clr/1989/1989_3_643.pdf

(1989)και μετους νέους κανονισμούς. Οι Νομικές Αρχές, πουεφάρμοσε το Δικαστήριο,ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, φαίνονται σταπιο πάνω περιληπτικάση­ μειώματα. 5 Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίςδια­ ταγή για έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 10 Lemi andOthers v.DistrictAdministration Nicosia

(1986)3C.L.R. 2226, Christoforou and Others v. Municipal Committee of Ayios 15 Dhomctios

(1987)3 C.L.R. 1464, Stamatiou v. Municipal CommitteeofEylenja andAnother

(1987)3 C.L.R. 1470, 20 Droushiotis v. C.B.C.

(1984)3C.L.R. 546, Μακρίδης v.Δήμον Πόλης Χρνσοχονς και Άλλων

(1989)3 Α.Α.Δ. 502, 25 Papadopoulou v.TheRepublic

(1984)3CL.R.332. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Δήμου Πάφου 30 με τηνοποία απέρριψε τηναίτηση τωναιτητριών για την έκδοση άδειας για την οικοδόμηση πολυκατοικίας στην Πάφο. Μ.Κλεόπας,γιατιςΑιτήτριες. 35 Κ. Χρνσοστομίδης καιΛ. Ταλιαδώρος, γιατονΚαθ' ου η αίτηση. ΠΙΚΗΣ, Δ: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Μετά 40 από παρέλευση έξι και πλέον χρόνων ο Δήμος Πάφου απέρριψε τηναίτηση τωναιτητριών (ιδιοκτητών) για την έκδοση άδειας για την οικοδόμηση πολυκατοικίας στην Πάφο. Οι ιδιοκτήτριες ισχυρίζονται ότι η άρνηση συγ­ κρούεται με προηγούμενες δεσμεύσεις ή διαβεβαιώσεις 45 του Δήμου ότιτααρχιτεκτονικά σχέδια ήταν σύμφωνα με τους ισχύοντες πολεοδομικούς κανονισμούς. Ηασυνέπεια 644 3 ΑΛΛ. Πσπαμιχαήλκ.α.ν.ΔήμουΠάφου Πικής,Δ. στη συμπεριφορά του Δήμου συνιστά, κατά την εισήγηση των αιτητριών,αφενόςκατάχρησηεξουσίας καιαφετέρου οδηγεί σε κατάφωρη αδικία επειδή έχουν στο μεταξύ τρο­ ποποιηθεί οι πολεοδομικοί κανονισμοί σε βαθμό που να 5 καθίσταται ολοσχερώς ανέφικτη η έγκριση των σχεδίων που είχαν υποβληθεί. Οι νέοι κανονισμοί έχουν επιφέρει ριζικές αλλαγές στο πολεοδομικό-σχέδιο της περιοχής. Η διακρίβωση του βάσιμου της μομφής που προσάπτεται εναντίον της αρμόδιας διοικητικής Αρχής επιβάλλει την 10 εξιστόρηση τωνγεγονότων τηςυπόθεσης μεκάποια λεπτο­ μέρεια. Η αίτηση για άδεια οικοδομής υποβλήθηκε στις 9/4/80 (Αρ. Αιτ. 139/80). Κατόπιν υποδείξεων του Δήμου τααρ15 χικά σχέδια τροποποιήθηκανσε ορισμένους τομείς προς συμμόρφωση μετους υφιστάμενους οικοδομικούς κανονι­ σμούς. Προκύπτει ότι είναι ητακτικήτου Δήμου να προ­ βαίνει σε υποδείξεις για την τροποποίηση των αρχιτεκτο­ νικών σχεδίων στα σημεία που δε συνάδουν με τους 20 ισχύοντες οικοδομικούς κανονισμούς. Μετά τις τροπο­ ποιήσεις ο Δημοτικός Μηχανικός πληροφόρησε τις αιτήτριες ότι τανέα σχέδιαβρίσκονταν σε πλήρητάξη. Συγκε­ κριμένα, με επιστολή του ημερομηνίας 4/10/88 ο Δημοτι­ κός Μηχανικόςπληροφόρησετις αιτήτριες ότι, 25 "... η μελέτη ταύτης και των νέων αρχιτεκτονικών σχεδίων έχει συμπληρωθεί, είναι δε ασύμφωνος με τον Περί Οδών και Οικοδομών Νόμον και των σχετικών Κανονισμών, η άδεια οικοδομής όμως είναι αδύνατον 30 να Γ/δοθεί καθ' ότι δεν έχετε υποβάλει εισέτι τον τίτλον ιδιοκτησίαςτηςδημόσιαςατραπού,συμφώνως της αποφάσεως τουΥπουργικού Συμβουλίου." Το Υπουργικό Συμβούλιοείχεαποφασίσειτημετακίνη35 ση παρακείμενης ατραπού, προφανώς κατόπιν αιτήσεως αριθμού ιδιοκτητών των οποίων η περιουσία συνόρευε με την ατραπό. Ονέος τίτλος θαδιελάμβανε τις αλλαγές στα σύνορα της περιουσίας τις οποίες είχε επιφέρει η απόφα­ σητου Υπουργικού Συμβουλίου. Ηθέση του Δήμου ότιτα 40 σχέδια που είχαν υποβληθεί πληρούσαν όλες τιςπροϋπο­ θέσεις των Οικοδομικών Κανονισμών, είχε επαναληφθεί και σε μεταγενέστερη επιστολή του Δήμου που στάληκε στις 1/12/80.Εκτόςαπό τηβεβαίωσηότι τασχέδια βρίσκο645 Πικής, Δ. Παπαμιχαήλ κ.α. ν.Δήμου Πάφου

