1ΑΑ.Δ. 27Δεκεμβρίου, 1990 (ΣΑΒΒΙΔΙΙΣ,Δ/οτής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΑΙΤΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΟΥΛΛΑΣ ΚΑΒΑΛΛΑΡΗ (ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΡΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑ ΒΑΛΛΑΡΗ (ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΑ) ΓΙΑ ΤΗΝΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ CERTIORARI, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΕ ΕΦΕΣΗΧΩΡΙΣ ΗΜΕ ΡΟΜΗΝΙΑ Η ΟΠΟΙΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝΠΙΟ ΠΑΝΩ ΜΑΡΟΥΛΛΑ ΚΑΒΑΛΛΑΡΗ ΜΕ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 25.1.1988 ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΦΟΡΟ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟ. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟ ΧΛΩΡΑΚΙΩΤΗ. (Αίτηση Αρ. 101/89). Προνομιακά Διατάγματα — Certiorari — Πότε εκδίδεται — Έφορος Συνεργατικής Αναπτύξεως — Αποφάσεις σε έφεση ενώπιον τον από απόφαση διαιτητή (Ο Περί Συνεργατικών Εταιρειών Νόμος, Κεφ. 114, άρθρο 53Α) — Κατά πόσο αποφάσεις τον νπόκεινται σε έλεγχο με Certiorari — Καταφατική ηαπάντηση στο ερώτημα. Προνομιακά Διατάγματα — Certiorari — Νομική πλάνη (Error of Law) — Ερμηνεία εγγράφου — Η εσφαλμένη ερμηνεία εμπίπτει στην έννοιαν της νομικής πλάνης. Ανακούφιση Οφειλετών — Ο Περί Ανακονφίσεως Οφειλετών Νόμος, 1979 (Ν.24/79), όπως τροποποιήθηκε — ΠαγοποιηΟέντα χρέη — Εγγυήσεις αποπληρωμής των — Κατά πόσο διαγράφονται — Αρ νητική ηαπάντηση στο ερώτημα. Ο θανών Π.Κ, εκτοπισμένος από την ΛάπηΟο, ήταν μέλος τον Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Διδασκάλων Κύπρου, στο οποίο δια τηρούσε καταθέσεις,αλλά και προς το οποίον χρωστούσε απόδάνειον ποσόν. Το τελευταίο χρέος επαγοποιήΟη δυνάμει της Περί Ανακουφίσεως Οφειλετών πιο πάνω νομοθεσίας. Ηδιαχειρίστρια της περιουσίας του εζήτησε να αποσύρει τις εν λόγω καταθέσεις του θανόντος, αλλά συνάντησε την άρνηση του ταμιευτηρίου, που ισχυρίσθηκε ότι σύμφωνα με τους Κανονισμούς του Ταμιευτηρίου, προ πάσης καταβολής καταθέσεως, πρέπει να αποπληρωθούν τα χρέη του καταθέτηπρος το Ταμιευτήριο. Το θέμα παρεπέμφΟη σε διαιτησία. Ο Διαιτητής εδικαίωσε την διαχειρίστρια. Το ταμιευτήριο εφεσίβαλε την υπόθεση στον Έφορο Συνεργατικών Εταιρειών και Συνεργατικής Αναπτύξεως. Ο τελευ ταίος ανέτρεψε την απόφαση του Διαιτητή, μ£ το σκεπτικό ότι, 1147 Καβαλλάβη
(1990)σύμφωνα μετους Κανονισμούς του Ταμιευτηρίου, προ πάσηςκα ταβολής καταθέσεως πρέπει νααποπληρωθούν τα χρέητου κατα θέτη προς το Ταμιευτήριο. Η Διαχειρίστρια, αφού εξασφάλισε άδεια,κατεχώρησε την παρούσααίτηση προς έκδοση διατάγματος Certiorari. Το Ανώτατο Δικαστήριο, αφού διεπίστωσε ότι ηαπό τον Έφορο δοθείσα ερμηνεία στους Κανονισμούς δεν έπασχεαπό έκδηληνομική πλάνη,ανεφέρθη στις νομικές αρχές, που θίγονται σταπιο πάνωπεριληπτικά σημειώματα καιαπέρριψε τηναίτηση. 5 Η αίτησηαπορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: JQ Qmstofi andOthers v.Iacovidou
(1986)1CLJt 236Inre Kakos
(1985)1C.L.R 250 R. v.Northumberland Compensation Appeal Tribunal [1951] 1 All EJi 268' Papayiannisv. TheRegistrarof Co-operative Credit Societies of the GreekCommunal Chamber
