(1989)12Απριλίου,1989 (Α.ΛΟΙΖΟΥ,n.J ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146TOY ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ι.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΕΠΑΡΧΟΥ ΠΑΦΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 783/85). Φρέατα — Ανόρυξη — Άδεια — Ο Περί ΦρεάτωνΝόμος, Κεφ. 351, άρθρο 3
(1)— Παρέχει ευρεία διακριτική εξουσία στον Έπαρχο, η άσκηση τηςοποίας δεν υπόκειται σε οποιουσδήποτε περιορισμούς — Εφόσον τα υπόγεια ύδατα είναι απόλυτη ιδιοκτησία της Πολι τείας, η διακριτική εξουσία μπορεί να ασκείται με κριτήριο το γε νικό συμφέρον — Ύπαρξη Κυβερνητικής διάτρησης στην περιοχή και πρόθεση χρησιμοποιήσεως της για ίδρυση Αρδευτικού έργου — θεμελιώνει λόγο αρνήσεως παροχής αδείας ανορύξεως φρέα τος. 10 Η αίτησητουαιτούντοςγιαάδειαανορύξεωςφρέατοςαπορρί φθηκε με την επίδικη πράξη γιατί κατά τη γνώμη του Διευθυντή τουΤμήματος Υδάτων μπορούσεναεπηρεασθείΚυβερνητικήδιά τρηση, που βρισκόταν σε απόσταση800'και επρόκειτο ναχρησι μοποιηθεί για ίδρυσηΑρδευτικούΤμήματος.Το κτήματου αϊτού- 15 ντος ήταν έξω από προστατευόμενηπεριοχή.Ολόγος απορρίψεως της αιτήσεωςακυρώσεωςφαίνεταιστο π ω πάνω περιληπτικόση μείωμα. Η αίτηση ακυρώσεως απορρίπτεται χωρίς 20 διαταγή για έξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: ΓΑ. Κεράνης ν. Εφόρου Εμπορικών Σημάτων
(1987)3Α.ΑΑ. 134, 25 862 3ΑΛΛ. Δημητριάδηςν.ΕπαρχουΠάφου Ιωαννίδηςν. Δημοκρατίας
(1972)3AAA. 318, Θυμόπουλος ν.Δημοτικής ΕπιτροπήςΑευκωσίας
(1967)3 AAA. 608, Κονρτελλάοηςν.Δημοκρατίας
(1987)3AAA. 232, Παλεντρίδηςν. ΥφυπουργούΑέρος τηςΑυτήςΜεγαλειότητος, 24 ΈπαρχοςΑενκωσίαςν. Ιωαννίδη, 3ΑΑ.ΣΑ. 107, Κωστήν. ΕπαρχουΑμμοχώστου
(1964)AAA. 432, 15 Γιαννάκην. Δημοκρατίας
(1965)3ΑΑΑ.561. Προσφυγή. Προσφυγή για δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη 20 και/ή απόφασητου ΕπαρχουΠάφουμετην οποίααπορρί φθηκε αίτηση του αιτητή για την έκδοση άδειας ανόρυξης φρέατος μέσα στο κτήμα του στο χωριό Λυσός είναι άκυρη. 25 τ. Παπαδόπουλος,γιατον Αιτητή. Χ. Κνριακίδης,Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ'ων η αίτηση. 30 Α. ΛΟΪΖΟΥ,Π:Ανάγνωσετην ακόλουθηαπόφαση. Με την προσφυγήτου αυτήο αιτητήςζητάαπότο Δικαστήριο δήλωση ότι η πράξηή/και απόφασητου καθ' ου η αίτηση με την οποία απορρίφθηκε αίτηση του αιτητή για την έκ δοση άδειας ανόρυξης φρέατος μέσα στο κτήμα του αρ. 35 Τεμ. 738, Φύλλον/Σχέδιον 35/14 στο χωριό Αυσός της Επαρχίας Πάφου είναι άκυρηκαι στερημένη οποιουδήπο τενομίμου αποτελέσματος. 40 Ταγεγονότα τηςυπόθεσης είναι ταπιοκάτω: Ο αιτητήςπουείναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του τε μαχίου 738 του Φ/Σχ.35/14 στην τοποθεσία "Άγιος Μαύ ρος" του χωριού Λυσός, υπέβαλε αίτηση στις 26 Νοεμ βρίου 1984 και ζητούσε να εξασφαλίσει άδεια ανόρυξης 45 φρέατος μέσα στο πιο πάνω κτήμα με σκοπό να χρησιμο863 Α. Λοΐζου, Π. Δημητριάδης ν.ΕπαρχουΠάφου
