφασηπεριορίζεταιστοδεύτερο μέρος τηςπαραγρά­ φου
3. Η αρχήτου δεσμευτικού της νομολογίας είναι μέρος του συστήματος απονομής της δικαιοσύνης στη χώρα μας. Τα 20 κατώτερα Δικαστήρια είναι δεσμευμένα από τις Αποφάσεις του ανώτερου Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο ασκούσε προπόδικη δικαιοδοσία παρόμοια με αυτήπουασκείΔικαστής τουΔικαστηρίουτούτουμεβάση τις πρόνοιες του Αρθρου 11

(2)του Νόμου33/64.Οι Αποφάσεις 25 τουΑνωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου δενείναιδεσμευ­ τικές για την Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αλλά δεσμεύουν Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου στην άσκηση πρωτόδικης Αναθεωρητικής Δικαιοδοσίας. Το Ανώτατο ΣυνταγματικόΔικαστήριο ασκούσεπρωτόδικη αλλάτελεσίδι- 30 κηδικαιοδοσία, ενώ οι Αποφάσεις Δικαστήτου Δικαστηρίου τούτου υπόκεινται σε έφεση ενώπιον της Ολομέλειας. (Βλ. Republic v.(Minister of FinanceandAnother) v. Demetrios Demetriades

(1977)3 C.L.R 213). Καιανακόμη ηΑπόφαση στην υπόθεση Holy See of Kitium, (ανωτέρω), δεν ήταν 35 δεσμευτική θατηνακολουθούσα,γιατίούτελανθασμένηείναι, ούτεέχουνεπέλθηοποιεσδήποτεαλλαγέςπουναδικαιολογούν την αναθεώρηση της. Το Ανώτατο Δικαστήριο ερμήνευσεμε σαφήνειατηνπαράγραφο 11 τουΑρθρου23τουΣυντάγματος. Επειδή υπάρχει διαφορά μεταξύ του Ελληνικού και του 40 Τουρκικού κειμένου αναφέρθηκε το Αγγλικό κείμενο, όπως ρητάπροβλέπουνταΑρθρα 149και 180τουΣυντάγματος. 3420 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 Μαρκουλλίδου κ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά. Στυλιανίδης, Δ. Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάσισε ότι η παράγραφος 11 αναφέρεται σε προσφυγή στο Πολιτικό Δικαστήριο καιόχι σεπροσφυγήκάτωαπότοΑρθρο 146. Με βάση την ερμηνεία αυτή το ουσιώδες για τους σκοπούς της παρούσαςδιαδικασίαςμέρος τηςπαραγράφου 11 σημαίνει:"in respect of or under any of the provisions of this Article relatingtomatters withinthejurisdictionunderthisArticleof a civilcourt." ("εν σχέσει προς ή δυνάμει οιασδήποτε των διατάξεωντου παρόντος Αρθρου, αναφερομένων εις θέματα εντός της δικαιοδοσίαςπολιτικού δικαστηρίου.") Η αναφορά στην παράγραφο 11 σε προσφυγή στο Δικαστήριο αναφέρεται σε διαδικασία ενώπιον Πολιτικού Δικαστηρίου.ΗπροσφυγήκάτωαπότοΑρθρο 146γιατηνακύ­ ρωση είναι της αποκλειστικής δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου τούτουκαιδεν μπορούσε νααναφέρεταιηπαράγραφος 11στη δικαιοδοσίατουΑνωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου. 20 ΠροσφυγήκάτωαπότοΑρθρο 146 δεν επηρεάζειτηνέκτελεστότητα, εκτέλεσηήεφαρμογήτης προσβαλλόμενης διοικη­ τικήςαπόφασηςή πράξης. 