(1965)1C.L.R
- 15 Αίτηση. ΧΑίτηση γιατηνέκδοση διατάγματος certiorari για την ακύρωσητης απόφασηςτου'ΕφόρουΣυνεργατικώνΕται 2 0 ρειών και ΣυνεργατικήςΑνάπτυξης ημερ.9.12.1987μετην οποία επέτρεψε την έφεση του Συνεργατικού Ταμιευτη ρίου Διδασκάλων Λτδ. εναντίον της απόφασηςτου Διαι τητήπου διέτασσε την καταβολήστην αιτήτριατωνκατα θέσεων τουαποβιώσανταΠαναγιώτη Καβαλλάρηστο εν 25 λόγωΤαμιευτήριο. Μ.Γεωργίου, γιατηναιτήτρια. Ν. Παναγιώτον, γιατονκαθ'ον ηαίτηση. Cur. adv. vult. Ο Δικαστής κ.Σαββίδηςανάγνωσε την ακόλουθη απόφάση. ΣΑΒΒΙΔΗΣ,Δ.:Μετηναίτησητηςαυτή,ηαιτήτριαζητά από το Ανώτατο Δικαστήριο την έκδοση εντάλματος Certiorari για την ακύρωση τηςαπόφασης τουΕφόρου Συνεργατικών Εταιρειών και Συνεργατικής Ανάπτυξης 1148 1 ΑΑ.Λ. Καβαλλάρη Σαββίδης,Δ. ημερομηνίας 9.12.1987 η οποία κοινοποιήθηκε στην αιτή τρια με επιστολήημερομηνίας25.1.1988 μετην οποίαεπέ τρεψε την έφεση του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Διδα σκάλων Λτδ. εναντίον της απόφασης του Διαιτητή που 5 διέτασσε τηνκαταβολήστην αιτήτριατωνκαταθέσεων του αποβιώσαντα Παναγιώτη Καβαλλάρη στο εν λόγω Ταμι ευτήριο. Ο Έφορος με την απόφαση του ανέτρεψε την απόφαση του διαιτητή και διέταξε την παρακράτησητων καταθέσεωντου αποβιώσαντα ως εγγύησηενός παγοποιη10 μένου χρέους του προςτο ΣυνεργατικόΤαμιευτήριοΔιδα σκάλων Κύπρου. Η παρούσα αίτηση καταχωρήθηκε ύστερα από άδεια τουΔικαστηρίου πουδόθηκεστην αίτηση με αρ.31/
- Ταγεγονότα της υπόθεσης είναι ταπιο κάτω: 15 Ο αποβιώσας Παναγιώτης Καβαλλάρης, τέως από τη Λάπηθο ήταν μέλος του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Δι δασκάλων Κύπρου. Ο αποβιώσας διατηρούσε με το εν λόγω Ταμιευτήριο λογαριασμό καταθέσεων ταμιευτηρίου στον οποίο είχεκαταθέσεις προς όφελος του ανερχόμενες 20 στο ποσό των £2,831.56πλέον τόκοι από21.8.
- Ο αποβιώσαςταυτόχροναήτανμέλοςκαιχρεώστης του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Διδασκάλων Κύπρου για χρέος εξασφαλισμένο μευποθήκηστη Λάπηθο.Το δικαίω μα για είσπραξη του χρέους αυτού αναστάληκε και παγο25 ποιήθηκεσύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου3τουΠερί Ανακουφίσεως Οφειλετών (Προσωρινοί Διατάξεις) Νόμου του 1979 (Νόμος 24/79) που θεσπίσθηκε για σκο πούς ανακούφισης εκτοπισθέντων από τις εστίες τους, λόγω της Τουρκικής εισβολής, οφειλετών. Είναιπαραδε30 κτό γεγονός ότι ο αποβιώσας Παναγιώτης Καβαλλάρης ήταν "εκτοπισθείς οφειλέτης" και το ενυπόθηκο χρέος του συνιστά "οφειλήν" σύμφωνα με το άρθρο3 του Νόμου24/
- Ηαιτήτρια,ως διαχειρίστρια της περιουσίας τουαπο35 βιώσαντα Παναγιώτη Καβαλλάρη,ζήτησε από το Συνερ1149 Σαββίδης,Δ. Καβαλλάρη
(1990)γατικό Ταμιευτήριο Διδασκάλων Κύπρου,γιαλογαρισμό τωνκληρονόμων, τοποσότοοποίοοαποβιώσαςείχε κατατεθημένοστολογαριασμόαποταμιεύσεωντου. Το ταμιευτήριο αρνήθηκετηναποπληρωμήτων κατα θέσεων τουαποβιώσανταισχυριζόμενο ότιοικαταθέσεις 5 πρέπει ναπαραμείνουνστοΤαμιευτήριοως ασφάλειαγια τοπαγοποιημένοπροπολεμικόχρέοςτουαποβιώσαντα. Ηαιτήτρια παρέπεμψε τη διαφοράσεΔιαιτησίασύμ φωνα μετιςπρόνοιες τουάρθρου53 τουΠερίΣυνεργατι κών ΕταιρειώνΝόμου(Κεφ.114). *0 Ο Διαιτητής με την απόφαση του με ημερομηνία 5.12.1986,βρήκεπως ολόκληροτοποσό πουβρίσκεταισε πίστη τουαποβιώσανταστολογαριασμό Μονίμων Απο ταμιεύσεων ήτανπληρωτέο στηδιαχειρίστρια τηςπεριου σίαςτουκαιδιέταξετηνκαταβολή του. 15 ΗαπόφασητουΔιαιτητήεφεσιβλήθηκε απότοΤαμιευ τήριο στον Γενικό Διευθυντή και Έφορο Συνεργατικών Εταιρειών και Συνεργατικής Ανάπτυξης κ. Ερωτόκριτο Χλωρακιώτη, σύμφωνα μετις πρόνοιες τουΠερί Συνερ γατικών ΕταιρειώνΝόμου. 