← Κύπρος

clr/1990/1990_1_1026.pdf

(1990)30Νοεμβρίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στές] ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΔΡΟΥΣΙΩΤΗΣ, Εφεσείων, ν. ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΙΕΡΩΝΥΜΙΔΗ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7534). Συμβάσεις — Παρανομία — Ο Περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ.149, άρθρο 23(a) και (β)— Ο ΠερίΔημοσίας Υπηρεσίας Νόμος, 1967 (Ν.33/67), άρθρο 64
(2)— Σύγκριση τουμε το άρθρο 63
(2)— Σύμ­ βαση πωλήσεως γης από ιδιώτη προς Δημόσιο υπάλληλο, ο οποίος δεν εξασφάλισε άδειαν εκ των προτέρων του Υπουργού Οικονομικών—Δεν είναι παράνομη. 5 Αποζημιώσεις — Παράβαση συμβάσεως πωλήσεως γης — Μέτρο — Η διαφορά μεταξύ της αγοραίας αξίας της γης και του τιμήματος αγοράς — Το τίμημα αγοράς δενπροστίθεται στην ενλόγω διαφοράν — Κρίσιμος χρόνος — Οχρόνος της οριστικής διαρρήξεως 10 της συμβάσεως. Συνταγματικό Δίκαιο — Αιτιολογία Δικαστικών αποφάσεων — Τι Περιλαμβάνει — Σύνταγμα, άρθρο30.
  1. Έφεση — Ευρήματα πραγματικών γεγονότων — Αρχές, που διέπουν την επέμβαση του Εφετείου. Η υπόθεση αυτή αφορά αποζημιώσεις για παράβαση συμφω­ νίας πωλήσεως 5 οικοπέδωνκαι εξ αδιαιρέτουμεριδίου,που είχε συναφθεί ενωρίς το 1967, μεταξύ του εφεσείοντος και του εφεσί­ βλητου. Τοπρωτόδικο Δικαστήριοαπέρριψετην εκδοχήντουεφε­ σείοντος ότι ησυμφωνίαείχεν ακυρωθείμε μεταγενέστερηπροφο- 20 ρική συμφωνία. Ο εφεσείων εξεπλήρωσε εν μέρει την συμφωνία, μεταβιβάζο­ ντας κατά το 1975 τα3 οικόπεδα. Ταυπόλοιπα δενμπορούσαν να μεταβιβασθούν,διότι ήσανυποθήκηνκαιο εφεσίβλητος,πουείχεν ήδηπληρώσει το τίμημαπωλήσεως,δεν θέλησεναπληρώσει αυτός 25 τοχρέος. Το πρωτόδικοΔικαστήριο ηύρε ότι ο εφεσείων εξεδήλωσε ορι- 1026 15 1 Α.ΑΛ. Δρουσιώτηςν. Ιεοωνυμίδη στικήν άρνηση μεταβιβάσεως κατά το
  2. Αφού καθόρισε την αγοραίαν αξίαντων 3οικοπέδων κατά τον εν λόγω χρόνο,προσέ­ θεσε το τίμημα πωλήσεως στην εν λόγω αξίαν και επεδίκασε το άθροισμα,ωςαποζημιώσεις. 5 Ο εφεσείων, μεταξύ άλλων, εισηγήθηκε ότι η σύμβαση είναι άκυρη, ως παράνομη,γιατί ο εφεσίβλητος ήταν δημόσιος υπάλλη­ λος και δεν είχε πάρει άδειαν του Υπουργού Οικονομικών για απόκτησητων οικοπέδων. Παρεπονέθηεπίσης ότι ηαπόφασηδεν ήτανεπαρκώςαιτιολογημένη. 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο,αποδεχόμενο ενμέρειτην έφεση,απο­ φάσισε: 15 20 25 30
  3. Η αιτιολογία δικαστικής αποφάσεως είναι συστατικό στοι­ χείο για την έγκυρη άσκηση τηςΔικαστικής λειτουργίας. Περιλαμ­ βάνει την ανάλυση (όχι επανάληψη)της μαρτυρίαςμεσημείο αναφοράς τα επίδικα Οέματα.την κατάληξη σε ευρήματα για το πραγματικό πλαίσιο της διαφοράςκαι την ετυμηγορίαν. Στην παρούσανυπόθεση,καίτοι σύντομη,η απόφασηείναι αιτιολογημένη.
  4. Οι διτάξεις του άρθρου 64 διαφέρουν ουσιωδώς από το άρθρο 63 του ν.33/
  5. Δεν απαγορεύει την απόκτηση ακίνητης ιδιοκτησίας, δεν προσδιορίζει πότε πρέπει να δοθεί η άδεια του Υπουργού και ηάδειαχορηγείται, εκτός εάν ηκτήση συγκρούεται μετακαθήκοντατουυπαλλήλου. Η άδειααφοράτηνκτήσηκαιόχι την σύναψη συμβάσεως αγοράς γης. Εν πάση περιπτώσει η συμ­ φωνία μεταξύ των εδώ διαδίκων έγινε πριν από την θέσπιση του νόμου.