25 30 35 40 Με τον περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νόμο του 1962, (Αρ. 21/62) το Διάταγμα Επίταξης εκδίδεται από το Υπουργικό Συμβούλιο όταν επιτάσσουσα αρχή είναι η Δημοκρατία. Η παράγραφος8τουΑρθρου23προνοείότιηΔημοκρατίακαιη Κοινοτική Συνέλευση για εκπαιδευτικά,θρησκευτικά, φαλανθρωπικά, αθλητικά σωματεία, οργανώσεις ή ιδρύματα που υπόκεινται στην αρμοδιότητατης,δικαιούνται ναπροβαίνουν σε επίταξη. ΤοΑρθρο4τουΝόμου21/62 είναισύμφωνο μετη συνταγματικήπρόνοια. Επειδήη Κοινοτική Συνέλευση έπαυσε ναλειτουργεί,τοΥπουργικό Συμβούλιοείναιτοαρμόδιοόργανο, ανεξάρτητα από οποιανδήποτε πρόνοια στον περί Δήμων Νόμο του 19S5, (Αρ. 111/85).Ο περί Δήμων Νόμος Κεφ. 240, στον οποίο έγινε αναφοράαπότον ευπαίδευτο δικηγόρο,δεν είναι ισχύον δίκαιοκαιδεν επηρεάζειτο ΔιάταγμαΕπίταξηςή το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης. Με τον περί Εκχωρήσεως της ενασκήσεως των Εξουσιών τωνΑπορρεουσών εκτίνοςΝόμου, Νόμοτου 1962, (Αρ.23/62), τοΥπουργικό Συμβούλιο εξουσιο­ δότησετονΥπουργό Εσωτερικών γιατηνέκδοσητουπροσβαλ3421 Στυλιανίδης,Δ. Μαρκουλλίδουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1989)λόμενου Διατάγματος. Ο Υπουργός Εσωτερικών άσκησε τις εξουσίεςπουχορηγούνταιαπότοΑρθρο4τουπερίΕπιτάξεως Νόμου και που η άσκηση τους ανατέθηκεαπότο Υπουργικό Συμβούλιοσε αυτόν. 5 Ηπαράγραφος 8(γ)τουΑρθρου23 του Συντάγματος προ­ βλέπει ότι ηπερίοδος επίταξης δενυπερβαίνει τηντριετία.Η ίδιαπρόνοιααπαντάταιστοΝόμο21/62 καιηπαρέκκλισηαπό το Σύνταγμα με το Νόμο50/66που πρόβλεπε πέντε χρόνιαεπανορθώθηκεμετοΝόμο43/

1. 10 Η επίταξη είναι εξαιρετικό και προσωρινό μέτρο. Είναι προσωρινή στέρηση της κατοχής, χρήσης και κάρπωσης της ιδιοκτησίας.ΤοΣύνταγμαεπιτρέπειτηνεπίταξηκαιηνομοθε­ τική εξουσία, με νομοθετικές προβλέψεις, ρύθμισε ταθέματα 15 πουαφορούντηνεπίταξη.Η αναγκαστικήαπαλλοτρίωσηείναι μόνιμο μέτροστέρησηςτης ιδιοκτησίαςγιατουςσκοπούςπου αναφέρονται στο Σύνταγμακαιμετηδιαδικασίαπου προβλέ­ πεται στο Νόμο 15/
2. Οπεριορισμός τηςδιάρκειαςτηςεπί­ ταξηςσετρίαχρόνιαδεναποκλείειτηνεπίτευξησκοπούδημό- 20 σιας ωφέλειας μεπολύ μεγαλύτερη διάρκειαακόμακαιμόνι­ μου. Έναρξη διαδικασίαςγια απαλλοτρίωση συνήθως ακο­ λουθείή προηγείταιτης επίταξηςπουείναι μέτροπροσωρινό. Όταν ηδιαδικασία της απαλλοτρίωσης καιη μεταβίβασητης ιδιοκτησίαςδενσυμπληρωθεί, είναιόμωςανάγκηνααρχίσειη 25 εκτέλεσητου έργου δημόσιας ωφέλειας,ανάλογαμε ταπερι­ στατικά της υπόθεσης, η ιδιοκτησία μπορεί νόμιμα να επιτα­ χθείγιαέναρξητουέργου. Εάνη απαλλοτρίωσηδεντελεσφο­ ρήσει, τόσοη παράγραφος 8τουΑρθρου23του Συντάγματος όσο καιτο Αρθρο 8του Νόμου21/62 προβλέπουνγιααποζη- 30 μίωσηιδιοκτησίαςγιαο,τίδήποτεγίνειστηδιάρκειατης επίτα­ ξηςμεβάση τοΔιάταγμαΕπίταξης, συμπεριλαμβανομένηςκαι τηςεπαναφοράςστηναρχικήκατάστασητηςπεριουσίας(status quo). Οκίνδυνος πληρωμής τέτοιων αποζημιώσεων αναλαμ­ βάνεταιαπότηνεπιτάσσουσααρχή. 