3Α.ΑΛ. 31 Μαρτίου,1989 [ΠΎΛΙΑΝΙΔΗΣ,Δ/στής1 ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΛΑΪΚΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗΤΡΑΠΕΖΑΛΤΔ., Αιτητρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥΕΤΑΙΡΕΙΩΝ. Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 359/86). 5 10 15 Πράξεις ήαποφάσεις εντηεννοία τον άρθρον 146.1 τον Σνντά'/ματος — Άρνηση Εφόρον Εταιρειών να δεχθεί εγγραφή με βάση το άρθρο 90
(2)τον Περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113εκχωρήσεως από εταιρεία τον δικαιώματος τηςεξ αγοραπωλητηρίον εγγράφον — Η πράξη είναι ιδιωτικού δίκαιον, γιατί σκοπός τον άρθρον είναι ηρύθμιση αστικώνδικαιωμάτων. Εταιρείες — Εγγραφή επιβαρύνσεων — Ο Περί Εταιρειών Νόμος, Κεφ. 113,άρθρο 90
(2)— Εκχώρηση από Εταιρεία δικαιώματος της εξ αγοραπωλητηρίον εγγράφον — Άρνηση Εφόρον Εταιρειών να τηνεγγράφειεπί τωότι ηακίνητη ιδιοκτησία, στην οποίαν ανα φερόταν το αγοραπωλητηριο έγγραφο,δεν ανήκεστην εταιρεία — Ορθή. ΗεταιρείαΓεώργιος θεοφάνουςκαιΥιοί Λτδ. εκχώρησε στην αιτούσα όλα τα δικαιώματα της βάσει αγοραπωλητηρίων εγγρά φων ακινήτουιδιοκτησίας. Ο Έφορος Εταιρειών δε δέχθηκε να εγγραφεί ηεκχώρηση,γιατίτα ακίνητα δενήσανεγγεγραμμέναεπ' ονόματι τηςεταιρείας. 20 Το ΑνώτατοΔικαστήριο απέρριψε τηναίτησηακυρώσεωςενα ντίον τηςωςάνωαρνήσεως,γιατί η επίδικηπράξηδενανήκειστον 729 Λαϊκή Κυπρ.Τρ. Λτδ ν.Δημοκρατίας
(1989)τομέα του δημοσίου, αλλά του ιδιωτικού δικαίου, εφόσον το άρθρο 90
(2)τουΠερί Εταιρειών Νόμου σκοπό έχει τηνρύθμιση αστικών περιουσιακών δικαιωμάτων. Το Δικαστήριο προσέθεσε ότι ενπάσηπεριπτώσει ηαπόφασηείναι νομικάορθή. Η αίτηση ακνρώσεως απορρίπτεται χωρίς διαταγή γιαέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 10 Papaphilippou v. TheRepublic, 1 R.S.C.C. 62, Laoudhia v.TheRepublic, 2R.S.C.C. 119, Stamaliou v. The ElectricityAuthorityofCyprus, 3R.S.C.C. 44, 15 Hadjikyriacou v.Hadjiapostolou andOthers, 3R.S.C.C. 89, Valana v. TheRepublic, 3R.S.C.C. 91, 20 Eraclidou and Another v. Hellenic Mining Co. Ltd. andOthers, 3 R.S.C.C. 153, Charalambides v. TheRepublic, 4R.S.C.C. 24, 25 Scvastidcsv. TheElectricity Authority of Cyprus
(1963)2C.L.R. 497, The GreekRegistrarofThe Co-OperativeSocieties etc. v. Nicolaides
(1965)3 C.L.R. 164, 30 Kolokassides v. TheRepublic
(1965)3C.L.R. 542, Cyprus Industrialand Mining Co. Ltd. (No.l) v. TheRepublic
(1966)3 C.LJi.467, 35 I.W.S. Nominee Co. Ltd. v.Republic
(1967)3C.L.R. 582, WhiteHills Ltd. andOthers v.Republic
(1970)3C.L.R. 132, 40 Christodoulou v.Republic
(1970)3C.L.R. 377, Moustafa v.Republic
(1973)3 C.L.R. 47, Asproftas v.Republic
(1973)3 C.L.R. 366, Poyiadjis v.Republic
(1975)3 CL.R. 378, 730 45 3 Α.ΑΛ. Λαϊκή Κυπρ.Τρ.Λτδν.Δημοκρατίας SilcntsiaFarms v.Republic
(1981)3C.L.R. 450, Charalambides v.Republic
(1982)3C.L.R. 403, 5 Coudounans v.Republic
(1982)3 C.L.R. 530, Republic v.M.D.M. Estates
(1982)3 C.L.R. 642, AntoniouandOthers v.Republic
(1984)3 C.L.R. 623, 10 Galanos v. TheCyprusBroadcasting Corporation
(1984)3 C.L.R. 742, 15 Ethnikosv.K.O.A.
