1ΑΛ.Δ. . 29Μαρτίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ/στές] ΕΘΝΙΚΗΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ, Εφεσείοντες, ν. DIAGORAS DEVELOPMENT LTD., Εφεοφλήτων-Αιτητών. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7651). Ο Περί Ανακουφίσεως ΟφειλετώνΝόμος,1979 (Ν. 24/79). Άρθρο 8 — Πρόθεση του νομοθέτη ήταν η δημιουργία μονομελούς Δικαστη ρίου, ανεξάρτητα από το ποσό του χρέους, για το οποίο ζητείται θεραπεία (ανακούφιση)βάσει του ενλόγω νόμου. 5 Λέξεις και Φράσεις: "Πληγείς οφειλέτης" στον Περί Ανακονφίσεως Οφειλετών Νόμο, 1979(Ν.24/79), όπως τροποποιήθηκε από τον Νόμο 114/85—Έννοια. Ευρήματα γεγονότων — Έφεση— Αρχές,που διέπουν την επέμβαση του Εφετείου. 10 15 20 25 . Στηνυπόθεσηαυτήηεφεσίβλητηκηρύχθηκεπρωτόδικα πληγεί σα οφειλέτης. Προ της εισβολής είχε αγοράσει διάφορα κτήματα και πηγές νερού, που βρίσκονται στην κατεχόμενη περιοχή, ένα κτήμα στην Παλουριώτισσα για £2,200.- και ένα κτήμα στην οδό Διαγόρου στη Λευκωσία έναντι £73,000, ποσό που εξασφάλισε απότην εφεσείουσα προςόφελος τηςοποίαςκαιγιαασφάλεια της υποθήκευσετο κτήμα. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε ότι η εφεσίβλητη δεν ήτανσεθέσηνααντιμετωπίσει τιςπροεισβολικές τηςυποχρεώσεις, λόγω των μεγάλων απωλειών, πουυπέστησυνεπείατωνκτημάτων στακατεχόμενακαιτουγεγονότος ότι αμέσως μετάτην 14.8.74το κτήματηςοδούΔιαγόρουήταναμφιβόλου αξίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι το μονομελές Δικαστήριο, που είχε εκδικάσει πρωτόδικα την υπόθεση, είχε, ενόψει τουάρθρου 8του Ν.24/79, δικαιοδοσία ναεκδικάσειτοζήτημαανη εφε σίβλητη ήτανή όχι πληγείσα οφειλέτης, ανεξάρτητααπότο ύψος του σχετικού χρέους. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ακόμα ότι σωστά ο πρωτόδικοςΔικαστής ανέλυσε τις εφαρμοστέεςαρχέςκαι ότι ηεφεσείουσα δεν απέσεισε το βάρος,γιατί πρέπει το Ανώτατο 239 Εθνική Τράπεζα v. Diagoras Dev.
(1990)Δικαστήριο ναεπέμβη,ανατρέπονταςταευρήματα του πρωτόδι κουΔικαστηρίου. Ηέφεσηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενη απόφαση: EvangelouandAnotherv.Ambizasandanother
(1982)1 C.L.R.
- 'Εφεση. Έφεση από τους καθ'ων η έφεση κατά τηςαπόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκα>σ1ας (Χατζηκωνσταντίνου, Α.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 4 Ιουνίου, 1988 (Αρ. Αί τησης 24/84)με την οποίαη εφεσίβλητη εταιρείακηρύχθη- 10 κε σαν πληγείσα οφειλέτιδα όπως προνοείται από τον ΠερίΑνακουφίσεως Οφειλετών Νόμο29/