(1989)νταν σε απόλυτη τάξη, με τη νέα επιστολή ζητήθηκε από τις αιτήτριες να καταβαλουν ποσό £400.- προκαταβολή για τηνκατασκευήτων πεζοδρομίων. Ηαπαίτησηγιατην καταβολήτων αναγκαίωντελών για την κατασκευήπεζο­ δρομίων, αφεαυτήςσυνιστά πράξηεπακόλουθητης έγκρι- 5 σης των σχεδίων. Το ποσό καταβλήθηκεκαι οι αιτήτριες λογικά ανέμεναντηνέκδοσητηςάδειαςοικοδομής. Γιατην έκδοση του νέου τίτλου τους βεβαίωσε οΔημο­ τικός Μηχανικόςότιθαμεριμνούσε οίδιος.Στη μαρτυρία 10 του ενώπιον μου ο κ. Παπαμιχαήλ,σύζυγος της πρώτης προσφεύγουσας, κατάθεσε ότι συμφώνησε να αφήσει το θέμα στο Δημοτικό Μηχανικόκατόπιν εισηγήσεως τουτε­ λευταίουότι θατοδιευθετούσε χωρίς δυσκολία,πληροφο­ ρώνταςτον ότι ένας απότουςανώτερους λειτουργούς του 15 Κτηματολογίου ήταν συγγενικό του πρόσωπο. Αντεξεταζόμενος επί του ιδίου θέματος,στην προφορικήκατάθεση του ενώπιον μου,ο Δημοτικός Μηχανικός δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ναείχεαναλάβειαυτή τηνευθύνη,λέγοντας σεαπάντηση σχετικής ερώτησης "Δεθυμάμαι". 20 Δέχομαι ότι με εισήγηση τουΔημοτικού Μηχανικού το θέμα της έκδοσης νέου τίτλου είχε αφεθεί να διευθετηθεί από τον ίδιο. Για το λόγο αυτό οι αιτήτριες δεν έκαμαν προσωπικά κανένα διάβημαγια την απόκτηση του σχετι- 25 κού τίτλου. Η απόκτηση νέου τίτλου ήταν στην ουσία θέμα τυπικό,δευτερεύουσας σημασίας γιατην έκδοση της άδειας. Αυτό ήταν το υπόβαθρο γεγονότων που οδήγησε τις αιτήτριες εύλογα να αναμένουν από το Γενάρη του 1981 τηνέκδοση τηςάδειαςοικοδομής. Η προσδοκία αυτή 30 ήταν λογική και βάσιμη, έχοντας υπόψη τις γνωστοποιή­ σειςτηςΔημοτικής Αρχής. Παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές η άδεια οικοδομής δεν εκδόθηκε. Το γεγονός ανησύχησε τις αιτήτριες. Από της 35 15/4/83απηύθυνανσειρά επιστολών στο Δήμο Πάφου ζη­ τώντας την επίσπευση της έκδοσης της άδειας οικοδομής. Στο μεταξύ, στις 29/9/83,θεσπίστηκαν νέοι πολεοδομικοί κανονισμοί που εκδόθηκαν με την ΚΔΠ 311/