(1984)3 C.L.R. 831, Mahlouzarides v.Republic
(1985)3C.L.R. 2279, Mahlouzarides v.Republic
(1985)3 C.L.R. 2342, 20 HellenicBank v.Republic
(1986)3 C.L.R. 481. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της άρνησης τουκαθ'ου η αίτηση 25 να εγγράψει τις εκχωρήσεις της εταιρείας Γεώργιος Θεοφάνους καιΥιός Λτδ.προς τηνΛαϊκή ΚυπριακήΤράπε ζα. Τ. Παπαδόπουλος,γιατην Αιτήτρια. Στ. Ιαχχννίδον (κα.), Δικηγόρος της Δημοκρατίας Β', για τους Καθ'ωνη αίτηση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ:Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. 35 Με βάση ιδιωτικές συμφωνίες, ημερομηνίας 6 Φεβρουα ρίου, 1984και28 Μαΐου, 1984, ηεταιρεία Γεώργιος Θεοφάνους και Υιός Λτδ. εκχώρησε στην αιτήτρια τράπεζα όλα ταδικαιώματατηςαπό αγοραπωλητήρια συμβόλαια, ενός διαμερίσματος στο μέγαρο "ΛΑΪΚΗΣ", στην οδό 40 Λόρδου Βύρωνα και του ισογείου και του "αέρα"στοντέ ταρτο όροφο της πολυκατοικίας "ΣΚΟΥΡΟΥ", στην οδό Γρηγόρη ΑυξεντίουστηΛάρνακα. Στις 7 Απριλίου, 1986,και28 Απριλίου, 1986,η αιτή45 τρία παράδωσε στον Έφορο Εταιρειών (ο "Έφορος")τα 731 Στυλιανίδης,Δ. ΛαϊκήΚυπρ.Τρ. Λτδ ν.Δημοκρατίας
(1989)αναγκαία έγγραφα, έντυπα και αποδείξεις πληρωμής τελών, για εγγραφήτωνπιοπάνωεκχωρήσεων σαν επιβα ρύνσεις στο Μητρώο της εταιρείας Γεώργιος θεοφάνους καιΥιός Λτδ. ΟΈφοροςαρνήθηκετιςεγγραφέςγιατολόγοότι οιεκ χωρήσεις δενείναι εγγράψιμες, επειδήη εταιρείαδενείναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης τηςακίνητηςπεριουσίαςσχε τικά με την οποία δημιουργήθηκαν οι εκχωρήσεις. Τις αποφάσειςτου αυτέςκοινοποίησε με επιστολές, ημερομη- 10 νίας8Απριλίου, 1986 και6 Μαΐου, 1986, στουςαιτητές. Οι αιτητές μετην προσφυγήαυτήζητούνακύρωσητων πιοπάνωπράξεωνκαι/ή αποφάσεωντουΕφόρου. Ο καθ'ουη αίτησηπρόβαλεπροδικαστικήένσταση ότι το Δικαστήριο αυτόδενέχειδικαιοδοσίαναεπιληφθεί της προσφυγής, γιατί οι πράξεις και/ή αποφάσεις που προ σβάλλονται δεν αποτελούν πράξεις ή αποφάσεις στο νόημα του Άρθρου 146 τουΣυντάγματοςγιατί ανάγονται 20 στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου και δεν είναι εκτελε στές διοικητικές πράξεις μέσα στα πλαίσια του Άρθρου 146 του Συντάγματος. Αναφορικά με την ουσία ισχυρίστηκε ότι, αν το Δικά- 25 στήριο έχειδικαιοδοσία,οιπροσβαλλόμενες πράξεις είναι σύμφωνες με το νόμο, έχουν νόμιμη αιτιολογία και δεν είναι αποτέλεσμα αυθαιρεσίας,ή