(1990)21Φεβρουαρίου,1990 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Mrrife] ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΑΙ ΑΔΕΛΦΟΣ ΛΤΔ. ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Ενάγοντες, ν. SEA DOLL MARINECOMPANY LIMITED, Εναγομένων, (Υπόθεση Ναυτοδικείου Αρ. 157/84). Φορτωτική —Αποδεικτική αξία — Αναφορά στο φορτωθέν βάρος των εμπορευμάτων, αλλά με προσθήκη ρήτρας ότι το "βάρος άγνωστο" — Δεν αποτελεί ούτε καν εκ πρώτης όψεως μαρτυρία για το φορτωθέν βάρος. Πολιτική Δικονομία — Δικόγραφα — Ισχυρισμός στην ΈκθεσηΑπαιτήσεως — θεωρείται παραδεκτός, εκτός αν αντιμετωπισθεί με ρητή ήσιωπηρή άρνηση. Η υπόθεση της ενάγουσας είναι ότι οι εναγόμενες δενπαρέδω σαν σ' αυτήν,που ήτανκάτοχοςτηςσχετικής φορτωτικής,ολόκλη ρητην ποσότητα στριφτού σιδήρου,που είχε φορτωθεί στο πλοίο SEA DOLL2στην Αγγλίαν προςμεταφοράνστηΛεμεσό. 5 10 Η ενάγουσα απέδειξε το βάρος του σιδήρου, που πραγματικά είχε εντέλειπαραδοθείσ' αυτήν,αλλ'επειδή: α) Δεν προσεκόμισε μαρτυρία σχετικά με την ποσότητα, που είχε φορτωθεί στο πλοίο, εκτός απότην φορτωτική,που ανέφερε μεν την ποσότητα,αλλά περιλάμβανεκαι την ρήτρα "βάροςάγνω στο",και .,. 1 3 β)Το Δικαστήριο δεν δέχθηκετηνάποψηότι ο ισχυρισμός στην Έκθεση Απαιτήσεως για την φορτωθείσα ποσότητα ήταν παραδε κτός, γιατί δεν έγινε αντικείμενο αρνήσεως στην Υπεράσπιση, η 20 αγωγήαπορρίφθηκεμεέξοδα. Ηαγωγή απορρίπτεται μεέξοδα. Αγωγή. Αγωγήγια το ισάξιον εις Κυπριακόννόμισμα7,401.38 δολλαρίων Ηνωμένων Πολιτειών ως αποζημιώσεις και/ή 25 118 1 ΑΛΛ. Νικολάου&Α/φόςΧΛ.v. Sea Doll απώλεια και/ή καταστροφήν και/ή μη παράδοση 34,960 κιλών στριφτού σιδήρου οικοδομής, μέρος φορτίου σιδή ρου που φορτώθηκε στο πλοίο "Sea Doll" για μεταφορά απόQueenboroughστηΛεμεσό. 5 Λ. Μαρκίδης, νιατουςενάγοντες. Α. Χαβιαράς, για τουςεναγομένους. Cur. adv. vult. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφα ση: Οι ενάγουσες εταιρείες με την παρούσααγωγήτους 10 αξιούν εναντίον τηςεναγόμενης εταιρείαςταακόλουθα: 15 20 25 30 "Α. Ως Ιδιοκτήται των κατωτέρω εμπορευμάτων και/ή ωςνόμιμοικάτοχοι δι*εκχωρήσεως, οπισθογραφήσεως και/ή άλλως της κατωτέρω μνημονευομένης φορτωτικής αξιούντο ισάξιον εις Κυπριακόν νόμισμα 7,401.38Δολλαρίων Ηνωμένων Πολιτειών ως αποζη μιώσειςκαι/ή άλλως διατηναπώλειαν και/ήκαταστρο φήνκαι/ήμηπαράδοσιν34,960 Κιλών ΣτριφτούΣιδή ρου Οικοδομής, ποσότητος η οποία απετέλει μέρος φορτίου σιδήρου φορτωθέντος κατά ή περί την 25.5.1983 επί του υπό Κυπριακήν Σημαίαν πλοίου M.V. "SEA DOLL2" ιδιοκτησίας των εναγομένων δια μεταφοράν του από QUEENBOROUGH εις ΛΕΜΕΣΟΝ δυνάμει φορτωτικής ημερομηνίας 25.5.1983. Η ενλόγωαπώλεια και/ήκαταστροφήκαι/ήη μηπαράδοσις των ρηθέντων 34.960ΚιλώνΣτριφτούΣιδήρουΟι κοδομής ωφείλετο εις παράβασινσυμβάσεως και/ή κα θήκοντος εν σχέσει με την μεταφοράν των εν λόγω εμπορευμάτων δια θαλάσσης και/ή εις ιδιοποίησιν (CONVERSION) και/ή εις αμέλειαν των εναγομένων και/ή προσώπων διατηναμέλειαν των οποίων ευθύνο νταιοι εναγόμενοι. Β. Περαιτέρωήάλληνθεραπείαν. 119 Χρνσοστομής,Δ. Νικολάου&Α/φόςκ.α.v. Sea Doll