20 Με επιστολή τουμεημερομηνία 25.1.1988 οΈφορος κοινοποίησε στη διαχειρίστρια την απόφασητου, σύμφω να μετηνοποία οι μόνιμες καταθέσεις του αποβιώσαντα θα παραμείνουνστοΤαμιευτήριο ωςασφάλειατου παγοποιημένουχρέους,ενόσωτούτουφίσταται. 25 Η αιτήτρια,πουθεώρησε τηναπόφασητουκαθ'ου η αίτηση λανθασμένη νομικά, καταχώρησε, ύστερα από άδειαπουτηςδόθηκε, τηνπαρούσααίτησηγιατηνέκδοση εντάλματος Certiorari γιατηνακύρωσητης μετον ισχυρι σμό ότιο καθ'ουηαίτηση μετοναεπιτρέψει τηνέφεση 30 και να αποφανθείότιοι μόνιμες καταθέσεις του αποβιώ σαντα θαπαραμείνουνωςασφάλεια του παγοποιημένου χρέους εφ'όσον υφίσταταιήτανεσφαλμένη καιότι υπάρ χει νομικό ελάττωμαπουφαίνεταιστοπρακτικό(Errorof 1150 Καβαλλάρη Χ ΑΛΛ. Σαββίδης, Δ. Law ontheface of therecord). 5 Ο καθ'ου η αίτηση έφερε ένσταση στην αίτηση τηςαιτήτριας και ισχυρίστηκε πως στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει "εμφανές νομικό ελάττωμα που ναδικαιολο γεί την έκδοση του διατάγματος" και κατά συνέπεια ηαί τησηπρέπεινα απορριφθεί. Εδώ θαπρέπει νααναφέρωότι ότανάρχισε ηδιαδικα σία ενώπιον του Διαιτητήκαιότανκαταχωρήθηκεηέφεση 10 από την απόφαση του στον Έφορο, ο νόμος που ίσχυε ήταν το Κεφ.114.Μετο νόμο 22/85,που μπήκεσ'εφαρμο γή από την 1η Αυγούστου, 1987, (βλέπε άρθρο 61 του Νόμου22/85,όπως τροποποιήθηκε απότο Νόμο68/87)το Κεφ.114 καταργήθηκε.ΟΝόμοςπου ισχύει σήμερα είναι ο 15 22/85, όπως τροποποιήθηκε,τίποτα όμως απόταδιαλαμ βανόμενα δεν επηρεάζειτηνπαρούσαυπόθεση. Πριν υπεισέλθω στην εξέταση του θέματος,κατά πόσο στην προκειμένη περίπτωση το ένταλμα για Ceritorari μπορεί να εκδοθεί, θα αναφερθώτόσο στις πρόνοιες των 20 κανονισμών όσο και στο περιεχόμενο των αποφάσεων τόσο τουΔιαιτητήόσο καιτουΕφόρου. Οι ειδικοί κανονισμοί του ΣυνεργατικούΤαμιευτηρίου Διδασκάλων Κύπρου Λτδ. περιέχουν μεταξύ άλλων τους πιο κάτωόρους κάτωαπότον τίτλο "Ειδικοί Κανονισμοί 25 Μονίμων ήΥποχρεωτικών Αποταμιεύσεων". "Όροι: 30 (α)Ουδέν μέλοςδικαιούταινααποσύρηταςκαταθέ σεις του προ της αφυπηρετήσεώς του,δικαιούταιόμως να δεσμεύη τα 4/5 του υπ' αυτού κατατεθέντος ποσού ως εγγύησιν δια δάνειον το οποίον θα συνάψη παρά τουΤαμιευτηρίου. (στ) Εις περίπτωσιν θανάτου τουκαταθέτου μέλους, 1151 Σαββίδης,Δ. Καβαλλάρη
(1990)τότε θα καταβάλλεται εις τους κληρονόμους του ή τον διαχειριστήν της περιουσίας του παν εις πίστιν του ποσόν μετά των τόκων μέχρι της τελευταίας καταθέσε ως αφού αφαιρεθούν εκ του εις πίστιν του καταθέτου ποσού οιαδήποτε χρέη του προς το Συνεργατικόν Ταμιευτήριον Διδασκάλων Κύπρου Λτδ." Στην απόφασητου Διαιτητή πουορίστηκε σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου53 του Περί Συνεργατικών Εται ρειών Νόμου, Κεφ.114, γίνεται αναφοράστους πιο πάνω όρους και, με βάση την ερμηνεία που τους δίνει, κατέληξε στα πιο κάτωσυμπεράσματα. 