(1990)6Δεκεμβρίου,1990 [ΠΙΚΗΣ,Λ/στής] ΕΠΙΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙΤΗΝΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΑΔΕΙΑΣΓΙΑ ΤΗΝΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΑΙΤΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ CERTIORARI ΚΑΙ PROHIBITIONΑΠΟΗΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΜΙΧΑΛΗ ΜΑΓΚΑΚΗ, ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙΤΗΝΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΚΔΟΘΕΙΣΑΝΥΠΟΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥΣΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ 10618/90ΤΗΝ 17.11.90ΚΑΙ21.11.90ΔΙΑΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣΑΠΟΦΑΣΙ ΣΤΗΚΕΟΠΩΣ ΜΗΔΟΘΗΑΝΑΒΟΛΗ ΛΟΓΩΤΗΣ ΣΥΝΕΧΙΖΟ ΜΕΝΗΣΑΠΕΡΠΑΣ ΤΩΝΔΙΚΗΓΟΡΩΝΚΑΙ ΟΠΩΣ ΣΥΝΕΧΙΣΘΕΙ Η ΕΚΔΙΚΑΣΗΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΧΩΡΙΣΔΙΚΗΓΟΡΟΥΠΕΡΑΣΠΙΣΕΩΣ, (Αίτηση Αρ. 161/90). Συνταγματικό Δίκαιο — Ποινική δίκη — Κατά πόσο υπάρχει δικαίω μα κατηγορουμένου να παρευρίσκεται με δικηγόρο κατά τηνέκδο ση τηςαποφάσεως του— Αρνητική ηαπάντηση στοερώτημα. Συνταγματικό Δίκαιο — Ποινική δίκη — Δικαίωμα κατηγορουμένου να νπερσπίζεται με δικηγόρο τηςεκλογής τον — Σύνταγμα,άρθρα 12.5(β) και (γ)και 30.30) και(δ) — ΗΕυρωπαϊκή Συνθήκη Προα σπίσεως των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, άρθρο 6.3(β) — Ηανε μπόδιστη ροή τηςδικαιοσύνης δεν είναι λιγότερο σημαντικός συν ταγματικός στόχος από τηνδιαφύλαξη των θεμελιωδώνδικαιωμά των— Επισκόπηση νομολογίας — Ηratiodecidendi της αποφάσε ως στην νπόθεση InRe Charalambous
(1986)1C.L.R319και διά κριση τηςαπό άλλες αποφάσεις. Συνταγματικό Δίκαιο — Δικαιοσύνη — Απονομή εντός ευλόγου χρό νου — Σύνταγμα, άρθρο 30.2— ΘέμαΣυνταγματικής τάξεως—Η διασφάλιση της είναι πρωταρχική εν&ύνη τον Δικαστηρίου — Η ευχέρεια αναβολής ασκείται δικαστικά. Προνομιακά Διατάγματα — Certiorari—Σκοπός. Ο αιτητής ζητεί άδειαν καταχωρήσεωςαιτήσεως για έκδοση διατάγματος Certiorari προς ακύρωσηδύο αποφάσεων Επαρχια κούΔικαστηρίουκαιProMbitionπρος απαγόρευσησυνεχίσεωςτης εκδικάσεωςτηςποινικήςυποθέσεωςεναντίον τουαιτητή. Μετην πρώτηαπόφαση το Επαρχιακό Δικαστήριοείχενεύρει ότι η κατηγορούσα αρχήαπέδειξεεκ πρώτηςόψεως υπόθεση και 1068 1 ΑΛΛ. 5 Μαγχάκης εκάλεσε τον κατηγορούμενον σε απολογίαν. Ο δικηγόρος του δεν ήταν παρών κατά την έκδοση της αποφάσεως, λόγω της αποχής από ποινικές υποθέσεις των δικηγόρων της Λευκωσίας. Με την δεύτερη απόφασητο Επαρχιακό Δικαστήριο αρνήθηκε να δώσει και άλλην αναβολήν στην συνέχιση της ακροάσεως. Η αναβολή είχεν ζητηθή λόγω επ' αόριστον χρόνο συνεχίσεως της εν λόγω αποχής. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την αίτηση για άδειαν, αποφάσισε: 10 15 20 25 30 35 1.Ούτε το Σύνταγμα ούτεάλληδιάταξηδημιουργούνδικαίωμα παρουσίαςδικηγόρουκατάτηνέκδοσητης αποφάσεως. 2.Τοδικαίωμακατηγορουμένου ναυπερασπίζεται μεδικηγόρο της εκλογής του (Σύνταγμα,άρθρα 12.5(β)και (γ) και 30.3(β)και (δ) και ΕυρωπαϊκήΣυνθήκη Προασπίσεως των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,άρθρο6.3(β)) δεν μπορεί ναδιαχωρισθεί απότοπλαί σιο της ποινικής δίκης και τους σκοπούς της. Το δικαίωμα δεν μπορεί να εξουδετερώσει την απονομήντηςδικαιοσύνης. Ηανεμ πόδιστη ροή της δικαιοσύνης δεν είναι λιγότερο σημαντικός συν ταγματικόςστόχος από τηνδιαφύλαξητων θεμελιωδών δικακομάτων. 