(1989)15 Απριλίου, 1989 [Α.ΛΟΙΖΟΥ.Π.] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΑΣ, Αιτητής, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΒΕΛΤΙΩΣΕΩΣΑΓΙΑΣΝΑΠΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 208/87). Αιτιολογία Αιοιχητικής Πράξεως— Απλή αναφορά στηδιάταξη, πον εφαρμόζεται,χωρίς αναφοράστο πραγματικό υπόβαθρο,πάνω στο οποίοεφαρμόστηκεηδιάταξη—Δεν ικανοποιεί τηναπαίτησηυπάρξεωςatτιολογίας. 5 Συνταγματικό Δίκαιο —Δικαίωμα ασκήσεως επαγγέλματος—Αρθρο 25—Προστατεύει έναντι αμέσωνκαιόχιεμμέσων περιορισμών—Η άσκησητονδικαιώματος μπορεί νανπαχθείσεοποιονδήποτε αριθμό αδειών,αρκείοι όροιναείναιλογικοί—Απαγόρευση πλανοδιοπωλήσεως στην Αγία Νάπα χωρίς προηγούμενη άδεια — Δεν κρίθηκε 10 αντισυνταγματική, ενόψει τουτουριστικού χαρακτήρα τηζπεριοχής. Πλανοδιοπώληαη—Οι περίΧωρίων(ΔιοίκησηxatΒελτίωση)Κανονι σμοί Αγίας Νάπας,Καν. 155
(1)—ΔενείναιτουΠερί Χωρίων(Διοί κησηκαιΒελτίωση)Νόμου,Κεφ.243. 15 Η αίτησητου αιτούντος για άδεια πλανοδιοπωλήσεως στην Αγία ΝάπααπορρίφθηκεμεβάσητονπιοπάνωΚαν. 155
(1). Ηαπόφασηδεν ανέφερε λόγους απορρίψεως. Το Ανώτατο ΔικαστήριοακΌρωσε την επίδικηαπόφασηλόγωελλείψεως πλήρουςαιτιολογίας. Ταάλλανομι- 20 κάζητήματα,πουπροέκυψαν,φαίνονται σταδυοτελευταίαπιοπάνω περιληπτικάσημειώματα. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς δια ταγή για έξοδα. 890 25 3 ΑΛ .Δ. Μοΰζουρας ν, Συμβ.Βελτ. Αγ. Νάπας Αναφερόμενεςυποθέσεις: Mouzouras v.ImprovementBoardAyiaNapa
(1988)2 C.LJt. 26, 5 ApostolouandOthers v.TheRepublic
(1984)3 C.Ut. 509, Shistris v. C.T.O.
(1983)2 CL.R. 72, 10 Municipal Corporation of Torontov. Virco[1896]A.C 89, SpyrouandOthers v.Republic
(1973)3 CL.R.
- Προσφυγή. 15 20 Προσφυγή εναντίον της άρνησης του Συμβουλίου Βελ τιώσεως Αγίας Νάπας να παραχωρήσει άδεια πλανοδιοπώλησης στον αιτητήεντός τηςπεριοχής του Συμβουλίου. Γ.Φ. Πιττάτζης, γιατον Αιτητή. Π.Αγγελίδης, γιατους Καθ'ων η αίτηση. Α. ΛΟΪΖΟΥ, Π: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση.Ο αιτητής με την προσφυγή αυτή ζητά από το Δικαστήριο 25 τηνακόλουθη θεραπεία: 30 35 "(α) Δήλωση ότι η απόφαση των καθ' ων η αίτηση ημερ. 30/1/87 με την οποία αρνούνται^να παραχωρή σουν άδεια πλανοδιοπώλησης στον αη;ητή εντός της εδαφικής περιοχής του Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Νάπας είναι άκυρη ή και παράνομη ή και αντίθετη με το'Σύνταγμα. (β) Δήλωση ότι το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγίας Νάπας δεν έχει δικαίωμα να αρνηθεί να παραχωρήσει στον αιτητή να πλανοδιοπωλεί στην εδαφική περιοχή Αγίας Νάπας." Ο αιτητής είναι κάτοικος Ξυλοφάγου και είναι ιδιοκτή40 της του οχήματος DH406 τύπου VAN. Με επιστολή του μέσω του δικηγόρου του ημερομηνίας 31 Δεκεμβρίου 1986, προς τους καθ'ων ηαίτησηζητούσε όπως του παρα χωρηθεί άδειαγια πλανοδιοπώληση "σάντουιτς" και ανα ψυκτικών με το όχημα του αυτό στην Αγία Νάπα για το 45 έτος