(1989)ποιήσει τονερόπουθαέβρισκε,γιατηνάρδευσητωνπερι γραφόμενων σ' αυτήκτημάτων του των οποίων η έκταση ανέρχεται σεοχτώσκάλεςκαιδύοπροστάθια. Ηαίτηση του εξετάστηκε απότον καθ'ου ηαίτησηκαι 5 στις 14Δεκεμβρίου 1984, στάληκε στοΔιευθυντή τουΤμή ματος Αναπτύξεως Υδάτων σαν το αρμόδιο Τμήμα, για να εκφέρει τις δικές του απόψεις. Αυτός αφούμελέτησε και εξέτασε επιτόπου την υπόθεση, με σημείωμα του ημε ρομηνίας 15 Φεβρουαρίου 1985, δεν σύστησετηχορήγηση 10 άδειας ανόρυξης φρέατος στον αιτητή γιατί "πολύ κοντά στο σημείο της προτιθέμενης γεώτρησης υπάρχουν άλλες Κυβερνητικές γεωτρήσεις ηαπόδοσητων οποίων θα επηρεάζετο από τηνπροτιθέμενη ιδιωτικήάντληση". Μετάτις πιο πάνω συστάσεις του Διευθυντή, η αίτηση του αιτητή 15 απορρίφθηκε και στις 2 Μαρτίου 1985, στάληκε στον αι τητήησχετικήαπάντηση. Στις6 Μαρτίου 1985, οαιτητήςυπέβαλενέααίτηση και ζητούσε επανεξέταση της υπόθεσης του προβάλλοντας 20 διάφορους ισχυρισμούς. Η νέα αίτηση επανεξετάστηκε τόσο απότον καθ' ου ηαίτηση όσο και απότο Διευθυντή του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, ο οποίος και πάλιν σύστησετην απόρριψητης αίτησης γιατί,πολύ κοντά στο σημείο ανόρυξης του αιτουμένου φρέατος "υπάρχει Κυ- 25 βερνητική γεώτρηση". Αξίζειστο σημείο αυτόνασημειωθεί ότι αναφέρεταιτη φοράαυτήορθάσε μιατέτοια διάτρησηκαιόχι στονπλη θυντικό όπως προηγούμενα, η οποία προορίζεται όπως 30 λέγει στο σχετικό σημείωμα του ναχρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία Αρδευτικού Τμήματος.Επίσης όπωςαναφέρε ται στο σημείωμα του μεΑρ. 11στο φάκελο 112/84, καιμε ημερομηνία 4 Ιουνίου 1985, δεν σύστησε οποιεσδήποτε άλλες παρόμοιεςαιτήσεις στηνπεριοχήαυτή. 35 Ο καθ'ουη αίτηση,μετάαπότηνεπανεξέτασηαυτήκαι βασιζόμενος όπως λέγει στη σχετική απόφαση του, τόσο στις νέεςσυστάσεις τουΔιευθυντή τουΤμήματοςΑναπτύ ξεως Υδάτων όσο καιστις πρόνοιες τηςσχετικής Νομοθε- 40 σίας με επιστολή του τις 4 Ιουλίου 1985, πληροφόρησε τον αιτητή ότι το αίτημα του και μετά την επανεξέταση 864 3 ΑΛΛ. Δημητριάδηςν. ΕπαρχουΠάφου Α.ΛοΤζου, Π. δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί. Είναι η θέση του αιτητή ότι η επίδικη απόφαση πάσχει από παρανομία για τους πιο κάτω λόγους:5 10 (α)Τοακίνητογια τοοποίο υποβλήθηκε ηαίτησηγια την ανόρυξητης διάτρησης βρίσκεται έξω απόΠροστα τευόμενηπεριοχή,που καθορίζεται σαν τέτοια με βάση το Άρθρο 4 του Περί ΦρεάτωνΝόμου, Κεφ. 351, όπως τροποποιήθηκε, (που θα αναφέρεται πιο κάτω σαν ο Νόμος) και επομένως η επίκληση από μέρους των καθ* ων η αίτηση της προστασίας της κυβερνητικής πηγής για τη δημιουργία Αρδευτικού Τμήματος βρίσκεται σε αντίθεση με το Νόμο και αποτελεί πράξη αυθαιρεσίας καικατάχρησης εξουσίας. 