(1990)Γ. Νόμιμοντόκον. Δ. Έξοδατηςπαρούσηςαγωγής." Έχεικαταστείκοινήβάσηπωςστις25.5.83 η Αγγλική Εταιρεία Harlow & Jones Ltd φόρτωσε επί του πλοίου M.V. "Sea Doll 2", υπόΚυπριακή σημαία,πουείναι ίδιο- ^ κτησία της εναγόμενης εταιρείας,ποσότηταστριφτού σι δήρουοικοδομής γιαμεταφοράτουαπότο Queenborough τηςΑγγλίας στηΛεμεσό. Ησχετική φορτωτική,τεκμήριο 1, εκδόθηκετηνίδια μέρα. Το πιοπάνωπλοίο μεταπιοπάνωεμπορεύματακα- 10 τάπλευσε στο λιμάνι της Λεμεσούκαι απότις8-10.6.83 συμπληρώθηκε η εκφόρτωσηκαιταπιοπάνωαναφερόμε να εμπορεύματα παραδόθηκανστις ενάγουσες εταιρείες πουήτανοι ιδιοκτήτριες. Είναι ηυπόθεσητων εναγουσών εταιρειών πωςηπο- 15 σότητα σιδήρουπουπαραλείφθηκεήτανελλειπήςκατά 13 δέματα συνολικού βάρους 34,960 κιλών. Η αξίακατά τόνο συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων στο ποσό των £105.- και δεδομένου πως 1,000 κιλά ισούνται με ένα τόνο, πολλαπλασιάζοντας τους 34.96 τόνους σιδήρου, 20 που κατ' ισχυρισμό ξεφορτώθηκαν από το πλοίο, μετο συμφωνηθέν ποσό των £105,καταλήγουμεστο ποσότων £3,670.80,πουαποτελείτοποσότηςαξίωσηςτων εναγου σών εταιρειών. 25 Εκτός απότην πιο πάνωσυμφωνία όσον αφορά την αξία του σιδήρου κατάτόνο, παρουσιάστηκε εκσυμφώ νου,κατάτην έναρξητηςακροαματικήςδιαδικασίας, επι στολή της ενάγουσας εταιρείας 1 προς την εναγόμενη εταιρεία ημερ.27.1.84, τεκμήριο 2, όχι για απόδειξητου 30 περιεχομένου της,αλλά για νακαταδειχθείπωςδιαβιβά στηκε σχετικήαπαίτησητης εταιρείαςαυτήςπριναπότην έγερσητης αγωγής. Η εναγόμενη εταιρεία αρνείται την ισχυριζόμενη ελλειπή παράδοση. Επίσης εγείρει το νομικό θέμαπως αν 35 120 1 ΑΛΛ. 5 Νικολάου&Α/φόςκ.α.v. Sea Doll Χρυσοστομής,Δ. αποδειχθεί το ισχυριζόμενο έλλειμμα, οι ενάγουσες εται ρείες δεν δικαιούνται το ποσό των £105.- κατά τόνο, αλλά ποσό που δεν θαπρέπει να υπερβαίνει τις £100.κατάδέσμησιδήρου, σύμφωναμεταHagueRulesκαι/ή με το παράρτημα τουΠερί Μεταφοράς Αγαθών διάθαλάσ σηςΝόμου,Κεφ. 263,άρθροIV, Παράγραφος5. Οι ενάγουσες εταιρείες γιανααποδείξουντηνυπόθε σητους, κάλεσανδύοζυγιστές τουΔήμουΛεμεσού,Μ.Ε.1 Αριστόδημο ΑποστόλουκαιΜ.Ε.3 Γεώργιο Χρίστου,που 10 ζύγισαν τοφορτίοσιδήρουτωνεναγουσών εταιρειών στη γεφυροπλάστιγγα του Δήμου Λεμεσού,που είναι εγκατε στημένη στο λιμάνι της Λεμεσού. Επίσης κάλεσαν το Μ.