- 891 Α. Λοΐζου, Π. Μούζουρας ν. Συμβ. Βελτ.Αγ. Νάπας
(1989)Οι καθ' ων η αίτηση με επιστολή τους ημερομηνίας 30 Ιανουαρίου 1987, πληροφορούσαντον αιτητήότι: "....το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγίας Νάπας, πράγμα τι όπως αναφέρεται και στην ανωτέρω επιστολή σας, 5 έχει την εξουσία να παραχωρεί άδειες πλανοδιοπωλήσεως σύμφωνα μετις πρόνοιες του Κανονισμού 155
(1). Το Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγίας Νάπας έχοντας υπόψη τις πρόνοιες του αναφερόμενου Κανονισμού 10 αποφάσισενα μηπαραχωρήσειάδειαπλανοδιοπωλήσεως στον πελάτησαςκ.ΑντώνηΜούζουρααπότη Ξυλο φάγου." Οι καθ' ων η αίτητη στηρίζουν την απόφασητων στις πρόνοιες του Κανονισμού 155
(1)των Κανονισμών του Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Νάπας, σύμφωνα με τους οποίους είναι η Αρμόδια Αρχή για τη χορήγηση αδειών πλανοδιοπωλήσεως και ισχυρίζονται ότι εξέτασαν τηναί τηση του αιτητήκάτω από τις διατάξεις του Κανονισμού αυτούκαιαπέρριψαντην αίτησητουαιτητή. 15 20 Είναι η εισήγηση του αιτητήότι ο Κανονισμός 155
(1). των Περί Χωρίων (Διοίκηση και Βελτίωση) Κανονισμών Αγίας Νάπας του 1975, που δημοσιεύονται στην Επίσημη 25 Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 31 Ιανουαρίου 1975, στο Παράρτημα ΙΙΙ(Ι) Κ.Δ.Π. 28/75 όπως τροπο ποιήθηκαν, ή/και το Άρθρο 21(ιδ) του Περί Χωρίων (Διοίκηση και Βελτίωση) Νόμου Κεφ.243, δηλαδήο εξουσιοδοτών Νόμος είναι αντίθετα με το Άρθρο 25
(1)του 30 Συντάγματος που καθιερώνει και κατοχυρώνει την επαγ γελματική ελευθερία. Το Άρθρο 21 του Κεφ.243 προβλέπει ότι "Το Συμβού λιο οφείλει όπως εντός των ορίων της περιοχής βελτιώσε ως και εν τω μέτρω των οικονομικών αυτούδυνατοτήτων (ιδ) προνοεί διά την εγκαθίδρυσιν, ρύθμισιν και χρήσιν αγορών και απαγορεύει ή ρυθμίζει την πλανοδιοπώληση οιωνδήποτε αγαθών εις οιονδήποτε χώρον πλην των τοιούτων αγορών." Ο δε Κανονισμός 155
(1)των Κανονισμών προβλέπει 892 35 40 3 ΑΛΛ. 5 10 Μοΰζονραςν. Συμβ.Βελτ.Αγ. Νάπας Α. Λοΐζον, Π. ότι: "No person shall, within the improvement area, hawk any goods without a licencefirstobtained therefor in every year from the Board or the person authorised by the Board in thatbehalf." "(Ουδέν πρόσωπο δύναταιεντός τηςπεριοχής βελτιώσεως να πλανοδιοπωλεί οιαδήποτε εμπορεύμα τα χωρίς να πάρει άδειαγια κάθε χρόνο από το Συμβού λιο ήαπότο πρόσωπο που είναι εξουσιοδοτημένο για τον σκοπό αυτόαπότο Συμβούλιο." Αξίζει πληροφοριακά να σημειωθεί ότι οι διατάξεις αυτές έτυχαν δικαστικής ερμηνείας στην υπόθεση Αντώνη Μονζονρα ν. Τον Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Νάπας