- Α. Δικηγόρόπονλος, για τους εφεσείοντες-καθ' ων η αί τηση. Α. Μαρκίδης, για τονς εφεσίβλητονς-αιτητές. ΠΙΚΗΣ Δ.: Η απόφασητου δικαστηρίου θαδοθεί από τοΔικαστήκ.Παπαδόπουλο. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Δ. Η έφεση αυτή στρέφεται ενα ντίον τηςαπόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λευκω σίας, με την οποία η εφεσίβλητη-αιτήτρια Εταιρεία (που 20 θα την ονομάζουμε για τους σκοπούς τηςαπόφασηςαυτής "η Εταιρεία"),κηρύχθηκε σαν πληγείσα οφειλέτιδα, όπως προνοείται απότον ΠερίΑνακουφίσεως Οφειλετών Νόμο 29/
- Η κύρια εργασία και επιχείρηση της Εταιρείας ήταν η 25 ανάπτυξη, η αξιοποίηση και το εμπόριο γης. Μέσα στα πλαίσια των σκοπών της αυτών είχε αγοράσει διάφορα κτήματα, χωράφια, πηγές νερού και άλλη ακίνητηπεριου σία στην κατεχόμενη περιοχή της Κύπρου, συγκεκριμένα στο Διόριος, στην Κυθρέα, στο Συγχαρί, στο Βουνό και 30 στον Άγιο Επίκτητο. Επίσης αγόρασε ένα κτήμα στην Παλλουριώτισσα καιάλλοστην οδόΔιαγόρουστηΛευκω240 ^ 5 1 ΑΛΛ ΕθνικήΤοάηεζσv. DiagorasDcv. Παπαδόπουλος,Δ. σία.Το κτήμαστην Παλλουριώτισσα ήταν μικρήςαξίας, περίπου £2,200.-, αλλά το δεύτερο στην οδό Διαγόρου ήταν μεγάλης αξίας. Γιατηναγοράτουη Εταιρεία δανεί στηκε από τους εφεσείοντες-καθ' ων η αίτηση (που για 5 τουςσκοπούςτηςαπόφασης, θατουςονομάζουμε"ηΤρά πεζα"), το ποσό των £73,000.- έναντι υποθήκης. ΗΕται ρεία πλήρωνε κανονικά τις δόσεις έναντι του χρέους μέχρι τις 15/5/74.Μέχριτην ημέραεκείνηπαρέμεινευπό λοιπο£46,880.-πλέοντόκοι. Τοποσόαυτόη Εταιρεία δή10 λωσε ότι δεν ήταν σε θέση να το αποπληρώσει εξαιτίας τηςέκρυθμηςκατάστασηςκαιγιατολόγοαυτόαποτάθηκε στοΔικαστήριο καιζήτησε νακηρυχθεί,καιτελικάκηρύ χθηκε,ωςπληγείσαΕταιρεία. Υπάρχουν δύοβασικοίλόγοιεφέσεως ενώπιον μας.Ο 15 πρώτος αφοράτηδικαιοδοσίακαι ηεισήγησηείναι ότι η αίτησηαυτήέπρεπεναδικαστεί απότοΠλήρες Επαρχια κόΔικαστήριο πουνααπαρτίζεται απόδύοδικαστές του λάχιστον,γιατί αφορούσεχρέος πέραντων£10,000.-. Δεν συμφωνούμε με την εισήγηση του κ. Δικηγορόπουλου 20 γιατί το επίδικοθέμαενώπιον τουαρμόδιου δικαστηρίου δενήτανοκαθορισμόςτουοφειλόμενου ποσούαλλάκατά πόσο ο οφειλέτης, ανεξάρτητααπότο ύψος της οφειλής, ήταν πληγείς, βάσει των προνοιών της σχετικής νομοθε σίας.Το άρθρο2 τουΝόμου24/79,όπωςτροποποιήθηκε 25 μετοΝόμο114/85,προβλέπει: "' πληγείς οφειλέτης' σημαίνει πάντα οφειλέτην του οποίουη εργασίαή επιχείρησις,λόγω τηςέκρυθμου κα• ταστάσεως,επηρεάσθη ειςτοιούτονβαθμόνούτωςώστε ναμη ηδύνατοούτοςκατάτονχρόνοναμέσως μετά την 30 Ι4ην Αυγούστου 1974 να ανταποκριθείπρος τας συμ βατικός αυτούυποχρεώσεις εξ ων προέκυψε η οφειλή 'Οπως προκύπτει απότο πιο πάνωάρθρο, εκείνο που εκαλείτο νααποφασίσει τοΔικαστήριο ήτανκατά πόσοη 35 εργασία ήηεπιχείρηση της Εταιρείας είχε επηρεασθεί σε τέτοιο βαθμό εξαιτίας της έκρυθμης κατάστασης,ώστε ο οφειλέτης ναμηνήτανσε θέση ναανταποκριθείστις συμ241 Παπαδόπουλος,Α. ΕθνικήΤράπεζα v. DiagorasDcv.