1. Όπως έχει αναφερθεί στο εισαγωγικό μέρος της απόφασης οι 40 νέοι κανονισμοί επέφεραν ριζικές αλλαγές στους Οικοδο­ μικούς Κανονισμούς και τα πολεοδομικά σχέδια της πε­ ριοχής που καθιστούσαν την έγκριση των σχεδίων που 646 3 ΑΑ.Δ. 5 10 15 20 Παπαμιχαήλ χ.α.ν.ΔήμουΠάφου Πικής, Δ. υποβλήθηκαν αδύνατη. Πέρασαν άλλα τρία χρόνια προ­ τού ο Δήμος Πάφουαπορρίψει την αίτηση για άδειαοικο­ δομής. Βάσει της απόφασης αυτής τα σχέδια των αιτη­ τριών κρίθηκανασύμφωνα τόσο με τους νέους όσο και με τους Κανονισμούς που ίσχυαν κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης. Οι παρεκκλίσεις από τους παλιούς Κανονι­ σμούς εξειδικεύονται ως εξής: (α)Παραβίαση του συντελεστήδομήσεως: Ενώ ο συντελεστής που προβλεπόταν από τους Κανονισμούς ήταν 160 τα σχέδια ήταν βασισμένα πάνω σε συντελε­ στή
2. (β) Παραβίασητου προβλεπόμενου ύψους της οικοδομής: Το ύψος της οικοδομής σύμφωνα με τα σχέδια ήταν 52 πόδια ενώ εκείνο που προβλεπόταν ήταν 47 πόδια. (γ) Παραβίαση των Κανονισμών αναφορικά με τον αριθμό ορόφων: Προφανώς η οικοδομή διαιρείτο σε δύο τμήματα. Μέρος του ενός τμήματος εισχωρούσε στο άλλο ώστε να δημιουργείται η εντύπωση ότι επρό­ κειτο περί εξαόροφης και όχι τετραόροφης οικοδομής. 25 Όπως είναι φανερόν οι θέσεις του Δήμου το 1986 ανα­ φορικά με τον εναρμονισμό των σχεδίων με τους τότε ισχύοντες Οικοδομικούς Κανονισμούς, είναι εκ διαμέ­ τρου αντίθετες με τις θέσεις που υιοθετήθηκαν και γνω­ στοποιήθηκαν στις αιτήτριες σε δύο διαδοχικές περιπτώ30 σεις το
3. Κληθείς στην κατάθεση του να σχολιάσει τη διάσταση αυτήστις θέσεις του Δήμου, ο Δημοτικός Μηχα­ νικός διετύπωσε την άποψηότι αυτήοφειλόταν στην αρχι­ κά εσφαλμένη αξιολόγηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων την οποία απέδωσε στη δική του απειρία. Όποια κι' αν 35 είναι η σωστή θέση αναφορικά με τα σχέδια των αιτη­ τριών, γεγονός παραμένει ότι λόγω των βεβαιώσεων του Δήμου ότι τα σχέδια που υποβλήθηκαν βρίσκονταν σε πλήρη τάξη, οι αιτήτριες έχασαν την ευκαιρία να τα τρο­ ποποιήσουν - αν τούτο ήταν αναγκαίο -για την προσαρ40 μογή τους με τους τότε ισχύοντες κανονισμούς. Έστω και αν γίνει δεκτό, που δεν το αποφασίζω, ότι οι τελικές δια­ πιστώσεις του Δήμου αναφορικάμετααρχιτεκτονικά σχέ­ δια που υποβλήθηκαν είναι ορθές, το γεγονός παραμένει 647 Πικής, Δ. Παπαμιχαήλ κ.α. ν.Δήμου Πάφου

