clr/1990/1990_1_1013.pdf

(2). Απόδειξη — Εμπειρογνώμονες— Οι Δικαστές δεν πρέπει να μετατρέ­ πονται οι ίδιοι σεεμπειρογνώμονες. 10 15 20 25 Αμέλεια — Συντρέχουσα αμέλεια — Καταμερισμός ευθύνης μεταξύ εναγομένων,αν δόθηκαν ειδοποιήσεις με βάση το άρθρο 64 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148 και του Θ.10, Καν.12 (Ι) των Περί Πολιτικής Δικονομίας θεσμών — Προσέγγιση — Πρώτα αποφασίζεται αν ο εναγόμενος ήταν αμελής και εάν ναι εξετάζεται θέμασυντρεχούσης αμελείας και αν επιδόθηκε και ειδο­ ποίησηεξετάζεται θέμακαταμερισμού ευθύνης και συνεισφοράς. Το επίδικο θέμα είναι η ευθύνη για οδική σύγκρουση — Έχο­ ντας ενώπιον του δυο εκ διαμέτρου αντίθετες εκδοχές,το πρωτό­ δικοΔικαστήριο,μεβάσητο εύρηματουσχετικά μετηναξιοπιστία των μαρτύρων,κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ηοδική σύγκρουση είχεν γίνει ως εξής: Τ ο αυτοκίνητοτων εναγόντων επήγαινεστον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας-Λεμεσού προς Λευκωσία, ενώ το αυτοκίνητο του ενα­ γομένου 1 επήγαινε προς Λεμεσό με 30-40 μίλια την ώραν.Στην διασταύρωσητωνφώτωντης Βιομηχανικής περιοχής Στροβόλου ο εναγόμενος 2 εισήλθε από πάροδο στην διασταύρωση παραβιάζοντας κόκκινο φως τροχαίας.Ο Εναγόμενος 1, προσπαθώνταςνα αποφύγει την σύγκρουση, εισήλθε στην άλλην πλευρά του αυτοκι­ νητοδρόμου,αποκόπτονταςτην πορείατου αυτοκινήτουτων ενα­ γόντων. Το αυτοκίνητοτων εναγόντων άφησείχνη τροχοπεδήσεως 1013 Μαυρίόηςv. Dharaghji κ.α.

(1990)40 ποδιών. Τοπρωτόδικο Δικαστήριοκατέληξεστοσυμπέρασμαότιο ενα­ γόμενος2ευθύνετοαποκλειστικά γιατηνσύγκρουση. Μεβάση τα ίδια ευρήματα τοΑνώτατο Δικαστήριοκατέληξε στοσυμπέρασμα ότι ευ&ύνην 20% έφερεο εναγόμενος 1,γιατί είχεν ορατότητα και 5 έβλεπετηνεπέλευσητουαυτοκινήτουτων εναγόντωνκαιδεν κατέ­ βαλε προσπάθειανα απόφυγα την σύγκρουση ή να μειώσει την σφοδρότητατης. Η έφεση επιτυγχάνει κατά την εν λόγω έκταση. Ο εφεσείων ναπληρώσει ταέξοδα 10 των εφεσφλήτων-εναγόντων. Οεφεσίβλητος-εναγόμενος 1 να πληρώσει τα έξοδα τον εφεσείοντος. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 15 Polykarpou v.Polykarpou

(1982)1C.L.R. 182Wattv.Thomas[1947] 1All E.R. 582, H.L.Σπύρου v. Χατζηχαραλάμπονς

(1989)1 Α.Α.Δ.(Ε)298Mamas v. TheFinn "ARMA" Tyres

(1966)1C.L.R. 158Nearchou v.Papaefstathiou

(1970)1C.L.R. 109- 2 Vamakides v. Papamichacl andanother

(1970)1C.L.R. 367 S.S. Hontestroom v. S.S.Sagaporack, S.S.Hontcstroom v. S.S. Durham Castle[1927]A.C. 37, στησελ. 47· Charalambous v.Police

(1982)2C.L.R. 134· Roussouv.Aristodemou

(1989)1 C.L.R. 12Τζιάνναρος v. Καμηλάρης (Πολιτική Έφεση Αρ. 6771 ημερ. 25 11.7.1989)· SalihandAnother v.Sofocleous andOthers