  6. Ο καθορισμός των αποζημιώσεων γίνεται κατά τον χρόνο διαρρήξεως της συμφωνίας. Όταν,όμως,υπάρχει βάσιμηπροσδο­ κία ότι ησύμβαση θαεκτελεσθεί σε μεταγενέστερο χρόνο,ο χρόνος καθορισμού των αποζημιώσεων μετατοπίζεται στον χρόνο οριστικοποιήσεως της προθέσεως του συμβαλλομένου για διάρρηξη της συμφωνίας. Με βάση την αρχήν αυτήν το πρωτόδικο Δικαστήριο ορθάκα­ θόρισε τον χρόνο στο 1978 καιόχι στο
  7. 35
  8. Το τίμημα αγοράςήταντο μέσο της αποκτήσεως τουδικαιώματος των αποζημιώσεων. Κακώς προσετέθη στο ποσό των απο­ ζημιώσεων. Διατάσσεται ηαφαίρεσητου απ'αυτές. Η έφεση επιτυγχάνει εν μέρει. Ουδεμία διαταγή για έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 40 Saab andanother v.HolyMonasteryAy. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499- 1027 Αρουσιώτης ν.ΙερωννμίΛη
(1990)Psorasandanother v.Republic
(1987)2CLR. 132Papadopoulos v.Stavrou
(1982)1C.L.R. 321· Pioneer CandyLtd.v. Tryfonandsons
(1981)1CLJt. 540· Μιχαηλίδηςν. Δημοκρατίας
(1989)2ΑΛΑ. 172· 5 GlamorDevelopment v.Christodoulou
(1984)1C.L.R. 444Frangosv.PrasinoLibadhi
(1978)1J.S.C. 48. Iosifakiand3 Others v.Ghani
(1967)1C.L.R. 190 PlatritisandCo. v. ComputerPatent
(1988)1CLR. 135Johnson andanother v.Agnew[1979] 1All EJi. 883· Markidouv.Kiliaris andAnother
(1983)1CLR. 392· 10 Xenophontos v. Tyrimou
(1984)1CLR. 23County Personnel Ltd. v.Pulverand Co.[1987] 1 All E.R.
  1. Έφεση. Έφεση από τον εναγόμενο κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου (Χρυσοστομής, Π.Ε.Δ. 15 και Αναστασίου, Α.Ε.Δ.) πουδόθηκε στις 21Νοεμβρίου, 1987 (Αρ. Αγωγής 938/86) με την οποία διατάχθηκενα πληρώσει στον ενάγοντα το ποσό των £14,428 γιατην αξία τριών οικοπέδων προς £4,326τοκαθέναωςκαι την τιμή αγοράς του αντικείμενου της συμφωνίας ημερ. 20 3.2.
  2. Ε.Κωμοδρόμος,γιατονεφεσείοντα. Τ.Παπαδόπουλοςκαι Στ.Ιερωνυμίδης, για τον εφεσί­ βλητο. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα 25 δώσει οΔικαστήςκ. Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ: Με γραπτή συμφωνία ημερ. 3.2.67 ο εφε­ σείων (εναγόμενος),δικηγόροςαπότηνΠάφο,συμφώνησε 1028 1 Α.ΑΛ. Δρουοιώτηςν. Ιεφωνυμίόη Πικής, Λ. να μεταβιβάσει στον εφεσίβλητο (ενάγοντα),τότε ανώτερο λειτουργό καιαπότο 1969 Διευθυντή του Κτηματολογίου, πέντε διαχωρισμένα σε χάρτηοικόπεδα,πλέον το μερίδιο του (1/2) σε τεμάχιο γης συνιδιόκτητο με τρίτο, τον κ. Δ. 5 Γεωργίου έναντι ανταλλάγματος £1,300.- ποσό το οποίο, όπως αναγράφεταιστη συμφωνία,καταβλήθηκεσε μετρη­ τά. Τα οικόπεδα αποτελούσαν μέρος ενιαίου κτήματος το οποίο αποκτήθηκε από τον εφεσείοντα και τον κ. Γεωρ­ γίου έναντι μικρού ποσού το
  3. Τοκτήμα υποδιαιρέθη10 κε σε 14 οικόπεδα,τα οποία διαμοιράστηκαν μεταξύ των συνιδιοκτητών- επτάαπόαυτά περιήλθανστην ιδιοκτησία του εφεσείοντα. Το αντικείμενο της συμφωνίας της3.2.67 ήταν ηπώληση των πέντε απότα επτάοικόπεδα,πλέον το μερίδιο του εφεσείοντα στο συνιδιόκτητο κτήμα. Η συμ15 φωνία διελάμβανε ότι τα οικόπεδα θα μεταβιβάζονταν στον εφεσίβλητο ή σε νόμιμο αντιπρόσωπο του "... και απηλλαγμένων παντόςνομικού ελαττώματος." Στις5.4.75 ο εφεσείων μεταβίβασεδύο απόταπέντε οι­ κόπεδα και το μερίδιο του στο συνιδιόκτητο κτήμα σε 20 μέλητης οικογένειας του εφεσίβλητου κατόπιν υπόδειξης του τελευταίου. Ως τιμήπώλησης καθορίστηκε ηαξίατων £100.- για κάθε οικόπεδο,αξία που συνταυτιζόταν με την τιμή αρχικής απόκτησης των οικοπέδων πλέον τα έξοδα οικοπεδοποίησης και δεν έρχεται απαραιτήτωςσε αντίθε25 ση με τα δεδομένα για την τιμή αγοράς που καθορίζεται στη συμφωνία της 3.2.