3.Αναφορικά με τις διεθνείς υποχρεώσεις του Κράτουςυιοθε τείται το εξής απόσπασμα: 'The fact that an applicant had not succeded in getting the assistance of a lawyer does not involve the international responsibility of a contracting party, unless the refusal of lawyers to act is due, in fact to pressure by public authorities" (Dec.Adm. Com. 1420,1477and 1478/62: VI, p.590). 4. To Σύνταγμακατοχυρώνει την απονομήδικαιοσύνης εντός ευλόγου χρόνου (Σύνταγμα, Αρθρο 30.2). Το θέμαείναι θέμαΣυν ταγματικής τάξεως. Η διασφάλιση της είναι πρωταρχική ευθύνη τουΔικαστηρίου. Ηπαρεχομένηαπότην ΠοινικήΔικονομία ευχέρεια αναβολής ασκείται δικαστικά. Στην προκειμένην περίπτωση ορθά αντιμετωπίστηκε το θέμα,ως θέμα εκούσιας απουσίας δικη γόρου.Τοζήτημαήταναντούτοδικαιολογούσε αναβολήνήόχι. 5. Πρόκειται κατ*ουσίαν γιατον τρόπο ασκήσεως τηςδιακριτι κής εξουσίας αναβολής της ακροάσεως. Σκοπός του Certiorari είναι ο έλεγχος της νομιμότητος καιόχι τηςορθότηταςτης απόφα σης. Το τελευταίο ελέγχεται με έφεση. Συνεπώς δεν τίθεται θέμα Certiorari. Ηαίτηση απορρίπτεται. Αναφερόμενες υποθέσεις: 40 Republic v.Demetriades andAnother
(1973)2 C.L.R. 289- 1069 Μαγκάκης
(1990)InreCharaiaxnbous
(1986)1 CLJl. 319· Christouv. Police
(1972)2 C.L.R. 38· FourriandOthersv.Republic
(1980)2 C.L.R. 152TheAttorney-General v. EnimerotisPublishing Co. Ltd. and Others5
(1966)2 C.L.R. 25· InreAshiotis(Appl. No.147/90dated13.11.90
(1990)1AAA....· InreEfthymiou
(1987)1C.L.R. 329,333· Republicv. DemetriadesandAnother
(1983)2C.L.R. 33Pingourasv.Police
(1987)2 CLJi. V Efstathiou v.Police
(1990)2AAA. 294- 10 PsarasandAnotherv. Republic
(1987)2 CL.R. 132Marie Therese Smith v.PaphosStoneC.Estates Ltd. and Others
(1989)1A.AA.(E)499Rousos andAnotherv.Republic
(1985)3CL.R. 119 15 InreKakos
(1985)1C.L.R.
- Αίτηση. Αίτηση γιαέκδοση άδειας γιατην καταχώρηση αίτησης για έκδοση διαταγμάτων certiorari καιprohibition αναφο ρικά μετην ενδιάμεσηαπόφαση του Επαρχιακού Δικαστη ρίου Λευκωσίας ημερ. 17.11.90 και 21.11.90 στην υπόθεση 20 αρ. 10618/
- Α. Γεωργιάδης, για τον αιτητή. Cur.adv. vult. Ο Δικαστής κ. Πικής ανάγνωσε την ακόλουθη απόφα ση. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Ο Μιχάλης Μαγκάκης ζητά την άδειατου Ανωτάτου Δικαστηρίου να αποταθεί γιατην έκδοσητων προνομιακών ενταλμάτων (α) Certiorari γιατην ακύρωση δύο αποφάσεων του Επαρχιακού Δικαστηρίου πουδόθη- 1070 25 1AAA. Μαγκάκης Πικής, Δ. καν στις 17και21/11/90 αντίστοιχα,και (β)Prohibition το οποίο νααπαγορεύει στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκω σίας να συνεχίσει την εκδίκαση της ποινικής υπόθεσης 10618/90στην οποία ο αιτητής κατηγορείται καιέχειήδη 5 κληθεί σε υπεράσπιση γιατο αδίκηματηςεπίθεσης συνο δευόμενης μετηνπρόκληση πραγματικήςσωματικής βλά βης. Ζητείται ηαπαγόρευση της συνέχισης της ακρόασης επ' αόριστον ήμέχρι τοντερματισμό τηςαπεργίας ήαπο χήςτων δικηγόρων τηςΛευκωσίας απόεμφανίσεις σεποι10 νικές υποθέσεις ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Όπως εξήγησε ο δικηγόρος του αιτητή, η