Ε.2 Κωστάκη Λυσανδρίδη, διευθυντή εκτελωνίσεων καιμεταφορώντηςεταιρείαςSalamis Tours Ltd. 15 Οι δύοζυγιστές τουΔήμου Λεμεσούδίδοντας μαρτυ ρία περιέγραψαντηδιαδικασίαζύγισης καιτοντρόπομε τον οποίο εργάζονταιγια να εξεύρουν το καθαρό βάρος τωνεμπορευμάτων καθώς επίσηςκαιτοσυνολικό. Σχετι κάείναιταέγγραφα τεκμήρια5,5Α,5Β και5Γ,σταοποία 20 καταγράφτηκαν από τους πιο πάνω μάρτυρες λεπτομέ ρειες της κάθε ζύγισης, εξάχθηκε το καθαρόβάρος και βρέθηκε το συνολικό βάροςτου σιδήρου των εναγουσών εταιρειών που ξεφορτώθηκε από το πλοίο και παραλή φθηκε απ' αυτές. Τοβάρος αυτό ήταν34,960κιλά. Σχετι25 κάείναικαιταπιστοποιητικάτουΔήμου,τεκμήρια3 και 4, στα οποία καταγράφεταιησυνολικήποσότητα του σι δήρου πουζυγίστηκε. Ο Μ.Ε.2 Κωστάκης Λυσανδρίδης ανάλυσε τοντρόπο με τον οποίο γίνεται απότον Σημειωτή τους ο έλεγχος των εμπορευμάτων πουεκφορτώνονταιαπόταπλοίακαι 30 χην επαλήθευση που πραγματοποιεί, συγκρίνοντας την ποσότητατων εμπορευμάτωνπουξεφορτώνονται απότα πλοία με την ποσότητα των εμπορευμάτων πουζυγίζο νται. Ομάρτυραςαυτόςεπίσης ανάφερεπως η εταιρεία SalamisTours Ltdενεργούσε από μέρους των εναγουσών 35 εταιρειώνκαιμέσω τουΣημειωτήτους ελέγχθηκε η ποσό121 Χονσοστομής,Δ. Νικολάου &Α/φόςκ.α.v. Sea Doll
(1990)τητασιδήρου που εκφορτώθηκεκαιακολούθως διενεργή θηκεη εκτελώνισηκαιηπαράδοσητουφορτίουστους πα ραλήπτες. Τέλος ο μάρτυρας παρουσίασε την επιστολή τεκμήριο 6,πουστάληκε στους αντιπρόσωπουςτηςεναγο μένης εταιρείαςNakufreight LtdαπότηSalamisTours Ltd, 5 με την οποία τους πληροφόρησαν για την ελλειμματική παράδοσηκαι κατέστησαν την εναγομένη εταιρείαυπεύ θυνη. Η εναγομένη εταιρεία κάλεσετρεις μάρτυρες γιανα αποδείξει απώλεια πρωτοτύπωνεγγράφωνγιαναμπορέ σει να παρουσιάσει φωτοτυπίες καικατ'ακολουθίαπρο φορική μαρτυρία που ναβασίζεται σε στοιχεία πουανα φέρονται στις πιο πάνω φωτοτυπίες. Το Δικαστήριο με ενδιάμεση απόφασητου δεν αποδέχθηκε τις φωτοτυπίες και επομένως ημαρτυρίαγιατην εναγομένη εταιρείαδεν 15 προχώρησε επίτηςουσίας. Λαμβάνοντας υπόψη την ολότητα της ενώπιον μου μαρτυρίας, ευρίσκω πως οι μάρτυρες των εναγουσών εταιρειών είπαντην αλήθεια,είναι αξιόπιστοι καιμπορώ ναβασιστώστην ολότητα τηςμαρτυρίαςτους. 20 Από τη μαρτυρία αυτήπου έχω αποδεχθεί, ευρίσκω ότι η ποσότητα σιδήρου που ξεφορτώθηκε και παραλή φθηκε απότις ενάγουσες εταιρείες ήταν 34,960κιλά και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, για οποιοδήποτε λόγο,πως ξεφορτώθηκε απότο πλοίο της εναγόμενης εταιρείας με- 25 γαλύτερη ποσότητα, που όμως δεν πέρασε για ζύγισμα απότηγεφυροπλάστιγγα τουΔήμου Λεμεσού. Το επόμενο ερώτημα πουεγείρεται είναι ανηποσότη τα που παραλήφθηκε ήταν ελλειμματική. Πάνωσ' αυτό το θέμα, από πλευράς εναγουσών, η μόνη μαρτυρία που 30 υπάρχει προέρχεται από τηφορτωτική,στην οποίαανα φέρεται αναλυτικά και συνολικά ο αριθμός των δεσμών και του βάρους. Συνολικά οι δέσμες είναι 752 και το βάρος 1664.300ΜΤόνοι. Είναιηθέσητων εναγουσών πωςη αναφερομένηστη 122 35 1 ΑΛΛ. 5 Νικολάου&Α/φόςΧΛ.v. Sea Doll Χρυσοατομής,Δ. φορτωτικήποσότητα είναι παραδεκτό απότην εναγομένη πως φορτώθηκεστοπλοίο,γιατίέναςτέτοιος ισχυρισμός γίνεται στην Αναφοράτωνεναγουσών στιςπαραγράφους 2 και 