15 20 25 30 35 40 (β)Δεν υπήρχε νόμιμος λόγος τον οποίο θα μπορού σαν ναεπικληθούν οι καθ' ων ηαίτηση για τηναπόστα ση του ακινήτου από την κυβερνητική πηγή.Το Άρθρο όμως 7,του Νόμου βάζει περιορισμό για ανόρυξη φρέατόςσε απόστασημικρότερη από600 πόδια, στην περί πτωση συστήματος φρεάτωνήπηγών,κ.λ.π., ή80πόδια από οποιοδήποτε άλλο φρέαρ από το οποίο αντλείται νερό. Στην υπόθεση όμως αυτή όπως είναι φανερό και από την επιστολήτων καθ' ων η αίτηση στον αιτητή με ημερομηνία 21 Ιανουαρίου 1987, η απόσταση από το σημείο του προτιθέμενου φρέατος μέσα στο ακίνητο του αιτητή από την κυβερνητική γεώτρηση είναι 800 πόδια. (γ) Οι καθ'ων ηαίτηση ενήργησαν κατά τη λήψητης προσβαλλόμενης απόφασης τόσο κατά νομική όσο και πραγματική πλάνη. Η πλάνη των καθ' ων η αίτηση, κατά το Νόμο συνίσταται στη λανθασμένη ερμηνεία των άρθρων 4 και 7 του Νόμου ή και στο γεγονός ότι έλαβανυπόψηαυτέςτις νομικές διατάξεις σαν εμπόδιο στη χορήγηση τηςζητηθείσας άδειας,στον αιτητή.Κατά πλάνη δε περί τα πράγματα, διότι στο σημείωμα του Διευθυντή του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, ημερο μηνίας 15 Φεβρουαρίου 1988, οι καθ' ων ηαίτησηαναφέρονται στην ύπαρξη κυβερνητικών γεωτρήσεων η απόδοση των οποίων μπορεί να επηρεαστεί, ενώ στο σημείωμα του ιδίου κατάτην επανεξέταση του θέματος, αναφέρονται σε μια κυβερνητική γεώτρηση, ηοποίαθα 865 Λ Λοΐζον, Π. Δημητριάδηςν.Επαρχου Πάφου
(1989)χρησιμοποιηθεί γιατηδημιουργίαΑρδευτικού έργου. (δ) Και σαν τελευταίος λόγος προβάλλεται η παρά λειψη διενέργειας ή απουσίατης δέουσας έρευνας που επίσης αποτελεί λόγο ακύρωσης της διοικητικής πρά- 5 ξης (Βλέπε Γ.Λ. Κεράνης ν. Εφόρου Εμπορικών Σημά των (\987) 3 Α.Α.Δ. σ. 134* Ιωαννίδης ν. Της Δημοκρα τίας
(1972)3Α.Α.Δ.σ. 318 στησελίδα 326,θυμόπουλος ν. Δημοτικής Επιτροπής Λευκωσίας
(1967)3 Α.Α.Δ. 608 στις σελ. 612-613,και Κουρτελλάρη8 ν. Της άημο- 10 κρατίας
(1987)3Α.ΑΑ 232 στησελ. 237. Πριν προχωρήσω να εξετάσω τους άλλους νομικούς λόγους πάνωστους οποίους στηρίζει την προσφυγήτου ο αιτητής, θα πρέπει να πω ότι ο λόγος για πλάνη περί τα 15 πράγματα δεν ευσταθεί γιατί η προσβαλλόμενη απόφαση είναι ητελευταίαπουλήφθηκεμετάτην επανεξέτασηύστε ρα απόνέα έρευναστην οποίαγίνεται αναφορά σε μιακυ βερνητική διάτρησηαπότο Διευθυντή του Τμήματος Ανα πτύξεως Υδάτων και όχι σε Κυβερνητικές Διατρήσεις, 20 όπως γίνεται στο πρώτοτου σημείωμα. Ο καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφασηηοποίαπεριέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 4 Ιουλίου 1985, είναι ορθή, νόμιμη και δικαιολογημένη, 25 γιατί λήφθηκε με βάση τις πρόνοιες των Άρθρων 3 και 4 του Περί ΦρεάτωνΝόμου,Κεφ. 351, και τωντροποποιη τικών Νόμων 47/61, 19/62 και88/84,του Άρθρου 3