αποχήάρχισε πριν δύο ήπερισσότερους μήνες και συνεχί ζεται γιαακαθόριστο χρονικό διάστημα. Σεερώτησητου δικαστηρίου πώς εξηγείται ηεμφάνιση του ιδίου σ' αυτή 15 τη διαδικασία, απάντησε ότι πρόκειται για διαδικασία προνομιακών ενταλμάτων η οποία δεν καλύπτεταιαπό την απεργία των δικηγόρων της Λευκωσίας, η οποίαπε ριορίζεται σε ποινικές υποθέσεις συνοπτικής δικαιοδο σίας καιδικαιοδοσίας Κακουργιοδικείου. Καιενπάση πε20 ρυπώσει δεν είναι ο δικηγόρος που εκπροσωπεί τον αιτητήστην ποινικήυπόθεση. Οι αποφάσεις τωνοποίων επιδιώκεται ηακύρωση με την έκδοση Certiorari είναι:25 30 35 (α) Ηαπόφασητης 17/11/90για τολόγο ότι εκδόθηκε στην απουσίατουδικηγόρου τουκατηγορουμένου,πα ρόλο που ο ίδιος ήτοπαρών.Μετηναπόφασηκρίθηκε ότι είχε αποδειχτεί εκπρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορουμένου καιωςεκτούτου κλήθηκε σε απο λογία (νακάμει την υπεράσπισητου). Μετην ίδια απόφάση είχε απαλλαγεί ο συγκατηγορούμενός του γιατί κρίθηκε ότι δεν είχε στοιχειοθετηθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του. Ηθέσητου αιτητή είναι ότιέχει δικαίωμα ναπαρευρίσκεται ο δικηγόρος τουκατάτην έκδοση απόφασης με την οποία κρίνεται η ύπαρξηεκ πρώτης όψεως υπόθεσης εναντίον του έστω και ανο ίδιος (οκατηγορούμενος) είναι παρώνκατά την έκδοση της απόφασηςτουδικαστηρίου. Όπως προκύπτειαπό το πρακτικό του δικαστηρίου, ο κατηγορούμενος δεν 1071 Πικής,Δ. Μαγκάκης
(1990)αξίωσε την αναβολή της έκδοσης της απόφασης λόγω απουσίας του δικηγόρου του,ούτε υποβλήθηκε τέτοιο αίτημα. Ηεισήγησηγια την ύπαρξηκαι παραβίασητουδιεκδι κούμενου δικαιώματοςδεντεκμηριώνεται μεαναφορά σε 5 οποιαδήποτε πρόνοια του Συντάγματος ή άλλη αρχήδι καίου. Ό,τικατοχυρώνεταιαπότο Σύνταγμαείναι τοδι* καίωμα του κατηγορουμένου να παρευρίσκεται κατά τη δίκητου, δικαίωμα του οποίου ηάσκηση αποτελεί επάλ ληλα και καθήκον, όπως διευκρινίστηκε στην Republic ν. ™ NicosDemetnades &Another
(1973)2 CL.R.
- Toδι καίωμα του κατηγορουμένου να παρευρίσκεται κατάτην δίκη του ρυθμίζεται απότις διατάξεις του αρθρ. 63 του Περί Ποινικής ΔικονομίαςΝόμου,ΚΕΦ.
- (Βλ. επίσης 15 άρθρο45
(1)). Ούτετο Σύνταγμα,ούτεάλληαρχή δικαίου κατοχυρώ νει ως δικαίωμα του κατηγορουμένου την παρουσία του δικηγόρου του κατάτην έκδοση της απόφασηςτουδικα στηρίου. Ούτε p κατηγορούμενος ήγειρε αξίωση για την άσκηση του διεκδικούμενου δικαιώματος.Το αίτημαγια 20 παροχή άδειαςστον αιτητήνα αποταθείγια την αναθεώ ρησητηςαπόφασηςτης 17/11/90κρίνεταιανεδαφικόκαιη αίτηση απορρίπτεται. Μετάτηνκλήσητουκατηγορουμένου σε απολογία και την εξήγησητων δικαιωμάτωντου,ηεξέλιξητων γεγονό- 25 των ενώπιοντουδικαστηρίου(17/11/90) είχεωςεξής:Οκατηγορούμενοςαιτήθηκετηναναβολήτηςυπόθεσης ώστεναπαρουσιαστείοδικηγόροςτου.Τοδικαστήριο ζή τησεναπληροφορηθείπότεθαμπορούσεναπαρουσιαστεί ο δικηγόρος του,στην οποία ερώτηση ο κατηγορούμενος 30 έδωσετην εξής απάντηση: "Σε μερικές μέρες." Τοαίτημα του έγινεαποδεκτό καιη συνέχιση τηςακρόασηςορίστηκε στις21/11/