  4. Ο εφεσείων αρνήθηκε τελικά να μεταβιβάσει τα υπόλοιπα τρία οικόπεδα,οπόταν ο εφεσί­ βλητος ήγειρε στις 6.6.1986 την αγωγή, η απόφαση στην οποία προσβάλλεται μετην παρούσαέφεση. 30 Ο εφεσείων ισχυρίστηκε ότι η σύμβαση του 1967 ακυ­ ρώθηκε με προφορική συμφωνία μεταξύ των μερών το 1969 και ότι η μεταβίβαση του 1975 δεν είχε ως λόγο την εκπλήρωση μέρους των υποχρεώσεων του βάσει της συμ­ φωνίας- αλλά ανταπόκριση στις παρακλήσεις του εφεσί35 βλητου και κυρίως της συζύγου του η οποία τον ικέτευε, όπως λέχθηκε, νατους πωλήσει ταδύο οικόπεδαμε ευνοϊ­ κούς όρους προς μετριασμό της οικονομικής καταστρο­ φής που υπέστησαν από την Τουρκική εισβολή. Η τιμή η 1029 Πικής, Δ. Δρουσιώτης ν.Ιερωνυμί&η
(1990)οποία δηλώθηκε ήτανπολύ χαμηλότερη,όπως ο εφεσείων ισχυρίστηκε, απόεκείνη πουκαταβλήθηκε. Αντίθετα, ηεκδοχήτουεφεσίβλητου ήτανότι η μεταβί­ βασητης5.4.1975 συνιστούσεεκπλήρωσημέρουςτωνυπο­ χρεώσεων του εφεσείοντα, βάσει της συμφωνίας της 5 3.2.
  1. Δεν ήταν εφικτή η μεταβίβαση και των άλλων τριών οικοπέδων την ίδια ημερομηνία, γιατί αυτάείχαν επιβαρυνθεί με υποθήκη για χρέος του εφεσείοντα. Το θέμα της εκπλήρωσης των υπόλοιπων υποχρεώσεων του εφεσείοντα της 3.2.67 είχε αφεθεί σε εκκρεμότητα ενόψει 10 της απροθυμίας του εφεσίβλητου να αποπληρώσει το χρέος του εφεσείοντα γιανακαταστείδυνατή η μεταβίβα­ ση και των τριών άλλων οικοπέδων. Όμως το θέμα δεν έληξε, ούτε ο εφεσείων αποκήρυξε τις υποχρεώσεις του βάσει της σύμβασης του
  2. Ανέμενε ο εφεσίβλητος ότι 15 με την πάροδοτου χρόνου ο εφεσείων θααποπλήρωνετο χρέος, οπόταν θα εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις του βάσει της συμφωνίας. Οι προσδοκίες ματαιώθηκαν οριστικά το 1986 μετηνεκδήλωση οριστικής άρνησηςτου εφεσίβλητου να μεταβιβάσειτατρίαοικόπεδαοπότανήγειρε τηναγωγή 20 πουοδήγησεστηνέφεσηπουτώραπραγματευόμεθα. Από τη μαρτυρίαδιεφάνηότι απότο 1978 ο εφεσείων είχεεκδηλώσει οριστικήάρνησηναεκπληρώσει τιςσυμβα­ τικές του υποχρεώσεις, γεγονός πουέγινεκατανοητό από τον εφεσίβλητο και τον οδήγησε νααποταθείσε δικηγόρο 25 μέσω του οποίου προειδοποίησε τον εφεσείοντα για τη λήψηδικαστικώνμέτρων. Ημαρτυρία, η οποίαείχεπροσαχθεί στοπρωτόδικο δι­ καστήριο, δεν περιορίστηκε στις σχέσεις των διαδίκων μετάτη σύναψη της συμφωνίας της 3.2.67,αλλά είχε επε- 30 κταθεί και στα προηγηθέντα με αναφορά στο πλέγμα των σχέσεων των διαδίκων και στις συνθήκες απόκτησης του κτήματος το
  3. Το πρωτόδικο δικαστήριο δεν προέβη σε εκτίμηση καιαξιολόγηση εκείνης τηςπτυχήςτης μαρτυ­ ρίας γιατί, όπως αναφέρει στην απόφαση, τα επίδικαθέ- 35 ματα προσδιορίστηκαν με βάση τη συμφωνία της 3.2.67 καιταγεγονότα πουεπακολούθησαν.Εκτόςαπότονισχυ1030 1 ΑΛΛ. Δρουοιώτηςν. Ιερωνυμίδη Πικής, Δ. ρισμό ότι η συμφωνία του 1967 ακυρώθηκε, ο εφεσείων υποστήριξε ότι ησύμβαση κατέστη παράνομοςβάσειτων διατάξεων καιτωνδύο εδαφίωντου άρθρου 63τουΠερί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμου του 1967 με τις οποίες (α) 5 δενεπιτρέπεται σεδημόσιο υπάλληλο "...