clr/1989/1989_3_997.pdf

(2)(δ)(ι) — Ερμηνεία της επιφυλάξεως — Επιταχυνόμ£νη απόσβεση δαπάνης αποκτήσεως στοιχείων πα­ γίου ενεργητικού — Έναρξη ανεγέρσεως κτιρίου κατά την περίοδο μεταξύ 1.1.75έως 31.12.77 — Κατά πόσο η επιφύλαξη εφαρμόζε­ ται μόνο σε περιπτώσεις όπου το κτίριο συμπληρώθηκε πριν από την 31.12.79 ήκατά πόσο εφαρμόζεται σχετικά με τις δαπάνες που έγιναν/χ^χρι 31.12.79,έστω και αν το κτίριο συμπληρώθηκε αργό­ τερα — Προτιμητέα η δεύτερη εκδοχή — Το Δικαστήριο δεν ακολούθησε την απόφαση στην υπόθεση Playboy Boutiques Ltd. v. Republic

(1983)3 C.L.R.

1. Η ανέγερση της οικοδομής του αιτούντος άρχισε τον Σεπτέμ­ βριο του
2. Το κτίριο συμπληρώθηκε το
3. Μέχρι την 31.12.79 ο αιτών δαπάνησεποσό £39,
4. Ο καθ'ου η αίτηση δεν επέτρεψε 100% απόσβεση, γιατί το κτίριο δεν είχε συμπληρωθεί προ της 31.12.
5. Το Αρθρον 12

(2)(δ)(0 έχει ως εξής: "

(2)Κατάτον προσδιορισμόν του φορολογητέου εισοδήμα­ τος προσώπου ασκούντος εμπορικήν ή βιομηχανικήν τίνα επι- 997 Ματσοΰκης ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1989)χείρησιν, επιτήδευμα ήβιοτεχνίαν τινά, ελευθέριον ήάλλον τι επάγγελμα,ήπαρέχοντοςμισθωτόςυπηρεσίαςθαχορηγήται. 5 (δ)ανεξαρτήτως των διατάξεων της παραγράφου(α)καιτη­ ρουμένων τωνδιατάξεωντωνπαραγράφων(β)και(γ),έκπτωσις ίσηπροςτοποσόντωνδιενεργηθεισών δαπανών(ι)ειςπεριπτώσεις καθ'αςαπότης 1ηςΙανουαρίου1975 μέχρι 10 της 31ης Δεκεμβρίου 1977, εγένοντο υφ'οιασδήποτε επιχειρήσε­ ως δαπάναι προς απόκτησιν στοιχείων παγίουενεργητικού συ­ γκειμένων εκνέων εγκαταστάσεων και μηχανημάτων ήδιά την κατασκευήν, ανοικοδόμησιν, επέκτασιν και μετατροπήν στοι­ χείωνπαγίουενεργητικού συγκειμένων εκκτιρίων: 15 Νοείταιότι,οσάκις οΈφορος ικανοποιείται ότιητοιαύτηαπόκτησις ήκατασκευήήρξατοεντός της άνωπεριόδου,πληνόμως δεν συνεπληρώΟη, αιτοιαύται δαπάναι εκπίπτονται εφ'όσον γίνονται μέχριτης31ηςΔεκεμβρίου, 1979". 20 Ηερμηνεία, πουέδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο στην επιφύλαξη τουπιοπάνωάρθρουφαίνεταιστοπιοπάνωπεριληπτικό σημείωμα. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίς δια- 25 ταγή γιαέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: VitaOraCompanyLtd. v.Δημοκρατίας