- (β) Ηάλλη απόφασηγια την οποίαο αιτητήςεξαιτειται άδεια να αποταθεί για την ακύρωση της μέσω 35 1072 1ΑΑ.Δ. 5 10 15 20 Μαγκάκης Πικής,Δ. Certiorari είναι εκείνητης21/11/90μετηνοποίααπορ ρίφθηκε το αίτημα του κατηγορουμένου για αναβολή της ακρόασης και της συνέχισης της δίκης λόγω και πάλι της απουσίαςτου δικηγόρου του.Όπως αναγράφεται στο πρακτικότου δικαστηρίου της ημέραςεκεί νης οκατηγορούμενος υπέβαλε το εξής αίτημα:"Ζητώ αναβολήτης δίκης απότο σεβαστό δικαστήριο διότι ο δικηγόρος μουσυνεχίζει τηναπεργίατου".Τοδικαστή ριο απέρριψετηναίτησηυποδεικνύονταςότι το αίτημα συνιστούσε ουσιαστικά αίτηση για την επ' αόριστον αναβολήτης υπόθεσης, πράγμαπου το δικαστήριοδεν ήταν διατεθημένο να εγκρίνει. ΟΔικαστής επίσης επε σήμανεότι η υπόθεσηείχεαναβληθείσετρειςπροηγού μενεςπεριπτώσεις κατόπιναιτήσεως τουκατηγορουμένου ώστε να καταστεί δυνατή η εμφάνιση του δικηγόρου του, σημειώνοντας ότι: "Είναι πρόβλημα δικό σας και του δικηγόρου σας ανδε θέλει οδικηγό ροςσαςναέλθειστο δικαστήριο".Η αντίδρασητου κα τηγορουμένου ήταν:"Το καταλαβαίνω".Τοδικαστήριο προχώρησε στη διεξαγωγή της δίκης, η συνέχιση της οποίαςαναβλήθηκεγιατις7/12/
- Το αίτημαγια την έκδοση απαγορευτικούεντάλματος (Prohibition) σκοπεί στην απαγόρευση της συνέχισης της δίκηςγια ακαθόριστοχρονικό διάστημαμέχρις ότουτερ25 ματιστεί η απεργία ή αποχή των δικηγόρων της Λευκω σίας απόεμφανίσεις σε ποινικές υποθέσεις καικαταστεί έτσι δυνατήκαι ηεμφάνιση του δικηγόρου του στοδικα στήριο γιανατον υπερασπίσει. Προεκτείνοντας τηνεισή γηση πρέπει ναεπισημάνωότι ως θέμαλογικής συνέπειας 30 όλεςοιποινικές υποθέσεις πουεκκρεμούν στα πρωτόδικα δικαστήριατηςΛευκωσίας, στις οποίεςοκατηγορούμενος εκπροσωπείται απόδικηγόρο,καιάσχετααπότη σοβαρό τητα τους πρέπει να αναβληθούν επ'αόριστον ήγια όσο χρόνο θα διαρκέσει η αποχήτων δικηγόρων της Λευκω35 σίας.απόεμφανίσειςσεποινικέςυποθέσεις. Ηθέση τουαιτητήυποστηρίχθηκε μεαναφοράστοδι καίωμα του κατηγορουμένου που κατοχυρώνεται από τα άρθρα 12.5 (γ) και 30.3 (δ) του"Συντάγματος να επιλέγει 1073 Πικής,Δ. Μαγκάκης
(1990)το δικηγόρο της εκλογής του για να τον υπερασπίσει,δι καίωμαπουδεμπορεί ναδιαχωριστεί απότηνπαραχώρη σητουαναγκαίουχρόνουκαιδιευκολύνσεων γιατηνπρο παρασκευήτηςυπεράσπισης-Άρθρο 12.5(β). Οκ.Γεωργιάδης εισηγήθηκε ότι τοδικαίωματουκατή- 5 γορουμένου για εκπροσώπιση απόδικηγόρο της εκλογής του είναι απόλυτο και ότι διεξαγωγή της δίκηςτελείυπό την αίρεση, όπως μπορεί να συνοψιστούν οι θέσεις του, τηςάνευόρωνάσκησηςτουέστωκαιαντούτοοδηγείστην αποτελμάτωση της δίκης.Έκαμε επίσης εκτεταμένη ανα- 10 φορά στην απόφασητου τέως Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Τριανταφυλλίδηστην Inre Charalambous
(1986)1C.L.R.319. Στηνυπόθεσηεκείνηακυρώθηκε από φαση του Κακουργιοδικείου Λεμεσού με την οποία είχε απορριφθεί αίτηματου κατηγορουμένου για την αναβολή 15 της ακρόασηςτης υπόθεσης τουώστενακαταστείδυνατή ηεκπροσώπιση τουκατηγορουμένου από τοδικηγόροτης εκλογής του,ο οποίος κωλυόταν να εμφανιστεί λόγωπα ράλληλης υποχρέωσης του ενώπιον του Κακουργιοδι κείου της Λάρνακας.Το δικαστήριο ήτανπολύ προσεκτι- 20 κόναπεριορίσει τηναπόφαση τουσταιδιαίτεραγεγονότα τηςυπόθεσης,δηλαδή τηςδικαιολογημένης αδυναμίαςτου δικηγόρου της εκλογής του κατηγορουμένου να εμφανι στεί ενώπιον του Κακουργιοδικείου Λεμεσού την συγκε κριμένη ημερομηνία και συγχρόνως της ευχέρειας του να 25 εμφανιστεί σε μελλοντικόχρόνο. Όπως αναφέρεταιστην απόφασητου δικαστηρίου στην Inre Charalambous (ανω τέρω)δενεξετάστηκε τοευρύτεροθέματωνσυνεπειώντης εμμονής του κατηγορουμένου για αναβολήτης υπόθεσης του λόγω αδυναμίας ή κωλύματος του δικηγόρου της 30 εκλογής του να τον υπερασπίσει για ακαθόριστο χρονικό διάστημα. Κατά συνέπεια διακρίθηκαν οι προγενέστερες αποφάσεις του Εφετείου στην Christou v.Police