5 ι " "Μετά από λεπτομερή μελέτηκαι σε βάθος ανάλυση των ως άνω νομικών και πραγματικών στοιχείων της διαφοράς έχομεν καταλήξει στα εξής συμπεράσματα: (α) Η Σύναψηδανείου μεταξύ του αποβιώσαντος Π. 15 Καβαλλάρη και του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου συνι στά χωριστή νομική σύμβαση με δικούς της όρους. (β) Η υποχρέωση μονίμων αποταμιεύσεων συνιστά χωριστή υποχρέωση του μέλους ανεξάρτητα απότησύ ναψηδανείου. (γ) Ηυποχρέωση εξοφλήσεως τουπαρόντος δανείου ανεστάλη δια της αναδρομικής παγοποίησής του από το 1974 μετοΝ24/
- (δ) Η εξασφάλιση της αποπληρωμής του δανείου έγινε με χωριστή σύμβαση υποθήκης ακινήτου περιου- 25 σίας που συνεχίζει να υφίσταται αλλ' η εκτέλεση της διά πώλησης έχει επίσης ανασταλεί απότοΝόμο. (ε) Οι Ειδικοί Κανονισμοί στην υποπαράγραφοστ. σελ.18 σχετικά με τις μόνιμες αποταμιεύσεις αναφέ ρουν ότι καταβάλλονται οι αποταμιεύσεις στους κλη- 30 ρονόμους 'αφού αφαιρεθούν εκ του εις πίστιν του κα ταθέτου ποσού οιαδήποτε χρέη του προς το Ταμιευτήριον..' 1152 2( * 1 ΑΛΛ. 5 Καβαλλάρη Σαββίδης, Δ, Οι λέξεις αφούαφαιρεθούνοιαδήποτεχρέηκαιιδιαίτε,ραηλέξη'χρέη'ασφαλώςερμηνεύεται σανχρέη απαιτη τά και εισπρακτέα δυνάμενα να εισπραχθούν,και να αφαιρεθούν κατά τον ουσιώδη χρόνο της καταβολής των μονίμωναποταμιεύσεων. Στην παρούσα περίπτωση το χρέος δεν είναι ούτε απαιτητόν ούτε εισπρακτέον εφ' όσον το δικαίωματου πιστωτήγιαείσπραξηέχειανασταλεί. 10 15 20 25 30 (στ) Οι ειδικοί κανονισμοί είναι οι κανονισμοί της Συνεργατικής αυτής Εταιρείας οι οποίοι ενεγράφησαν υπό του Εφόρου κατά την εγγραφήτης Εταιρείας σύμ φωνα μεταάρθρα 7και8τουΝ 28/
- Το κάθεμέλος είναι υποχρεωτικάμέτοχον τηςΕται ρείας σύμφωνα με το άρθρο 5(ε) των ειδικών κανονισμών σελ.6, 'ΜΕΛΗ'. Από τη στιγμή που κάποιος γίνε ται μέλος υπόκειται στις υποχρεώσεις και έχει τα δικαιώματα πουαπορρέουναπότουςκανονισμούς. (ζ)Το γεγονός ότι δεν μπορεί να αφαιρεθεί απότις καταθέσεις πληγέντος ή εκτοπισμένου οφειλέτου οιονδήποτε χρέος προς την εταιρεία λόγω των προνοιών του Ν24/79 καταδεικνύεται και ενισχύεται από το Ν 54/79ο οποίος κατήργησε την προηγουμένωςυπάρχουσαν πρόνοιαν περί συμψηφισμού χρεών καικαταθέσε ων Ν.46Α78 από.τους,καταθέτες εκτοπισθεισών συνεργατικών εταιρειών- και/ περιόρισε τη δυνατότητα συμψηφισμού'μόνο, σεπεριπτώσεις μη εκτοπισμένων ή μηπληγέντων κάταθετών·και τούτο γιατί προηγήθηκεη θέσπιση του Ν24/79ο'όποίος αναστέλλει την είσπραξη χρεών απόεκτοπισμένους ήπληγέντες οφειλέτες. 6.ΑΠΟΦΑΣΗ Με βάσητα πιο πάνωκαι την ορθή ερμηνεία τηςυπο παραγράφου στ. σελ.18των Εδικών Κανονισμών τουΣυ νεργατικούΤαμιευτηρίου Διδασκάλων ΚύπρουΛτδ., απο φασίζωως εξής; * 1153 Σαββί6ης,Δ. Καβαλλάρη
(1990)"Οι εναγόμενοι να καταβάλουν στην ενάγουσα ολό κληρο το ποσό πουβρίσκεται εις πίστιν του αποβιώσα ντος Παναγιώτη Καβαλλάρη στον λογαριασμό Μονί μων Αποταμιεύσεων." Η πιο πάνω απόφασηεφεσιβλήθηκε απότοΤαμιευτήριο στον Έφορομετουςπιοκάτωλόγους: 5 "
- Ο έντιμος διαιτητής προέβη σε λανθασμένη εφαρμογήκαι/ήερμηνεία των ειδικών κανονισμών του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Διδασκάλων Κύπρου Λτδ., και/ήτου όρου 'Χρέη'πουαναφέρεταιστησελίδα 10 18(στ)των κανονισμών.