3και η εναγόμενη εταιρεία, με την Απάντηση της, δεναρνήθηκετους ισχυρισμούς αυτούς. Ηθέση του δικηγόρου της εναγομένης εταιρείας είναι πως στη φορτωτική αναφέρεται, μεταξύ άλλων, πως τα εμπορεύματα φορτώθηκαν στο πλοίο "in apparent good order and condition, weight, measure, marks, numbers, 10 quality, contents and value unknown " και πως τούτο αναφέρεταιστην παράγραφο3της Απάντησης. Κατά συ νέπεια,γίνεται ηεισήγησηπως ηεναγόμενη εταιρεία δεν παραδέχεταιδιάτηςσιωπής τηςτοβάροςτωνεμπορευμά των που φορτώθηκαν,όπως τούτο αναφέρεταιστη φορ15 τωτικήκαικάτωαπ' αυτέςτιςσυνθήκες υποβάλλεταιπως το σημείο τούτο θαέπρεπενααποδειχθεί απότιςενάγου σες εταιρείες,πράγμαόμωςπουδεν έγινε. Είναι καθιερωμένη αρχή πως ένας ισχυρισμός στην Έκθεση Απαιτήσεως αν δεν αντιμετωπισθεί με ρητή ή 20 συμπερασματική άρνησηήαν δεν αναφερθεί πως δεν γί νεται αποδεκτός στην Υπεράσπιση του αντιδίκου,θεω ρείται ότι ο ισχυρισμός αυτός είναι παραδεκτός. (Βλ. Δ.19, Θ.13 των παλαιών Αγγλικών Δικαστικών Θεσμών, που αναφέρεται στο Annual Practice του 1959. Παρό25 μοια πρόνοια υπάρχεικαιστους περί Πολιτικής Δικονο μίαςΘεσμούς, Δ. 19,Θ. 11). Εξέτασα μεπροσοχήτηνπαράγραφο3της Απάντησης της εναγομένης εταιρείας. Έχωτηγνώμη πωςόπωςέχει διατυπωθείη παράγραφοςαυτή,δενμπορεί ναεξαχθείτο 30 συμπέρασμαπωςη εναγόμενη εταιρείαπαραδέχεταιπωςη ποσότητατουσιδήρου πουφορτώθηκεστοπλοίο είναι η αναφερομένη στην παράγραφο3 της Αναφοράς. Τουνα ντίον,από την παράγραφο αυτήτης Απάντησης εξάγεται τοσυμπέρασμαπως ηεναγόμενη εταιρείααμφισβητεί τον 35 ισχυρισμό αυτό και αρνείται ευθύνη, επικαλούμενη τη φορτωτικήόπου,εκτός των άλλων,αναφέρεταιπωςη πο123 Χρικκκπομής,Δ. Νικολάου &Α/φόςκ.α.v. Sea Doll
(1990)σότητα και το βάρος των εμπορευμάτων είναι άγνωστα στους πλοιοκτήτες. Αυτήη θέση ενδυναμώνεταικαιμε τα όσα αναφέρονταιστις παραγράφους 3 και5 της Αναφο ράς. Επιπλέον, θαπρέπεινα αναφερθείπως η όληΑπά ντησητης εναγομένηςαποτελείγενικήάρνηση. Επομένως το βάρος αποδείξεωςτης ποσότητας ήβάρουςτου σιδή ρου που πράγματι φορτώθηκε στο πλοίο πριν από τον απόπλουν του από την Αγγλία, βαρύνει τις ενάγουσες εταιρείες. 5 Εκτός από τη φορτωτική,δεν υπάρχει οποιαδήποτε 10 άλλη μαρτυρίαπουνααφοράτοθέματούτοκαιστη φορ τωτική υπάρχει ηεπιφύλαξηπουανάφερα,πως ταεμπο ρεύματα φορτώθηκανστο πλοίο "in apparent good order and condition, weight, measure, marks, numbers, quality, contents andvalue unknown " Έχει νομολογηθεί πως ηφορτωτικήαποτελεί ισχυρή εκ πρώτης όψεως μαρτυρία εναντίον των πλοιοκτητών πως το φορτίο που πραγματικά φορτώθηκε στο πλοίο είναι εκείνο που αναγράφεται στη φορτωτική,εκτόςπου αν το αντίθετο αναφέρεταιστην φορτωτική με κατάλλη- 20 λες λέξεις. Στις περιπτώσεις όμως που στη φορτωτική αναγράφονται οι λέξεις όπως στην προκειμένηπερίπτω ση, "weight, etc unknown" ο Carver στο σύγγραμμα του Carriage by Sea, 13ηέκδοση,τόμος1, σελ. 75 και 76,παρ. ? . 