(1972)2 C.L.R. 38 και Fourri & Others v.Republic
(1980)2 C.L.R. 152. Συνάγεται επίσης από την απόφαση στην In re 35 Charalambous ότι δεν έγινεαναφοράκαιδεν εξετάστηκε η απόφαση του Εφετείου στην TheAttorney-General of the Republic v. EnimerotisPublishing Co. Ltd and Others
(1966)2 C.L.R.25, όπου αποφασίστηκε ότι ηάσκησητης 1074 I AAA. Πικής,Δ. διακριτικής ευχέρειας τουδικαστηρίου ως προς τηνανα βολή ποινικής υπόθεσης υπόκειται σε έφεση βάσει των διατάξεων του άρθρου 25
(2)του Περί Δικαστηρίων Νόμου 1960 (Ν.14/60). Ο κ.Γεωργιάδηςέκαμεεκτενή αναφορά στην πρόσφατη απόφαση του Δικαστή Πογιατζή στην ΑίτησηΑσσιώτη
(1990)1Α.Α.Δ )στην οποίαυιο θετείταιη Inre Charalambousκαιωςαποτέλεσμαπαραχω ρήθηκεάδειαστον αιτητήνααποταθείγιατηνέκδοσητων προνομιακώνενταλμάτωνCertiorari καιProhibition. 5 J Μαγκάκης " Στηνυπόθεση Fourri το Εφετείο εξέτασε σε έκτασητο δικαίωμα του κατηγορουμένου, το οποίο κατοχυρώνεται από ταάρθρα 12.5 (β)και (γ)και 30.3 (β)και (δ), καθώς και απότις αντίστοιχες διατάξεις του άρθρου6.3 (β) και (γ) της Ευρωπαϊκής Συνθήκηςτων Ανθρωπίνων Δικαιω15 μάτωντου 1950 ηοποία έχει ενσωματωθεί στοκυπριακό δίκαιομετον Ν.39/62.Προκύπτειαπό τηνομόφωνηαπό φαση στηFourri, ιδιαίτερααπό τηνπροσέγγιση τηςπλειο ψηφίας του δικαστηρίου, (το Δικαστή Α. Λοΐζου όπως ήταν τότε, και το Δικαστή Μαλαχτό) ότι ταδικαιώματα 20 του κατηγορουμένου τα οποία κατοχυρώνονται από τις διατάξεις των άρθρων 12.5 και30.3 τουΣυντάγματος για την ετοιμασία της υπεράσπισης του κατηγορουμένου και την εκπροσώπιση του από δικηγόρο της εκλογής του δε μπορεί ναδιαχωριστούν από τοπλαίσιο τηςδίκηςήτους 25 σκοπούς που ηποινική δίκηαποβλέπει ναπροαγάγει και ενπάσηπεριπτώσει η άσκησητους δε μπορεί ναοδηγήσει στην εξουδετέρωση της απονομής της δικαιοσύνης. Ανα φορικά μετις διεθνείς υποχρεώσεις της ΚυπριακήςΔημο κρατίας για την εξασφάλιση του δικαιώματος πουκατο30 χυρώνει η παράγραφος 6.3(β)τηςσυνθήκης υιοθετείται το πιοκάτωαπόσπασμα:- 35 "178. The fact that an applicant has not succeededin getting the assistance of a lawyer does not involve the international responsibility of aContracting Party,unless therefusal of lawyers to act is due,infact topressureby publicauthorities. (Dec.Adm.Com.1420, 1075 Πικής, Δ. Μαγκάκης
(1990)1477 and 1478/62: VI, ρ. 590)" Σε μετάφραση:"178. Το γεγονός ότι οαιτητήςδενεπέτυχεστηνεξα σφάλισητης βοήθειαςδικηγόρουδε συνεπάγεταιτηδιεθνή ευθύνη Συμβαλλόμενου Μέρους,εκτός εάνηάρνη ση των δικηγόρων να ενεργήσουν οφείλεται στην πραγματικότητα σεπίεσηαπόδημόσιεςαρχές." 5 Στην In re Efthymiou