υπέρβασης, ή κατάχρη σης εξουσίας. Για το προδικαστικό ζήτημα οι δικηγόροι των μερών υπόβαλαναντικρουόμενες εισηγήσεις. Ο δικηγόρος των καθ'ωνη αίτησηυπόβαλεότι - επειδή ο Έφορος στις προσβαλλόμενες αρνητικές πράξεις του 35 ενήργησε στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου και ο πρω ταρχικόςσκοπός εγγραφήςεπιβάρυνσηςστο ΜητρώοΕπι βαρύνσεων μιας εταιρείας ενδιαφέρει πρωταρχικάτον πι στωτή και το χρεώστη μόνο, γιατί είναι αναγνώριση και προστασία ιδιωτικών δικαιωμάτων - το Δικαστήριο δεν 40 έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της προσφυγής, γιατί δεν στρέφεται εναντίον εκτελεστήςδιοικητικήςπράξης. 732 5 15 30 3 ΑΛΛ. ΛαϊκήΚυπρ.Τρ.Λτδ ν.Δημοκρατίας Στνλιανίοης, Δ. Οδικηγόρος τωναιτητώνυποστήριξε ότιοΈφορος,με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 90 του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113, (ο "Νόμος") με την αποδοχή ή άρνηση αποδοχής στοιχείων επιβαρύνσεων στο Μητρώο Επιβα5 ρύνσεων ιδιωτικής εταιρείας,ασκεί δημόσια εξουσία στα πλαίσια του δημοσίου δικαίου και η εγγραφή της επιβά ρυνσης ενδιαφέρει άμεσα τοκοινό,γιατί,σύμφωνα μετις πρόνοιες του Άρθρου 93
(3)του Νόμου,τα στοιχεία των εταιρειών είναι διαθέσιμα για επιθεώρηση από το ευρύ 10 κοινό σεσχέση μετηνοικονομική ήπεριουσιακή κατάστα ση της εταιρείας με την οποία συναλλάττεται. Οι προ σβαλλόμενες αποφάσεις, ως εκ τούτου, είναι εκτελεστές διοικητικέςπράξεις. 15 Η δικαιοδοσίατουΔικαστηρίου τούτουπηγάζειαπότο Άρθρο 146 του Συντάγματος και τα Άρθρα 3 και 9 του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμουτου 1964 (Αρ.33/64). ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,σανσυντεταγμένο όργανοτης Πολιτείας,ασκεί αποκλειστικά καιμόνο τις αρμοδιότητες εκείνες πουκαθορίζουν και οριοθετούν οι συνταγματικές διατάξεις. Γι'αυτόπρέπει ναεξεταστεί το νόηματωνσχε τικών προνοιών του Άρθρου 146 του Συντάγματος, με 25 βάσητις οποίες ασκείταιηΑναθεωρητική Δικαιοδοσία. 20 Σύμφωνα με την παράγραφο 1του Άρθρου 146 το Δι καστήριο έχει την "αποκλειστικήν δικαιοδοσίαν νααποφασίζηοριστικώς καιαμετακλήτως επί πάσηςπροσφυγής 30 υποβαλλομένης κατ'αποφάσεως, πράξεως ήπαραλείψεως οιουδήποτε οργάνου,αρχήςή προσώπου ασκούντων εκτελεστικήν ή διοικητικήν λειτουργίαν επί τω λόγω ότι αύτη είναι αντίθετος προς τας διατάξεις του Συντάγματος ή τον νόμον ή εγένετο καθ' υπέρβασιν ή κατάχρησιν της 35 εξουσίας της εμπεπιστευμένης εις το όργανον ή τηναρχήν ήτοπρόσωποντούτο." Το Άρθρο 146 δίδει στους πολίτες το δικαίωμα προ σφυγής εναντίον, μεταξύ άλλων, της Δημοκρατίας σε θέ40 ματαδημοσίουδικαίου. • Το ζήτημα της οριοθέτησης της αποκλειστικής δικαιο733 Στυλιανίδης, Δ. Λαϊκή Κυπρ.