όπως καταχρώμενος τηςθέσεως τουαποκτήσει αμέσως ήεμμέσωςοιαν­ δήποτεακίνητο ιδιοκτησία" (εδάφιο 1),και (β) απαιτείται ηέγκριση του Υπουργού Οικονομικών πριν τηναπόκτηση ακίνητης ιδιοκτησίας απόδημόσιο υπάλλληλο* η οποία 10 παρέχεταικατά κανόνα,εκτός ανοΥπουργός κρίνει ότι η απόκτησητου κτήματος συγκρούεται μεταδημόσιακαθή­ κοντατουυπαλλήλου. Το πρωτόδικο δικαστήριο,στησχετικά σύντομη αλλά πολύ περιεκτική απόφασητου, προσδιόρισε μεσαφήνεια 15 ταεπίδικαθέματα,πραγματικά καινομικά,ταοποίααπά­ ντησε μεαναφοράστη μαρτυρία (τα πραγματικά)και τις αρχές του δικαίουτωνσυμβάσεων (τανομικά). Μετά από συνεκτίμηση της μαρτυρίας και αξιολόγηση της αξιοπι­ στίας τωνμαρτύρων,τοπρωτόδικο δικαστήριο έκρινεότι 20 ησύμβασητης 3.2.1967παρέμεινε ισχυρή καιότιημεταβί­ βασητης5.4.1975 συνιστούσεεκπλήρωση μέρους των συμ­ βατικώνυποχρεώσεων του εφεσείοντα πουέθετε η συμφω­ νία. Η εκτέλεση του υπόλοιπου μέρους της συμφωνίας παρέμεινε σε εκκρεμότητα, ενόψει της επιβάρυνσης των 25 τριών οικοπέδων καιτηςαπροθυμίαςτου εφεσίβλητουνα αποπληρώσει το χρέος του εφεσείοντα. Το δικαστήριο αποδέχτηκε την εκδοχή του εφεσίβλητου στο θέμα αυτό, καθώς καιτη θέσητουότιοεφεσείων κατάτοχρόνο εκεί­ νο δενεκδήλωσε άρνησηαλλά απλώς αδυναμία ναεκτελέ30 σειτιςυποχρεώσεις του,τηνοποία ο εφεσίβλητος εύλογα έκρινε ωςπρόσκαιρη.Ηδιαπίστωση αυτήκαθιστούσε την προσδοκία του για εκπλήρωση των υποχρεώσεων τουεφε­ σίβλητου σε μελλοντικό χρόνο δικαιολογημένη. Όμως η προσδοκία αυτήήτανμάταιηκαιεπομένως αδικαιολόγητη 35 μετά το 1978 όταν διεφάνη ότι ηάρνηση του εφεσείοντα να εκπληρώσει το υπόλοιπο μέρος της συμφωνίας ήταν οριστική. Καθοδηγούμενο απότις αρχές που προσδιορίζονται 1031 Πικής,Δ. Δρουσιώτηςν.Ιερωννμίδη
(1990)και υιοθετούνται στην Saab and Another v. Holy MonasteryAy. NeophytoS*, αποσπάσματα απότηνοποία παρατίθενται στην απόφαση, το πρωτόδικο δικαστήριο κατέληξε ότι ο οριστικός χρόνος για τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων για τηνδιάρρηξητης συμφωνίας ήταν 5 το 1978 καιόχι το 1986, όπως εισηγήθηκε οεφεσίβλητος ή το 1975 όπωςυποστήριξε οεφεσείων, ανβέβαιακρινόταν ότι ήταν υπόλογος για διάρρηξη της συμφωνίας της 3.2.67.Εξάλλου το δικαστήριο απέρριψε τηνεισήγησηότι το άρθρο63 του Ν.33/67επέφερε την ακυρότητατης σύμ- 10 βάσης λόγω παρανομίας (illegality). Ο Περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμοςτου 1967 θεσπίσθηκε στις 30.6.1967 και συνεπώς δεν τίθεται θέμα παράβασηςτων προνοιών του Ν.33/67κατάτοχρόνο τηςσύναψηςτηςσυμφωνίας. Ελλείψει μαρτυρίας ότι ο εφεσίβλητος προσήλθε στη 15 συμφωνία της 3.2.67 καταχρώμενος άμεσα ή έμμεσα τη θέση του, ο εφεσείων δεν μπορούσε εν πάση περιπτώσει ναεπικαλεσθεί, όπωςσωστάυποδεικνύεταιστηνπρωτόδι­ κη απόφαση,τις διατάξεις του εδαφίου 1του άρθρου 63 τουΝ.33/
  1. 20 Ως προς την επίκληση των διατάξεων του εδαφίου2 τουάρθρου63τοπρωτόδικοδικαστήριο,καιπάλι με ανα­ φορά στις αρχές που διατυπώνονται σε άλλο κεφάλαιο της Saab ανωτέρω, αποφάσισε ότι αυτές δεν αποκλείουν την σύναψη συμφωνίας για την απόκτηση γης εκ μέρους 25 δημοσίου υπαλλήλου. Το εδάφιοαποβλέπει,όπως αναφέ­ ρεται στην απόφαση,στην εύρυθμη λειτουργία της δημό­ σιας υπηρεσίας. Μη συμμόρφωση μετις διατάξειςτουδεν επιφέρει την ακυρότητα της σύμβασης λόγω παράνομης πράξης μετηνέννοια πουενέχειοόροςπαράνομη συμφω- 30 νίαστοάρθρο23τουΠερί ΣυμβάσεωνΝόμουΚεφ.