(1987)1C.L.R. 329, 333 είχατην ευκαιρία να εξετάσω τη φύσητου δικαιώματοςπουκατο- 10 χυρώνεται απότο αρθρ. 30.3 (δ)του Συντάγματοςσε συ σχετισμό καισυνάρτισημετηναπρόσκοπτηδιεξαγωγήτης δίκης. Στο απόσπασμα που ακολουθεί γίνεται εκτίμηση του πλαισίου μέσα στο οποίο ασκείται το δικαίωμα του κατηγορουμένου για την ανεμπόδιστηεκλογή του δικηγό- 15 ρου πουθατονυπερασπίσει:"However, fundamental rights too cannot be examined in isolation from the purpose they are designed to serve or be divorced from the legal framework within which they can be exercised. Thus it has been decided that 20 whereas no law or authority can deprive the individual of a fundamental right, thereis no constitutional prohibition to the coexistence of a fundamental right with a duty to exercise it; provided the duty does not neutralize the right and is defined in harmony with the objectives of the 25 Constitution*. An individual right may be coupled with a duty. The efficacy of the judicial process is a fun damental objective of the Constitution. The unimpeded flow of the stream of justice is no less important aconstitutional objective than the safeguard of fun- 30 damental rights. Where fundamental rights are inter*Republicv. DemetnadesandAnother
(1983)2 C.L.R. 33;Pingouras v. Police
(1987)2 C.L.R. 1. 107Λ 1AAA. Μαγκάκης Πικής, Δ. wovenwiththeefficacy of thejudicialprocess,theymust be interpreted and applied in a way harmonizing concurrent constitutional objectives." Σεμετάφραση:- (Ελεύθερη) 5 10 15 20 25 "Εντούτοις τα θεμελιώδη δικαιώματα επίσης δε μπορούν να εξεταστούν σε απομόνωση απότους σκο πούς που αποβλέπουν να εξυπηρετήσουν ήνα διαζευχθούν απότο νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίοασκού νται. Έτσι ενώ έχει αποφασιστεί ότι κανένας νόμος ή α ΘΧή ο ε μπορεί νααποστερήσει το άτομο απόταθεμε λιώδηδικαιώματατου,δενυπάρχεισυνταγματική απα γόρευση στη συνταύτιση θεμελιώδους δικαιώματος με καθήκονγιατηνάσκησητου,δεδομένου ότιτο καθήκον δεν εξουδετερώνει το δικαίωμακαι ορίζεται μετρόπο που να εναρμονίζεται με τους σκοπούς του Συντάγμα τος.Ατομικόδικαίωμαμπορεί νασυνυπάρχει με καθή κον. Ηεγκυρότητα της δικαστικής διαδικασίας αποτε λεί θεμελιώδησκοπότουΣυντάγματος. Η ανεμπόδιστη ροή της δικαιοσύνης δεν είναι λιγότερο σημαντικός συνταγματικός στόχος από τηδιαφύλαξητων θεμελιω δών δικαιωμάτων. Όπου τα θεμελιώδη δικαιώματα είναι συνυφασμένα με την αποτελεσματικότητα της δι καστικής λειτουργίας πρέπει να ασκούνται και να εφαρμόζονται με τρόπο πουναδιασφαλίζονταιοιπαράλληλοι σκοποίτου Συντάγματος." Στην πιό πάνω απόφασηκρίθηκε ότι το δικαίωμα το οποίο κατοχυρώνεται απότο άρθρο 30.3(δ)δεδικαιολο γούσε την επιμονή του διαδίκουστην επιλογή δικηγόρου γιανατονυπερασπίσει,οοποίοςκωλυόταννατονεκπρο30 σωπήσει λόγω της ιδιότηταςτουως μάρτυραστηνυπόθε ση. Στην προκείμενη υπόθεση δεν εγείρεται θέμααποστέ ρησης από τοδικαστήριοή από οποιοδήποτεάλλο τουδι καιώματοςτουκατηγορουμένου ναεκπροσωπηθεί απόδι35 κηγόροτηςεκλογής του.Ορθάαντιμετωπίστηκε τοαίτημα για αναβολή ως θέμα εκούσιας απουσίας του δικηγόρου 1077 Πικής,Δ. Μαγκάκης
(1990)τουκατηγορουμένου νατον εκπροσωπήσει καικατάπόσο η συνεχιζόμενη απουσία του δικαιολογούσε την αναβολή της υπόθεσης. Ήταν θέμα που αναγόταν στη διακριτική ευχέρεια του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας και έτσι αντιμετωπίστηκε με γνώμονα την απονομήτης δικαι- 5 οσύνης. Ηαπονομήτης δικαιοσύνης μέσασε εύλογοχρόνο συ νιστά άλλοθεμελιώδες δικαίωματου ατόμου.Τοδικαίω μααυτόκατοχυρώνεται απότοάρθρο30.2 του Συντάγμα τος και παράλληλα οριοθετεί τα όρια μέσα στα οποία 10 ασκείται ηδικαστικήεξουσίακαικατ'επέκτασηδιασφαλί ζεται ησυνταγματική τάξη.Στηνπρόσφατηαπόφαση του Ευσταθίου ν.Αστυνομίας