Τρ. Λτδ ν.Δημοκρατίας
(1989)δοσίας, που δημιουργήθηκε μετηνπαράγραφο1τουΆρ θρου 146αποτέλεσε αντικείμενο πολλώναποφάσεων. Μετηνομολογία έχουνκαθιερωθείταπιο κάτω:5 Η Αναθεωρητική Δικαιοδοσία τουΔικαστηρίου περιο ρίζεται στον έλεγχοτης νομιμότητας εκτελεστών διοικητι κών πράξεων. Ηπράξηήαπόφασηπρέπει ναείναιαποτέ λεσμα άσκησης εκτελεστικής ή διοικητικής λειτουργίας από όργανο,αρχή, ήπρόσωπο,στησφαίρατουδημοσίου 10 δικαίουκαιόχι ιδιωτικού δικαίου. Ένα όργανο κυβερνητικό δυνατό να ενεργεί, είτε στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου,είτετου ιδιωτικούδικαίου. Ενεργεί στησφαίρατου δημοσίου δικαίου εάνο πρωταρ- 15 χικός σκοπόςτης πράξηςή απόφασηςτουστη συγκεκριμέ νηπερίπτωσηείναι ηπροώθησηδημόσιουσκοπού. Η ρύθμιση αστικών περιουσιακών δικαιωμάτων είναι θέμα ιδιωτικού δικαίουκαιδεναποτελεί πράξηήαπόφα- 20 ση μετονόηματου Άρθρου 146.1. Η φύση τηςπράξης ήαπόφασης, τοδημόσιο συμφέρον που σκοπεύει ναπροαγάγεικαιτο ενδιαφέροντου κοινού γενικά ήμέρος αυτού, είναικριτήριαγιατηνκατάταξητης 25 πράξης στο δημόσιο δίκαιο. Ηπράξηπρέπει να παράγει νομικά αποτελέσματαμεάμεσηνομική ισχύ. (George S.Papaphilippou and TheRepublic (Council of Ministers), 1R.S.C.C. 62, Stelios Laoudhia and The 30 Republic (Minister of Interior), 2 R.S.C.C. 119, John Stamatiou and Electricity Authority of Cyprus, 3 R.S.C.C. 44, Achilleas Hadjikyriacou and Theologia Hadjiapostolou and Others, 3 R.S.C.C. 89, Savvas Yianni Valanaand TheRepublic(Director of Lands and 35 Surveys), 3 R.S.C.C. 91, Antigoni G. Eraclidou and Another and Hellenic Mining Co. Ltd. and Others, 3 R.S.C.C. 153, Theocharis Charalambides and The Republic (District Lands Officer &Another), 4 R.S.C.C. 24, Pelopidas Sevastides and TheElectricity Authority 40 of Cyprus
(1963)2 C.L.R.497, The Greek Registrar of The Co-Operative Societies etc. andISicosA. Nicolaides 734 3 ΛΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Λαϊκή Κυπρ.Τρ.Λτδ ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης,Δ.