- Ερμήνευσε εσφαλμένα και/ή παραγνώρισε τη φύσηκαι τηνομική σημασία της σύμβασης μεταξύ των εφεσειόντων αφ' ενός καιτουαποβιώσαντα Παναγιώτη Καβαλλάρη,ηοποίαπηγάζειαπότογεγονός ότι οαπο- 1 5 βιώσας ήτανμέλοςτουΤαμιευτηρίου μεόλατα δικαιώ ματα και υποχρεώσεις που καθορίζονται στους ειδι κούς κανονισμούς.
- Ηδιαιτητική απόφασηείναι νομικά λανθασμένη καιοδηγεί σε άτοπααποτελέσματα.
- Αντελήφθηκε και/ήεφάρμοσε εσφαλμένα την έν νοια της αναστολής των χρεών όπωςκαθορίζονται στο Νόμο24/
- Οι ειδικές διατάξεις των κανονισμών που αφο ρούν τις μόνιμες καταθέσεις συνθέτουν τους όρους 25 μιας ξέχωρης σύμβασης, όπως δέχεται καιο Διαιτητής, αλλά δεν έλαβε υπ' όψη του το γεγονός ότι το αληθές νόημα και/ή νομική σημασία των διατάξεων τούτων είναι ότι οι καταθέσεις αυτές αποτελούν εγγύηση προς το Ταμιευτήριο για την εξόφληση όλων των χρεών του 30 αποβιώσαντα πριν την απόσυρση των καταθέσεων και ότι:(α)Ονόμος24/79δενεπηρεάζειτις εγγυήσεις, και 1154 1ΑΛΛ. 5 Καβαλλάρη
(1990)(β)ΌτιτοΤαμιευτήριο δεν απαιτείαπότηδιαχειρί στρια την καταβολή των παγοποιημένων οφειλών του αποβιώσαντα, αλλά σε περίπτωση επιθυμίας της για απόσυρση θα πρέπει η ίδια οικειοθελώς να εξοφλήσει πρώταταχρέητου αποβιώσαντα." Στην απόφαση του οΈφοροςκαταλήγει σταπιοκάτω συμπεράσματα: !0 15 20 25 30 35 "Σύμφωναμετονόρο (α)στησελίδα 17των Ειδικών Κανονισμών του Ταμιευτηρίου που διέπουν τις μόνιμες καταθέσεις,ταμέλη τουΤαμιευτηρίου δενδικαιού νται να αποσύρουν (ενόσω είναι μέλη)τις μόνιμες κα ταθέσεις τους. Στη συνέχεια όμως του όρου (α) για διευκόλυνση των μελών, αναφέρεται ότι τα μέλημπο ρούν να συνάψουν δάνειο από το Ταμιευτήριο και να προσφέρουν ως εγγύηση τα4/5 των μονίμων καταθέσε ωντους. Ταμέλη βέβαιαμπορούν να'συνάψουν καιάλλαδά νεια από το Ταμιευτήριο σύμφωνα με τον Κανονισμό αρ.19 (σελ.10).Το κάθε δάνειο έχει τη δική τουασφάλεία και η ασφάλεια αυτή είναι ένας από τους όρους κάθε γραμματίου (σύμβασης). Το υπό αναφορά χρεω στικό γραμμάτιο,αρ.8978ημ.4.4.72,για ασφάλεια του οποίου τοΤαμιευτήριο κατακρατείτις μόνιμεςκαταθέ σειςτου εφεσίβλητου, έχειωςασφάλειαυποθήκη ακίνητα σύμφωνα με τον όρο 7 τουγραμματίουκαι τουποθηκευτήριο αρ. Υ 207/72 του Κτηματολογίου Κε ρύνειας. Τα ακίνητα, που είναι ασφάλεια του χρέους, θαπαραμείνουνυποθηκευμένακαισύμφωνα μετιςδια τάξεις του Περί Ανακουφίσεως Οφειλετών (ΠροσωριναίΔιατάξεις) άρθρα3και5δεν μπορούν να μεταβιβα στούν ήνα επιβαρυνθούν απότο χρεώστη. Έτσι κατα λήγουμε στο συμπέρασμα ότι με βάσητις πρόνοιες του όρου (α) των μονίμων καταθέσεων στη σελίδα 17, οι μόνιμες καταθέσεις δεν είναι, ούτε πρέπει να θεωρούνται, ως ασφάλεια (εγγύηση) του ενυπόθηκου γραμμα τίου αρ.8978 ημ. 4.4.72. 1155 Σαββίδης,Δ. Καβαλλάρη