(1990)2Α.Α.Δ. 294 κρίθηκε ότι διάγνωση της ευθύνης διαδίκουέξωαπότασυνταγματικά θέσμια που ορίζει τοάρθρο30.2 αποτελεί εκτροπήαπότα 15 συνταγματικά θέσμια και καθιστά τη διαδικασίαάκυρη. (Βλ. επίσης Psaras andAnotherv. Republic
(1987)2C.L.R. 131). Η διασφάλισητης συνταγματικής τάξης όπως κατοχυ ρώνεται απότο άρθρο 30.2 αναφορικάμε το χρόνο εκδί- 20 κασης των δικαστικών υποθέσεων αποτελεί πρωταρχική ευθύνητουδικαστηρίου. Η διεξαγωγήτηςδίκηςυπόκειται στον έλεγχοτου εκδικάζοντος δικαστηρίου, αρχήη οποία συνάδει μετην αυτοτέλεια καιανεξαρτησία της Δικαιοσύ νης. Το άρθρο 48 της Ποινικής Δικονομίας -ΚΕΦ. 155 - 25 αναγνωρίζει διακριτική ευχέρεια στο ποινικό δικαστήριο να αναβάλλει κατάτην κρίση του την εκδίκασηήτη συνέ χισητης εκδίκασης ποινικής υπόθεσης. Η διακριτικήευχέ ρεια τουδικαστηρίου στον τομέααυτόασκείταιδικαστικά με γνώμονα τα συμφέροντα της δικαιοσύνης, όπως τονί- 30 στηκε από το Εφετείο στην TheAttorney-General of the Republic v.EnimerotisPublishing Co. LtdandOthers(ανω τέρω). Η απόφαση τουδικαστηρίου γιατηναναβολήή την άρνηση αναβολήςτηςεκδίκασης ποινικήςυποθέσεωςυπό κειται σεέφεσηβάσειτουάρθρου25
(2)τουΝ. 14/60, όπως 35 διαπιστώθηκε στηνπιοπάνωαπόφαση. Το προνομιακό ένταλμα Certiorari έχειωςλόγοτη δια1078 1 AAA. Μαγκάκης Πικής,Δ. σφάλιση της λειτουργίας των κατωτέρων δικαστηρίων μέσα σταόριατηςδικαιοδοσίαςτους καισύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της δικαιοσύνης που χαρακτηρίζονται μετονόροφυσικήδικαιοσύνη.ΤοένταλμαCertiorari απο5 τελείμέσογιατον έλεγχομεστόχοτηδιασφάλιση τηςνο μιμότηταςτηςδιαδικασίας καιόχι μέσοελέγχουτηςορθό τητας των αποφάσεων των κατωτέρων δικαστηρίων. Η ορθότητα τους μπορεί ναεξεταστείσταπλαίσια έφεσης η οποία υποβάλλεται εναντίον της απόφασηςτουδικαστη10 ρίου. Η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστη ρίουκαιτοαποτέλεσμα στοοποίοαπολήγει δενυπόκειται σεαναθεωρητικόέλεγχομέσωτωνπρονομιακών ενταλμά των, όπως είχα την ευκαιρία να επισημάνω στηνMarie Therese Smithv.Paphos StoneC. Estates Ltd and Others !5
(1989)1 Α.Α.Δ(Ε).499. Καταλήγωότι ηάρνησητουαιτή ματος του κατηγορουμένου για αναβολή της υπόθεσης αναγόταν στηδιακριτικήευχέρεια τουεκδικάζοντοςδικα στηρίου και συνεπώς το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκω σίας ενήργησε μέσα στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του 20 αποφασίζοντας το. Η ορθότητα της απόφασης του δεν υπόκειται σε έλεγχομέσωεντάλματος Certiorari, συνεπώς η αίτησηπρέπει να απορριφθεί. Και αν ακόμα έκρινα ότι ήταν δυνατή η αναθεώρηση της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου 25 και πάλι δε θα παραχωρούσα άδεια διότι δεν έχει στοι χειοθετηθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση (Βλ. In re Kakos