(1979)1C.L.R. 248 στη σελ. 253Siakos v.Nicolaou

(1980)1C.L.R. 333Shakolas v.Agathangelou andAnother

(1983)1C.L.R.1007στη σελ. 1018loakim v.Soteriades

(1984)1C.L.R. 175' Philippou v.Odysseos

(1989)1C.L.R.(A) V 1014 30 ^ 1 Α.ΑΛ. Μανρίδηςν. Dharaghji κ.α. Στυλιανίδης,Δ. Fitzgerald v.Lane[1988]2All E.R. 96V TheMiraflores andTheAbadesa[1967] 1 All EJ?.672,677· loannou andAnother v.Michaelides

(1966)1C.L.R. 235· HadjiGeorghiouandAnother v. Rodinis

(1978)1C.L.R.175· 5 'Εφεση. Έφεση από τον εναγόμενο 2 κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Αρτεμίδη, Π.Ε.Δ.) που δόθηκεστις 5 Απριλίου, 1988 (αρ.αγωγής6335/85και 6337/85),μετην οποίααποφάσισε ότι οεναγόμενος 2ήταν 10 ο μόνος υπεύθυνος για το τροχαίο ατύχημα απότο οποίο πήγασαν οι αξιώσεις των εναγόντων και τον διέταξε να πληρώσει το σύνολοτων συμφωνημένων αποζημιώσεων. Α. Δικηγορόπονλος, για τον εφεσείοντα-εναγόμενο

1. Μ.Πελίδης,για τους εφεσίβλητους 1και
2. 15 Κ. Μέλισσας,yta τον εφεσίβλητο
3. Cur. adv. vult. ΜΑΛΑΧΤΟΣ Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί απότονΔικαστή κ. Δ.Γ. Στυλιανίδη. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ. Δ.: Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκω20 σίας, στις συνενωμένες Αγωγές Αρ. 6335/85 και 6337/85, αποφάσισε ότι ο εφεσειων - εναγόμενος 2 ήταν ο μόνος υπεύθυνος για το τροχαίο δυστύχημα απότο οποίοπήγα­ σαν οι αξιώσεις των εναγόντων και τον διάταξε να πλη­ ρώσει το σύνολοτων συμφωνημένων αποζημιώσεων. 25 Ο εφεσειων με την παρούσα έφεση ζητά την ανατροπή της πρωτόδικηςαπόφασης. Το επίδικο θέμαήτανη ευθύνη. 1015 Στυλιανίόης,Δ. Μαυρίδηςν. Dharaghji ΧΛ.

(1990)Οι ενάγοντες στις πιοπάνωαγωγές είναι σύζυγοι. Στις 23 Μαρτίου, 1985, περί τις 4.00 μ.μΜ οσύζυγος οδηγούσε το αυτοκίνητο της συζύγου με αριθμό εγγραφής QZ 865, με συνεπιβάτη τη σύζυγο, στον αυτοκινητόδρομο Λευκω­ σίας -Λεμεσού,μεκατεύθυνση τηΛευκαχϊία. Οαυτοκινη- 5 τόδρομος χωρίζεται σε δύο μέρη με νησίδα τροχαίας. Κάθε μέρος έχει δύο λωρίδες κυκλοφορίας και κοντά σε φώτατροχαίαςτρεις. Ο εφεσίβλητος 3 - εναγόμενος 1 οδηγούσε τον ίδιο χρόνο το αυτοκίνητο QK 640 στον ίδιο αυτοκινητόδρομο, 10 στην αντίθετηκατεύθυνσηπροςτηΛεμεσό. Τοαυτοκίνητο αυτό, στη διασταύρωση που ελέγχεται με φώτατροχαίας κοντάστηβιομηχανικήπεριοχήΣτροβόλου,έκαμεαπόκλι­ σηαπότηνπορείατου,μπήκεστοαντίθετοήμισυτουδρό­ μουκαισυγκρούστηκε μετοαυτοκίνητοτων εναγόντων. 15 Ο εφεσειων - εναγόμενος 2 οδηγούσε το αυτοκίνητο ΝΥ 187 στην οδό Καλαμών προς την πιο πάνω διασταύ­ ρωσητων φώτων. Είναι παραδεκτό γεγονός ότι τα φώτα ήταν πράσινα προς τη διεύθυνση του εναγόμενου 1 και κόκκινα προς 20 την πλευρά της οδού Καλαμών. Οεναγόμενος 1πρόβαλε ότι ο εναγόμενος 2 οδήγησε ενάντια στα κόκκινα φώτα, μπήκεστηδιασταύρωση,απέκοψε τηνπορείατουκαιέτσι ο εναγόμενος 1,γιανααποφύγειτησύγκρουση, παρέκκλι­ νεστοάλλοήμισυ τουδρόμου. 25 Ο εναγόμενος 2 ισχυρίστηκε ότι δεν πέρασε τη νοητή γραμμή. Ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης οι ενάγοντες υπέστη­ σαν βλάβες και ζημιές, τις οποίες διεκδίκησαν με δύοξε­ χωριστές αγωγές από τουςεναγομένους. Οι εναγόμενοι αρνήθηκανευθύνηκαιαμέλειακαιοκα­ θένας ισχυρίστηκε ότι υπαίτιοςήτανοάλλος. Περαιτέρω, ήγειραν ότι ο ενάγων οδηγός ήταν ένοχος συντρέχουσας αμέλειας. 1016 30 1 ΑΛΛ. Μαυρίδης v. Dharaghji κ.α. Στυλιανίδης, Δ. Οι εναγόμενοι επέδωσανο έναςστον άλλο ειδοποιήσεις για συνεισφορά με βάση το Άρθρο 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, και τη Δ.10, θ.12