(1990)Στην παράγραφο 5(ζ) της αποφάσεως του Διαιτητή αναφέρεται ότι, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου 54/79ο οποίος τροποποίησε τοΝόμοπερί Καταθέσεων εις Εκτοπισθείσας Συνεργατικός Εταιρείας (Ν.46/78), δεν μπορεί να αφαιρεθείαπότις καταθέσειςεκτοπισμέ- 5 νου οφειλέτου οποιονδήποτε χρέος του προς την Εται ρεία. Ο νόμος όμως αυτός ψηφίστηκε για να ρυθμίσει τον τρόπο αποπληρωμήςτων προπολεμικώνκαταθέσε ων στις εκτοπισθείσες μόνο Συνεργατικές Εταιρείες, οι οποίες λόγω της τουρκικής εισβολής απώλεσαν μεταξύ 10 άλλων και τα κεφάλαιατους και δεν είναι σε θέσηνα αποπληρώσουν τις καταθέσεις αυτές. Στην παρούσα υπόθεση η εφεσείουσα Συνεργατική Εταιρεία δεν είναι εκτοπισθείσα και οι διατάξεις των νόμων 46/78και 54/ 79 δεν δύνανται να εφαρμοστούν και θα μπορούσε η 15 Εφεσείουσα Εταιρεία να προβεί σε συμψηφισμό των μονίμων καταθέσεων του εφεσίβλητου με τα χρέη του. Όπως αναφέρθηκε όμως προηγουμένως, το χρέος του εφεσίβλητου είναι προπολεμικό και το δικαίωμα της εφεσείουσας εταιρείας (πιστωτή) για είσπραξητου χρέ- 20 ους τούτου αναστέλλεται σύμφωνα μετις διατάξειςτου άρθρου 3 του Περί Ανακουφίσεως Οφειλετών Νόμου (Ν.24/79). Εφαρμόζοντας όμως τις πρόνοιες του όρου (στ) στη σελίδα 18 των Ειδικών Κανονισμών της για τις Μόνιμες Καταθέσεις η εφεσείουσα Εταιρεία δεν 25 μπορεί να αποπληρώσει στην εφεσίβλητο τις μόνιμες καταθέσεις του αποθανόντοςσυζύγου της ενόσω υπάρ χει το χρέος του έστω και παγοποιημένο. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του όρου (στ)στησελίδα 18οι μόνιμεςκα ταθέσεις θεωρούνται ότι είναι γενική εγγύηση για 30 οποιοδήποτε χρέος του αποθανόντοςμέλους. Αποφασίζεται όπως οι μόνιμες καταθέσεις παραμεί νουν στην Εταιρεία ως ασφάλεια του παγοποιημένου χρέους,ενόσω τούτουφίσταται. Η έφεση γίνεται δεκτή." 35 Η εξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου να εκδίδει εντάλματα (prerogative orders) αναγνωρίζεται από την •1156;,. , 1ΑΛΛ. Καβαλλάρη Σαββίδης,Δ. παράγραφο 4 του Άρθρου 155 του Συντάγματος το οποίο προνοείτα ακόλουθα: 5 "4. Το Ανώτατον Δικαστήριον έχει αποκλειστικήν δικαιοδοσίαν να εκδίδη εντάλματα της φύσεως του habeas corpus, mandamus,prohibition, quo warranto και certiorari." Οι περιπτώσεις στις οποίες το Δικαστήριο ασκώντας τη διακριτικήτου εξουσία προβαίνει στην έκδοση εντάλ ματος certiorari' έχουν καθιερωθεί νομολογιακά από το 10 Ανώτατο Δικαστήριο. Χαρακτηριστικό είναι το πιοκάτω απόσπασμα στην απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση Christofi& Others v. Iacovidou
(1986)1 C.L.R. 236 στη σελ.246: 15 20 "Certiorari exists to correct error of law where revealed on the face of an order or decision, or irregularity, or absence of, or excess of, jurisdiction where shown. The control is exercised by removing 'an order or decision, and then by quashing it - (Per Lord Justice Morris in R. v. Northumberland Compensation - Appeal Tribunal,ex-parte Shaw [1952] 1 K.B.338, at p.357)." (Σχετική είναι μεταξύ άλλων και η απόφασητης Ολο μέλειας στην υπόθεση In re Kakos
(1985)1 C.L.R. 250 στη σελ.256). 25 Και στις δυο πιο πάνω αποφάσεις γίνεται αναφορά στην Αγγλική απόφαση R. v. Northumberland Com pensation Appeal Tribunal [1951} 1 All E.R.268 στο ratio decidendi της οποίας αναφέρονται τα ακόλουθα στη σελ.269: 30 "(ii) as the tribunal had stated on the face of the order the grounds on which they hadmade it and as if appeared that in law those grounds were not such as to warrant the decision to which they had come, certiorari would issue to remove the order into the High Court to be quashed." 1157 Σαββίδης,Δ. Καβαλλάρη
