clr/1989/1989_3_897.pdf

(1989)νητης περιουσίας, που μεταβιβάσθηκε, καθορίστηκε σε ποσό δια­ φορετικό από εκείνο, που είχανδηλώσει οι ενδιαφερόμενοι ως τί­ μημααγοράς,καικατ'ακολουθίαεπιβλήθηκε το ανάλογοτέλος με­ ταβιβάσεως.Το σκεπτικό της αποφάσεωςήτανότι ηεπίδικη πράξη ανήκεστην σφαίρατου ιδιωτικούδικαίου. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο δέχθηκετην έφεση,αφούέκρινε ότι η επιβολή τέλους μεταβιβάσεως ακίνητηςπεριουσίας αποτελεί φόρο στην σφαίρατουδημοσίουδικαίου. Η έφεση επιτυγχάνει χωρίς διαταγή για έξοδα. 10 Αναφερόμενες νποθέσεις: Constanimidcs v.E.A.C.

(1982)3 C.L.R. 798, 15 Παπά ν.Σνμβονλίον ΒελτιώσεωςΚακοπετριάς

(1989)3Α.Α.Δ. 322. Έφεση. 20 Έφεση εναντίον της απόφασηςΔικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (Πική, Δ.) ημερομηνίας 30 Οκτω­ βρίου, 1987 (Αρ. Προσφυγής 430/87)

(1987)3Α.Α.Δ. 1473, με την οποία κρίθηκε ότι η απόφαση του Διευθυντή του 25 Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, κάτω από τον Περί Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος (Τέλη και Δικαιώματα) Νόμο, Κεφ. 219 (όπως τροποποιήθηκε) απο­ τελεί θέμα που εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαί­ ου και ως εκ τούτου εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστή- 30 ρίου κάτωατότο άρθρο 146.1 τουΣυντάγματος. Α. Δικηγορόπονλος, γιατους Εφεσείοντες. Ν. Χαραλάμπους, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρα- 35 τίας,γιατους Εφεσίβλητους. Α. ΛΟΪΖΟΥ, Π: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Η έφεση αυτή στρέφεται εναντίον της απόφασης Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που αποφάσισε ότι ηαπόφα- 40 ση του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χω­ ρομετρίας, κάτω από τον περί Κτηματολογικού και Χω­ ρομετρικού Τμήματος (ΤέληκαιΔικαιώματα)Νόμο, Κεφ. 219, όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 10/1965,81/ 898 3 Α.ΑΛ. 5 Westpark Ltd v. Δημοκρατίας Α. Λοΐζου, Π. 1970, 61/1973, 31/1976, 66/1979, 15/1980 και 2/1982, που θα αναφέρεται πιο κάτω σαν ο Νόμος, αποτελεί θέμα που εμπίπτει στη σφαίρατου ιδιωτικού δικαίου και ως εκ τού­ του εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου κάτω από το Άρθρο 146.1 του Συντάγματος. Η επίδικη απόφαση προκλήθηκε όταν οι εφεσείοντεςαγοραστές και οι πωλητές περιουσίας εις Κάτω Πάφο, προσήλθαν στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο για 10 την κατάΝόμο μεταβίβαση της περιγραφόμενης στην από­ φαση περιουσίας. Ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λει­ τουργός Πάφου,δεν ικανοποιήθηκε ότι το τίμημα πωλήσε­ ως που δηλώθηκε αντιπροσώπευε την αγοραία αξία του ακινήτου και αφού άσκησε τη διακριτική εξουσία πουπα15 ρέχεται σ' αυτόν από τις πρόνοιες του Άρθρου 3(β)(ίν) του Παραρτήματος στο Άρθρο 3 του Νόμου, απαίτησε ^ από την αγοράστρια εταιρεία να καταβάλει δικαιώματα πάνω σε ποσό δύο εκατομμυρίων λιρών που αντιπροσώ­ πευε,κατάτην κρίση του την αγοοαίααξίατου ακινήτου. 20 Αξίζει να παρατεθεί εδώ ηεπίδικη απόφαση όπως κοι­ νοποιήθηκε στους αιτητές,και σε όση έκταση είναι σχετική μεταεπίδικαθέματα. 25 "Σαςειδοποιώ ότι ηαγοραία αξία του ακινήτου που ο Terence Menelaos Spiby από την Αγγλία σας μεταβί­ βασε στις 21/1/1987 και που περιγράφεται πιο κάτω, εκτιμήθηκε από εμέ στο ποσό που φαίνεται στον πιο κάτωπίνακαδίπλααπότην περιγραφήτου ακινήτου. 30 (Πίνακας - - 2. Τα τέληεγγραφής τίτλου πάνω στην αγοραίααξία όπως έχει εκτιμηθεί είναι £159,000.35 40 Πληρώθηκαν £135,000.- Υπόλοιπο £24,000.- 3. Σαςκαλώ νακαταβάλετε το ποσό που αναφέρεται πιο πάνω σε τριάντα