(1990)βατικέςτου υποχρεώσεις από τις οποίες είχεπροκύψει το χρέος. Περαιτέρω, το Δικαστήριο που εγκαθιδρύθηκε βάσει των διατάξεωντου Περί Ανακουφίσεως Οφειλετών Νόμου (24/79),ήταν μονομελές, όπως προκύπτει απότις πρόνοιες του δικαιοδοτικού άρθρου (άρθρο 8) ερμηνευό- 5 μενοστοπλαίσιοτουκειμένου τηςσυγκεκριμένης νομοθε σίας.ΤοΑνώτατο Δικαστήριο δεν είχευποχρέωση να διο ρίσειπερισσότερα τουενός μέλη δικαστώνγιατηνάσκηση της δικαιοδοσίας σε οποιαδήποτε επαρχία,θέσηπουαφ' εαυτής υποδηλώνει ότι σκοπός του νομοθέτη ήταν η σύ- 10 στάση μονομελούς δικαστηρίου γιατην άσκησητης καθο ρισθείσης αρμοδιότητας. Ο δεύτερος λόγοςόπως εισηγήθηκε οκ. Δικηγορόπουλος, ήτανότι ταγεγονότα της υπόθεσης δεν δικαιολογού σαντοεύρημαότι ηΕταιρείαήτανπληγείσα. Ο δικηγόρος 15 τηςΤράπεζαςστην αναλυτικήαγόρευση τουενώπιον μας, προσπάθησεναμαςπείσει πωςη περιουσία πουβρίσκεται στην οδόΔιαγόρου είναι πολύ μεγάλης αξίαςσεσχέση με τηνπεριουσία πουέχειχαθεί εις τακατεχόμενα,και κατά συνέπεια,η Εταιρείαμπορούσε ναανταποκριθείστις συμ- 20 βατικές της υποχρεώσεις και δεν έπρεπε να κηρυχθεί ως πληγείσα. Έχουμε μελετήσειμετη δέουσαπροσοχήτιςεισηγήσεις του ευπαιδεύτου δικηγόρου της Τράπεζας, αλλά δεν τις δεχόμαστε. Η Εταιρεία είχε το βάρος να αποδείξει στο 25 πρωτόδικο δικαστήριο ότι δικαιούτο σε ανακούφιση, όπως προνοεί ο σχετικός Νόμος.Το πρωτόδικοδικαστή ριο, αφού εξέτασε την οικονομική κατάσταση των αιτητών-εφεσιβλήτων πάνω σε μιά ευρεία βάση,και καθοδη γούμενο από τις ορθές αρχές δικαίου, αποφάσισε ότι η 30 Εταιρείαδεν ήτανσε θέση νααντιμετωπίσει τιςυποχρεώ σειςτης μετις μεγάλες απώλειες πουείχευποστεί στα κα τεχόμενα, ενώ τοκτήμαπουτης απέμεινε μετάτην εισβο λή στην οδό Διαγόρου, ήταν, κατά τον κρίσιμο χρόνο αμέσως μετάτις 14/8/1974, αμφιβόλουαξίας. 35 'Οπως φαίνεταιαπότηναπόφαση,οπρωτόδικοςδικα στής εξέτασε με πολλήπροσοχή όλες τις πτυχές τηςυπό θεσης και έλαβε υπόψη του όλα τα σχετικά στοιχεία που 242 1 ΑΛΛ. 5 ΕθνικήΤράπεζα v. Diagoras Dev. Παπαδόπουλος, Δ. τέθησαν ενώπιον του και έτειναν να ρίψουν φως στα επί δικα θέματα.Εδώ μπορούμε να παρεμβάλουμε την ερμη νεία που έδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο στον όρο "πλη γείς οφειλέτης" και πώς πρέπει το Δικαστήριο να προβαίνει στη διαπίστωση κατά πόσο ο αιτητής έχει επη ρεασθεί ουσιωδώς. (Βλέπε Evangelou and Another v. Ambizasand[Another
(1982)1C.L.R.41: 15 'The law postulates as a first prerequisite for relief, adverse financial repercussions emanating from the Turkish invasion. Therefore, the Court must, to start with, weighthemagnitude of thelosssustained as a result of the Turkish invasion. Then, it must evaluate the financialposition of the debtor, as shaped by the events of 1974, in juxtaposition to the debt, and decide whether heis in aposition to respond to his obligations 20 The debtors' financial position must be examined from a broad perspective, the test being whether he is reasonably in a position to meet his obligations. The burden is on the debtor to satisfy the Court that he is entitled torelief." 10 To Εφετείο δεν επεμβαίνει σε ευρήματα πρωτόδικου δικαστηρίου παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις όπου αυτά είναι καταφανώς λανθασμένα ή συγκρούονται με ' άλλη μαρτυρίαήόπουταευρήματα αυτάκρίνονταιαυθαί25 ρετα ήδεν βασίζονταιστη μαρτυρία.Ηευθύνηγιαναπει σθεί το Εφετείο ως προς το λανθασμένο των ευρημάτων του πρωτόδικου δικαστηρίου, βαρύνει τον εφεσείοντα. Όπως είπαμε και πιο πάνω, δεν έχουμε πεισθεί πως στην υπόθεση αυτή τα ευρήματα του πρωτόδικου δικαστηρίου 30 είναιλανθασμένα. Γιατους πιοπάνωλόγους ηέφεση απορρίπτεται. Ως προς τα έξοδα έχουμε αποφασίσει πως, όπως και στο πρωτόδικο δικαστήριο,δεν θα εκδόσουμε καμιά δια ταγήως προςταέξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεται χωρίς έξοδα. 243