(1965)3 C.L.R. 164, Nicos Kolokassides and The Republic of Cyprus through the Minister of Finance
(1965)3 C.L.R.542, Cyprus Industrial and Mining Co. Ltd. (No.1)and TheRepublic of Cyprus through 1. The Minister of Interior, 2. The Principal Land Registry
(1966)3C.L.R. 467, I.W.S. Nominee Co.Ltd. v. Republic (Registrar of Trade Marks)
(1967)3 C.L.R.582, White Hills Ltd. and Others v.Republic (Minister of Interior and Another)
(1970)3 C.L.R. 132, Christakis Christo· doulou v.Republic (Minister of Interior and Another)
(1970)3 C.L.R. 377, Djemal Moulla Moustafa v. Republic (Minister of Interior and Another)
(1973)3 C.L.R. 47, George Asproftas v. Republic (Ministry of Interior)
(1973)3 C.L.R.366, Lakis Christou Poyiadjis v.Republic (Ministry of Interior and Others)
(1975)3 C.L.R. 378, Silentsia Farms v.Republic
(1981)3 C.L.R. 450, Charalambides v. Republic
(1982)3C.L.R.403, Coudounaris v. Republic
(1982)3 C.L.R. 530, Republic v. M.D.M.Estate
(1982)3 C.L.R.642 (F.B.), Antoniou and Others v.Republic
(1984)3 C.L.R.623, Galanos v. The Cyprus Broadcasting Corporation
(1984)3 C.L.R.742 (F.B.), Ethnikos v. K.O.A.
(1984)3 C.L.R.831,Mahlou zarides v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2279, Machlouzarides v.Republic
(1985)3C.L.R.2342 (F.B.), Hellenic Bank v. Republic
(1986)3C.L.R. 481). Σεπληθώρα υποθέσεων έχειαποφασιστεί ότιτα αστικά δικαιώματα σεπεριουσία ανάγονται στησφαίρατου ιδιω τικού δικαίου. Στις υποθέσεις Mahlouzarides v.Republic (ανωτέρω) αποφασίστηκε ότιηάρνηση τουΔιευθυντή του Κτηματο λογίου να δεχθεί κατάθεση εγγράφου, με βάση τον περί Πωλήσεως Γαιών (Ειδική Εκτέλεσις) Νόμον, Κεφ.232, 35 όπως τροποποιήθηκε, με το οποίο χορηγήθηκε δικαίωμα αγοράς ακίνητης περιουσίας γιατί δενήταν πωλητήριοέγ γραφο με το νόημα του Κεφ. 232, ήταν πράξη ιδιωτικού δικαίου, γιατί η προσβαλλόμενη απόφαση ρύθμιζε πρω ταρχικά περιουσιακά δικαιώματα τωνμερών. Τογεγονός 40 ότι εγείροντο ζητήματα ταοποία προσέλκυαν τοενδιαφέροτουκοινούδεν ήταναρκετό για να θεωρηθεί πράξηστη σφαίρατουδημοσίουδικαίου. 735 Στυλιανίδης,Δ. Λαϊκή Κυπρ.Τρ.Λτδ ν.Δημοκρατίας
(1989)ΣτηνυπόθεσηRepublicv.M.D.M. Estate(ανωτέρω), ο καθορισμός επιφυλαγμένης τιμής για πώληση περιουσίας χρεώστη κρίθηκε θέμα ιδιωτικού δικαίου πουαφορούσε ταδικαιώματατουχρεώστηκαιτου πιστωτή. Στην υπόθεση Hellenic Bank v.Republic (ανωτέρω),η απόφασητου Εφόρου Εταιρειών,μετηνοποίααρνήθηκε τηνεγγραφή υποθήκηςσανεπιβάρυνσημεβάση ταΆρθρα 90 και93 τουΝόμου, κρίθηκε πράξη ιδιωτικού δικαίου που ρύθμιζε το θέμα προτεραιοτήτων μεταξύ της εται- 10 ρείας,τουενυπόθηκουδανειστήκαιτωνπιστωτών. Το Άρθρο90του Νόμουπροβλέπει ότικάθε επιβάρυν ση πουαναφέρεταιστο εδάφιο