(1988)2 Α.Α.Δ. 26, αλλά δεν σχετίζεται με τα επίδικα θέ ματα. 15 Ένας απότους λόγους που επικαλείται ο αιτητής προς υποστήριξη της αιτήσεως του αυτής είναι και η έλλειψη της δέουσας νομικής αιτιολογίας. Σεαπάντησητου λόγου αυτού ο ευπαίδευτος δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση 20 ισχυρίζεται ότι ηαιτιολογία υπάρχει στους σχετικούς φα κέλους και στο πρακτικό του διοικητικού Οργάνου. Και ήτο ο ισχυρισμός του ότι στην περίπτωση αυτή ηαιτιολο γία υπήρχε στα πρακτικά του καθ'ου η αίτηση. 25 Για τον σκοπό της παρουσίασης του σχετικού φακέλου η ακρόαση της υπόθεσης αναβλήθηκε από τις 10 Νοεμ βρίου, 1988 στις 10 Δεκεμβρίου οπόταν αναβλήθηκε πάλι την 22 Φεβρουαρίου 1989 για τον ίδιο σκοπό. Τη φορά αυτήδηλώθηκε απότον ευπαίδευτο δικηγόρο των καθ' ων 30 η αίτηση ότι δεν υπήρχε τίποτε άλλο να παρουσιαστεί εκτός απότην επιστολή βέβαιαπου γράφτηκε στον αιτητή και μετά την δήλωση αυτή επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. 35 Επομένως το θέμα της αιτιολογίας της απόφασης πρέ πει να κριθεί με βάση το περιεχόμενο της επιστολής που στάληκε στον Αιτητή. Είναι πάγια θέσητης νομολογίας ότι οι αποφάσειςτων 40 διοικητικών οργάνων πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογη μένες και ότι η έλλειψη αιτιολογίας καθιστά την επίδικη διοικητικήπράξηελαττωματικήκαιυποκείμενη σεακύρω893 Α. Λοΐζου, Π. Μούζουραςν. Ινμβ.Βελτ.Αγ. Νάπας
(1989)ση.(ΠορίσματαΝομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας 1929 - 1959, σελ. 183-190και σελ. 267). Στην προκειμένη περίπτωση οι καθ' ων η αίτηση δεν έδωσαν κανένα λόγο για την απόρριψη της αίτησης του αιτητή, απλώς έκαμαν αναφορά στη διάταξη του νόμου που μιακαι είναι δυνατό 5 να έχει εφαρμογή σε οποιαδήποτεπερίπτωση δεν αποτελεί αιτιολογία. Έτσι ηεπίδικη απόφασηεφόσον στερείται αι τιολογίας ακυρώνεται για το λόγο αυτό σαν αντίθετη με την γενική αρχήτου Διοικητικού Δικαίου και κατ'επέκτα ση ως αντίθετη στο νόμο μέσα στην έννοια του Άρθρου 10 146.1 τουΣυντάγματος. Παρόλο το αποτέλεσμα αυτό θεωρώ σκόπιμο να επιλη φθώ και των υπολοίπων νομικών λόγων που πρόβαλε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των αιτητών. Προβλήθηκε το επι- 15 χείρημα ότι το Άρθρο 21 (ιδ)του Περί Χωρίων (Διοικητι κοί Βελτιώσεις) Νόμου, Κεφ. 243, εξουσιοδότησε το Συμ βούλιο να απαγορεύει ή ρυθμίζει την πλανοδιοπώληση οποιωνδήποτε αγαθών σε οποιοδήποτε χώρο εκτός των αγορών και προέβη σε ρύθμιση της πλανοδιοπώλησης 20 χωρίς να θέτει κριτήρια,και ότι είναι κατ'επέκταση αντί θετο προς το Άρθρο 25.1 του Συντάγματος, γιατί, όπως ισχυρίστηκε βάσει του Άρθρου αυτού ο όρος "περιορι σμοίήδιακινήσεις" πουδύναταινα υπαχθεί ηάσκηση του δικαιώματος της επαγγελματικής ελευθερίας, πρέπει να 25 αναφέρονται αποκλειστικά στα συνήθως απαιτούμεναγια την άσκηση οποιουδήποτε επαγγέλματος προσόντα. Το Άρθρο 25.1 και2 του Συντάγματοςπρονοεί ως ακο λούθως: "
- Έκαστος έχει το δικαίωμα να ασκή οιονδήποτε επάγγελμα ή να επιδίδεται εις οιανδήποτε απασχόλησιν, εμπόριον ήεπικερδή εργασίαν.
