(1990)29Μαρτίου,1990 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΔΛπές] ΗΝΩΜΕΝΗΕΚΔΟΤΙΚΗΕΤΑΙΡΕΙΑΔΙΑΣ ΛΤΔ., Εφεσείοντες, ν. ΜΗΝΑ ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ, Εφεσίβλητου-Ενάγοντα. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7399). Δυσφήμηση — Λίβελλος — innuendo(υπαινιγμός) — Η διάκριση με ταξύ νομικού αληθινού innuendo, που συναρτάται με εξωγενή, εν σχέσει με το δημοσίευμα, γεγονότα και yJevOo-innuendo, με το οποίο καθορίζεται η φυσική και συμφυής έννοια των λέξεων του δημοσιεύματος. Πολιτική Δικονομία — Προτάσεις — Λίβελλος — Έκθεση Απαιτήσε ως — Ψευδοϋπαινιγμός (False Innuendo)— Η τακτική καθορι σμού της έννοιας,που ο ενάγων προτίθεται να αποδώσει στις λέ ξεις του δημοσιεύματος, είναι ορθή,γιατί είναι άδικο νααφήνεται ο εναγόμενος να μαντεύει πως προτίθεται να ερμηνεύσει τις λέξεις 10 ο ενάγων. Πολιτική Δικονομία — Προτάσεις — Λίβελλος — Έκθεση Απαιτήσε ως — Αληθινός ή νομικός υπαινιγμός (TrueInnuendo) — Αποτε λεί αυτοτελή αιτία αγωγής — Λ' αυτό αν τα εξωγενή γεγονότα, που τον στηρίζουν, δεν περιληφθούν στην ΈκθεσηΑπαιτήσεως, 15 δενπρέπει να επιτραπεί ηαπόδειξη των. Δυσφήμηση — Λίβελλος — Νομικός ή αληθινός υπαινιγμός (True Innuendo)— Αποτελεί αυτοτελήαιτία αγωγής. Πολιτική Δικονομία — Προτάσεις — Λίβελλος — Έκθεσηαπαιτήσε ως — Ψευδοϋπαινιγμός (False Innuendo)— Κατά πόσο πρέπει να 20 γίνεται σαφής αναφορά πάντοτε αν η διδομένη ερμηνεία στις λέ ξεις του δημοσιεύματος είναι η συνήθης σημασία των και κατά πόσο, ελλείψει τοιαύτης αναφοράς, ο εναγόμενος δικαιούται πά ντοτε σε περαιτέρω ή καλύτερεςλεπτομέρειες — Αρνητική ηαπά ντηση στο ερώτημα, αν από το νόημα του υπαινιγμού προκύπτει 25 ότι πρόκειται για ψενδοϋπαινιγμό. Η υπόθεσηαντήαφορά αγωγήγιαλίβελλο. Η παράγραφος 18 τηςΈκθεσηςαπαιτήσεως είχεωςεξής: 244 5 1Α^\Λ. 5 10 15 ΔίαςΛτδ. ν.Χατζηκώστα "
- Δια των ως άνω λέξεων οι εναγόμενοι ηννόουν και/ήεγένοντο αντιληπτοίως εννοούντες και/ή ηδύνατοναεκληφθήότι ην νόουν ότι ο ενάγων είναι ανέντιμος και/ήπροδότης και/ή καταδότης και/ή βλάκας και/ή ηλίθιος και/ή περιορισμένης πνευματικής ικανότητοςκαι/ήανήθικοςκαι/ήαισχρός και/ήανάξιοςκαι/ήανί κανοςνακάτεχατις ιδιότητες τις οποίεςκάτεχακαι/ηότι επηρέασεν και/ήπροσεπάθησεν να επηρεάσητην Ε.Ε.Υ. εις το έργον της και/ήότι είναι πρόσωπονακατάλληλονδιάτολειτούργημα του εκ παιδευτικούκαι/ήότι διάπαρανόμωνμέσωνπροήχθηκαι/ήκατεΐχε το αξίωμα του προέδρου της ΠΟΕΔ Λάρνακος και/ή ότι ήτο ανίκανος καιΤήανάξιος να κατέχη το αξίωμα του προέδρου της ΠΟΕΔ Λάρνακας και/ήότι ήτο πρόσωπον δόλιον και/ήσυκοφά ντηςκαιΤή υπέσκαπτενσυναδέλφους τουκαι/ήότι ήτοκομματικός πράκτορας και/ήότι ήτο αναμεμειγμένος σε παράνομεςενέργειες διάλήψιν εμπιστευτικών πληροφοριώνκαι/ήότι παρεβίασενεμπι στευτικούς φακέλλουςκαι/ήότι είναιάτομον σιχαμέρόν". Η εφεσείουσα (εναγομένη) ζήτησε περαιτέρω ή καλύτερες λε πτομέρειες. Ηαίτησηαπορρίφθηκε. Γι' αυτόκαικαταχωρήθηκεη παρούσαέφεση. 