(2)και δημιουργείταιαπό εταιρεία εγγεγραμμένη στην Κύπρο, εκτός εάν εγγραφεί-15. στο Μητρώο Επιβαρύνσεων της Εταιρείας, είναι άκυρη έναντι του εκκαθαριστή και οποιουδήποτε πιστωτή της εταιρείας. Το εδάφιο
(3)του Άρθρου 93 απλώς δίδει δικαίωμα 20 στο κοινόναεπιθεωρεί τοΜητρώο.Βασικός καιπρωταρ χικός σκοπός της εγγραφής επιβαρύνσεων και της εγγρα φής υποθηκών,μεβάσητοΜέρος IIIτου Νόμου,είναιη ρύθμιση και διασφάλιση των συμφερόντων των μερών έναντι άλλων δανειστών.Τοενδιαφέροντουκοινού είναι 25 δευτερεύουσας φύσηςκαιαπομακρυσμένο. Μεβάση ταπιοπάνω κατάληξαστοσυμπέρασμαότιοι επίδικες αποφάσεις,μετιςοποίεςοΈφοροςαρνήθηκε να αποδεχθεί τηνεγγραφήτωνδικαιωμάτωνεκχώρησης σαν 30 επιβαρύνσεις σταβιβλία τηςεταιρείας Γεώργιος θεοφάνους και Υιός Λτδ., δενείναι πράξεις ήαποφάσειςμε το νόηματηςπαραγράφου 1 τουΆρθρου146. Γιατουςπιοπάνω λόγους τοΔικαστήριο αυτόδενέχει 35 δικαιοδοσία να επιληφθεί της νομιμότητας τωνπροσβαλ λόμενων πράξεωνήαποφάσεων. Ηπροσφυγή θααπορριφθεί. Και ανακόμα κατάληγαότιοι προσβαλλόμενες πρά ξειςκαι/ή αποφάσειςείναιεκτελεστέςδιοικητικέςπράξεις 736 5 3 ΛΛΛ. Λαϊκή Κυπρ.Τρ. Λτδ ν.Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. στην έννοια του Άρθρου 146.1 και είχα δικαιοδοσία,θα απόρριπτατην προσφυγή,γιατί ορθάοΈφορος ερμήνευ σεκαιεφάρμοσετοΝόμο. 5 Το Άρθρο 90
(2)(ι) του Νόμου εφαρμόζεται σε επιβά ρυνση "επί ακίνητης ιδιοκτησίας, οπουδήποτε ευρίσκεται, ήεπίοποιουδήποτεσυμφέροντος σ'αυτή". Ακίνητη ιδιοκτησία ορίζεται στο Άρθρο 2 του Νόμου 10 με ορισμό ταυτόσημο στον περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,ΕγγραφήκαιΕκτίμησις) Νόμον,Κεφ.224. "Εμπράγματο βάρος" ορίζεται στο Άρθρο 12 του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 15 1965 (Αρ.9/65). Η εταιρεία Γεώργιος Θεοφάνους και Υιός Λτδ. είχε απλώς συμβατικά δικαιώματααπό τρίτους, τα οποία εκ χώρησε εξ ολοκλήρου στην αιτήτριατράπεζα. Μεβάσητο 20 σύστημα κατοχήςκαι εγγραφήςακίνητης περιουσίας στην Κύπροκαιτις νομοθετικές πρόνοιες γιατην εγγραφήεπι βαρύνσεων εταιρειών δεν μπορούσε να γίνει ή να εγγρα φείεπιβάρυνσημεταστοιχεία τηςυπόθεσηςαυτής. 25 Η προσφυγή απορρίπτεται. Καμιά διαταγήγιαέξοδα. 737