(1989)ότι οΔήμος,κατά παράβασηκάθεκανόναχρηστήςδιοίκη­ σης, (α) παρέλειψε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του προς το διοικούμενο και να αποφασίσει το θέμα μέσα 5 σε εύλογο χρόνο, (β) πήρε απόφασηαντίθετηπρος τις ρητέςδιαβεβαι­ ώσεις πουδόθηκαν στοδιοικούμενο,και 10 (γ) παρέλειψε να διασκεδάσει τις εσφαλμένες εντυ­ πώσεις πουέδωσε στοδιοικούμενο αναφορικά μεταδι­ καιώματακαιτασυμφέροντατου. Ο σχετικός κανόναςτου διοικητικού δικαίουορίζει ότι 15 οι αποφάσειςτης Διοίκησης διέπονται απότο νομικόκα­ θεστώς που ισχύει κατά το χρόνο λήψεως τους· υπό τον όρο ότι δεν υπάρχειαδικαιολόγητηκαθυστέρησηστη λήψη της απόφασης. Στην Κύπρο η Διοίκηση δεσμεύεται από τις ρητές διατάξειςτου άρθρου29 να αποφασίζειτα αιτή- 20 ματα των διοικούμενων μέσα σε 30 μέρες. Δεδομένου ότι το άρθρο29 επιβάλλει την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Διοίκησης μέσα σε τακτήπροθεσμία, εξυπακούεται ότι οι αποφάσεις της διέπονται από το νομικό καθεστώς που ισχύει μέσα στα χρονικά πλαίσια που καθορίζει το Σύν- 25 τάγμα. Είχα την ευκαιρία να πραγματευθώ το θέμα σε σειρά αποφάσεων. (Βλ. μεταξύ άλλων Lemi and Others v. District Administration N'sia

(1986)3 C.L.R. 2226, Christophorou and Others v. Municipal Committee of Ayios Dhometios

(1987)3 C.L.R. 1464, και Stamatiou v. 30 Municipal Committee of Eylenja and Another

(1987)3 C.L.R. 1470). Άλλος κανόνας της χρηστής διοίκησης δεσμεύει τη Διοίκηση να συναλλάττεται με τους διοικούμενους με 35 καλή πίστη. Η καλή πίστη είναι βασικό εχέγγυο της χρη­ στής διοίκησης και απαραίτητομέτρο για την προστασία των δικαιωμάτων του διοικούμενου. (Βλ. Droushiotis ν. C.B.C.

(1984)3 C.L.R. 546, Μακρίδης ν. άήμου Πόλης Χρνσοχονς και Άλλων

(1989)3 Α.Α.Δ. 502), 40 Papadopoullou v.Republic

(1984)3 C.L.R. 332, καιΔακτόγλου, "Διοικητικό ΔίκαιοΑ", 1977, σ.106). 648 3 ΑΛΛ. Παπαμιχαήλ κ.α. ν.Δήμου Πάφου Πικής, Δ. Στην προκείμενη περίπτωση διαφαίνεται ότι ήταν η πρακτική του Δήμου να επισημαίνει έγκαιρα σε αιτητές για την έκδοση άδειας οικοδομής ασυμφωνία μεταξύ των σχεδίων που υποβάλλονται και των πολεοδομικών Κανό5 νισμών. Πράγματιέγιναν τέτοιες υποδείξεις απότο Δήμο στις αιτήτριες για την τροποποίηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων με τις οποίες συμμορφώθηκαν. Μετά τη γνωστο­ ποίηση των αποτελεσμάτων της εξέτασης της αίτησης, ο Δήμος εδεσμεύετο απότο περιεχόμενο (διαπιστώσεις) της 10 κοινοποίησης τους. Σε περίπτωση διαφοροποίησης της θέσης αυτής, ελάχιστη υποχρέωση της Διοίκησης ήταν να γνωστοποιήσει τημεταβολήαυτή,τουςλόγους τηςμεταβο­ λής, και να δώσει την ευκαιρίαστις αιτήτριες να συμμορ­ φωθούν με τις οποιεσδήποτε τυχόν υποδείξεις. Ηπροσα15 γωγή του τροποποιημένου τίτλου ήταν θέμα τυπικό του οποίου την ευθύνη ανέλαβε ο Δημοτικός Μηχανικός. Οποιαδήποτε παράλειψη τουδεμπορεί ναεπενεργήσει δυ­ σμενώς για τα δικαιώματα και συμφέροντα των αιτη­ τριών. 20 Η τελική άρνηση της Διοίκησης μετά από παρέλευση 6%χρόνων, παρά ταπροηγηθέντακαι χωρίς ναπαρασχε­ θεί οποιαδήποτεδυνατότηταστο διοικούμενο να εναρμο­ νίσει τα υποβληθέντα σχέδια με τους Κανονισμούς που 25 ίσχυαν το 1980, δε μπορεί παρά να χαρακτηριστεί ως πράξη κακής πίστης και,κατ' επέκταση,κατάργηση εξου­ σίας. Η απόφαση κηρύσσεται άκυρη στο σύνολο της βάσει 30 του άρθρου 146.4 (β)του Συντάγματος.Δεν εκδίδεται δια­ ταγήγιαταέξοδα. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς έξοδα. 649