104, αναφέρει: "Weight, etc., unknown" The above opinion was given by Lord Chelmsford in McLean v. Fleming, although in that case the bill of lading contained the words ' Weight, quality and contents unknown'. In earlier editions of this work it was stated that whether 30 such words appeared or not, the onus of falsifying the statement in thebill of ladingwas upon the shipowner. But it is now settled that that is not the law, and thatin such a case the bill of lading is not even prima facie evidence of theweight,etc.,shipped. Thepoint was not 35 in factraisedinMcLean v. Fleming. 124 1 ΑΛΛ. 5 10 15 -. 20 25 30 Νικολάου&Α/φόςκ.α.v. SeaDoll Χρυσοστομής, Α. In Jesselv. Bath the court considered that the clause 'weight, contents and value unknown' was not incon sistent with the a statement of the weight of mineral shipped in bulk, and that it would have protected the person who signed the bill of lading from liability for shortweight. But in Bradley v. Dunipace the words ' contents unknown,andnotresponsible for weight' didnot protect the masterwho hadsigned for' 467 bags of rye meal,or bran,gross 35 tons 9 cwt., under the subjoined marks'; thefact beingthatbags of two sizes with thesamemarks hadbeenshipped, andthebags delivered totheholderof this bill of lading includedtoo many of thesmaller size to make up the gross weight of 35 tons 9 cwt. But quaere. In New Chinese Co. v. Ocea SS.Co. a bill of lading for antimony oxide stated that 937 tons had been shipped on board. The words ' weight, measurement, contents and value (except for purpose of estimating freight) unknown' were printed inthebody of thebill. The Court of Appeal held,reversing Sankey J., that the bill of lading was not even prima facie evidence of the quantityof oreshipped,andthat inanaction against the shipowners for short delivery theonus was uponthe plaintiffs of proving that 937 tons had in fact been shipped. Viscount Reading C.J. said: ' I think that the true effect of this bill of lading is that the words 'weight unknown' have the effect of a statement by the shipowners' agent thathehas received a quantity of ore which the shippers' representative says weighs 937 tons butwhichhe doesnotacceptasbeing of that weight ' . Where, however, thebill of lading states the number of bags shipped, ' weight and contents unknown,'that 125 Χρυσοοτομής,Δ. Νικολάου&Α/φόςΧΜ.v. Sea Dol
(1990)number remains prima facie evidence of the number of bags shipped, and if the consignee can thus prove short delivery the inference will be drawn that the bags nondelivered containedcontentssimilar inquality andweight tothose delivered." Επίσης στο ίδιο σύγγραμμαγίνεται τοακόλουθο σχόλιο σχετικά μετο Παράρτημα IIIτων Hague Rules, στησελ. 366, παρ.