(1990)Στην παράγραφο 7 της ενόρκου δηλώσεως του Διευθυ ντήτουΣυνεργατικού Ταμιευτηρίου ΔιδασκάλωνΚύπρου αναφέρονται ταακόλουθα: "Η απόφαση του εφόρουήταν μέσασταπλαίσιατης νόμιμης διακριτικής δικαιοδοσίας του η οποία είναι ανέλεγκτησύμφωνα μετοάρθρο53
(3)τουΠερί Συνερ γατικών ΕταιρειώνΝόμου Κεφ.114καιτουΝ.28/59." 5 (Προφανώς η αναφορά στο άρθρο53
(3)δενείναιορθή και ηορθήαναφορά θαέπρεπεναήταν στο άρθρο 53Α
(2)τουΝόμου). Το κατά πόσο ηαπόφασητου Εφόρου σύμφωναμετο άρθρο 53Α του Κεφ. 114 είναι ανέλεγκτη με ένταλμα Certiorari έχει εξετασθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεσηPapayiannis v. TheRegistrarofCo-operative CreditSocieties of the GreekCommunalChamber
(1965)1 1 5 C.L.R.263 στην οποία ο τότεΔικαστήςτουΑνωτάτουΔι καστηρίου Βασιλειάδης είπε τα ακόλουθα στις σελ.271, 272: "The competence of this Court to grant the remedy sought by the present proceedings emanates from 20 section 9 of theAdministration of Justice (Miscellaneous Provisions) Law, No.33 of
- And it originates in Article 155.4 of the Constitution and section 19 of the Courts of Justice Law, No.14of
- Theprinciples guiding theexercise of suchjurisdiction 25 have been considered in numerous cases in England (where proceedings of thisnatureoriginated) andin some cases in Cyprus dealing with prerogative writs. I shall only refer to the General Councilof Medical Education and Registration of the United Kingdom v. Spackman 30 D943] 2 All E.R. p.337; Hussein Shefik v. TheFirst Limassol Co-OPerative Savings Bank Ltd.
(1953)19, C.L.R.p.244; Lambrianides v. Mavrides
(1958)23 C.L.R. p.49; andtheApplication by theAttorney-General of the Republic in the matter of an order for maintenancemade 35 1158 10 1 ΑΛΛ. 5 10 15 Σαββίδης Δ. Καβαλλάρη in the District Court of Larnaca,andPanayiotis Christou 1962 C.L.R. 129 where certiorari proceedings were discussed and applied in the exercise of (the High Court's) supervisory jurisdiction and controlling powers over inferior courts' and over persons having legal authority to determine questions affecting the rights of citizens and having the duty to act judicially'. InHussein Shefik' s case (referred to by both sides) an arbitrationdecision under section 53 of the Co-operative Societies Law (Cap. 114) was the main subject-matter before the Court. Here, there is no doubt that the dispute between the applicant and the Co-operative Society was a matter which properly fell within the statutory arbitration provided in section 53. And, as said in Shefik' s case (p.246 top) such arbitration is subject to control by prerogative orders." Μεβάση ταπιοπάνωβρίσκω πωςσε περίπτωση εμφα νούς νομικού λάθους (error of law apparent on the face of 20 therecord)οι αποφάσειςτου ΕφόρουΣυνεργατικών Εται ρειών και ΣυνεργατικήςΑνάπτυξης σε εφέσειςδιαιτησίας υπόκεινται στον έλεγχο του Δικαστηρίου με ένταλμα "certiorari". ι Έρχομαι τώραστην ουσίατηςυπόθεσης. 25 Το θέμα που εγείρεται στην προκειμένη περίπτωση είναι κατά πόσο η ερμηνεία που δόθηκε από τον Έφορο στους σχετικούς κανονισμούς είναι ορθή και αν η ερμη νεία των κανονισμών αυτών αποτελεί νομικό θέμα ώστε εσφαλμένη ερμηνεία τους να αποτελεί εμφανές νομικό 30 λάθοςπουναεπιτρέπειτην έκδοσηεντάλματος certiorari. Όσον αφορά το τελευταίο σημείο θεωρώ αρκετό να κάνω αναφορά στο Chitty on Contracts 25η έκδοση,Τόμος 1ος,παράγρ.767,σελ.421όπουαναφέρονται ταπιοκάτω: "Theconstruction of written instruments is a question 1159 Σαββίδης, Δ. Καβαλλάρη