20 25 30 35 Ηδικηγόρος της εφεσείουσας υπεστήριξε ότι ο πρωτόδικος Δι καστής εφάρμοσε λανθασμένα τις νομικές αρχές που παράθεσε στηνενδιάμεση απόφασητουεπίτωνγεγονότων. Ακολούθωςανα φέρθηκε στην παράγραφο 18 και ισχυρίστηκε πως πουθενά στην έκθεση απαιτήσεωςδεναναφέρεται ανηερμηνείαπουδίδεται στην παράγραφο18είναι ησυνήθης ερμηνεία των λέξεωντων επίδικων δημοσιευμάτων ή αν υπάρχουν άλλα εξωγενή γεγονότα ταοποία μαζί με τα επίδικα δημοσιεύματα δημιουργούν την ισχυριζόμενη δυσφήμιση. Τέλος εισηγήθηκε πως στην έκθεση απαιτήσεως θα έπρεπε νακαθοριστεί ανοι δυσφημιστικοί υπαινιγμοί (innuendos) που αναφέρονταιστην παράγραφο 18 συνάγονται από τη συνήθη έννοιατωνδημοσιευμάτων ήαπόεξωγενήγεγονότα Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την έφεση, ανέλυσε τηνυπάρχουσανομολογία γιατοθέμακαι εφάρμοσε στα γεγονότα της υπόθεσης αυτής τις νομικές αρχές, που σκιαγραφούνται στα πιοπάνωπεριληπτικάσημειώματα Η έφεσηαπορρίπτεται με έξοδα. Αναφερόμενες αποφάσεις: Slim v.DailyTelegraph Ud. [1968] 1AU EJt.497AUsop v. Church of EnglandNewspaper[1972] 1 All EM.. 26- 4 0 Loughans v.OdhamPress Ud. [1963] 1Q.B. 299DOSA Ud. v. TimesNewspapers[1972]3AUEJi.
- 245 ΔίαςΛτδ. ν.Χατζηκώστα
(1990)Έφεση. Έφεσηαπότους εναγόμενους εναντίον τηςενδιάμεσης απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Ν. Νικολάου, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 23 Μαΐου, 1987(Αρ. Αγωγής4802/85)μετηνοποίααπορρίφθηκε η αίτησητους 5 για περισσότερες καικαλύτερες λεπτομέρειες τηςπαρα γράφου 18τηςέκθεσηςαπαιτήσεως. Ε.Μαρκίδον(Κα), γιατουςεφεσείοντες. Στ.Ερωτοκρίτον(Κα), γιατουςεφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣΔ.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθα εκδώσει οδικαστήςκ.Γ. Χρυσοστομής. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ Δ: Η έφεση αυτή στρέφεται ενα ντίον τηςενδιάμεσης απόφασηςτουΕπαρχιακούΔικαστη ρίουΛευκωσίαςημερ.23.5.87, στην αγωγή αρ.4802/85, με 15 την οποία απορρίφθηκεηαίτηση τωνεφεσειόντων ημερ. 25.11.86 γιαπερισσότερες καικαλύτερες λεπτομέρειες της παραγράφου 18τηςΈκθεσης Απαιτήσεως. Σανλόγοςτης έφεσης προβάλλεταιοισχυρισμός ότιτο πρωτόδικο Δικαστήριο απορρίπτοντας την αίτηση των 20 εφεσειόντων πλανήθηκε περί το νόμο και/ήταγεγονότα και/ήεσφαλμένα ερμήνευσετονόμο και/ήεσφαλμένα τον εφάρμοσεεπίτωνγεγονότων τηςενώπιοντουυπόθεσης. Ο εφεσίβλητος καταχώρησε την ως άνωαγωγή ενα ντίον των εφεσειόντων καιάλλων, με την οποία αξιοί 25 αποζημιώσειςγια ισχυριζόμενη δυσφήμιση που προκλή θηκε απότηδημοσίευση κατά διάφορεςημερομηνίεςτο 1985,ορισμένων δημοσιευμάτων στηνπρωινήκαθημερι νή εφημερίδα "Σημερινή", που κατ' ισχυρισμό ανήκει στους εφεσείοντες. Αποσπάσματα των δημοσιευμάτων 30 αυτών αναφέρονταισε διάφορες παραγράφουςτηςέκθε σης απαιτήσεωςκαιστην παράγραφο 18γίνονταιοι ακό246 10 1 ΑΛΛ, ΔίαςΛτδ. ν.Χατζηκώστα Χρυσοστομής,Δ. λουθοι ισχυρισμοί: 5 10 15 20 "18. Διάτωνωςάνωλέξεων οι εναγόμενοι ηννόουν και/ή εγένοντο αντιληπτοί ως εννοούντες και/ή ηδύνατο να εκληφθή ότι ηννόουν ότι ο Ενάγων είναι ανέντιμος και/ήπροδότης και/ήκαταδότηςκαι/ήβλά καςκαι/ήηλίθιοςκαι/ήπεριορισμένης πνευματικής ικα νότητος και/ή ανήθικος και/ή αισχρός και/ή ανάξιος και7ήανίκανοςνακατέχειτις ιδιότητεςτιςοποίεςκατέ χεικαι/ή ότι επηρέασενκαι7ήπροσεπάθησεννα επηρεάσητηνΕ.Ε.Υ.