(1973)3ΑΛΛ. 273, 30 ExpressFinanceCompanyLtd.v.Republic

(1973)3C.L.R.59, Redfordv.Republic

(1970)3C.L.R.409, 35 Συρίμηςκαι Αλλος v.Δημοκρατίας

(1978)3ΑΛΛ. 177, ΚΕΟΑτδ. ν.Δημοκρατίας

(1982)3ΑΛΛ. 141, PlayboyBoutiquesLtd.v.Republic

(1983)3C.L.R. 1185. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον των φορολογιών φόρουεισοδήμα998 40 3 ΑΛΛ. Ματσοΰκηςν.Δημοκρατίας κ.ά. τος γιαταφορολογικά έτη 1981-1986 καιτων φορολογιών έκτακτης εισφοράςγιατατρίμηνα 1/81-4/86 που επιβλήθη­ καν στοναιτητή. 5 Χρ. Γεωργιάδης, γιατον Αιτητή. Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Β', για τους Καθ'ων η αίτηση. 10 Α. ΛΟΪΖΟΥ, Π: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Η προσφυγή αυτή στρέφεται εναντίον των φορολογιών φόρου εισοδήματος για τα φορολογικά έτη 1981-1986 καθώς επίσης καιτων φορολογιών έκτακτηςεισφοράςγια τα τρίμηνα 1/8Μ/81, 1/82-4/82, 1/83-4/83, 1/84-4/84, 1/8515 4/85, 1/86-4/86 και η ουσία της αφορά την απόφασητου καθ' ου η αίτηση Εφόρου Φόρου Εισοδήματος (που θα αναφέρεται στη συνέχεια ως ο Έφορος), να μην παραχω­ ρήσει επιταχυνόμενη απόσβεση για κτίριο αποτελούμενο από διαμερίσματα,για το λόγο ότι δεν είχε αποπερατωθεί 20 μέχρι τη 31 Δεκεμβρίου, 1979, όπως προνοεί το άρθρο 12

(2)(δ)(ι) των Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων 1961-1981,πουθααναφέρονταιπιοκάτωως οΝόμος. Το μοναδικό επίδικο θέμα είναι κατά πόσο για σκο25 πους φόρου εισοδήματος και έκτακτης εισφοράς χορηγεί­ ται έκπτωση ίσηπροςτο ποσό των κεφαλαιουχικώνδαπα­ νών που έκαμε ο φορολογούμενος για την ανοικοδόμηση κτιρίου το οποίο άρχισε το Σεπτέμβριοτου 1977 αλλά δεν συμπληρώθηκε πριν την 31Δεκεμβρίου

1. 30 Το εισόδημα του αιτητή κατά τον ουσιώδη χρόνο προέρχετο από λειτουργία σταθμών βενζίνης, εκμετάλλευση μηχανημάτων (κομπρεσόρων) και απόενοικιαζόμενα δια­ μερίσματα.Το 1981 ο αιτητής υπέβαλε κατάστασηενεργη35 τικού και παθητικούκατά την 31 Δεκεμβρίου 1980, προς διευθέτηση των φορολογικών του υποχρεώσεων γιαταέτη 1972-
2. Στην κατάστασηαυτήδηλώθηκε ως κόστος οι­ κοδομής ενοικιαζομένων διαμερισμάτων στη Γεροσκήπου ποσό £42,800 (Παράρτημα Γ). Στη φορολογική δήλωση 40 του έτους 1981 ο αιτητής διεκδίκησε επιταχυνόμενη από- σβεση 100% όσον αφοράτο κόστος του πιο πάνωκτιρίου και διεκδίκησε έκπτωση £42,
3. Ηανέγερση του κτιρίου 999 Α. Αοΐζου, Π. Ματσούκηςν.Δημοκρατίας χΛ.

(1989)αυτού άρχισε κατά το Σεπτέμβριο του 1977 με την άδεια οικοδομής υπ' αρ. Β 1327/87 αλλά δεν είχε συμπληρωθεί μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 1979. Κατά τον αιτητή το ποσό που δαπανήθηκε μέχρι την ημερομηνία αυτή ήταν £39,081, και με περαιτέρω δαπάνη £4,342 το 1980 οπόταν 5 και συμπληρώθηκε η οικοδομή. Ο Έφορος, λαμβάνοντας υπόψη ότι το κτίριο δεν είχε συμπληρωθεί μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 1979, αποφάσισε να μη επιτρέψει 100% απόσβεση για το πιο πάνω κτίριο 10 για το λόγο ότι δεν ικανοποιείτο η πρόνοια του Άρθρου 12

(2)(δ)(ι) του Νόμου.Παραχωρήθηκε όμως γι' αυτό από­ σβεση 3%, όπως προνοείται από το Άρθρο 12