(1985)1 C.L.R. 250) ότιηαπόφασηήτανλανθασμένηλόγω παραβίασηςτων δικαιωμάτωντουαιτητή.Η απόφαση του δικαστηρίου, όπως έχει σημειωθεί, δεν αποστερούσε τον 30 κατηγορούμενο του δικαιώματος να έχει το δικηγόρο της εκλογής του να τον υπερασπίσει. Ό,τι αρνήθηκε τοδικα στήριο να πράξει ήταν να εξαρτήσει την απονομή της δι καιοσύνης απότην επιθυμίατουδικηγόρου να εμφανιστεί καιναυπερασπίσει τον κατηγορούμενο. 35 ΣτηRousos v. Republic
(1984)3 C.L.R. 1437 -Βλ. επί σης Rousos andAnotherv. Republic
(1985)3 C.L.R.119αποφασίστηκε,για τους λόγους που εκτίθενται στην από φασητου δικαστηρίου, ότι ηαπονομήτης δικαιοσύνης δε 1079 Πικής, Δ. Μαγκάκης
(1990)μπορεί να υποταχθεί σε εξωγενείς παράγοντες, δηλαδή παράγοντες άσχετους με τα γεγονότα της υπό εκδίκαση υπόθεσης. Η υποχρέωση του δικαστηρίου για την εξασφά λισητης απρόσκοπτης απονομής της δικαιοσύνης συνοψί ζεται στο πιό κάτω απόσπασμααπό τη Rousos (ανωτέρω) 5 το οποίο και υιοθετώ:"The unimpeded administration of justice is the pillar of constitutional order, and the basic safeguard for the protection of human rights, including the right of access to the Courts of law. The machinery of the law cannot be 10 allowed or suffered to come to ahalt for any reason. It is the foremost duty of Judges to maintain this order and sustain the judicial process free from every obstruction. No consideration can prevail over the discharge of this duty. Judges cannot abdicate their solemn responsibility 15 to sustain the judicial process and strive to ensure that the stream of justiceflows perennially." Σε μετάφραση:- (Ελεύθερη) "Η απρόσκοπτη απονομή της δικαιοσύνης είναι το θεμέλιο της συνταγματικής τάξης και το βασικό εχέγ- 20 γυο για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιλαμβανομένου και του δικαιώματος προσφυγής στο δικαστήριο. Οι μηχανισμοί του δικαίου δε μπορεί να επιτραπεί ήνα γίνει ανεκτό να σταματήσουν ναλει τουργούν για οποιοδήποτε λόγο. Είναι το πρωταρχικό 25 καθήκον των Δικαστών να διασφαλίσουν αυτή την τάξη πραγμάτων και να εξασφαλίσουν τη δικαστική λειτουργία, ελεύθερη απόκάθε εμπόδιο. Κανένας υπο λογισμός δε μπορεί ναυπερισχύσει της άσκησης αυτού του καθήκοντος. Οι Δικαστές δε μπορεί να παραιτη- 30 θούν από τη σοβαρή ευθύνη τους να κατοχυρώνουν τη δικαστική λειτουργία και να εξασφαλίζουν την αέναη ροήτης δικαιοσύνης." 'Οπως και στην υπόθεση Fourri, το δικαστήριο έπρεπε να προχωρήσει στο έργο του μετά την αναβολήτης υπόθε- 35 σης σε τρεις προηγούμενες περιπτώσεις. Διαφορετικά η 1080 1 Α.Α.Δ. Μαγκάχης Πικής, Δ. απονομήτης δικαιοσύνης θααφηνόταννα εξαρτηθεί από την προθυμία του δικηγόρου του κατηγορουμένου να εμ φανιστεί καινατονυπερασπίσει,καιανδενεμφανιζόταν, να αναβάλει την υπόθεση στο διηνεκές, κάτι το οποίοθα 5 ισοδυναμούσε με την αποτελμάτωση της ποινικήςδικαιο σύνης, Καταλήγω επίσης ότι δεν έχει στοιχειοθετηθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση γιατην παραχώρησηάδειας στον αιτητή να αποταθεί για την έκδοση εντάλματος Prohibition. Το ένταλμα αυτό έχει ως κύριο λόγο τηνπα10 ρεμπόδιση κατώτερων δικαστηρίων να ενεργήσουν καθ' υπέρβαση της δικαιοδοσίας τους. (Βλ. HALSBURY'S LAWS OF ENGLAND, 3rd Ed., Vol. 11,p. 63 et. seq.). Η εκδίκαση της υπό κρίση ποινικής υπόθεσης εμπίπτει στη δικαιοδοσία του πρωτόδικου Δικαστηρίου, συνεπώς δεν 15 διαπιστώνεται οποιαδήποτεαπειλούμενηυπέρβαση δικαι οδοσίας. Ηαίτησηαπορρίπτεται. 1081