εις τοέργον τηςκαι/ή ότι είναιπρόσωπο ακατάλληλον διά το λειτούργημα του εκπαιδευτικού και/ήότι διάπαρανόμωνμέσων προήχθη και/ή κατείχε το αξίωμα του προέδρου της ΠΟΕΔ Λάρνακος και/ή ότι ήτο ανίκανος και/ήανάξιος να κατέχη το αξίωμα τουπροέδρουτης ΠΟΕΔΛάρνακαςκαι/ή ότι ήτο πρό σωπον δόλιον και/ήσυκοφάντηςκαι/ήυπέσκαπτενσυ ναδέλφους του και/ή ότι ήτο κομματικός πράκτορας και/ή ότι ήτο αναμεμειγμένος σε παράνομες ενέργειες διά λήψιν εμπιστευτικών πληροφοριώνκαι/ή ότιπαρεβίασεν εμπιστευτικούς φακέλλους και/ήότι είναιάτομονσιχαμερόν." Ο ευπαίδευτος πρωτόδικος Δικαστής, ύστερα από μια εμπεριστατωμένη παράθεση του ισχύοντος δικαίου που διέπει το υπό κρίση θέμα και αφού υιοθέτησε τις 25 αρχέςπουειπώθηκαν στην υπόθεσηAUsop v.Church of EnglandNewspaper[1972] 1 All E.R.26,κατάληξεωςακο λούθως, απορρίπτοντας την αίτηση (βλ. σελ. 34 των πρακτικών): 30 35 "In theparticular situation before meplaintiff by his statement of claim not only set out the substance of the various alleged by him defamatory publications but proceeded uponandincompliance withallfours withthe principle of pleading established by AUsop case (supra) gave by para 18 particulars of a number of innuendos particularizingsameas totheirtrue meaning implication, . description and effect. 247 Χρυσοστομής,Δ. ΔίαςΛτδ. ν. Χατζηκώστα
(1990)The particulars given by para 18 read in conjunction with the rest of plaintiffs pleading are not vague, or in any way obscure or even incomplete vis a vis the principles of pleading. They are clear and sufficient for the Defendants to 5 know what case they will meet at the trial and for this they will notbe takenby any surprise." Κατά την ακρόασητηςέφεσης ηευπαίδευτος δικηγό ρος των εφεσειόντων περιόρισε τους λόγους της έφεσης στον ισχυρισμό πως ο πρωτόδικος Δικαστής εφάρμοσε 10 λανθασμένα τις νομικές αρχές που παράθεσεστηνενδιά μεση απόφαση του επί των γεγονότων. Ακολούθως ανα φέρθηκε στην παράγραφο 18 και ισχυρίστηκε πωςπουθε νά στην έκθεσηαπαιτήσεως δεν αναφέρεταιανη ερμηνεία που δίδεταιστην παράγραφο 18 είναι ησυνήθηςερμηνεία 15 των λέξεων των επίδικωνδημοσιευμάτωνή ανυπάρχουν άλλα εξωγενήγεγονόταταοποίαμαζίμεταεπίδικαδημο σιεύματα δημιουργούν την ισχυριζόμενη δυσμφήμιση. Τέλος εισηγήθηκεπωςστην έκθεσηαπαιτήσεως θα έπρεπε να καθοριστεί αν οι δυσφημιστικοί υπαινιγμοί (innuen- 20 dos) που αναφέρονται στην παράγραφο 18 συνάγονται από τη συνήθη έννοια τωνδημοσιευμάτωνήαπόεξωγενή γεγονότα. Την εισήγηση της, ηευπαίδευτοςσυνήγοροςτων εφε σειόντων,τηνβάσισεστηνυπόθεση Loughans v. Odhamss 25 Press Ltd [1963] 1 Q.B. 299 όπου στη σελ. 306αναφέρο νταιτα ακόλουθα: 'This amendment to the rule (εννοεί το R.S.C., Ord. 19, r.6
(2)) merely requires the plaintiff to give the defendant notice by particulars of any facts or matters 30 which he intends to prove in support of the contention made in his innuendo that the words bear a particular defamatory meaning. If the defamatory meaning is a matter of inference from the terms of the statement complained of, andhe intendstorelvupon noextraneous 35 facts in support of the inference, it is. in mv view, a 248 1 ΑΛΛ. ΔίαςΛτδ. ν.