(1), των Διαδικαστικών Κανονισμών ΠολιτικήςΔικονομίας. 5 Στη διάρκεια της δίκης οι αποζημιώσεις, ειδικές και γενικές, συμφωνήθηκανως εξής:Αγωγή Αρ. 6335/85 Αγωγή Αρ. 6337/85 Ειδικές £2,550 Ειδικές £350 Γενικές £1,850 Γενικές £750 10 Σύνολο £4,400 Σύνολο£1,100 Ο αστυνομικός,που ερεύνησε τις συνθήκες τουδυστυ­ χήματος,και ο Πάνος Καρύδας,ο οποίος με τοαυτοκίνη­ το του ακολουθούσε τον εναγόμενο 1,κατάθεσανγια τους ενάγοντες. 15 Οι εναγόμενοι μαρτύρησανκαι ο εναγόμενος 2 κάλεσε τον επιβάτη του-Οικονομίδη - ωςμάρτυρα. Το πρωτόδικοΔικαστήριο δεν δέχτηκε την εκδοχή του εφεσείοντα και του μάρτυρατου. Αποδέχτηκε τηνμαρτυ­ ρία του εναγόμενου 1καιτου Καρυδά. Βρήκε ότι οεναγό20 μένος 2 - εφεσείων προχώρησε σιγά - σιγά ενάντια στα κόκκινα φώτα τροχαίας μέσα στη λωρίδα πορείας του εναγόμενου 1και Καρυδά. Ο εναγόμενος 1προσπάθησε να αποφύγειτησύγκρουση μετο αυτοκίνητοτου εναγόμε­ νου 2καιοδήγησε στο άλλο ήμισυ τουδρόμου. 25 Το Δικαστήριο κατάληξε ότι ο ενάγων οδηγός και ο εναγόμενος 1δεν είχανκαμιάευθύνη.Μόνος υπαίτιοςγια τοτροχαίοδυστύχημαήτανοεφεσείων - εναγόμενος 2. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα αναφέρθηκε στο Άρθρο 25

(3)των περί Δικαστηρίων Νόμων του 1960 μέχρι 1990, 30 (Αρ. 14/60,50/62, 11/63, 8/69, 40/70,58/72, 1/80, 35/82,29/ 1017 ΣτνλιανίΑης,Δ. Μαυρίδηςv. Dharaghji ΧΛ.

(1990)83,91/83,16/84,51/84, 83/84, 93/84, 18/85,71/85,89/85,96/ 86, 317/87,49/88,64/90),που διέπουν τις εφέσεις και τις εξουσίεςτου Εφετείου στην ΚυπριακήκαιΑγγλική Νομο­ λογία στο θέματούτο,καιεισηγήθηκε ότι δενείναι ορθήη τάσηνααπορρίπτονταιεφέσεις, μετηδικαιολογίαπωςτο 5 Εφετείο δεν πρέπει να ανατρέπειευρήματα του πρωτόδι­ κου Δικαστηρίου, εκτός αν πεισθεί πως η απόφασηείναι έκδηλααδικαιολόγητη. ΤοΆρθρο25

(3)έχει:"