(1)του Περί Κυβερνητικών Υδατικών Έργων Νόμου, Κεφ. 341 όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 129/68,51/72 και 30 1/77, όπως επίσης και του Άρθρου 23 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ότι καμιά παράβαση των προνοιών του Συντάγματος και ειδικότερα του Άρθρου 28 έγινεκαιότι ηαπόφασητουείναι απόλυταδικαιολογη μένηκαι λήφθηκε ύστερα απότη δέουσα έρευνα και αφού 35 λήφθηκανυπόψηόλαταουσιώδηστοιχεία καιγεγονότα. Είναι παραδεκτό ότι το κτήμα του αιτητή βρίσκεται έξω απόπροστατευόμενη περιοχή που κηρύσσεται σαν τέ τοια από το Υπουργικό Συμβούλιο βάσει των προνοιών 40 του Άρθρου 4, του Νόμου όπως τροποποιήθηκε,διότι η περιοχή δεν έχει εμπλουτιζόμενον υδροφόρο στρώμα. Ο 866 3ΑΛΛ. 5 Δημητριάδης ν.ΕπαρχουΠάφου Α. Αοϊζου,Π. δε καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι ο λόγος που δόθηκε για την απόρριψητηςαίτησης του αιτητή, ηύπαρξη δηλα δή της κυβερνητικής γεώτρησης, η οποία προορίζεται για την ίδρυση Αρδευτικού Έργου για κοινωφελή χρήση,'το νερό της οποίας θα επηρεάζετο ή πιθανό να επηρεάζετο δενείναι παράνομοςκαιαυθαίρετος,αλλάνόμιμος καιδι καιολογημένος γιατίαπέβλεπε στην προστασία τουπεριο ρισμένου υδροφόρου στρώματος για κοινοτικούς σκο πούς. 10 Είναι ο ισχυρισμός τουκαθ' ουηαίτησηότι ηδιακριτι κή εξουσία που του παρέχει το Άρθρο 3 του Νόμου δεν μπορεί να επηρεασθεί από τις πρόνοιες των Άρθρων 7 και 8 αυτού,ούτε ηδιακριτικήεξουσία του Διευθυντή του 15 Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, βάσει του Άρθρου 4, του Κεφ. 351, γιατί όλα τα υπόγεια ύδατα, δυνάμει του Άρ θρου 3
(1)του Περί Κυβερνητικών Υδατικών Έργων Νόμου, Κεφ. 341 καιτων τροποποιητικών Νόμων 129/68, 51/72,και 1/77, καθώςκαιτου Άρθρου 23 τουΣυντάγμα20 τος της Κυπριακής Δημοκρατίας,επίσης και της σχετικής νομολογίας, ανήκουν στο Κράτος και η προστασία των υδατίνων πόρων σ' οποιανδήποτε περιοχή, είτε τούτη είναι "ανοικτή" ή προστατευμένη ή ελεγχόμενη, είναι για το δημόσιο συμφέρον υψίστης σπουδαιότητας, διότι το 25 νερό σε οποιαδήποτεπεριοχήκαι με οποιονδήποτε τρόπο σύρεται στην επιφάνεια,είναιπροϊόνγενικής ανάγκης για τηζωήκαι ευημερία των κατοίκων τηςχώρας. Ηπροστα σία δε αυτή είναι αποκλειστική ευθύνη της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας. 30 Προς υποστήριξη της θέσεως του ο ευπαίδευτοςδικη γόρος του καθ' ου η αίτηση ανεφέρθη στις υποθέσεις Βάσος Πελεντρίδης ν. Υφυπουργού Αέρος της Αυτής Μεγαλειότητος, 24 Α.Α.Δ. σελ. 73- Έπαρχος Λευκωσίας και 35 Γεώργιος ίωαννίδης, 3Α.Α.Σ.Δ. σελ. 107 στη σελ. 110' Αν δρέας Λναστάση Κωστή και Επαρχου Αμμοχώστου