Χατζηκώστα Χρυσοστομής,Δ. sufficient compliance with this rule if he so states in his particulars." (Ηυπογράμμισηείναιδική μου). Η ευπαίδευτοςσυνήγορος του εφεσίβλητου εισηγήθηκε πως η ενδιάμεση απόφαση του πρωτόδικουΔικαστηρίου 5 είναι ορθήκαιπως ανηπαράγραφος 18 διαβαστεί σεσυ σχετισμό με την όλη.έκθεση απαιτήσεωςκαι τα αποσπά σματα των σχετικών δημοσιευμάτων, φαίνεται πως σε αυτά ταδημοσιεύματααναφέρονταικαθαρά οι λέξεις:χαφιεδισμός, μικροπρεπής, βλάκας, ηλίθιος, που χρησιμο10 ποιήθηκανστηνπαράγραφο 18. Περισσότερες καικαλύτερεςλεπτομέρειες ισχυρισμών που αναφέρονται στα δικόγραφα και όχι μαρτυρία δίδο νται γιασκοπούςδιασάσηφηςτωνγενομένων ισχυρισμών. Μια τέτοιαδιασάφησηγεγονότων υπαγορεύεται από διά15 φόρους λόγους, μεταξύ των οποίων είναι η πληρέστερη πληροφόρησητης άλλης πλευράςπερίτης φύσηςτης υπό θεσηςπουθα έχει νααντιμετωπίσει,ηαποφυγήτης έκπλη ξης κατά τηνακρόαση,οπεριορισμόςτων επιδίκων θεμά των και ισχυρισμών και η ένδειξη ως προς τημαρτυρία 20 πουθαχρειαστείη άλλη πλευρά. Στο Bullen & Leake andJacob's Precedents of Pleadings, 12th Ed.,στησελ. 110 αναφέρονταιταακόλουθα: „„ 'The practice as to particulars demands in every pleading such a sufficiency of detail as will elucidate the issues to be tried and prevent "surprise" at thetrial. No hard-and-fast line can be laid down as to the degree of particularity which is required of the pleader and which an opponent may demand of him when formulating his claim or defence. 35 The precise degree of particularity required in any particular case cannot of course be predicated, but as much certainty and particularity must be insisted on as is reasonable having regard to the circumstances and the 25 249 Χ^υσοβγομής,Δ. ΑίαςΛτδ. ν.Χατζηκώστα
(1990)nature of the acts alleged. As Cotton LJ. stated in Phillips v. Phtilips." To βασικό θέμα που εγείρεται στην παρούσα έφεση είναι κατά πόσον ο εφεσίβλητος μετηνπαράγραφο 18της έκθεσης απαιτήσεως καθορίζει τη φυσική και συνήθη έν- 5 νοια των κατ* ισχυρισμό δυσφημιστικών λέξεων πουχρη σιμοποιήθηκαν στα διάφορα δημοσιεύματα ήκατά πόσον με την πιο πάνω παράγραφο εισάγει μια δευτερεύουσα δυσφημιστική έννοια, ένα δυσφημιστικό υπαινιγμό, που να δημιουργείται απότο συσχετισμό ή τησύνδεση εξωγε- 10 νών γεγονότων, πουγνωρίζει ο αναγνώστης,μετις λέξεις πουχρησιμοποιήθηκανσταπιοπάνωδημοσιεύματα. Στην πρώτη περίπτωση η φυσική και συνήθης έννοια των λέξεων περιλαμβάνει εκτός απότην κατά κυριολεξία έννοια καιτην συμπερασματικήπου είναι συμφυής με την 15 κατά κυριολεξία έννοια. Αυτή ησυμφυής συμπερασματι κή έννοια ονομάζεται ψευδουπαινιγμός (popular or false innuendo). Στην δεύτερη περίπτωση έχουμε το νομικό ή αληθινόυπαινιγμό (legalor trueinnuendo). Στην υπόθεση Slim v.Daily Telegraph Lid[1968] 1 All E.R. 497,στησελ. 511 αναφέρονταιτα ακόλουθα: 2 0 "... Words may be defamatory in their ordinary and natural meaning. They may also, or in the alternative, bear a defamatory innuendo. A 'true' or legal' innuendo is a meaning which is different from the ordinary and 25 natural meaning of thewords,and defamatory because of special facts and circumstances known to those to whom the words are published. The ordinary meaning and the innuendo give rise to different causes of action, and, accordingly, must be separately pleaded - Sim v.Stretch. 