(3)Παρά πάσανδιάταξιντου περί Ποινικής Δικό- ι ^ νομίας Νόμουήοιουδήποτε άλλου νόμου ή διαδικαστι­ κού κανονισμού και επιπροσθέτως οιωνδήποτε υπό τούτων χορηγουμένων εξουσιών, το Ανώτατον Δικαστήριον, κατάτην ακρόασινκαι διάγνωσιν οιασδήποτε εφέσεως, είτε εν πολιτική είτε εν ποινική υποθέσει δεν 15 θα δεσμεύεται υπό οιασδήποτε αποφάσεως περίπραγ­ ματικών γεγονότων του εκδικάσαντος δικαστηρίου και θα έχη εξουσίαν να αναθεωρή τας προσαχθείσας απο­ δείξεις, να συνάγη τα ίδια αυτού συμπεράσματα, να ακούη και δέχεται περαιτέρω αποδεικτικά μέσα και, 20 όπου αι περιστάσεις της υποθέσεως απαιτούσιν ούτω, να επανακροάταιοιωνδήποτε μαρτύρων ήδηακουσθέντων υπό του εκδικάσαντος δικαστηρίου, καιδύναται να δώσηοιανδήποτε απόφασινή ναεκδώση οιονδήποτε διάταγμα το οποίον αι περιστάσεις της υποθέσεως δι- 25 καιολογούν, συμπεριλαμβανομένου και διατάγματος περί επανακροάσεως τηςυποθέσεως υπότουεκδικάσα­ ντος αυτήν ή άλλου αρμοδίου δικαστηρίου ως θαδιέτασσε τοΑνώτατον Δικαστήριον." Οι αποφάσειςτων Δικαστηρίων, με συνταγματικήεπι- ^0 ταγήκαι δικαστική παράδοση,πρέπει να είναι αιτιολογη­ μένες. Στο δικαστικό μας σύστημα ηπρωταρχική ευθύνηγια τηδιαπίστωση των γεγονότων ανήκει κατ'εξοχήστοπρω­ τόδικο Δικαστήριο, το οποίοέχειτην ευκαιρίαναδεικαι 35 να ακούσει τους μάρτυρες και να εκτιμήσει την αξιοπι1018 1Α.ΑΛ. Μαιιρίδηςν. Dharaghji κ.α. ΣτυλιανΙΑης, Δ. στια τους στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιραςτης δίκης. Αυτό, βεβαίως,δεν δημιουργείτεκμήριο ότι ηπρω­ τόδικηαπόφασηείναιορθή. 5 10 15 20 25 Στην υπόθεση Polykarpou v. Polykarpou

(1982)1 CL.R. 182,στις σελ. 194-195 ειπώθηκε:"It is the practice of an appellate Court not to interfere with theverdict of thetrial Court which hadthe advantage of hearing the witnesses and watching their demeanour unless some very strong ground is put forward establishing thatthe verdict is against the weight of theevidence. Thatthis is amost salutary practice there can be no doubt,as a study of thenotes of evidence, even when taken with the utmost accuracy, cannot possibly convey to themindof aJudge thesame impression which the oral examination of the witnesses and their demeanourunderthatprocess would have madeuponthe same Judge, if it hadbeen his duty to hearthecase in first instance. It is for the appellant to show that the conclusions arrived at by the Court, appealed from, are erroneous. In a case where the matter turns on the credibility of witnesses, it is obvious thatthetrial Courtis in a far better position to judge the value of their testimony than we are. We are, of course, not oblivious of thefact, that quite apart from manneranddemeanour, there are other circumstances which may show whether a statement is credible or not,andwe should nothesitate to act upon such circumstances, if, in our opinion, they warranted our intervention." Στην υπόθεση Watt v. Thomas [1947] 1 All E.R. 582, 30 H.L., ο Lord Thankenon, στη σελ. 587, καθόρισε τις πιο κάτωαρχές:- 35 "I. Where a question of fact has been tried by ajudge without a jury andthere is no question of misdirection of himself by thejudge, an appellate court which is disposed to cometo a different conclusion on theprinted evidence should not do so unless it is satisfied that any advantage 1019 ΣτυλιανΙδης, Δ. Μαυρίδη;v. Dharaghji ΚΛ.

