(1990)20Μαρτίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ/σχές] ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Εφεοείοντες, ν. ΜΑΜΑ ΒΑΡΝΑΒΑ ΧΑΤΖΗΜΑΜΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Εφεσίβλητων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7545). Ακίνητη Ιδιοκτησία — Δουλεία διόδου υποχρεωτικά δημιουργούμενη βάσει τον άρθρου 11Α (Ν. 10/66, άρθρο 3)του Περίακινήτου Ιδιο κτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224 υπέρ περίκλειστου χτήματος — Δεν επιβάλλεται έρευνασχετικάμε κάθεδιαζευκτική από την προτεινόμενη από τον Ιδιοκτήτητου πε- \ 5 ρικλείστου κτήματος λι>στ? —Στο προκαταρτικό στάδιο η εξουσία του Διευθυντή περιορίζεται στον εντοπισμό άλλης πιθανής διόδου, αλλά δεν επεκτείνεται στη σύγκριση της επάχθειας για τον κάθε ένα από τους ιδιοκτήτες τουπιθανού δονλεύοντος Χτήματος— Το στοιχείο της συγκριτικής δυσμένειας λαμβάνεται υπόψη στην τέλι- 10 κή επιλογή. Ακίνητη Ιδιοκτησία — Έφεσηκατ'αποφάσεως του Διευθυντή Κτημα τολογίου δυνάμει τον άρθρου 80 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή. Εγγραφή και Εκτίμηση)Νόμος, Κεφ.224— Εύρος δι καιοδοσίας Δικαστηρίου — Λεν περιορίζεται σε έλεγχο νομιμότη- 15 τας της επίδικης απόφασης του Διευθυντή, αλλά επεκτείνεται και στο θέματηςορθότητας της. Τουρκοκυπριακές περιουσίες — Η Επιτροπή, που συστάθηκε μετά την εισβολήν—Δεν υποκαθιστά τους ιδιοκτήτες. Το παράπονο των εφεσειόντων εναντίον της αποφάσεως του 20 Διευθυντήγιαπαροχήδιόδουαπό τοκτήματουςυπέρτουκτήμα τος, των εφεσίβλητων ήταν ότι η έρευνα του Διευθυντή δεν είχε επεκταθεί σε εξέτασηδιαζευκτικής λύσεως,και συγκεκριμένα πα ροχής διόδουδιάμέσου τουρκοκυπριακούκτήματος. Η παράλει ψηοφείλετοστο ότι λόγω απουσίαςτουτουρκοκυπρίου ιδιοκτήτη 25 δεν ήταν ευχερήςηενεργοποίησητωνσχετικώνδιατάξεωντωνκα νονισμών για την γνωστοποίηση της έρευνας και τηνπαρουσία τουκατάτηδιεξαγωγήτηςεπιτόπιαςέρευνας. 208 1ΑΛΛ. 5 ΑθανάσηκΛ. ν. Χ**ΜάμακΛ. Το Επαρχιακό Δικαστήριο απέρριψετην έφεση τωνιδιοκτητών του δουλεύοντος. Η υποβληθείσα απότους τελευταίους έφεση κατά της αποφάσεως του Επαρχιακού Δικαστηρίου απερρίφθη κατ*εφαρμογήντωννομικών αρχών, που προκύπτουναπότα πιο πάνωσημειώματασταγεγονότατηςπαρούσαςυπόθεσης. Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενες αποφάσεις: Mehmetv. Vassihco Cement Works
(1982)J.S.C18Georghiou v.Hadjiphesa
(1970)1CLR. 58· 10 Kafkros and Another v. Tbeocharous andOthers
(1978)1 C.LM.. 619Peyiotis v.Polemitis
(1982)1C.L.R. 442· Αιασίδης v.Γενικού Εισαγγελέα
(1989)1 Α.Α.Δ. 185. Έφεση. *5 ΈφεσηαπότουςαιτητέςκατάτηναπόφασηςτουΕπαρ χιακούΔικαστηρίουΛευκωσίας (Νικήτας,ILEA)πουδό θηκεστις 9 Ιανουαρίου, 1988(Αρ.Αίτησης 62/85),με την οποίαη έφεσητους εναντίοντηςαπόφασηςτουΔιευθυντή του Κτηματολογίου ναμηνερευνήσειτηδυνατότητα χά20 ραξης η εξασφάλισης διόδου μέσω γειτονικού κτήματος απορρίφθηκε. Π.Μόντη(Κα.), γιατουςεφεσείοντες. Δ. Κννηγοπονλον(Δ/νίς), γιατουεφεσίβλητους. Cur. adv. vult. 25 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΗαπόφασητουΔικαστηρίου θα δοθεί απότονΔικαστήΓ.Μ. Πική. ΠΙΚΗΣΔ: Οιεφεσείοντες είναιοι ιδιοκτήτεςτεμαχίου γης,(τοδουλεύον κτήμα)διάμέσουτου οποίουο διευθυ ντήςτου Κτηματολογίου παραχώρησεδίοδοπρος όφελος 30 τουπερίκλειστου κτήματος των εφεσίβλητων (τοδεσπό209 Πικής, Δ. ΑθανάσηΧΜ. ν.Χ"Μάμα Η,Ο.