30 Words in their ordinary and natural meaning may be defamatory because of what they say expressly,e.g. Ά is a thief; or because of what they imply to the ordinary sensible man without knowledge of any special cicumstances." 35 250 1 ΑΛΛ. ΔίαςΛτ6. ν.Χατζηκώστα Χρυσοστομής,Δ. Στην Αγγλία ηπρακτικήπου ακολουθείται,όσον αφορά τον τρόποπουπρέπειναδιατυπώνεται σταδικόγραφα η εννοιολογία των λέξεων που στοιχειοθετούν τηδυσφήμι ση,σχολιάστηκε σε αριθμόυποθέσεων οι οποίες είναικα5 θοδηγητικές και συνάδουν με την πρακτική πουακολου θείται από τα Κυπριακά Δικαστήρια. Η θέσπιση στην Αγγλία το 1949 του Δ.19, θ.6
(2)(τώρα Δ.82, θ.3
(1)) των Διαδικαστικών Κανονισμών του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αγγλίας, που καθιστά αναγκαία την αναφορά λεπτο10 μερειών σε περίπτωση που γίνεται ισχυρισμός από τον ενάγοντα ότι δυσφημιστικές λέξεις χρησιμοποιήθηκαν υπόάλληέννοιααπότησυνήθη,δενδιαφοροποιείτην κα τάσταση, αν λάβουμε υπόψηπως στην Κύπρο ισχύουν οι πρόνοιες του Δ.19 Θ.4 των Περί Πολιτικής Δικονομίας 15 Διαδικαστικών Κανονισμών, διά των οποίων καθίσταται αναγκαίαηαναφορά σταδικόγραφασύνοψηςτων ουσιω δών γεγονότων, επί των οποίων ένας διάδικος στηρίζει τηναξίωσητου. Στην υπόθεση Slim v. DailyTelegraph, Ltd(ανωτέρω) 20 σχολιάζεταιηακολουθούμενηπρακτικήαπότα Αγγλικά Δικαστήριαωςακολούθωςστιςσελ. 511 και 512: 25 30 35 "... Formany years prior to 1949 it was most unusual to see a statement of claim which did not purport to plead an innuendo. This would either be a 'true'innuendo or the ordinary meaning to be naturally inferred from the words, or both a 'true' innuendo and a natural inference jumbled up together in the same paragraph. Innuendos were also commonly pleaded even when the words complained of were as plain as could be, e.g.: 'X is a fraudulent scoundrel', or: Ύ is a prostitute'; in such cases an innuendo was, of course, unnecessary and indeed absurd. This practice, however, although untidy and sometimes ridiculous did little harm. It, at any rate, helped thedefendant by forewarning himof the meaning which theplaintiff would seek to attribute to thewords at the trial. Then in 1949 came a new rule,R.S.C.,Ord. 19, r. 6
(2)(now Ord.82,r.3(l))which provided that: 251 Χβυσοβτομής, Δ. ΔίαςΛτδ. ν.Χατζηκώστα
(1990)'....if theplaintiff allegesthatthewords complained of were used in a defamatory sense other than thenordinary meaning, he shall give particulars of the facts andmattersonwhichherelies insupportof suchsense.' Although to some extent theold practicelingered on, 5 between 1949 and 1964 there were many cases in which plaintiffs, who relied alone onthenaturalmeaning of the words complainedof, didnotintheirstatementof claims set out the inferences which at the trial they intendedto allege that the words bore. Thus defendants were 10 sometimes left in the dark and the administration of justice was somewhat impeded. It was, Ithink,in ordertoovercomethisdifficulty that LORD DEVLINstated in Lewis v. Daily Telegraph, Ltd. that it would be desirable