  2. Τέλος το πρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε το αίτημα για ειδική εκτέλεσηλόγω της απουσίας των προϋποθέσε­ ων πουθέτει οΠερίΠωλήσεως Γης(ΕιδικήΕκτέλεση) Νό35 *
(1982)1C.L.R.
  1. 1032 1Α.Α.Δ. 5 Δρουσιώτηςν. Ιερωνυμίδη Πικής, Δ. μος Κεφ. 232 καιαπένειμεστον εφεσίβλητο αποζημιώσεις ίσες με (α)την αξία των τριών οικοπέδων το 1978 προς £4,376.- τοκαθένακαι (β)την.τιμή αγοράςτουόλου αντι­ κειμένου της συμφωνίας της 3.2.1967 δηλαδή£1,300.-, συνολικά£14,
  2. Ηέφεση στρέφεται τόσο εναντίον των ευρημάτων του πρωτόδικου δικαστηρίου όσο και εναντίον της ερμηνείας που έτυχαν οι πρόνοιες του άρθρου 63 του Ν.33/67.Επί­ σης αμφισβητείται η ορθότητατης απόφασηςωςπροςτον 10 χρόνο καθορισμού των αποζημιώσεων. Η συμπερίληψη αφετέρουτηςτιμής αγοράςστις αποζημιώσεις επικρίνεται ως αυταπόδεικτηαντίφαση, την οποία ο εφεσείων κάλεσε το δικαστήριο ναπαραμερίσει εάναπορριφθούν οι άλλοι λόγοιτηςέφεσης. 15 Ηαπάντησητου εφεσίβλητου συνοψίζεται ως εξής:(α) Δεν έχουν καταδειχθεί λόγοι που να δικαιολογούν επέμ­ βαση με τα ευρήματα του πρωτόδικου δικαστηρίου. Όχι μόνοη μαρτυρία, εισηγήθηκε, θαμπορούσε εύλογα ναοδη­ γήσειστα ευρήματατου δικαστηρίου αλλάκαι ότι αποδο20 Χή της αντίθετης εκδοχής θασυνιστούσε αφύσικη πλοκή γεγονότων, (β)Το άρθρο63
(2)τουΝ.33/67δεν αποβλέπει στον προσδιορισμό της εγκυρότητας της συμφωνίας, η οποία συνάπτεται απόδημόσιο υπάλληλο, αλλά στηρύθ­ μιση ενός τομέα δραστηριοτήτων των δημοσίων υπαλλή25 λων χάριν της πρέπουσας τάξης στη δημόσια υπηρεσία όπως αποφασίστηκε από το πρωτόδικο δικαστήριο, (γ) Ορθάκαθορίστηκε το 1978 ως χρόνος για τον καθορισμό των αποζημιώσεων, εκτίμηση η οποία συνάδει με τις αρχέςτηςSaabόπωςέκρινε τοπρωτόδικοδικαστήριο. 30 Τα ευρήματα του δικαστηρίου αμφισβητούνται από τον εφεσείοντα γιατολόγοότι δεντεκμηριώνονται μετην ανάλυση της μαρτυρίας η οποία είχε προσαχθεί, γεγονός που τακαθιστά ακροσφαλήκαιυποκείμενα σεπαραμερι­ σμό. Ηαπόφασητουδικαστηρίου δεσυνοψίζει, εισηγήθη35 *ε ο εφεσείων, με όση επιείκεια και αν κριθεί, τημαρτυ­ ρία, σε βαθμό που να οριοθετεί το πλαίσιο της και να επιτρέπει την σφαιρική αξιολόγηση της και την εξαγωγή συμπερασμάτων. 1033 Πιχής,Δ. Δρουοιώτης ν. Ιερωνυμίδη
(1990)Αντίθετα οεφεσίβλητος εισηγήθηκε ότι παρόλοπουδεν γίνεται στην απόφασηεξονυχιστικήαναφοράστη μαρτυ­ ρία,αυτήσυνοψίζεται περιεκτικά και τίθεται η ουσία των διισταμένων εκδοχών. Λεπτομερέστερηαναφοράστη μαρ­ τυρίαθαφανέρωνε ακόμηπιοπαραστατικάπόσοαπίθανη 5 ήτανη εκδοχήτουενάγοντα. Τοάρθρο30.2του Συντάγματοςεπιβάλλει την αιτιολό­ γησητωνδικαστικών αποφάσεων ως συστατικό στοιχείο για την έγκυρη άσκηση της δικαστικήςλειτουργίας. Psaras andAnother v. Republic*. Βλέπε επίσης Neophytouv. 10 Police**. Η αιτιολόγηση τηςδικαστικήςαπόφασηςεπιβάλ­ λει την ανάλυση (όχι την επανάληψη) της μαρτυρίας με σημείο αναφοράςτα επίδικαθέματα, την κατάληξησε ευ­ ρήματα γιατο πραγματικό πλαίσιο επίλυσης της διαφο­ ράς καθώς και την ετυμηγορία του δικαστηρίου***. Η 15 διάρθρωση της απόφασηςεπαφίεταιστην κρίσητουδικα­ στηρίου- δενυπάρχει τύπος για τηνδιατύπωσηή διαμόρ­ φωση.