35 Ταβελτιωτικάέργακαιηασφαλτόστρωση,στηνοποίαανα­ φέρθηκεοδικηγόροςτων αιτητών,δενεπηρεάζουντηνομιμό­ τητα της επίταξηςήτης πράξηςπουπροσβάλλεται. Αντίθετα γίνονταιγιατοσκοπόγιατονοποίοεκδόθηκεκαιτοΔιάταγμα 40 Απαλλοτρίωσης. 3422 3 ΑΛΛ. Μαρκουλλίδουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Στυλιανίδης,Δ. Τοβάροςτόσοτηςεπίκλησης όσο καιτηςαπόδειξηςανεπα­ νόρθωτης ζημίας είναι ευθύνη των αιτητών. Παρόλο ότι το δικονομικό σύστημα που ακολουθείται στην Αναθεωρητική Δικαιοδοσία είναιτο ανακριτικό, το βάροςτηςαπόδειξης των 5 λόγων τηςαναστολής τοέχειοδιάδικοςπουεπιθυμείτηνπρο­ σωρινήπροστασία. Σεπερίπτωση αμφιβολίας σχετικά μετην . ύπαρξηλόγων αναστολής η αίτησηαπορρίπτεταιωςαβάσιμη. 10 Χρηματική ζημίαδεν είναι ανεπανόρθωτηή δυσεπανόρθωτηζημία. Ηζημία που δυνατό να θέσει σε κίνδυνο εμπορική επιχείρηση,ήτηνικανότητασυντήρησης τουαιτητή,ήαιφνίδια αποστέρηση των μέσωνβιοπορισμού του ιδίουκαιτης οικογέ­ νειαςτουμπορείναχαρακτηρισθεί,σεμερικέςπεριπτώσεις,ως ανεπανόρθωτη. 15 Οι αιτητές για υποστήριξη του λόγου της ανεπανόρθωτης ζημίαςκαταχώρισαν ένορκο δήλωση απότο σύζυγο τηςπρώ­ τηςαιτήτριας. 20 25 30 35 40 Οι καθ' ων η αίτηση καταχώρισαν ένορκο δήλωση από ΛειτουργόΠολεοδομίας, ΠρώτηςΤάξης,πουέχει προσωπική γνώση των γεγονότων, και από κτηματολόγο. Στην ένορκη δήλωσητουκτηματολόγουαναφέρονταιμελεπτομέρεια ηιδιο­ κτησία του κάθε αιτητή που επιτάχθηκε, το έργο που γίνεται στοχώροτηςεπίταξηςκαιοεπηρεασμός στηνπεριουσίατου. Συμπληρωματική ένορκη δήλωσηαπόυπάλληλο τουδικη­ γορικού γραφείου των αιτητών καταχωρίστηκε αναφορικάμε άδεια οικοδομής που εκδόθηκε στους αιτητές αρ. 16 ύστερα από αίτηση τους, στην οποία είχετεθεί όρος, ότι χώρος που αντιστοιχεί μετοχώρο που επιτάχτηκεθααφήνετοστο δημό­ σιο δρόμο. Θεωρώ σκόπιμο νααναφέρω,ότι είναι επιθυμητό οι ένορκεςδηλώσειςναπροέρχονται απότουςαιτητέςκαιείναι πολύ ανεπιθύμητο ναπροέρχονται απότους υπαλλήλους τωνδικη­ γόρων. (Βλ. George P. ZachariadesLtd., and Others v. GeorgeEconomidesand Others

(1989)1 C.LR. 437). Οι είκοσιαιτητέςκαταχώρισανμίαπροσφυγή επειδήυπάρ­ χουνκοινάνομικάσημεία νόμουκαιγεγονότων αναφορικάμε τοαίτηματηςακύρωσης. Σχετικάμετηνανεπανόρθωτηζημία 3423 Σΐυλιανίδης, Δ. Μαρκουλλίδου κ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1989)ηπερίπτωσητουκαθενόςπρέπειναεξεταστεί χωριστά. Εκτός απότοναιτητήαρ. 