(1990)enjoyed by the trial judgeby reason of having seen and heard the witnesses could not be sufficient to explain or justify thetrialjudge'sconclusion. II. The appellate court may take the view that, without having seen or heard thewitnesses,it is not in a 5 position to come to any satisfactory conclusion to the printed evidence. III. The appellate court, either because the reasons given by thetrial judgearenotsatisfactory, orbecause it unmistakably so appears from the evidence, may be 10 satisfied that he has not taken proper advantage of his having seen and heard thewitnesses,andthe matterwill thenbecome atlargefor theappellate court." Στην υπόθεση Ανδρέας Σ. Σπύρου ν. Άριστου Ανδρέου Χατζηχαραλάμπονς

(1989)1Α.Α.Δ.(Ε) 298, το Δικά- 15 στήριοείπεστις σελ. 16-17:"Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν επεμβαίνει σταευρή­ ματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου, εκτός εάν ο εφε­ σείων ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η αιτιολογία είναι ανεπαρκής,ή ότι τα ευρήματαδεν δικαιολογού- 20 νται απότημαρτυρία θεωρούμενηςστο σύνολο της. Το Δικαστήριο μεαπροθυμία επεμβαίνεισταευρήματα γε­ γονότων,εκτός στις περιπτώσειςόπουηδικαιοσύνη το απαιτεί, όταν τα ευρήματααυτά δεν είναι εύλογα επι­ τρεπτά, με βάση τα πρωτογενή γεγονότα. (Sofoclis 25 Mamasv. The Firm "ARMA" Tyres

(1966)1C.L.R. 158* Marikkou Nearchou v. Maria Demetri Papaefstathiou

(1970)1C.L.R. 109· Varnavas G. Varnakides v. Christos Papamichael and Another

(1970)1 C.L.R. 367· S.S. Hontestroomv. S.S.Sagaporack, S.S.Hontestroom v. 30 S.S. Durham Castle [192η A.C. 37, στη σελ. 47· Oiaralambous v. Police

(1982)2 C.L.R. 134·Meletios Roussou v.ChristosAristodemou

(1989)1 C.L.R. 12. Στην υπόθεση Πέτρος Τζιάνναρος ν. Σάββα Κωνστα­ ντίνου Καμηλάρη, Πολιτική Έφεση Αρ. 6771 (Απόφαση 35 1020 1ΑΛΛ. Μαυρίδηςv. Dharaghji κα. ΣτυλιανίΑης,Δ. δόθηκε στις 11 Ιουλίου, 1989, δε δημοσιεύτηκε ακόμα), διαβάζουμεστησελ. 6:- 5 10 15 "...το Εφετείο επεμβαίνει μόνο σε εξαιρετικές περι­ πτώσεις όταν τα ευρήματα του Πρωτόδικου Δικαστηρίου είναι καταφανώςλανθασμένα ή συγκρούονται με άλλη παραδεκτή μαρτυρία. Όσον αφορά τα συμπερά­ σματα του Δικαστηρίου, το Εφετείο έχειτην ίδια ευχέ­ ρεια,όπωςκαιτοπρωτόδικοΔικαστήριο,νακαταλήξει σταδικάτου συμπεράσματα.Το Εφετείο επεμβαίνει με τα ευρήματα του Κατώτερου Δικαστηρίου όταν αυτά είναι αυθαίρεταήδεν βασίζονται στη μαρτυρία. Ηευ­ θύνη, να πεισθεί το Εφετείο ως προς το λανθασμένο των ευρημάτων του Πρωτόδικου Δικαστηρίου, βαρύνει τον εφεσείοντα." Δεν θααποστούμε απότις πιο πάνωαρχές που έχουν δοκιμαστεί απότο χρόνο και εξυπηρέτησαν ικανοποιητι­ κά την απονομήτης δικαιοσύνης στη χώρα μας. Μεβάση αυτέςθαεξετάσουμε τηνπαρούσαέφεση. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος τού εφεσείοντα ισχυρίστηκε 20 ότιη εκδοχήτου εναγόμενου 1 καιτου Καρυδάσυγκρούο­ νται με τους νόμους και/ήκανόνες της φύσης. Ανάπτυξε τη θέσητου με μαθηματικούς υπολογισμούς, αποστάσεις και ταχύτητες και κατάληξε σε ορισμένα συμπεράσματα και εισηγήσεις. 25 Το Δικαστήριο μπορεί να χρησιμοποιεί γενική κοινή γνώση, αλλά δεν είναι επιτρεπτό να ενεργεί ως εμπειρο­ γνώμονας. Με την πρόοδο της επιστήμης, τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν τηνεξειδικευμένη γνώμητουςγιανακαταλήξουν σε ορθές 30 αποφάσεις. Έχει πάγια νομολογηθεί ότι οι Δικαστές δεν πρέπει να μετατρέπονται σε εμπειρογνώμονες και νακα­ ταλήγουν σε συμπεράσματα χωρίς τη μαρτυρία εμπειρο­ γνώμονα. (Βλ., μεταξύ άλλων, Salih and Another v. Sofocleous and Others