- Η άσκησις του δικαιώματος τούτου δύναται να υπαχθή εις τους υπό του νόμου τιθεμένους όρους, πε ριορισμούς ήδιατυπώσεις, αναφερομένους αποκλειστι κώς εις τασυνήθως απαιτούμεναδιάτην άσκησιν οιου δήποτε επαγγέλματος προσόντα ή οίτινες είναι 40 απαραίτητοι μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ήτης συνταγματικής τάξεως ήτηςδη894 30 3 ΑΛΛ. 5 Μούζουραςν. Σνμβ. Βελτ.Αγ. Νάπας Α. Λοΐζου, Π. μοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημο σίας υγείας ή των δημοσίων ηθών ή της προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των ηγγυημένων υπό του Συντάγματος εις οιονδήποτε πρόσωπον ή προς το δημόσιον συμφέρον υπό τον όρον ότι διατυπώσεις, όροι και περιορισμοί δεν θα τίθενται διά νόμου κατ' επίκλησιν του δημοσίου συμφέροντος εφ' όσον είναι αντίθετοι προς τασυμφέροντα εκατέρας κοινότητος." 10 Το Άρθρο 25 έχει ερμηνευτεί από το Δικαστήριο αυτό ότι προστατεύει το δικαίωμα άσκησης οποιουδήποτε επαγγέλματος ή ασχολίας με οποιαδήποτε απασχόληση, εμπόριο ή επικερδή εργασία από άμεσους και όχι έμμε σους περιορισμούς, στην υπόθεση Αποστόλου και Αλλοι 15 ν. Της Δημοκρατίας
(1984)3 Α.Α.Δ. 509, στη σελ. 524 όπου γίνεται αναφορά στην προηγούμενη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην απόφαση Σιηστρής ν. Κυ πριακός Οργανισμός Τουρισμού
(1983)2 Α.Α.Δ. 72 στη σελ. 83, αναφέρθηκε ότι το Κράτος μπορεί να υπαγάγει 20 την άσκηση ενός επαγγέλματος σε οποιοδήποτε αριθμό αδειών,νοουμένου ότι οι όροι που επιβάλλονται είναι λο γικοί. Στην προκειμένη περίπτωση, και χωρίς να αποφασίζω 25 ότι οι περιορισμοί ή διατυπώσεις που απαιτούνται από τους πιο πάνω Κανονισμούς θα μπορούσαν να θεωρη θούν ότι είναι περιοριστικοί της άσκησης του επαγγέλμα τος του αιτητή,λαμβάνονταςυπόψητον ειδικό τουριστικό χαρακτήρα της περιοχής θεωρώ ότι οι περιορισμοί που 30 περιέχονται στους Κανονισμούς συνάδουν με μια πολιτι κή ορθής εμφανίσεως μιας τέτοιας τουριστικής περιοχής, γεγονός που είναι αναμφίβολα προς το δημόσιο συμφέ ρον. 35 Όσον δεαφοράτον ισχυρισμό του ευπαίδευτουδικηγό ρου του αιτητή ότι ο σχετικός Κανονισμός έγινε καθ' υπέρβαση εξουσίας, (ultra vires)βρίσκω ότι απλήκαι μόνο ανάγνωση των Κανονισμών καταδεικνύει ότι αυτοί συμ φωνούν με τον βασικό Νόμο ο οποίος εξουσιοδοτεί τους 40 καθ'ων η αίτηση, όπως απαγορεύουν την πλανοδιοπώληση σε οποιοδήποτε χώρο. Επίσης ο ισχυρισμός του αιτητή ότι οι εξουσίες των καθ' ων ηαίτηση μπορεί να ασκηθούν μόνο στις καθορισμένες αγορές δεν είναι ορθή. (Βλέπε 895 Α. Λοΐζου, Π. Μούζουραςν. Συμβ.Βελτ.Αγ. Νάπας
(1989)Municipal Corporation of Toronto v. Virco [1896] A.C. 89, Σ. Σπύρου και Άλλοι v. Της Δημοκρατίας
(1973)3 Α.Α.Δ. 627, όπου αναφέρεται ότι εξηρτημένη νομοθεσία μπορεί ναπρονοεί περί απαγορεύσεως μόνον ότανο εξουσιοδοτών νόμος επιτρέπει τέτοια απαγόρευση. Στην πα- 5 ρούσα περίπτωση το Άρθρο 21(ιδ) του Κεφ. 243, ρητά αναφέρεται περί τηςπαροχήςτουδικαιώματοςτης απαγο ρεύσεως, και επομένως δεν προκύπτει θέμα ασυμφωνίας της εξηρτημένης νομοθεσίας με τον εξουσιοδοτούντα νόμο. 10 Για τον πιο πάνω λόγο η προσφυγή επιτυγχάνει, και υπό τις περιστάσεις δεν κάνω οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. 15 Ηεπίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς έξοδα. 896