(1964)3 Α.Α.Δ. 432. Αξίζει να γίνει αναφοράστο σημείο αυτό στην υπόθεση Παρασκευής Γιαννάκη ν. Της Δημοκρατίας
(1965)3Α.Α.Δ.561,όπουστησελ. 569 λέχθηκε ότι:40 "In any case, there is nothing wrong in taking into account the views of the Director of Water Develop ment in a case where his concurrence is not necessary. 867 Α. Αοΐζου, Π. Δημητριάδηςν.Επαρχου Πάφου
(1989)The District Officer is entitled to consult the views of the Department which is dealing in an expert manner with thepreservation of watersupplies." Αναμφίβολα ο Διευθυντής του Τμήματος Αναπτύξεως 5 Υδάτων σαν ο τεχνικός σύμβουλος του Κράτους πάνω στα θέματατων υπογείων νερών, όταν του εστάλη ηαίτη σηγια νατην εξετάσει, πρέπει να είχε υπόψητου την γενι κή κατάσταση του υδροφόρου στρώματος στην περιοχή αυτή που είναι ανοικτήπεριοχή,και σαν τέτοια φτωχή σε 10 υδροφόρο στρώμα και ο εμπλουτισμός της πενιχρός, και έτσι το αποτέλεσμα, που δυνατόν να είχε η νέα γεώτρηση πάνω στο υδροφόρο στρώμα από το οποίο θα εχρησιμοποιείτο νερό για την ίδρυση Αρδευτικού Τμήματος, για κοινοτικούς σκοπούς,δυσμενές. 15 Το Άρθρο 3τουΝόμουέχει ως ακολούθως: "3
(1)No well shall be sunk or constructed in or upon any land unless the person proposing to sink or construct 20 the well applies for, and obtains, a permit from the Commissioner of the district in which such well is to be sunk or constructed." ("3
(1)Ουδέν φρέαρ θα ανορυχθή ή κατασκευασθή 25 εντός ή επί οιασδήποτε γης εκτός εάν το πρόσωπο το οποίο προτίθεται να ανόρυξηήκατασκευάσητο φρέαρ υποβάλη αίτηση και του δοθή άδεια υπό του Επαρχου της Επαρχίαςεντός της οποίας το τοιούτο φρέαρ πρό κειταιναανορυχθήήκατασκευασθή.") 30 Το Άρθρο αυτό δίδει ευρεία διακριτική ευχέρεια στον Έπαρχο, η άσκηση της οποίας δεν υπόκειται σε οποιουσ δήποτε περιορισμούς. Λαμβάνοντας δε υπόψητο γεγονός ότι ταυπόγειαύδαταγια ταοποίαδεν λήφθηκανμέτρανα 35 έρθουν στην επιφάνεια,θεωρούνται ως απόλυτη ιδιοκτη σία της Πολιτείας, η άσκηση της διακριτικής αυτής ευχέ ρειας από τον 'Επαρχο μπορεί και πρέπει να ασκείται με κριτήριο το γενικό συμφέρον,όπως έγινε καιστην προκει μένη περίπτωση που το γενικό συμφέρον ήτο η ύπαρξη 40 Κυβερνητικής διάτρησης στην περιοχή και η πρόθεση της Κυβέρνησης να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς ίδρυσης Αρ868 3 AAA. Δημητριάδηςv. Επαρχου Πάφου Α. Λοΐζου,Π. δευτικού Έργου. 5 Για τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεταικαι η επίδικη απόφασηεπικυρώνεται. Κάτωαπότις περιστάσεις όμως τηςυπόθεσης δενγίνεται διαταγήγιαέξοδα. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 869