for the statement of claim to 15 contain a separate paragraph setting out "... those ... indirect meanings that goe beyond the literal meaning of thewords butwhichthepleaderclaims tobeinherent inthem.'" Επίσης στην υπόθεση AUsop v. Churchof England20 Newspaper (ανωτέρω) στις σελ. 28 και 29, ο Λόρδος Denningανάφερεταακόλουθα: "... On the contrary,the House of Lords in Lewis v. Daily Telegraph Ltd expressly left it open.Two of their Lordships made it clear that,even when a plaintiff was 25 onlyrelying ontheordinary meaning, itwas attheleast highly desirable that he should state the meanings which hesaid thewords bore. Theyleft openthepointwhether it was necessary ornot. LordDevlin said: '... I am satisfied that the pleading of an innuendoin 30 every case where thedefamatory meaning is notquite explicit is attheleast highly desirable...' and then: 252 1ΑΛΛ. 5' 10 ΔίαςΛτ*. ν.Χατζηκώστα Χρυσοστομής, Δ. 'Iunderstandyourlordshipsalltobeof the opinion that thepleading of theordinary or popular innuendo is permissible, butdonotintendthattheHouseshould rule on whether it is necessary. I agree thatthe point doesnotarisedirectlyinthiscase,and,therefore,I too shall reserve my judgment on it. But I made the commentthat,if itis notnecessary, itis nevertheless a for pleading universally used from theearliest times until 1949, andI can see nothingin thenew rulethat shouldaltersowellestablished apractice.' LordHodsonsaid: 15 'It is desirable thatheshoulddoso,for,wherethere is no true innuendo, thejudge should define thelimits of the natural and ordinary meaning of the libel and leave to the jury only those meanings which he rules arecapableof being defamatory.' Since thatcase,thesameview was well expressed by Salmon U in Slimv.DaUyTelegraph Ltd: 20 25 30 'After all, theremay be many opinions as to what inference words bear. Itwould beunfair toexpectthe defendant to guess which meaning or meanings the plaintiff intends to attribute to them. He might guess wrong, and thus not only waste a great deal of time and money in raising a defence of justification or fair commendwhich would prove to be wholly irrelevant at the trial but he might also come to court wholly unprepared tomeet theactual case sought to bemade againsthim.' Those are theviews of experienced practitioners both at the Bar and on the Bench, to which I would add my own. It is very desirable to have the plaintiff set forth what he says is the defamatory meaning borne-by the words. 253 ]£QV309ttOpti€·Δ. ΔίαςΑτδ. ν. Χατζηκώστα
(1990)AU these satisfies me that in most cases it is not only desirable, but also necessary, for theplaintiff toset outin his pleading the meaning which he says the words bear. At any rate,heshould doso when thereare two ormore ordinary meanings which the words bear. The only 5 exception is when there is only one ordinary meaning which is clearandexplicit." Στην υπόθεσηDDSA Ltd v.TimesNewspapers[1972] 3 All E.R.417 καιπάλιοΛόρδος DenningMRανάφερετα ακόλουθαστησελ. 