(2)(α), καθώς επίσης και αρχική απόσβεση 10% σύμφωνα με το Άρθρο 12

(2)(γ). Ηαπόφαση του Εφόρου μαζί με φορολο- 15 γίες φόρου εισοδήματος καιέκτακτης εισφοράς για τα έτη 1981-1986 κοινοποιήθηκε στον αιτητή στις 17 Νοεμβρίου 1987 (ΠαράρτημαΑ). Εναντίον της πιο πάνωαπόφασηςο αιτητής έφερε ένσταση. 20 Ο Έφορος με επιστολή του ημερομηνίας 2 Μαρτίου 1988, (ΠαράρτημαΓ),κοινοποίησε στον αιτητήτην τελική του απόφασηγια την υποβληθείσα ένσταση, σύμφωνα με την οποία διατήρησε την αρχική του απόφαση, ημερομη­ νίας 17 Νοεμβρίου 1987. Μαζί με την επιστολή ημερομη- 25 νιας 2 Μαρτίου 1988 απέστειλε στον αιτητή φορολογίες φόρου εισοδήματος για τα έτη 1981-1986, και έκτακτης ει­ σφοράςγιατατρίμηνα που εμπίπτουν στα έτη αυτά. Είναι η θέση του αιτητή ότι οι νομοθετικές διατάξεις 30 που επιβάλλουν φορολογίες ερμηνεύονται σύμφωνα με τη συνηθισμένη έννοια του λεκτικού τους και σύμφωνα με τους σκοπούς τους όπως εκφράζονται απότο έν λόγω λε­ κτικό. Όμως σε περίπτωση αμφιβολίας προτιμάται εκείνη η ερμηνεία, απόπερισσότερες εξ ίσου δυνατές,που ευνοεί 35 τον πολίτη. Η πιο πάνω καλά καθορισμένη αρχή υποστηρίζεται από σωρεία αυθεντιών. Είναι αρκετό να γίνει αναφορά μόνο στις υποθέσεις Vita Ora Company Ltd. v.άημοκρα· 40 τίας (Υπουργού Οικονομικών και Άλλον)

(1973)3 Α.Α.Δ. 273, at p . 280, Express Finance Company Ltd. v. Αιενθν· 1000 3 ΑΛΛ. 5 Ματσούκης ν. Δημοκρατίας κ.ά. Α. Λοΐζου, Π. ντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων

(1973)3 Α.Α.Δ. 59, at p. 64, John W. Redford v. Δημοκρατίας (Υπουργού Οικονομικών)

(1970)3 Α.Α.Δ. 409, 415, Συρίμης και Άλλος ν.Δημοκρατίας

(1978)3 Α.Α.Δ. 177, στις σελ. 185186, ΚΕΟ Λτδ. ν. Δημοκρατίας0982) 3 Α.Α.Δ. 141 στη σελ. 148. Η σχετική νομοθετική διάταξη που χρήζει ερμηνείας είναιτο Άρθρο 12

(2)(δ)(ι) τουΝόμου,που προνοεί:- 10 15 20 25 30 35 "

(2)Κατά τον προσδιορισμόν του φορολογητέου ει­ σοδήματος προσώπου ασκούντος εμπορικήν ήβιομηχανικήν τίνα επιχείρησιν, επιτήδευμα ή βιοτεχνίαν τινά, ελευθέριον ή άλλο τι επάγγελμα, ή παρέχοντος μισθωτάςυπηρεσίας,θαχορηγήται. (δ)ανεξαρτήτως των διατάξεωντης παραγράφου(α) και τηρουμένων των διατάξεων των παραγράφων (β) και (γ), έκπτωσις ίση προς το ποσόν των διενεργηθεισών δαπανών (ι) εις περιπτώσεις καθ' ας από της 1ης Ιανουαρίου 1975 μέχρι της 31ης Δεκεμβρίου 1977, εγένοντο υφ' οιασδήποτε επιχειρήσεως δαπάναι προς απόκτησιν στοιχείων παγίου ενεργητικού συγκειμένων εκ νέων εγκαταστάσεων και μηχανημάτων ή διά την κατασκευ­ ήν, ανοικοδόμησιν, επέκτασιν και μετατροπήν στοιχείων παγίουενεργητικού συγκειμένων εκ κτιρίων: Νοείται ότι, οσάκις ο Έφορος ικανοποιήται ότι η τοιαύτη απόκτησις ήκατασκευή ήρξατο εντός της άνω περιόδου,πλην όμως δεν συνεπληρώθη, αιτοιαύται δαπάναι εκπίπτονται εφ'όσον γίνονται μέχρι της 31ης Δε­ κεμβρίου 1979". Το ερώτημα που προκύπτει κατά τον ευπαίδευτοδικη­ γόρο του αιτητή είναι τί σημαίνει η φράση "έφ όσον γίνο40 νται μέχρι της 31ης Δεκεμβρίου"; Δηλαδή κατά πόσο οι δαπάνες τότε μόνον εκπίπτουν όταν η απόκτηση στοι­ χείων, ή η κατασκευή κλπ, έχουν συμπληρωθεί μέχρι τις 1001 Α. Λοΐζου, Π. Ματσοΰχηςν. Δημοκρατίαςκ.ά.