(30)μέρες από σήμερα." 899 Α.Λοΐζου,Π. Westpark Ltd ν.Δημοκρατίας

(1989)Η απόφαση αποτελείται απόδύο σκέλη. Το πρώτο είναι ηεκτίμηση του Διευθυντή του Κτηματολογίου σχετι­ κά με την αξία της μεταβιβαζόμενης περιουσίας, της οποίας ηαγοραία αξία καθορίστηκε σεδύο-εκατομμύρια λίρες έναντι της αξίαςτουενός εκατομμυρίου-τριακοσίων 5 χιλιάδων λιρών, που δηλώθηκε απότα συμβαλλόμενα μέρη.Το δεύτερο σκέλος τοοποίο αποτελεί καιτην τελική πράξη περιέχει τατέλη εγγραφής τίτλου πάνω στην αγο­ ραία αξία, όπως εκτιμήθηκε και καθορίζονται σε εκατοπενήντα-εννέα χιλιάδες λίρες, έναντι £135,000 που κατά- 10 βλήθηκαναπότους εφεσείοντες. Είναι φανερόν από τηφύση τωνδικαιωμάτων/τελών, όπως περιγράφονται, ότι αυτά αποτελούν φόρο καιη εκτίμηση της αγοραίαςαξίας αποτελεί προπαρασκευαστή 15 κή πράξηγια σκοπούς καθορισμού του φόρουπου πρέπει νακαταβληθεί. Ως εκ τούτου, καισύμφωνα με τον γενικά αποδεκτό ορισμό του τί είναι φόρος εμπίπτει στη σφαίρατου δήμο- 20 οίου δικαίου και ωςεκτούτου ανάγεται η προσφυγήστη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου τούτου κάτωαπότο Άρθρο 146

(1)τουΣυντάγματος. Ως προς τακριτήρια μεταοποία καθορίζεται ανμε 25 επιβάρυνση είναι φόρος ή όχι,αξίζει να γίνει αναφορά στην υπόθεση Κωνσταντινίδης ν.Αρχής Ηλεκτρισμού Κύ­ πρου

(1982)3Α.Α.Δ. 798, όπου στη σελ. 806 έχει λεχθείτο πιοκάτω: 30 "The test than can bediscerned from these text books and case-law isthat an imposition isatax if itis found to fulfil certain characteristics, namely, (

1. a)itis compulsory and not optional, (b)it is imposed or executed bythe competent authority, (c)it must be enforceable by law, 35 (
2. d)it is imposed for the public benefit andfor public purposes, and (
3. e)itmust notbeforaservicefor specific individuals butfor a service tothepublic as a whole,a service in thepublic interest." 40 Αναφορά μπορεί να γίνει επίσης στην πρόσφατη από­ φαση τουΔικαστή Στυλιανίδη, στην υπόθεση Αριστείδη Παπά και Άλλου ν. Του Συμβουλίου Βελτιώσεως Κακό900 3 ΑΛΛ. Westpark Ltd v.Δημοκρατίας Α.ΛοΤζου,Π. πετριάς(\989) 3Α.Α.Δ.322 στην οποίαγίνεταιανασκόπη­ σησειράςυποθέσεωνπουπραγματεύθησαντο ίδιοθέμα. 5 Στην υπόεξέτασηπερίπτωση δεν έχουμε καμιά αμφιβολία ότι το απαιτούμενο ποσό αποτελεί φόρο ασχέτως του ότι περιγράφεται σαν "τέλος" ή "δικαίωμα", διότι ικανο­ ποιεί τα κριτήρια που έχουν υιοθετηθεί από την Ολομέ­ λεια στην υπόθεση Κωνστανηνίδης (πιο πάνω). 10 Επίσης αξίζειναλεχθείότι ηπαρομοίωση ηοποίαέγινε από τον ευπαίδευτοΠρωτόδικο Δικαστή με τις εκτιμήσεις της καταβλητέας αποζημίωσης, σε περιπτώσεις απαλλο­ τριώσεων δεν ευσταθεί, διότι σε τέτοιες περιπτώσεις η εκτίμηση πουείναιδυνατόναμηγίνει καιαπαραίτητααπό 15 δημόσιο υπάλληλο αλλάαπόοποιονδήποτε εκτιμητή ιδιώ­ τηεκ μέρους της Κυβέρνησης γίνεται μεσκοπό τονκαθορι­ σμό απότο αρμόδιο Δικαστήριο των καταβλητέων αποζη­ μιώσεων για τηναξίατου απαλλοτριωμένου κτήματοςκαι σαν μέρος μιας δικαστικής διαδικασίας και όχι από τη • 20 διοίκηση μετημορφήεκτελεστής διοικητικήςπράξης. Έχοντας καταλήξει στα συμπεράσματα αυτά είναι φυ­ σικό επακόλουθο να βρούμε ότι η πρόνοια της δεύτερης επιφύλαξης της παραγράφου3(β)(ϊν) του Πίνακος Α του 25 Άρθρου 3 του ως άνω Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 66/79,Άρθρο 2, το οποίο δίδει δικαιοδοσία στο Επαρχιακό Δικαστήριο ότι είναι άκυρη ως αντιβαίνουσα τις διατάξεις του Άρθρου 146

(1)του Συντάγματος που δίδει αποκλειστική δικαιοδοσία στον τομέα αυτό στο 30 Ανώτατο Δικαστήριο. Την προσέγγιση αυτή στο επίδικο νομικό θέμαυποστήριξε και οευπαίδευτος δικηγόρος των εφεσίβλητων, του οποίουηστάσηεκτιμήθηκε πολύ. Ως εκτούτου ηέφεση επιτυγχάνει. Υπό τις περιστάσεις 35 δεν κάμνομε όμως οποιαδήποτε διαταγή ως προς τα έξοδα. Η προσφυγή επομένως θα προχωρήσει να εκδικασθεί πάνω στην ουσία από το Δικαστήριο τούτο, μια και η 40 πρωτόδικηαπόφασηπεριορίστηκε στο προκαταρκτικό νο­ μικό σημείο που εξετάσαμε πιο πάνω. Η έφεσηεπιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 901