(1979)1 C.L.R. 248, στη σελ. 253* 35 Siakos v. A. Nicolaou

(1980)1 C.L.R. 333* Shakolas v. Agathangelou andAnother

(1983)1C.L.R. 1007, στη σελ. 1018· Ioakim v. Soteriades

(1984)1 C.L.R. 175· Renos 1021 ΣτυλιανίΑης,Δ. Μανρίδηςν. Dharaghji KUE.

(1990)Phffippou v.ChristoforosOdysseos

(1989)1 C.L.R.(A)

1. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα πρόβαλε, επίσης, ότι το πρωτόδικοΔικαστήριο δέχτηκε αντιφατική και συγκρουό­ μενημαρτυρία,επειδήοεναγόμενος 1είπε ότι ο εναγόμε­ νος 2 σταμάτησε και^ήτου φάνηκε ότι σταμάτησε, αφού 5 πέρασε τα κόκκινα φώτα, και ξεκίνησε, ενώ ο Καρύδας κατάθεσεότι είδετοαυτοκίνητοτουεναγόμενου 2ναπρο­ χωρεί αργάκαιναμπαίνειστην πορείατου εναγόμενου 1, χωρίς καθόλουνασταματήσει. Το πρωτόδικοΔικαστήριο είπεότι οεναγόμενος 1 και 10 ο Καρύδας είπαν την αλήθεια. Ανάφερε τη μαρτυρίαΚα­ ρυδά και τελικά παράθεσε τα ευρήματα του με λεπτομέ­ ρεια, που είναι σύμφωνα με την εκδοχή Καρυδά. Είναι πρόδηλο ότι, όπουυπήρχε διαφοράμεταξύτηςμαρτυρίας του εναγόμενου 1 καιτουμάρτυρατων εναγόντων 4-Κα- 15 ρυδά,προτίμησε τηντελευταία. Ο ίδιος ισχυρισμός προβλήθηκε αναφορικά με τη δή­ λωσητου ενάγοντα οδηγού, ότι δεν είδε άλλο απότοαυ­ τοκίνητο του εναγόμενου 1,πουτο είδεότανείχεπεράσει ταφώτα.Η απάντησημαςείναιηίδιαόπωςπιοπάνω. 20 Υπήρχε η ισχυρή μαρτυρία Καρυδά, την οποία το πρωτόδικοΔικαστήριο αποδέχτηκεστην ολότητατης. Ο κ. Δικηγορόπουλος επιχειρηματολόγησε ότι λανθα­ σμένα απορρίφθηκεημαρτυρίατου εναγόμενου 2καιτου συνεπιβάτητου- μάρτυραΟικονομίδη. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο είχεενώπιον τουδύο διαμε­ τρικά αντίθετες εκδοχές. Είχε την ευκαιρία να δει καινα ακούσει τους μάρτυρες καινασυγκρίνει τις εκδοχές τους. Τις αξιολόγησε και κατάληξε. Το Δικαστήριο έδωσετους λόγους του. Είναι ορθό ότι ένας από τους λόγους που 30 έδωσε- η θέση τηςνοητήςγραμμήςτηςοδού Καλαμών στη διασταύρωση - δεν είναι ο ισχυρότερος ή/και ισχυρός, αλλάδενέχομεπεισθεί ότιαυθαίρεταήλανθασμένααπόρ­ ριψετηνεκδοχήτουεφεσείοντα καιτουμαρτυράτου. 1022 25 1Α.Α.Δ. 5 Μαυρίδηςν. Dharaghji κ.α. Γτυλιανίδης,Δ. Η αιτίαση ότιτο Δικαστήριο δενεπέτρεψε στον αστυ­ νομικό ερευνητή - μάρτυρα εναγόντων 3 -νααπαντήσει στην ερώτηση - γιατί το αυτοκίνητοΝΥ 187 ήταν ενεχόμε­ νο στο ατύχημα-μετην αιτιολογίαότιεξήγησευπόποιες συνθήκες θεώρησε τοαυτοκίνητο ενεχόμενο, δεν ευσταθεί, γιατί απότην όλη μαρτυρίαείναι πρόδηλος ο τρόποςκαι ο λόγος γιατον οποίο το αυτοκίνητο,πουοδηγούσε οεφε­ σείων,χαρακτηρίστηκεαπότο μάρτυρα ως "ενεχόμενο". Δεν έχομε πεισθεί ότι πρέπειναεπέμβουμε με οποιοδή10 ποτέ τρόπο στα ευρήματατων πρωτογενών γεγονότων,ή στην απόφασητου Δικαστηρίου -ότιηαιτίατης απόκλι­ σης του εναγόμενου 1 ήταν η οδήγηση τουαυτοκινήτου ΝΥ 187απότονεναγόμενο 2 ενάντια στα κόκκινα φώτα μέσα στηδιασταύρωσηστηνπορείατουεναγομένου
2. 15 Οευπαίδευτοςδικηγόρος τουεφεσείοντα παραπονέθη­ κε ότι το πρωτόδικοΔικαστήριο δεν ακολούθησε,στην έκ­ δοση της προσβαλλόμενης απόφασης,τηνορθήδιαδικα­ σία,αναφορικά με αμέλεια των εναγομένων, συντρέχουσα αμέλεια του ενάγοντα και καταμερισμό της ευθύνης μετα20 ξύ των δύο εναγομένων. Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται σταΆρθρα 51,57 και 64 του περίΑστικών Αδικημάτων Νόμου,Κεφ.
3. Η ορθή προσέγγιση τουΔικαστηρίου, όπως αποφασί­ στηκε στην υπόθεση Fitzgerald v. Lane [1988] 2 All E.R. 25 961,ηοποίαανέτρεψε την απόφασητου Lord Pearce στην υπόθεση TheMiraflores and TheAbadesa [1967] 1AllE.R. 672, 677,είναι: ToΔικαστήριο αποφασίζειπρώτα ανέχει αποδειχθεί αμέλειασεβάρος των εναγομένων. Εάνηαπό­ φαση είναι καταφατική, τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 30 57ανο ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζειτο ποσοστό της ευθύνης μεταξύ εναγομένων, απότη μια,και ενάγοντα, από την άλλη, και μειώνει τοποσό των αποζη­ μιώσεων ανάλογα με το ποσοστό τηςσυντρέχουσας αμέ­ λειας του ενάγοντα. Εάν επιδόθηκαν ειδοποιήσεις, με 35 βάσητο Άρθρο 64καιτηΔ.10, θ.12