(1989)31 Δεκεμβρίου, 1979, ή κατά πόσο εκπίπτει εκείνο το μέρος των δαπανών που διενεργήθηκε μέχρι την 31 Δεκεμ­ βρίου 1979. Είναι δεδομένο πως μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 1979, οι δαπάνες του αιτητή για την κατασκευή των κτι­ ρίων ήτανε £39,081.- όμως το κτίριο συμπληρώθηκε το 5 1980 μεπεραιτέρωδαπάνη£4,342.-. Υπέβαλε δε ότι το λεκτικό του Νόμου συνηγορεί υπέρ της δεύτερης ερμηνείας διότι ανπραγματικά οΝομοθέτης έθετε σαν προϋπόθεση για τη χορήγηση της έκπτωσης την 10 συμπλήρωση της απόκτησης των στοιχείων ή τηναποπε­ ράτωση των κτιρίων θα χρησιμοποιούσε τις λέξεις "συμ­ πληρώνονται" ή "αποπερατώνονται"και όχι τη λέξη "γί­ νονται" ή θα πρόσθετε τη λέξη "όλαι" δηλαδήαι δαπάναι πριν τηλέξη"εγίνοντο". Αναφέρθηκε σε ετυμολογικά λεξι- 15 κά σχετικά με την ερμηνεία των λέξεων "εφόσον" καιανέ­ πτυξε το επιχείρημα ότι η ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 1979, είναι το χρονικό όριο πουπροσδίδει ποιεςδαπάνες ή ποιο μέρος των δαπανώνεκπίπτουν, δηλαδή εκείνες οι δαπάνες ή εκείνο το μέρος των δαπανών που γίνονται 20 μέχρι της ημερομηνίας αυτής. Τέλος αναφέρθηκε στην υπόθεση Playboy Boutiques Ltd. ν. Δημοκρατίας

(1983)3 Α.Α.Δ. 1185, και με εκάλεσε να τη διαφοροποιήσωαπό την παρούσαυπόθεση γιατί σε εκείνη είχε διεκδικηθεί έκ­ πτωση για δαπάνη που δεν είχε γίνει μέχρι την 31 Δεκεμ- 25 βρίου 1979, γιατί οι αιτητές δεν ανήγειραν οι ίδιοι την οι­ κοδομή,αλλά την είχαν αγοράσει ότανκατασκευάζετο και το αγοραπωλητήριοέγγραφοπρόβλεπε πληρωμήτουτιμή­ ματος ως εξής: £9,500 στις 30 Μαΐου 1978, £9,500 με τη συμπλήρωση του κτιρίου καιτο υπόλοιπο με την εγγραφή 30 του στο όνομα των αγοραστών. Επειδή δε το κτίριο δεν συμπληρώθηκε μέχρι της 31 Δεκεμβρίου 1979 οι αγορα­ στές στην υπόθεση εκείνη δεν έκαμαν μέχρι της ημερομη­ νίας αυτής τις δύο τελευταίες πληρωμές. Αντίθετα για τη μοναδική πληρωμή που έγινε πριν την 31 Δεκεμβρίου 35 1979, χορηγήθηκε η έκπτωση και ότι ηερμηνεία τουΔικα­ στηρίου στην υπόθεση εκείνηαποτελεί "obiter dictum". Είναι η θέση του Εφόρου ότι εξετάζοντας τις λέξεις στην επιφύλαξη του Άρθρου "κατασκευή ήρξατο εντός 40 της άνω περιόδου πλην όμως δεν συνεπληρώθη" καιόταν αυτές διαβαστούν με τις λέξεις "εφόσον γίνονται μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 1979" το Άρθρο πρέπει να ερμηνευθεί 1002 3 ΑΛΛ. Ματσοΰκηςν.Δημοκρατίαςκ.ά. Α.Λοΐζου, Π. _ με τρόπο που να περιορίζει την εφαρμογή του σε υποθέ­ σεις όπουόλη ηκατασκευήσυνεπληρώθη μέχρι την 31 Δε­ κεμβρίου 1979. Προςυποστήριξη της θέσεως αυτήςεπικα­ λέσθηκετην υπόθεσηPlayboy Boutiqucg(πιοπάνω)όπου 5 ο Δικαστής Πικής είπε ότι η επιφύλαξητου άρθρου 12