8,στονοποίοθαγίνει αναφοράπιο κάτω, οι υπόλοιποι δεν έχουν θεμελιώσειτον ισχυρισμό της ανεπα­ νόρθωτης ζημίας. Ταέργαπουθαγίνουν στηνπεριουσίαπου επιτάχτηκεείναι ασφαλτόστρωση μέρους τηςαυλήςή κήπου,ή τουχώρου μεταξύτουσημερινού δρόμουκαιτωνκαταστημά­ των τους, κατεδάφιση μερικών σκαλιών κλιμακοστασίου, τα οποίαοδηγούνσεοροφήάκτιστηςπολυκατοικίας,πουθαεπανακτιστούν από την επιτάσσουσα αρχή, και το περιτοίχισμα μεταξύδύοοικοπέδων. Έγινεισχυρισμός, ότιτοεργοστάσιο τωναιτητώναρ. 16θα κλείσει, λόγω του έργου που θαγίνει, αλλά στην προφορική αγόρευση του δικηγόρου των αιτητών ο ισχυρισμός αυτός εγκαταλείφθηκε. Η μόνη κατεδάφιση στην περίπτωση των αιτητών αρ. 16 είναι ένα μικρό δωμάτιο ήκατασκεύασμα το οποίο χρησιμοποιείται απότον φύλακα. 5 10 15 Πατοναιτητήαρ. 18προβλήθηκεο ισχυρισμός ότι θακλεί­ σει το υπόγειο. Αντικρούστηκε ο ισχυρισμός αυτός από τις 20 ένορκες δηλώσεις που καταχωρίστηκαν για τους καθ' ων η αίτησηκαιδενπαρουσιάστηκεοποιαδήποτεμαρτυρίαγιααπό­ δειξητουισχυρισμού αυτού. Τοδημόσιο συμφέρο,πουείναι στηνπαρούσαπερίπτωσηη 25 εκτέλεσητου έργου τηςβελτίωσης τηςΛεωφόρου Φραγκλίνου Ρούσβελτ, είναι έργο μάλλον επείγον, λαμβανομένου υπόψη ότι έχειανατεθείσε εργολάβο καιάρχισανκαισυνεχίζονται οι εργασίες. Είναι έργο £1,500,000.-. Η Λεωφόρος Φραγκλίνου Ρούσβελτ είναι ουσιώδους σημασίας λεωφόρος και αποτελεί 30 κύριαοδικήαρτηρίατηςπόληςΛεμεσού. Ηπερίπτωσητουαιτητήαρ.Sείναιδιαφορετική.Είναιιδιο­ κτήτηςδιώροφηςοικοδομής. Στοισόγειο στεγάζεται επιχείριση καφενείουκαιπαντοπωλείου. Τοανώγειο είναιη οικογενειακή του κατοικία.Ηκατεδάφιση τουκτιρίου αυτούθαεμποδίσει ή καιθαδυσχεράνειτηναποτίμησητωναποζημιώσεων. Αιφνίδια θα διαλύσει την επιχείρηση τουαιτητήκαιθατου αποστερήσει τα μέσαβιοποοισμού καισυντήοησης τηςοικογένειαςτου. 35 40 Οδικηγόροςτωνκαθ' ωνηαίτησηστηναγόρευσητουδήλω­ σε ότι θαγίνει προσπάθειαναμηνκατεδαφιστεί το κτίριοτου 3424 3 ΑΛΛ. Μαρκουλλίδου κ.ά.ν.Δημοκρατίας κ.ά. Σιυλιανίδης, Δ. αιτητή8. 5 Ηυπόθεση τουαιτητήS διαφοροποιείταιαπότις υποθέσεις Andreas Markantonisand TheRepublic και Procopiou and Othersv. Republic (ανωτέρου). Έχεικοινάχαρακτηριστικά με τηνυπόθεσηKyprianosKouppasandTheRepublic(ανωτέρω). Στηνπαρούσαυπόθεσηδενυπάρχειάμεσηανάγκηδημοσίου συμφέροντος κατεδάφισηςειδικάτουκτιρίουτουαιτητή8. Για τους πιο πάνω λόγους, εκδίδεται προσωρινό Διάταγμα Αναστολήςεμποδίζον τουςκαθ' ωνη αίτησηαπότουνα κατε­ δαφίσουντοκτίριο τουαιτητή S. Ηαίτησηόλων τωνάλλων αιτητώναπορρίπτεται. Καμιάδιαταγή για έξοδαγιατηδιαδικασίατηςαίτησης για προσωρινό διάταγμα. 20 Εκδίδεταιδιάταγμα εμπο­ δίζοντουςκαθ'ωνηαίτηση να κατεδαφίσουν το κτίριο του αιτητή S. Η αίτηση όλων των άλλων αιτητών αποορίπιεται. Δεν εκδίδε­ ταιδιαταγήγιαέξοδα. 25 3425