(1)τωνΔιαδικαστικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας, προχωρεί στον κατα1023 Στυλιανίδης,Δ. Μαυρίδης v. Dharaghji ΧΛ.

(1990)μερισμό της ευθύνης και στον καθορισμό του ποσοστού της συνεισφοράς ήαποζημίωσης μεταξύτων εναγομένων. Αυτήτην προσέγγιση πρέπει ναακολουθούν τα πρωτόδι­ καΔικαστήριαστις υποθέσειςτουείδουςτούτου. Οεφεσείων - εναγόμενος 2ήτανυπεύθυνοςαμέλειας. 5 Η πράξη απόκλισης από την πορεία και η οδήγηση προς το άλλο ήμισυτουδρόμουορθάκρίθηκεότι οφειλό­ ταν στην αμελή πράξη του εναγόμενου 2 - εφεσείοντα. Κάτω απότις περιστάσεις, αντικειμενικά κρινόμενες, με βάση τις αρχές που διατυπώθηκαν στις υποθέσεις 10 Qiristakis Ioannou andAnotherv. FivosMichaelides

(1966)1 C.L.R. 235 και HadjiGeorghiou andAnother v. Rodinis

(1978)1C.L.R. 175,ηλανθασμένη πράξητου εναγόμενου 1 οδηγού έγινε στην αγωνία αποφυγήςσύγκρουσης μετο αυτοκίνητο του εναγόμενου 2 -εφεσείοντα, που έθεσε σε 15 κίνδυνοτον εναγόμενο 1 - εφεσίβλητο