(2)(δ), η οποία αποτελεί αναπόσπαστομέρος του νομοθετή­ ματος, σαφώς καθιερώνει ότι η έκπτωση για την κατα­ σκευή ενός κτιρίου επιτρέπεται μόνο όπου το κτίριο συμ­ πληρώθηκεπριν απότην 31Δεκεμβρίου 1979. 10 Κατά την κρίση μου η επιφύλαξητης νομοθετικής διά­ ταξης 12

(2)(δ)(ι) που πράγματι αποτελεί μέρος της όλης διατάξεως εφαρμόζεται στις περιπτώσεις εκείνες που ο φορολογούμενος απόκτησε, ή η κατασκευή άρχισε μέσα 15 στην περίοδο από 1 Ιανουαρίου 1975, μέχρι 31 Δεκεμ­ βρίου 1977, πληνόμως δενσυμπληρώθηκε κατά τηνπερίο­ δο αυτήοπόταναι δαπάναι προς απόκτησητωνκεφαλαι­ ουχικών στοιχείων εκπίπτονται εφόσον έγιναν μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 1979 και δεν θέτει σανπροϋπόθεσηγιατην 20 έκπτωση όλων των δαπανώνπου έγιναν μέχρι την ημερο­ μηνία εκείνη, τη συμπλήρωση και του έργου μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 1979. 25 30 35 40 Είναι καθαρή η διατύπωση του Άρθρου 12

(2)(δ)(ι). Τούτο έδιδε δικαίωμα έκπτωσης όλων των δαπανώντου φορολογουμένου στις περιπτώσεις που η απόκτηση ολό­ κληρου του κεφαλαιουχικού αγαθού εγίνετο μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1975,και31ης Δεκεμβρίου 1977, σύμφωνα με την παράγραφο (ι),ή εκεί, σύμφωνα με την επιφύλαξη του Άρθρου που δεν συμπληρώθηκε το έργο αλλά άρχισε μέσα στην πιο πάνωδιετία και συνεχίζονταν να γίνονται δαπάναι γι' αυτό,οπόταν εκπίπτουν μόνον εκείνες οιδα­ πάνες οι οποίες έγιναν μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 1979,πα­ ρόλο που δεν συμπληρώθηκε το έργο μέσα στην περίοδο αυτή. Λυπούμαι που δεν μπορώ να ακολουθήσω τηνπρο­ σέγγιση του ευπαιδεύτου Δικαστή στην υπόθεση Playboy Boutiques (πιο πάνω), γιατί κατά τη γνώμη μου όχι μόνο υπάρχει διαφοροποίηση ως προς τα γεγονότα αλλά και γιατί η λεκτική διατύπωση της επιφυλάξεως του εδαφίου είναι καθαρήκαι δεν επιτρέπει άλλη ερμηνεία από αυτή στην οποίαέχωκαταλήξει. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, ηπροσφυγή επιτυγ1003 Α. Αοΐζον, Π. Ματσούκηςν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1989)χάνεικαιη επίδικηαπόφαση ακυρώνεται. Υπό τις περιστάσεις όμως δεν γίνεται οποιαδήποτε διαταγήωςπροςταέξοδα. Ηεπίδικηαπόφασηακυρώνεται χωρίςέξοδα. 1004