Αυτήκρίνεται ωςενιαίο σύνολοκαιδεδομένουότι είναι αιτιολογημένη εξετάζεται απότο Εφετείο στο πλαί­ σιο της δευτεροβάθμιας δικαιοδοσίας τουΑνωτάτου Δι- 20 καστηρίου. Ηαπροθυμίατου Εφετείου ναδιασαλεύσει τα ευρήματα τουπρωτόδικου δικαστηρίου ωςπρος τα πρω­ τογενή γεγονότα αντανακλά το πλαίσιο του δικαστικού μας συστήματος που θέτει ως κριτή των γεγονότων το πρωτόδικο δικαστήριο. Το θέμα εξετάστηκε στην 25 Papadopoulos v. Stavrou****. Η ανατροπή ευρημάτων αξιοπιστίας δικαιολογείται μόνο όταν αντιστρατεύονται την κοινή λογική (Psaras ανωτέρω, Μιχαηλίδηςν. Δημο­ κρατίας*****). 30 *
(1987)2 C.L.R.132. **
(1981)2C.LR. 195. *** Βλ.μεταξύ άλλων PioneerCandy Ltdv. TryfonandSons
(1981)1 CLR. 540. ****
(1982)1CL.R. 321. 35 *****
(1989)2 Α.ΑΛ. 172 1034 1 Α.ΑΛ. Δρουσιώτης ν.Ιερωνυμίδη Πικής,Δ. Στην προκειμένη υπόθεση διαπιστώνεταιότικαιοιδύο εκδοχές είχαν παρατεθεί μεσαφήνεια καθώςκαιηουσία της μαρτυρίας,ηοποίατείνεινατιςυποστηρίξει. Τα ευρή­ ματα τουδικαστηρίου συναρτούνται μετη μαρτυρία και 5 τηνκρίσητουδικαστηρίουγιατηναξιοπιστίατωνμαρτύ­ ρων. Περαιτέρω οι εκατέρωθεν θέσεις εκτίθενται με ακρί­ βεια, όπως καιηουσία τηςεπιχειρηματολογίας πουπρο­ βλήθηκε προς υποστήριξη τους. Χωρίς δυσκολία καταλήγουμε ότιηαπόφασηείναι αιτιολογημένη και επί10 σηςότιδεν υπάρχει έδαφοςγιαεπέμβαση μεταευρήματα αξιοπιστίας. ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥΑΡΘΡΟΥ 63
(2)τονΝ. 33/67* Στην GlamorDevelopment v.Christodoulou**, αποφα­ σίστηκε ότιοι διατάξεις του άρθρου64του Ν.33/67 καθι15 στούν παράνομη κάθε σύμβαση πουέχει ως αντικείμενο την προσφορά επ'αμοιβή εργασίας από δημόσιο υπάλλη­ λο. Στοίδιο συμπέρασμα καιγιατους ίδιους ουσιαστικά λόγους κατέληξε ενωρίτερα καιτοΕπαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακος στην υπόθεση Frangos v. Prasino Libadhi***. 20 Κρίνουμε ότι η κατάληξη αυτή δικαιολογείται τόσο από το λεκτικό του άρθρου64όσοκαι απότους σκοπούς που επιδιώκεται ναπροάγει.Τοεδάφ. 1του άρθρου64 ορίζει ότι τοσύνολο τουχρόνου δημοσίου υπαλλήλου τελείστη διάθεση της Δημοκρατίας. Ενώτο εδάφιο 2 απαγορεύει 25 κάθε επαγγελματική ήεπιχειρηματική δραστηριότηταέξω από τον κύκλο εργασίας δημόσιου υπαλλήλου. Δυνάμει των προνοιών τουάρθρου64επιβάλλεται ρητάαπαγόρευ­ ση της προσφοράς εργασίας από δημόσιο υπάλληλο έξω από τακαθήκοντατου. Κατάλογικήσυνέπειααπαγορεύε30 ται άμεσακαι κάθεσύμβαυη που έχει ωςαντικείμενοτην προσφοράυπηρεσιών απόδημόσιο υπάλληλο. Συμφωνία η οποία απαγορεύεται απότο νόμο ήοδηγεί στην κατά*Αντικαταστάθηκε με τοΝ. 1/90. **
(1984)1C.L.R. 444. 35 ***
(1978)1J.S.C
  1. 1035 Πιχής,Δ. Δρουσιώτηςν.Ιερωνυμίδη Πικής,Δ. στρατήγησή του συνιστά παράνομηκαι επομένως άκυρη σύμβαση βάσει των παραγράφων(α) και (β) του άρθρου 23 του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ.