419: 10 "In thefirst place,thereoughttohave been an innuendo pleaded.Hiis article iscapable of many different meaning so many that it was necessary for the fair conductof the trial that there should be pleaded a 'popular' or 'false' innuendo, or whatever you like to call it. In that 15 innuendo the plaintiffs should set out the meaning or meanings which they say the words bear. That is necessary, not only for the fair conduct of the trial,but also to enable the defendant to know what to plead, whether to plead justification or fair comment or to 20 apologise. I neednotgo throughall thecases. Theyare AUsop v. Church of EnglandNewspapers; S and Κ HoldingsLtd v. Throgmorton Publications Ltd,and also Associated Leisure Ltd ν AssociatedNewspapersLtd Those cases establish that in most cases, if not all, it is 25 necessary for the plaintiffs, even when they rely only on the natural and ordinary meaning of the words, to plead an innuendo setting outwhat theysay is the naturaland ordinary meaningof thewords. This isjustsuchacase." Στην υπό κρίση υπόθεσηδεν υπάρχειισχυρισμός στην 30 έκθεση απαιτήσεως περί υπάρξεως νομικού ή αληθινού δυσφημιστικού υπαινιγμούυπό την έννοια τηςσυνάρτη σης των δημοσιευμάτωνμε εξωγενή γεγονότα. Η παρά γραφος 18, όπως διατυπώθηκε, αναφέρεται είτε σε λέξεις αυτούσιες όπως χρησιμοποιήθηκαν στα δημοσιεύματα, 35 είτε σε συμπερασματική έννοια λέξεων τωνδημοσιευμά των, μέσασταπλαίσιατηςφυσικής καισυνήθους έννοιας των λέξεων αυτών. Έχουν δηλαδήδιατυπωθεί ψευδου- 254 1 ΑΛΛ. ΔίαςΛτδ. ν.Χατζηκώστα Χρυσοστομής,Δ. παινιγμοί (false innuendos) και όχι νομικοί ή αληθινοί υπαινιγμοί(legalortrueinnuendos). Αυτή ητακτικήπουακολουθήθηκεαπότονευπαίδευτο συνήγορο του εφεσίβλητου αποτελεί μια ορθή πρακτι5 κή,γιατίείναιάδικονααφήνεταιοεναγόμενοςήτοΔικα στήριο να μαντέψει την έννοια ή τις έννοιες που ο ενάγονταςπροτίθεται νααποδώσειστις ισχυριζόμενεςδυ σφημιστικές λέξεις ή φράσεις. Επομένως αφού ηπαρά γραφος 18 δεν διατυπώνει νομικά ή αληθινά innuendos 10 δενδημιουργείταιθέμαύπαρξης εξωγενών γεγονότων επί των οποίων θα έπρεπε ο εφεσίβλητος να διαταχθεί να δώσει περισσότερες καικαλύτερεςλεπτομέρειες καισυνε πώςκρίνουμεπωςηενδιάμεσηαπόφασητου πρωτόδικου Δικαστηρίουείναιορθή. 15 Η εισήγηση που έγινε στην υπόθεση Loughans ν. Odhams Press Ltd(ανωτέρω)καιεπίτης οποίας βασίστη καν οι εφεσείοντες, αφορούσετην ερμηνείακαι εφαρμογή του Αγγλικού Κανόνα R.S.C. Ord. 19, r. 6
(2)και δενθα πρέπει να εκληφθεί σαν έγκυρηκαι δεσμευτική πρακτική 20 αναπότονόηματουδυσφημιστικούυπαινιγμού φαίνεται καθαρά,όπωςστην προκειμένηπερίπτωση,πως οενάγο ντας δεν βασίζεταισε νομικό ήαληθινό υπαινιγμό, αλλά μόνοσεψευδούπαινιγμό. Τέλοςαναφέρουμεπωςένανομικόή αληθινό innuendo 25 αποτελεί μιααυτοτελήαιτία αγωγήςκαιταεξωγενή γεγο νόταταοποίατοστοιχειοθετούν θεωρούνταιουσιώδη γε γονόταταοποία οεφεσίβλητοςστηνπροκειμένηπερίπτω ση δεν θα μπορούσε να τα αναφέρει κατά την ακρόαση χωρίς να επιτύχει τροποποίησητης έκθεσηςαπαιτήσεως, 30 αφούσεαυτή δεναναφέρονταιτέτοιαγεγονότα. Γιατουςπιοπάνωλόγουςη έφεση απορρίπτεται. Οι εφεσείοντες να πληρώσουν τα έξοδα της έφεσης στον εφεσίβλητο. Τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. Έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 255