- "It appears, therefore, thatthecarrier may rely on a clause inthebillweightandquantity unknown unless the 10 shipper has objected toit. The rule, it therefore seems, completely fails to effect its apparent purpose of providing the consignee with a bill of lading which will operate as an effective receipt for thegoods. Suchwords asweightandquantity 15 unknown are practically commonform in Bills of lading including those to which the rules apply. Their effect is that the bill of lading is noteven prima facie evidence of the weight or quantity shipped it has no probative value in that respect at all. The shipper, by this rule, has the 20 right to demandthat one of thetwo words be struck out but inpractice that right is seldom,if ever,exercised, and the consignee, the chief loser, has no way of securing that the object of the rule is complied with, since it is only, apparently, theshipper whohas theright to demand 25 a bill of lading showing theparticulars set outintherule." Ενόψει τωνανωτέρω,καθίσταται πρόδηλο πωςη φορ τωτική στην παρούσα υπόθεση, που περιλαμβάνει την επιφύλαξη πως το βάρος είναι άγνωστο στουςπλοιοκτή τες, δεν αποτελεί εκ πρώτης όψεως μαρτυρία εναντίον 30 των πλοιοκτητών ως προς το βάροςπουπράγματιφορ τώθηκε στο πλοίο επειδήτο βάρος αναγράφεται σ' αυτή και επομένως εφόσον το βάροςτούτο δεν είναι παραδε κτό, οι ενάγουσεςεταιρείεςείχαντοβάροςνα αποδείξουν την ποσότηταήτο βάροςπουστην πραγματικότητα φορ- 35 τωθηκε στο πλοίο στην Αγγλία. Οι ενάγουσες εταιρείες 126 5 1 ΑΛΛ. Νικολάου&Α/φόςκ.α.v. Sea Doll Χρυσοοτομής,Δ. δεν το έπραξανκαικατά συνέπεια απέτυχαννα αποδεί ξουν το έλλειμμα που ισχυρίζονται ή οποιοδήποτε έλ λειμμα και κατά συνέπεια η αγωγή τους θα πρέπει να απορριφθεί. 5 Ενόψει τηςκατάληξηςαυτής,δενκρίνεται σκόπιμοή αναγκαίοναεξεταστεί η εισήγησητουδικηγόρουτης ενα γόμενης εταιρείας,πως ηαξίωση των εναγουσών θα πρέ πει ναπεριοριστεί στο ποσότων £100.-κατάδέσμη σιδή ρου, εν όψει των προνοιών των Hague Rules και/ήτου 10 'Αρθρου IV, παρ. 5, του Παραρτήματος του ΠερίΜετα φοράςΑγαθών διάΘαλάσσης Νόμου, Κεφ.
- Γιαόλους τους πιοπάνωλόγους ηαγωγή απορρίπτε ταιμε έξοδαειςβάροςτωνεναγουσών εταιρειών. ΤαέξοδαναψηφισθούναπότονΠρωτοκολλητή. Αγωγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. 127