1. Τοκριτήριο δεν είναι υποκειμενικό,αλλά αντικειμενι­ κό. Το κριτήριο είναι η αντίδραση ενός λογικού, επιμε­ λούς οδηγού. Τούτο είναιθέμαγεγονότων στην κάθε περί­ πτωση. Τοεξεταζόμενοθέμαείναιη σύγκρουση μεταξύτουαυ­ τοκινήτουτουεναγόμενου 1 καιτουαυτοκινήτουτου ενά­ γοντα. Οεφεσίβλητος 3- εναγόμενος 1 οδηγούσε μεταχύ­ τητα, όπως ο ίδιος κατάθεσε, 35-40 μίλια την ώρα. Η ορατότητα στον αυτοκινητόδρομο ήταν μεγάλη και έβλε- 25 πε, ήέπρεπε να έβλεπε, το ερχόμενο αυτοκίνητο τουενά­ γοντα. Το άνοιγμα της διασταύρωσης μεταξύ των δύο φώτων είναι 101 πόδια. Το σημείο σύγκρουσης είναι 70 πόδια μετάτοσημείο φώτωνπροςΛεμεσό. Οενάγωνοδη­ γός τροχοπέδησε το αυτοκίνητοτου για την αποφυγήτης ^ σύγκρουσης και άφησε 40 πόδια ίχνη τροχοπέδησης στο δρόμο. Ο εναγόμενος 1 - εφεσίβλητος 3 - δεν κατέβαλε καμιά προσπάθεια,δεν έκαμε καμιά πράξη γιααποφυγή της σύγκρουσης, ή μείωση της σφοδρότητας της, ενώ, 1024 20 1 ΑΛΛ, Μαυρίδηςv. Dharaghji κ.α. ΣτυλιανΙδης,Δ. κάτω απότις περιστάσεις, μπορούσε νατοκάμει, είτε με απόκλισηπροςταδεξιάσεέναπολύπλατύδρόμο,είτεμε τροχοπέδηση του αυτοκινήτου του. Τούτο συνιστά αμέ­ λεια.Καιοιδύοεναγόμενοι ευθύνονταιγιατησύγκρουση. 5 Ο ενάγοντας οδηγός είδε το επερχόμενο αυτοκίνητο τουεναγόμενου 1, έλαβε μέτραγιατηνπροστασίατου,με την εφαρμογήτου συστήματος τροχοπέδησης τουαυτοκι­ νήτουτου,και,όπωςέχομεαναφέρει,άφησε40πόδια ίχνη πριντησύγκρουση.Δενέχεισυντρέχουσααμέλεια. 10 Στονκαταμερισμότης ευθύνης μεταξύτωνδύο εναγό­ μενων, οι δύοκαθοριστικοί παράγοντεςείναι: Η υπαιτιό­ τητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών της σύγκρουσης και της ζημιάς πουπροκλή­ θηκεκαιαποτελεί τοαντικείμενο τηςδίκης.Η κύρια ευθύ15 νηβαρύνειτονεφεσείοντα- εναγόμενο
2. Αφού εξετάσαμε ταγεγονότα της υπόθεσης με τοπρί­ σμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας, καταλήξαμε ότι ο εφεσείων - εναγόμενος 2 έχει ευθύνη 80%καιοεφεσίβλητος 3- εναγόμενος 1 20%. 20 Ηέφεση επιτυγχάνει. Η προσβαλλόμενη απόφαση πα­ ραμερίζεται. Εκδίδεται απόφαση εναντίον και των δύο εναγομένων γιατις συμφωνημένες αποζημιώσεις μετόκο, όπως αναφέρεταιστην πρωτόδικηαπόφαση. Ο καταμερι­ σμός και η συνεισφορά μεταξύ των εναγομένων 1και 2 25 καθορίζεταισεποσοστό20%και80%,αντίστοιχα. Αναφορικά μετα έξοδα,οι εναγόμενοι ναπληρώσουν τα έξοδα των εναγόντων ενώπιον του Επαρχιακού Δικα­ στηρίου. Για τα έξοδα στην έφεση διατάσσουμε όπως, ο εφεσείων - εναγόμενος 2πληρώσει ταέξοδατωνεφεσίβλη30 χων 1 και2- εναγόντων,καιοεφεσίβλητος 3- εναγόμενος 1 πληρώσει το ήμισυ των εξόδων του εφεσείοντα - εναγό­ μενου
3. Έφεση επιτυγχάνει. Διαταγή για έξοδαωςανωτέρω. 1025