  2. Δυνάμει των διατάξεων της πρώτης επιφύλαξης του άρθρου 64
(2)η προσφορά υπηρεσιών από δημόσιο υπάλληλο εκτός της 5 δημόσιας υπηρεσίας μπορεί να επιτραπεί μόνο σε εξαιρε­ τικές περιπτώσεις εφόσον συγκατατίθεταιη αρμόδια αρχή και το εγκρίνει ο Υπουργός των Οικονομικών, ο οποίος μπορεί να επιβάλει όρους βάσει της δεύτερης επιφύλαξης του ιδίου εδαφίου μεταξύ των οποίων και η κατάθεση ίο κάθεωφελήματος στο δημόσιοταμείο. Οι πρόνοιες του άρθρου 63
(2)διαφέρουν ουσιωδώς από εκείνες του άρθρου
  1. Πρώτο, δεν απαγορεύεται η απόκτηση ακίνητης ιδιοκτησίας από δημόσιο υπάληλο. Δεύτερο, δεν τίθεται χρονικός περιορισμός ως προς την 15 εξασφάλιση της άδειας,ηοποία μπορεί να εξασφαλισθεί σε οποιοδήποτε χρόνο πριν τη μεταβίβαση. Τρίτο, όπως ρητά ορίζει ο νόμος, η άδειαχορηγείται κατάκανόνα με μόνη εξαίρεση την περίπτωση στην οποία διαπιστώνεται ότι η απόκτηση της γης συγκρούεται με τακαθήκοντατου 20 δημόσιου υπαλλήλου. Στην προκείμενη περίπτωση δεν μπορεί νατεθείθέμα παρανομίαςκατάτο χρόνο σύναψης της συμφωνίαςδεδο­ μένου ότι αυτή συνομολογήθηκεπριντηθέσπιση του Ν.33/
  2. θέμα παρανομίας θα μπορούσε θεωρητικά να τεθεί 25 μόνο ωςπροςτηνεκτέλεση τηςσύμβασης δηλαδήκατάτον χρόνο εκτέλεσης του επίμαχου μέρους της συμφωνίας,γε­ γονός το οποίο δεν είχε εγερθείενόψει της διάρρηξηςτης συμφωνίας απότον εφεσείοντα. Το πρωτόδικο δικαστήριο κατέληξε ότι η άδεια, η 30 οποία απαιτείταιαπό τις διατάξειςτουάρθρου63
(2)μπο­ ρεί εύλογα ναπαραλληλισθεί μετην άδειαπου απαιτείται από αλλοδαπό για την απόκτησηγης. Η άδειαόπως απο­ φασίστηκε στην AndrianiΑ. Iosifakisand 3 others ν, MohammedAbdul Ghani* καιόπωςεπεξηγείται στην Saab, 35 *
(1967)1 CLR. 190. 1036 1 ΑΛΛ, Δρουσιώτηςν.Ιερωνυμίόη Πικής,Δ. απόσπασμα από την οποία παρατίθεται στην απόφαση του πρωτόδικου δικαστηρίου, δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εγκυρότητα σύμβασης πώλησης γης σεαλλοδαπό, η δεπαράλειψη εξασφάλισηςτηςκατάτονχρόνοκαταρτι5 ομούτηςσυμφωνίαςδενκαθιστάτησυμφωνίαπαράνομη, ούτε επιφέρει την ακυρότητατης. Δεν είναι αναγκαίο να επεκταθούμεστις αρχέςκαικριτήριαπουδιέπουντηννο­ μιμότητα σύμβασης, θέμα το οποίο εξετάστηκε και στην πρόσφατηαπόφαση Platntis andCo v. ComputerPatent*. 10 Περιοριζόμεθαστοναδιατυπώσουμετησυμφωνία μαςμε την προσέγγιση τουπρωτόδικουδικαστηρίου ως προςτη θεώρηση των διατάξεων του άρθρου 63
(2)και τον κατ' εξοχήρυθμιστικό τους χαρακτήρα των σχέσεωνδημοσίου υπαλλήλου με την προϊσταμένη αρχή. Και αυτόςολόγος 15 χηςέφεσηςκρίνεταιανεδαφικός. ΘΕΜΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ Στην Saab, τοσκεπτικότηςοποίαςυιοθετήθηκε απότο πρωτόδικο δικαστήριο αποφασίστηκε ότι ο καθορισμός των αποζημιώσεων κατά τον χρόνο που σημειώνεται η 20 διάρρηξη συμφωνίας δεν αποτελεί απαρέγκλιτοκανόνα. Η βασική αρχή δικαίου που διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων είναι εκείνη της αποκατάστασης ηοποία επιβάλλει την αποκατάστασητου αθώουμέρους στηθέση την οποίαθααπελάμβανεεάνδεν επεσυνέβαινε η διάρρη2<: Ι 1 ! ττ1ζ συμφωνίας. Οκαθορισμός της αποζημίωσης κατά το χρόνο της διάρρηξης της συμφωνίας αποτελεί τον κα­ νόνα εφόσον οριστικοποιείται ησχέσητων μερών και η ζημιάτου ενάγοντος αποκρυσταλλώνεται δηλαδή υφίστα­ νται όλα τα στοιχεία για τον καθορισμό της. 'Οταν όμως 30 συντρέχουν βάσιμοι λόγοι, οι οποίοι δικαιολογούν την προσδοκία ότι ησύμβαση θαεκτελεσθείσε μεταγενέστερο χρόνο και η σημειωθείσα διάρρηξη δεν υποδηλώνει ορι­ στική αποκήρυξη της συμφωνίας από τον εναγόμενο, ο χρόνος καθορισμούτηςαποζημίωσηςμπορείνα μετατοπι35 σθεί σε μεταγενέστερο στάδιο, σε χρόνο κατάτον οποίο *