(1990)of mixedlaw and fact. Construction becomes a question of law as soon as thetrue meaning of thewords in which an instrument has been expressed and the surrounding circumstances, if any,havebeen ascertained asfacts." Μεβάση ταπιοπάνωκαταλήγωστοσυμπέρασμαότι η 5 εσφαλμένη ερμηνεία ενός εγγράφου εμπίπτει στην έννοια τουνομικούλάθους. Στην προκειμένη περίπτωση ο Έφοροςκατέληξε στο συμπέρασμαότι,μεβάση τιςρητέςπρόνοιεςτηςπαραγρά φου (στ) στη σελ.18 των Κανονισμών του Συνεργατικού 10 Ταμιευτηρίου Διδασκάλων Κύπρου Λτδ., στο οποίο έχω ήδη κάμει αναφορά,πριν καταβληθεί οποιοδήποτε ποσό καταθέσεων έπρεπε να αφαιρεθούν από το ποσό αυτό "οιαδήποτε χρέη τουπρος το ΣυνεργατικόνΤαμιευτήριον Διδασκάλων ΚύπρουΛτδ." 15 Οι πρόνοιες του πιο πάνω κανονισμού είναι σαφείς και ρητές. Ο Έφορος καταλήγοντας στην απόφασητου αναφορικά με την εφαρμογήτου εν λόγω κανονισμού δεν παρερμήνευσε με κανένα τρόπο τις πρόνοιες αυτές ούτε προσπάθησε να δώσει οποιαδήποτε άλλη ερμηνεία εκτός 20 απόαυτήπουρητάαναφέρεταιστους Κανονισμούς. Κατά συνέπεια το στοιχείο της εσφαλμένης ερμηνείας δεν ευ σταθεί. Υπήρξεισχυρισμός εκμέρουςτουευπαίδευτου δικηγό ρου της αιτήτριας ότι ο Έφορος αγνόησε, ή εφάρμοσε 25 εσφαλμένα, το Νόμο 24/79 με τον οποίο παγοποιούνται χρέη εκτοπισμένων προ της Τουρκικής εισβολής. Κατά την εκδοχήτης αιτήτριας,σύμφωνακαι μετο εύρηματου Διαιτητή, το ενυπόθηκο χρέος του αποβιώσανταπαγοποιήθηκε αναδρομικάαπότο 1974 με το Νόμο24/79,και 30 εφόσονη αποπληρωμή τουχρέουςείναιεξασφαλισμένη με υποθήκηπουσυνεχίζει ναυφίσταταιαλλάη εκτέλεση της με πώληση έχει ανασταλεί, δεν αποτελεί χρέος απαιτητό και κατά συνέπεια οι πρόνοιες του κανονισμού (στ) δεν τυγχάνουν εφαρμογής. 35 1160 1 ΑΛΛ. 5 Καβαλλάρη Σαββίδης,Δ. Όπως έχω ήδηαναφέρει, σύμφωνα με τον κανονισμό (στ), καταθέσεις δεν καταβάλλονται στους διαχειριστές αποβιώσαντος καταθέτουπαρά αφούαφαιρεθούν "εκ του εις πίστιν τουκαταθέτουποσού,οιαδήποτεχρέητουπρος to Συνεργατικόν Ταμιευτήριον Διδασκάλων Κύπρου Λτδ." (η υπογράμμισηείναιδική μου). Οιπρόνοιες τουΚανονισμού (στ)αποτελούν πρόσθετη εγγύηση γιαχρέηοφειλόμενα απότον καταθέτη.ΟΝόμος 24/79,ο οποίος αναστέλλει και παγοποιεί την πληρωμή 10 χρεών εκτοπισμένων προσώπων που συνάφθηκαν πριν τηνΤουρκική εισβολή, δεν περιέχει πρόνοιες πουνααπε λευθερώνουν τις εγγυήσεις που σχετίζονται με τα χρέη αυτά με τρόπο που αφενός να παγοποιεί τα χρέη και να αναστέλλει τα δικαιώματα των πιστωτών να απαιτούν 15 εξόφληση τους και αφετέρου να ελευθερώνει τις εγγυή σεις. Μεβάσηταπιο πάνωκαταλήγωστοσυμπέρασμα πως η αιτήτριααπέτυχενααπόδειξητηνύπαρξηεμφανούςνο μικού λάθους (error of law apparent on the face of the 20 record) και επομένως η αίτηση αποτυγχάνει καιαπορρί πτεται. Κάτω από τα περιστατικά της υπόθεσης δεν κάμνω διαταγήγιαέξοδα. Αίτησηαπορρίπτεταιχούρίςέξοδα. 1161