(1990)ζονκτήμα)βάσει των εξουσιών πουτουπαρέχουνοιδια τάξειςτουάρθρου 1ΙΑ τουΚΕΦ. 224 όπωςτροποποποιήθηκε από το άρθρο 3 τουΝ. 10/66καιτωνκανονισμών που έχουν εκδοθεί σύμφωνα μετιςπρόνοιες του(Επίση μος ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας 1967,παράρτημα III,σε- 5 λίδα282). ΤοΕπαρχιακόΔικαστήριο απέρριψετην έφεση των ιδιοκτητώντουδουλεύοντοςκτήματοςπουυποβλήθη κε βάσει του άρθρου80του ΚΕΦ.224αφούέκρινε ότι η απόφασητουδιευθυντή ναμηνερευνήσει τη δυνατότητα χάραξης ήεξασφάλισης τηςδιόδου μέσωγειτονικού κτή- 10 ματος ήταν εύλογη. Τοκτήμα αυτό ανήκει σετουρκοκύ πριους καιγι'αυτόδεν ήτανευχερής ηενεργοποίηση των σχετικών διατάξεωντωνκανονισμώνγιατηνγνωστοποίη σητης έρευναςκαιτηνπαρουσίατουςκατάτηδιεξαγωγή τηςεπιτόπιαςέρευνας. 15 Στην άρτια αιτιολογημένη απόφαση τουπρωτόδικου δικαστηρίου αποφασίστηκε ότιη Επιτροπήγιατην προ στασίακαιδιαχείρισητωντουρκοκυπριακώνπεριουσιών, που συστάθηκε μετά ταγεγονότα του 1974δεν υποκαθι στά τους ιδιοκτήτες, θέσηπου υιοθετήθηκε καιπρογενέ- 20 στερα σε άλλη απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου (Mehmet v. Vassffico Cement Work
(1982)J.S.C.18). Η απόφασητουδιευθυντήωςπροςτηχάραξη τηςδιόδου θε ωρήθηκεδίκαιη,υπότοφωςτωνγεγονότων τηςυπόθεσης, καιεπικυρώθηκε. 25 Η έφεση στρέφεται κυρίως εναντίον εκείνου του μέ ρους της πρωτόδικης απόφασης όπουκρίθηκεότιηαπό φασητου διευθυντή να μηεπεκτείνει την έρευνακαιστην εξέταση και άλλης διαζευκτικής λύσης για τη χάραξη της διόδου ήτανσωστή καιδίκαιη καιεπιτρέπουντην έκδοση 30 οποιασδήποτε απόφασηςηοποία κρίνεται δίκαιη. Δεν περιορίζεταιη έρευνα στο εύλογοτης απόφασηςτουδιευ θυντή αλλά επεκτείνεται καιστην ουσία της,όπως έχει επανειλημμένα αναγνωριστεί απότο Ανώτατο Δικαστή ριο.(ConstantinosNicolaou Georghiou v.Evangelia Hadji -35 GeorghiouHadjiphesa
(1910)1C.L.R.58,KafierosScAnother v. Theocharous Others
(1978)1 C.L.R. 619, Peyiotisv. Polemitis
(1982)1C.L.R.442,Λιασίδηςv.Γενικού Εισαγ210 1 ΑΛΛ. Αθανάση κ,α.ν.Χ"Μάμακ,α. Πιχής,Δ. >«λ^α
(1989)1Α.ΑΛ. 185). Στην πραγματικότηταη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου όπωςσυνάγεταιαπότηχρήσητουόρου"just"στοπλαίσιο του άρθρου 80 επεκτείνεται στην εξέταση κάθε θέματος 5 πουάπτεταιτηςαπόφασηςκαιτωνδικαιωμάτωντωνδια δίκων. Σεαντίθεση με τηδικαιοδοσίατου Ανωτάτου Δι καστηρίου βάσει του άρθρου 146, η δικαιοδοσία του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου κάτωαπότο άρθρο 80 δενπε ριορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας τηςαπόφασης, 10 αλλά επεκτείνεται στην ορθότητατηςκαιγενικότερα στις ρυθμίσεις των δικαιωμάτωντων διαδίκωνμεγνώμονατο δίκαιοτου πράγματος. Μεαυτό τοπνεύμακαιμέσασ'αυτότοπλαίσιοεξέτα σεοπρωτόδικοςδικαστήςτηναπόφασητουδιευθυντήκαι 15 κατέληξε στο συμπέρασμαότι υπότις περιστάσεις η λύση πουδόθηκεήτανδίκαιη.Από τημαρτυρία του λειτουργού τουΚτηματολογίου πουείχεδιεξάγει τηνεπιτόπια έρευνα είναι αμφίβολο αν ηδιαζευκτικήλύσηηοποίαπροτείνε ταιαπότους εφεσείοντες είναιπλέον πρόσφορηή συγκρι20 τικά λιγότερο επαχθήςγια τους ιδιοκτήτες του δουλεύοντος κτήματος από τη λύση που προτάθηκε από τους εφεσίβλητους καιτελικάεγκρίθηκε. Πρέπειναδιασαφηνι σθεί ότι ο κ.6
(2)(των σχετικών κανονισμών) δενεπιβάλ λει υποχρέωση για την διερεύνηση κάθε πιθανής διαζευ25 κτικής λύσης προς εκείνη την οποία προτείνει ο ιδιοκτήτηςτουδεσπόζοντοςκτήματος. Παρέχεται διακρι τικήευχέρεια στον διευθυντήναεπεκτείνει τηνέρευνα,με τον τρόπο που καθορίζεται, εάν κρίνει ότι προσφέρεται και άλλη πρόσβασησε δημόσιο δρόμογια τονκαθορισμό 30 δικαιώματος διαβάσεως. Στοπροκαταρκτικόαυτόστά διοηεξουσία τουδιευθυντήπεριορίζεταιστον εντοπισμό καιάλληςπιθανής διόδουκαιόχι στονπαραλληλισμότης επάχθειας που μπορεί να προκύψει στους ιδιοκτήτες του κτήματοςπουμπορείναεπιλεγείτελικάγιατη χάραξη της 35 διόδου σε σύγκριση με άλλες διαζευκτικές λύσεις. Οπως υποδεικνύεταιστηνυπόθεσηHadjiphesa(σελίδα64)οποια δήποτεαπόφαση τουδιευθυντήγιατηνεξέτασηκαιάλλων πιθανών λύσεων έχει καθαράπροκαταρκτικό χαρακτήρα 211 Πιχής,Δ. Αθανάσηκ.α.ν.Χ"Μ6μακ.α.
(1990)και δενπροδικάζει την καταλληλότητα τους.Το στοιχείο της συγκριτικής δυσμένειας αποτελεί στοιχείο το οποίο λαμβάνεται υπόψη στο στάδιο της τελικής επιλογής της διόδου εάν και εφόσον επεκταθεί η έρευνα και σε άλλες διαζευκτικές λύσεις απόεκείνηη οποία προτείνεται από 5 τον ιδιοκτήτητουδεσπόζοντοςκτήματος. Στηνπροκείμενηπερίπτωσηηδίοδοςηοποίαείχεπρο ταθεί ήτανκατάλληλη και εξασφάλιζε προσπέλαση σε δη μόσιο δρόμο. Ενόψει αυτήςτηςδιαπίστωσης,καιτης δυ σχέρειας διερεύνησης τουκαθορισμού πιθανήςδιόδουδιά 10 μέσουτων κτημάτων τωντουρκοκυπρίων,ηαπόφασητου διευθυντή να μηνπροχωρήσει στην εξέταση τηςδιαζευκτι κής διόδου ήτανεύλογη καιτο τελικό αποτέλεσμα λογικό καιδίκαιο,όπωςσωστά έκρινε τοπρωτόδικοδικαστήριο. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 212