(1988)1C.L.R. 135. 1037 Πικής,Δ. Δρουσιώτης ν.Ιερωνυμίδη
(1990)οριστικοποιείται ηπρόθεσητουσυμβαλλόμενουγιαδιάρ­ ρηξητης συμφωνίας. Οι αρχές που διατυπώνονταικαι υιοθετούνται στην Saab αντανακλούν τις αρχές του αγγλικού.δικαίου στο θέμα του καθορισμού των αποζημιώσεων (Johnson and 5 anotherv. Agnew*) καιαπηχούνταικαισε μεταγενέστερες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Βλ. Markidou ν. Kiliaris andAnother**, Xenophontos v. Tyrimou***. Στην απόφαση του αγγλικού εφετείου CountyPersonnel Ltdv. Pulverand Co**** επαναλαμβάνεταιότι ο κανόνας για 10 τον καθορισμό των αποζημιώσεων κατάτον χρόνο που σημειώνεται η διάρρηξηδενπρέπειναεφαρμόζεται μηχα­ νικάανεξάρτητα απόταδεδομένατηςσυγκεκριμένηςυπό­ θεσης. Στην προκείμενη περίπτωση δεν υπήρχε διαχρονικό αλλά πρόσκαιροκώλυμαστημεταβίβαση τωντριώνοικο­ πέδων, η άρση του οποίου θα επέτρεπε στον εφεσείοντα να εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις έναντι του εφεσίβλητου.Ούτε οεφεσείων εκδήλωσε το 1975πρό­ θεση γιααποκήρυξητωνυποχρεώσεων τουβάσειτηςσυμ­ φωνίας, τις οποίες μάλιστα εξέφρασε πρόθεσηναεκπλη­ ρώσει εάν ο εφεσίβλητος χρηματοδοτούσε τηναποπλη­ ρωμή του χρέους του. Ηπροσδοκία του εφεσίβλητου για εκτέλεσητης συμφωνίας εκ μέρους του εφεσείοντα σε με­ ταγενέστερο χρόνο ήταν κάτω από τις συνθήκες της συ­ γκεκριμένης υπόθεσης εύλογηκαι ηαναμονήτου δικαιο­ λογημένη, όπως ορθά έκρινε το πρωτόδικο δικαστήριο, μέχρι το
  1. Κατάτοχρόνοεκείνοδιεφάνη,κατά τρόπο οριστικό, η άρνηση του εφεσείοντα να εκπληρώσει τις συμβατικές τουυποχρεώσεις, οπόταν αποκρυσταλλώθηκε καιη ζημιάτηνοποίαθαυφίστατοοεφεσίβλητος. * [197911 All E.R.
  2. ** [1983] 1CLR. 392 ***[1984] 1CLR.
  3. ****[1987] 1 ALL E.R.
  4. 1038 15 20 25 30 1 ΑΛΛ, 5 Δρουσιώτηςν. Ιερωνυμίδη Πικής, Δ. Καταλήγουμε ότι τοπρωτόδικοδικαστήριο ορθά επέλε­ ξε το 1978 ως τον χρόνο καθορισμού των αποζημιώσεων. Περαιτέρωτο πρωτόδικο δικαστήριο εύλογα μπορούσε να καταλήξει με τη μαρτυρία που είχε ενώπιον του, ότι η αξία του κάθε οικοπέδου κατά τον κρίσιμο χρόνο ήταν £4,376.ΤΟΠΟΣΟ ΤΩΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ Η προσθήκη στο ποσό των αποζημιώσεων της τιμής απόκτησης του όλου αντικειμένου της σύμβασης της 10 3.2.1967,δηλαδήτου ποσού των £1,300.-,οφείλεται σε νο­ μικό σφάλμα του πρωτόδικου δικαστηρίου. Η αποκατά­ σταση του εφεσίβλητου συνεπληρώθη με την παροχή απο­ ζημίωσης ίσης προς την αξία των τριών οικοπέδων το
  5. Η τιμή η οποία καταβλήθηκε για την αγορά τους, 15 μέρος του ποσού των £1,300.- ήταν το μέσο για την από­ κτηση του δικαιώματος διεκδίκησης αποζημιώσεων. Η προσθήκη του ποσού των £1,300.- οδηγεί στην απόδοση αποζημιώσεων μεγαλύτερων από εκείνες τις οποίες υπέ­ στη ο εφεσίβλητος. Το ποσό αυτό θα αφαιρεθεί από την 20 απόφαση του δικαστηρίου η οποία και θα τροποποιηθεί αναλόγως. Το ποσό του εξ αποφάσεως χρέους του εφε­ σείοντα υποβιβάζεται σε £13,128.-, και στο βαθμό αυτό η έφεση επιτρέπεται. Έχοντας υπόψη το αποτέλεσμα της έφεσης, δηλαδή ότι 25 επιτυγχάνει μόνο μικρό μέρος της,δεν θαεκδοθεί διαταγή . ως προςταέξοδα. Η έφεση επιτρέπεται εν μέρει, όπως καθορίζεται πιο πάνω. Αεν εκδίδεται διαταγή για ταέξοδα. 1039

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.